장음표시 사용
241쪽
Vir Deus ut mundo Christus regnavit utrique . a Ergo Vir imperio mundi, rerumque PotituS, Participem Deitati S opem, & munimen adeptus Ducitur in terrae Delicia culta beatae,
Quos colat, & vigili studio custodiat hortos.
Hic erit alma quies, hic fortunata voluptas Delicias nemorum, Florae flagrantis odoreS, Irrigui fluvii fontes, luavissima vernae Pignora Pomonae, patulas eκ frondibus umbras, Εκ Zephyris auras mites, ex luce dierum, Ρcrpetua S, alacresque moras donabit ahundd. έ Hic avium cantus, cicurum submissa ferarum
Blandimenta, gregis muti vivaria, ladiis Dona, favos mellis sensu gustabit amoeno. Vir sapiens, & mente Dei consortia felix Excipiet: quid plura λ Ρarem, similemque sibimet Ne cupiat sociam: placidum dormire soporem Cogitur, & colla mulier deducitur Heva. O utinam steterintl o terque, quaterque beata Posteritast Lethale nefas iam livor Averni
Evomuit, mortisque notas in origine pressas Humano generi serpens versutus inussit. Inde autem, vitiata velut radicitus arbor Progeniem insectam ramis crescentibus edit, Sic Homo devovit morbis, lethoque nepoteS. Et mox indicto rerum certamine, quaqua- .versus 1liccumbit sceleri, Pinnilique malorum. I
242쪽
Aoamen hoc Hominis luteum, quod corpus adegit. Haud Animam tetigiti quamvis spoliaverit omni Munditie; natura stetit, quam mole soluta Carnis ah interitu praeservat origo superstes. Bruta quidem pereunt, fuerant peritura pri quam Iustitiam violasset homo: sed morie dolenti
Non mortale sonat quod inest, carnalia praeter organa; nam lath mens, ac in utrumque voluntas Libera consilium faciendi, non faciendi, Cum non materiae mutabile plasma sequatur, CorporeoS autem prompth dominetur in artus; Spirituum sortem capiat, nec morte peremptum Corpus, & hoc animus busto conclamet inaniS.
Ο Deus, o miris, hominum Pater optime, vinclis Summa ligans imis, immortalemque caducia Nexibus associans Animam, quam terrea nescit Compages formare suo de semine, quam Tu De nihilo spiras c neque enim valet embryon altum . Concipere ingenium, nisi Te Duce Spiritus adsit. QuaS ego persolvam grates quas impare laudes Ore feram quibus ipse modis ergastula rumpam Carnis, & ossicio fungar meliore canendi pArtifici compacta manu si clepsydra motum Exhibeat, variisque rotis, dum guttula furtim Lapsa peram fraetus laterum praeponderat aXes, Pendulus hinc index vibret momenta diei. Indicet hinc horas, & tintinnabula Pulsent, . Et mentita suos perlustret Cynthia menses, Et stimulata suo per signa feratur in anno Phoebus, & in parvo Coelos globus orbe volutet,
243쪽
Sic Animal vitae motus habuisse Creantas Arbitrio, formamque parem: sed plurima prolem Insuper humanam decorant, ubi spiritus i plum
organicum corpus penetrat, velut incolit aedem, Quae sibi debetur, naturae jure locatam. Inde migraturus, parieS cum carneuS urget Excidio molis formam, quo non suuS ultra Lar maneat, divisus herus sua tecta relinquit. a Ouippe vides Animas brutorum mole solutaa In tenues fumare auraS, Privataque vita Corpora, cum primum motus vitalis in ipsia Obruitur: sensus omnes sua munia perdunt Seditione situs, cordis quae praepedit actum. Et quia materiae positas hoc ordine partes Vivificus formae neXuS, numeruSque regebat a Si semel amissas nequeat reparare, Peribit Hoc opu4 a tali dependens conditione Materiae: sed Homo senius deperdet ab ipsa Quos regit: at mentem nunquam deperdere possit, Quam non materies indit. Supereminet omnes Brutorum species Hominum lectissima proles
Unde probas habet in sensu communia brutis a Ingenium speciale, capax, sublime, decorum, Cuod, nisi i ponte velit, nulli se subdit a in altas
Erigitur curas, spatiatur in omnia rerum Tempora, transcendit specieS, genera ultima, summaa Notitias entis, tum spiritualia captu Percipit, & Numen naturae lumine novit:
Quid simile est illi quae bellua talia profert, Arte, scientifica methodo, rationis & usu Mens igitur solers hominum supereminet omnes: Brutorum species: quod si mortalibus annia I nterit, unde sui vita meliore fruatur Ergoa 2. Petr. Iq. Velox es depositio ιabernaculi mei .
244쪽
Ergo mens hominum defuncto corpore vivit. Insuper attendas immaterialia dici, Quae sine materia possunt operarier ; S si Sic operantur, habent ita spiritualiter esse, Quod sine materia possit subsistere semper; Namque suum sequitur quaecumque Potentia robur. Materiale igitur cum sit mortale solutu, Immortalia sunt immaterialia nexu. Sed sine materia plures intelligit actus Mens hominum, sine materia vult, cogitat intus, organicis abstracta modis, & concipit almas
Spirituum vires, horrens phantasmata molis. Ergo mentis opuS, cum non sit materiale
Spirituale voces: ergo immortale sequatur Esse potestatis, qua corpore vivit in ipso Nobilius certe, quam bruta Animalia vivant: Ergo mens Hominum defuncto corpore vivit. Praeterea desiderium quodcumque petenti Non est incassum: natura quod appetit, infert Esse, quod appetitur: si vota frequentia nullus Consequeretur amore vel desnat esse, vel illa, Quod heri nequeat, nunquam natura movebit: Cum vero , brutis nihil immortale petatur, Mortales animos sensus manifestat in illis: Atqui mens hominum per saecula cuncta fatigat Immortale decus: nomen sua vota lacessunt Sternum, celebrem sudant suspiria famam: Quam si pertentet lath proferre caducis Rebus, adhuc majus rebus desiderat istis; Non satis expleturi quem gloria tangit in aevum; Et mundo major vitam quoque spiritus ardet Maiorem; immenso satiabile Numine votum. Ergo mens Hominum defuncto corpore vivit. Cernis ad haec brutis nullum Pro Numine cultum
Esse; Viros omnes Pro religione labores, Insti-
245쪽
Initituisse graves; & quamvis turpiter erret Vana superstitio; tamen inter falsa relucet Omnibus, esse Deum summa pietate colendum. Si Deus est, casus non est, ut diximus ante . Providus ille videt plures decedere vita Mortali, muleta dignos, aliosque merentes Praemia: jultitiam quisnam morientibus aequa Lance Putet, si mens tenues vanescat in umbras λCur animOS adeo veri quaesita momordit Anxietas P morum probitas. cultura sacrorum e
bancta fides docuit post haec mortalia summam Esse voluptatem iustis, & sontibus ignes. Quod fuit a primis clarum, rationi. abusus Reddidit obscurum: Deus est pietate colendus IErgo mens Hominum desun io corpore vivit. Nonne Deus justus, summae honitatis amator, Et transfert sua vota piis, S caedit iniquis aEveniunt seque cunctis,.saepe laborat Iustus ab iniustis, merces ut recta futuro Iudicio detur, meritis & vita perennis.
Spiritus ipse Hominia TRIADtS caelestis imago est
Cumque sit una rei natura, potentia triplex Est, memorat rerum species. intelligit, & vult. Quanta capit memori cerebro p non clauditur ullo Fine; siqnesstentem comit sapientia maior Canitiem; longa crescit Probitate voluntas,
Cum iam deς scunt vires, & deficit aetas: Non Animae requies, non terminus est, nisi summa Ρace frui possit: verax Deus est sibi solus Terminus, & requiei: Deus omnia solus adaequat. Ergoa Eccl. 9. 2. Omnia in futurum se antur incerta, eo quod universa a que eveniant justo , ly impio , bono , σ ην ιο , mura do , es immundo i immolanii victimas , Ur j cri a contem nenti Erc.
246쪽
Ergo mens Hominum defuncto corpore vivit. Quin etiam quandoque Animae de corpore lapsae Vivere demonstrant sese mortalibus aegris, Aut Lemures simulant, turbantque timore Penates, Aut supero splendore hilares caelestia pandunt. Sensibus amissis, non perditur intellectus.
Cognitionis humanae Principia.
AT quamvis primaevus Adam de pulvere sumptus,
Heva parens ex osse Viri desumpta virago, Caelitus infusis fuerint virtutibus aucti; Cum tamen exciderint culpa, per originis haustum Saucia posteritas hiberit lethale venenum; Prodit homo nullo pietus phantat mate Veri. Quid sciat ex utero vagitibus indolet infans, Sensibilesque vices tactu prius excipit, indo Auditu, gustu, olfadtu, tum denique visu.
Atque Hominum, rerumque docent consortia primlim Notitiam, quam paulatim corroborat aetaS ISensibus enternis internos icone semus Assiciens, mentemque replens collatio rerum
Erudit. & longo patientem tempore fingi Intellectus agens sese manifestat in adius.c Nam solum intuitum spoliatus corpore profert, Qualiter ens nudum si mens abstracta tuetur Apprehendit, confert, distinguit, iudicat, infert, Enumerat, narrat, quod habet sub simplice visu Corporis, in plures ostendere cogitur actus. Quippe movet sensus ante omnia prima cupido
Vivendi, cuius stimulis obiecta capessit,
Capta recordatur, magis hinc Homo vota recudit, Ex votiS vires, ex viribus aucta voluptas. Non aliam teneat methodum Doduina 3 volentem N Edici-
247쪽
Excitat eventus; mentem movet intus, ct extra
Quodlibet. O felix quem pulcra, decora, Probata, Leria soris formant teneris ex unguibusl illi Praeceptor honus usus erit, ratioque loquendi; Rhetorices, logices, & semina prima bonarum Disciplinarum spargit bene copia fandi. Quam legit auditu pubes; moS rectuS agendi, Quem capit intuitu: vitae moderatio, praxis, Quas tactu, gustu consueta frequentia fingit . Mox in gymnasiis operam navare Minervae Pervigilet studiosa juventus: ordine certo, Carpat iter dom credens in verba magistri, Quam velit ante suis scrutari viribus artes Ingenuas, iuvat hoc humilem, docilemque scientis Nolle supercilio faciles confund e normas. Ille autem consus a prius, generalia captu Digerat, insinuet notis ignota, relinquat Ardua decisu, nil tradat inutile scitu;
Ter Masis Esse Velit, Siquis Velit Esse MagiaTer .
Maturo vestigantur fastigia sensu. Crescit amor studii, quantum ipsa scientia crescit. Ex his principiis iubeo conferre vicissim Res apprehensas, col latas distinguere; nam rem Definire, quid est, tenet ultima summa sciendi . Quandoauidem ratio demonstrativa quiescit
Re definita, quam mentis visio totam Pervadit, penituS notis ignota Penetrans. Sed distinguendi, res quomodo differat a re, Principium fuerit rerum discrimen, & actus. Mens etenim dirimens re, vel ratione recenset
Singula: si reperit divisa, realiter esse Distincta affirmat; vel si quoque scindere possit,
Et maneant extrema, ut ParS a Parte secatur .
Sic etiam oppositis similis distinctio veris Uetur, & hac major, si sit privatio formae, Sive
248쪽
opus S EXTIR DIEI. Sive negantis idem contradictoria vexhi; Ut lux & tenehrae, leo non leo; sive relata, Et quae dicuntur contraria, scilicet illa, Quς nequeut simul esse; quibus quoq; no eadu est sors. Ut causa, effectus; frigus, calor; ignis, & unda; Filius, atque Pater. Sed enim tamen unica totam Vim distinguendi contradictoria praebent. Et cognoscendi modus addidit entia rebus.
Hinc bene Pythagoras deno discrimine rerum
aura, Categoricos fontes invenit; & omne ens ranScendenS, res, unum, aliquid, verumq; bonumqIn per se substans. & quod super accidit esse, Diltribuit; quod nempe quid est substantia, per se
Subjectum hoc, in quo sit quantum, quale, relatum, Actio, passio, ubi, quando, situs, S quid habere. At licet haec nobis rationis acumen adeptiSoccurrant distincta, suis ut postulet artem Classibus assumptum tractari thema capacem INon tamen id semper natura fidelis in unguem Exigit, ut tales praetextas induat in se ἔConiequitur se sorte sua. Quod sensibus hausit, Hoc eructat Homo; divinaque legibus istis
Non subiecta suo tractat sermone togatus. Et removere studet, Quod concipit esse remotum Mentis ab humanis conceptibus, & tamen haeret Dicere, quod didicit: multis ambagibus unum I udicat, incusans idioma, modumque sciendi. c. onsequitur se sorte sua. Quin simplice gaudens Integritate, rogat mentem sterilescere sensu, Quae se multiplicat; sic mens abstraeta per omnes Dum sensus attingit idem, diversa vocariti a I sit,
249쪽
Iussit, & ut substans, quod non est, credidit esse.
Fiat id exemplis clarum. Substantia corpus, Est quoque non corpuS, Veluti sine corpore mentes. Si corpus, quantum; si quantum, quale; quid ergo Linea, vel numerus ὶ color, & sapor Z ecce suapte Natura concreta, velut substare feruntur: Namque ea subsistunt, quorum collimat in unum Suppositum species, juxta eXemplaria prima, Quae Deus expressit: quantum sine corpore non est , Si naturales nexiis intelligis: immo Est ipsum corpus quantum; sed quatenus ipsum ordine confertur, numerabile: quatenus ipsum Mensuris capitur, sit mensurabile; totum, Cum partes simul expendes: ita quatenus ipsum Esse figuratum dices, hoc limes obumbrat. Transgrederis tua iura: DeuS cum dicitur ingens, MagnuS, & excelsus, qui non est quantus ;& inde Corriperis, virtute Deus cum dicitur ingens, Nagnus, S excelsus, non mole et magiSque sapiS, cum Dicitur immensus, finique silentia ponis. Non aliter mentes, quaS nulla molle creavit ImplicitaS, magnae dicuntur, & integra virtus Dicitur ipsarum; neque partilis esse probatur. Omnia corpus id est, mrmaliter Omnia non est Unum suppositum, quod mens ratione capessit Diversa, quae cum sit carcere clausa, fenestris Respicit ex variis subjectum, ut pictor eamdem Pingit imaginibus variis, variante figuram Respectu: led idem est quantum, quod quale vocatur Lene, coloratum, sapidum, resonabile, odorum ;Scilicet illud idem. de quo dicuntur & aetus, Est eadem radix. est unum suppositum, sed Multiplices corpus profert formaliter actus. Et quodvis aliud similes de corpore formas Sensi bus obii ciens, quas mens attingere raptim
250쪽
Non nisi cancellis sensiis assueta, vocavit Sensibiles species abstracto nomine, tanquam Quid per se substans, & inhaerens mole receptum Hinc ratio diversa rei distinguit in uno Subiecto plures actuS, quos copulat ipsi Iudicium concretive; formaliter autem Non ita; nam plures actus oriuntur ab uno. Non aliter concretiuε sua qualia mentes Excipiunt actu, si sint finita creatis Iura; sed abstracte non sic; quia nomina formam Immensam dicunt abstracta, De que ferendam, Si nihil implicitum sensu, nexuque reportent. Ergo color corpus non est; cur dicitur ergo Quantus id abstracte nota substantiva recudit, Corporeumque facit, quod inhaeret corpore, tanquam
Suppositum, de quo dici sibi congrua possint;
Et sic de rei iquis, ut odore, sapore, calore. Sed Deus haec refugit dici, dum suavis, amoenus, Dicitur & dulcis, speciosus, & omnia: praestanSPer superexcedens haec omnia robur honoris. Sic age, si reseras aliquid, quod nam esse relatum Dixeris i Ens ipsum quod in altera mente reporta1Εntia, dumque notas aliquid sic esse, fuisse; Aut factum, aut fecisse, nihil demis, nihil addis Supposito: momenta rei superaddita manant, Integra res est; sed tum mente relatio surgit. Cum capis hoc ipsum, quod praeterit illa relatum a Nempe relativis est mutuus ordo vicissim,
Qui simul est; illum si mens abstraxerit, ipsis
Tertia res fuerit, quam dissociasse relatis . Est inconveniens: miserae sed parcito menti . Ouod magis obscursi dictu, cape; quomodo nobis Adveniant rerum species, sensusque sub omnes Illatae cellis latitent, memorique recurrant Iudicio, subeantque rei simulacra remotae.