장음표시 사용
251쪽
Utque canam citiuS, patiens quem suscipit actu tri. Hunc dat agens, R idem sum actio, passio, binis Mutua subsectis, & sunt haec corpore motus: Et motus labens distinguitur, ut modus a re, perit: ite loco maneat res, atque loceturrit in spζctum Profert: ita tempore signat. ANDo vices rerum: Situs est modus ipse locatis
PartibuS impressus, motuque reli Stiis in ipsis. Imprimit ergo suam motu sistente figuram Mobile, quam recipit patiens. ut cera sigillum. Sensibus has species vestigia pressa relinquunt; Spectraque perceptis delata smillima rebus, est i hulum proprium pulsant, aditusque repostos Pervadunt, oculos lucentia fgna fgillant;
Excipiunt aureS motum, motuSque tremorem,
Et lonus est illis, nares rimantur odorem; Contrectant epulas fauces. vinumque pitissant, Et sapor est illis; & in abdita scrinia tactu Truditur exemplar, veluti percussa bacillore ra tremunt, reserunt longos confinia bombos.
Non secus appulsu sensus animale cerebrum
Evigilat, nervis recipit trepidantibus ictum, Icona membranis pingite mens integra pleno Vercipit intuitu quicquid movet, atque movetur Indolis auspiciis; quia nata videre sub illo, Et contemplari latas velamine formas. Est oculus vivax, simplex, & lumine fulgens. Materiale nihil tamen in se passa locari, Non eget his formis per se, quia luee videndi Uraedita in obiectum si se convertat apertum, am videt; impediunt ipsam sed corpore vittae. - Proin
252쪽
Propterea species subeunt spectacula rerum, Et depuratae vestigia Pressa relinquunt Vestibulum ante ipsum mentis, quae tangit easdem Innata viSus acie, Proprioque nitore. Si careat sensu, rerum praesentia mentem Occupat arbitrio, quo se movet aequa potestas. At per transennas capiti patet unica mentis Rimula, qua videat, qua se movet arbitra sursum.
Et iubet inserius corpus; nec mole ligatur, Quando se vult, atque intelligit: extera verti Ouomodo percipiati nis per Ipiracula sensus Ingerat, & simili reddat praesentia vultu Scilicet obiectum supplent signacula distans, Ad quae converti perhibent phantasmata mentem , Res intellectas fieri, dum mutat in omnes Se rerum formas intentio mota volentis. Haec itaque ingenii mutatio, propria mentis Actio nil aliud, quam se fortasse requirit; Namque secus species numero toti mole fruentes, Indivisibili quo sese mente reponant rHaerentesque simul latitent, simul ordine prodeant, Continuoque simul non mens intelligit actu pIntellectus agens, patiensque quid esse putetur pMens eadem, quae spectra movet conformia rebus, Mens eadem, proprio quae se conformat in actu .
Accidentia posse a suo Subjecto separari
SEd contra obiicies . siquod simul accidit enti, Separet Omnipotens. & sit sine corpore quantum , Et sine subiecto coniuncto quale; quid inquis e An fuerint unum res, quantum, & quale putabis e Unum suppositum, de quo dicantur eodem N man-
253쪽
Quantum & quale modo, jam non erit; ergo sit alter Dicendi modus, & ratio venit altera rerum. Esto Dcus rerum naturam tollat, ut Author. Quid sequitur λ species sublato corpore servet g Praestet ut agnoscant aliena veste togatum; Quod non est, sensus capiant et quid fecerit 3 aufert Per se subsistens, S cognita quaeque relinquit Sens hus opponi; vel in his quoque cognita condat, Vel nihil; agnosci rebus sic accidit, ipsis Accidit amotis servari spectra, figuram, Quicquid in emgie poterat consistere mota. Non eadem res est, quia iam divisa, nec uni Subiecto coniuncta potest contermina dici. Sume tibi speciem: rutilans intelligis astrum rQuod sentis species est astri, r on tamen astrum Nam sensus capiunt tantum, quod rebus inhaeret. Amoveat Deus hoc astrum, speciesque reservet, Cernis idem specie, sed non intelligis astrum. Non intellectu senius coniungitur; ergo Dices, cognitio res est non assero, cum sit, Diversum mens. S sensus; stat sensibus ergo Cognitio virtute Dei servantis eosdem Naturae modulos sine re, vicibusque tegentis
a Eodem modo .ideo speciem Panis , Ur non Panem ἰn San-mis o Euebaristiae Sacramento ς neque oculus immuratis ζοπι secratisne Panis in corpus Christi: ita ut ante ipsam , Ur post ipsam idem Objeaum appareat vi suἰς quia υideliset intis immediate attingit species , ur accidentia rerum. σ non reι 'sas; σ ita sunt alii sensus, Plaio in Pb done ait, non Use quae videamuι oderum corpora , sed radiorum quasdam resexiones in aere , smilem sederi speciem referenteι , sicut in profundo agentes Pisces , videant in aquae suprema facie , non 1 aera ,
sed imagineis erum, ut sic dicam i radiosas umbras . EI Caelio Rhodig. lib. I. cap. II.
254쪽
opus S gκΥAE DIEI. 1ot Ad libitum sensiis latis; substantia quanta
Dum perit, & qualis, vel in altera vertitur ora . Nonne modis aliis eadem cognoscere posses, Si reseret tensus alios Deus P indene crescent Entia supposito 3 fiet nova notio tantum,
Sic etiam angusto partes penetrentur acer
Credideris, corpus subsistere partibus expers Non ita. Concludas igitur divinitus isthuc, Quod sine re possit servari notio sens his: Res quoque mente capi propriis exuta figuris. Sed natura rei sit, concepisse sub uno Cuicquid inest visu, quia res est una: perinde Multiplicat sensus, quam mens intelligit unam.
CerniS, ut a motu circumducente favillam Igneus emcitur circus, quem credere possis
Undique spirantem flammis; & id accidit ignem
Apparere oculis, ubi non est ignis; at ultra Quam seri possit naturae viribus, Author Naturae faciat, quidnam mirabere facto p Spiritus has etiam species caelatus adornat, Quas neque se circa dicas haerere, neque ipsum Aera; sed nostro potius clarescere sensu. Quod contingit ibi, quod non est, posse videri , Sic esse, & proprie nulli constanter inhaeret Subiecto, abstradia nosti ratione remotum. Sensibus addictum. secus esse fatebere mecum: Nam licet haud insit; ratio tamen arbitra sensua Dicit inesse rei, quam mens intelligit esse. Multiplici medio sentimus & intus, & extra, Sic intelligimus e res intellecta priusquam
Attigerit mentem, vicos traducta per omnes
Multiplici variat vestigia pressa notatu. Ipsa per aspectus varios res mentibus infert Multiplicem speciem: petit intervalla, suoque
Corpore dividuoa depingit in aure suco. . Cum
255쪽
2 2. Jo. CHRYsosTOMI A S. PAULO Cum quod adest & abest non sit substantia, corpus
Dispereat quantum, quid non quoque quale peribiti Et tamen ecce tibi praesentia spectra vagantur. Atque vides ignem, qui non est amplius ignis, Vocem audis hominis, qui iam silet, atque saporem Delibas vini, quod non est amplius illud. Quid de naturae his vicibus meditabere Θ causas Cuncta suas habeant, vel sint miracula, vel sint Ordo rei, Deus est concors Aiscriminis Author , Prodigiisque suis naturae foedera servat. Quicquid erunt igitur fidei portenta, coaptes Legibus ingenii, tanquam certissima veris Commutabilibus. cui sat opinio normae Certior. Ens Entis, cujus totum esse sit in re, Suppostoque carens, non EnS quoque mobile per se, Sicut Aristoteles vult contingentia dici, Non probo; si quantum quod sic cognoscitur, est in Re tantum quanta; contactu quomodo sentis pQuomodo subtracta re quantum restat eodem Sensibile a tactu p commensuratur eisdem
Limitibus P lances S eodem pondere laxat Insuper est aliud quantum mirabile; quod non Extendat partes, quod non gravitate fatiget Tangentem: quid nam super his doctrina sophorum
Distinguat quod adest, & abest, a sunsibus hoc est,
Non a re quantae maneat res integra; sensus Mutari constat; si res mutetur, eodem Consilio quantum mutabitur. Accipe, quid si, Accidere in rebus: methodo qua novimus esse
Quantas, & quales, S ab his sucrevimus illas .
256쪽
Aecidentia esse Energiam rerum ab ipsis rebus separabilem . Energia est que
dam quasi actio,inoperatio interior , quae es veluti etia , ae dux ad extoriorem corporis aditum . Ita definitIo: Passer.
I Rodit Mergiae nobis res quaelibet aaum.
vi manifestatur motu sensoria tractim PFmedias tangente vias: S saepe fluentis Re pereunte potest actus remanere potestas: Corpus Energia quantum discernitur: illa Sensibile est: illa tactu discernitur: illa Quale petit visum, media cum luce resulgete IllX fit sapidum, fit odorum, fitque sonorum , Cum petit organicos sensus, seseque propinquis Miscet corporibus, motuque remittit, & auget Vim propriam. sensusque ferunt hoc quale vicissim. Si pereant sensus, ubi sit color. & sapor, & vox pPrimus Energiae valor est quantum esse; remansit Hoc quantum sine corporea re ρ protinus illud Ipse locus metitur; habet sine sensibus esse Posse; suum certa spatii statione reliquit Corpus Energiam; quam si contraxerit, ct non Servet agens aliquod, neque quantum stare putabis, Cum careat propria sese virtute lacandi, Ouamquam res maneat sibimet collecta silenti: Qualia quaeque regit quantum; sed qualia sensu Multiplicata vigent, & quaedam qualia sensu Talia sunt; aperi sensus virtute recentes, Invenies etiam nova qualia, numquid in ipsa
257쪽
Re novitas, tanquam res additur λ auspicis idem Actus Energiae diversis ingerit unum Sensibus objemim, noscendum a mente togatum. Quippe superficies rerumsensatio, non res Percipit, & quicquid motuS promanat ab ipsis. Ecce per externos res mensurabilis adius Ouanta tibi fuerit: numquid sub membra virorum Est animus quantus P nequaquam. Est ergo necesse Corpus Energiae vi quantum dicier; unde Sentitur longum, latum, gra Ue, molle, Prolandum. Lene, scabrum, durum; quod si fugit undique tactsi Corpus habere potest in se, non tale probari. Aspicis impulsu lapides ascendere sursum, IEra diu resonare semel percussa hacillo; Unde ne collecto motum disseminat actu, Sive sagitta volans arcu displosa retorto , Sive semel quassi murmur vocale metalli Motus ab impulsu paulatim diffluit extra. Oui sit Energia, quam cum superaddat Agentis
Actio, divitiam rebus cognoscis ab illis. Hinc motu crescunt rerum momenta; gravescit Hoc magis a motu, magis hoc lucescit, & illud Auditur magis a motu, magis illud odorat, Et sapit; a motu virtus est altera rerum. Motus ita in varium naturae pondus adauctus Auget Energiam, quam si genitore perempto Senii bilem servet, subjecto separat illam. Quantum nonne videS, ubi non reS quanta moratur in speculis exempla capis: te fallit imago Non te naturae fallunt spectacula: non te Fallit opus sublime Dei sapientis ab uno Portento rerum methodum monstrare nitentem . Quanta fide doceor λ penetratio mutua quant, Non intelligitur naturae lumine, Verum . Intelledia fide non est contraria moli,
258쪽
Quae per Energiam vires exercet amicas, Namque potest quantum, cum quanto stare vicissim Ahsque loco, si tollitur efficientia, summi Numinis imperio: quod si natura creatos, Ut par est propriae legi, Prorumpit in actus; Stare loco quaerit, sentiri gestit, haberi ContingenS patitur, motuque probatur id esse, Quod per diversos novit mens unica sensus.
Ergo quid est quantum. quod sit stibilantia ξ partes
Esse sibi partes, ut in ordine totius ad se Tota sibi constet res: quod si prodeat actu Tota loco, partesque suo serat ordine tangi, Contiguisque simul perstringi partibus: hoc est Accidere in rebus, dirimique potest id ab illa. Hoc est esse rei nobis non posse videri, Vel non esse rei, nobis S posse videri. Non sectis apparent extenso qualia quanto: Ignis habens ab Energia lucere, cremare, Sic cremat, & lucet; quod si suspenditur illa; . Non cremat, aut lucet, vel si deperditur ille. Servato motu lucendi, sive cremandi Et cremat, & lucet quantum, procul igne remoto. Mortuus est ignis quidam, velut ille repertus a Sicut aquae crassae species: ita crede latentem I sse cremabilibus: qui fit sic esse peremptum, Ni quia suspensum 1e non profundit in actum pSic non combussit pueros Babylonius ignis . . Sic Phlegetontaeae flammae lucere Velantur. Sic immortales homines non mole gravantur. Tantus Energiae vigor est in agentibus extral
259쪽
Si vero corpus divinis viribus omnem Perdiderit molem certa statione localem , Intra se fuerit totum cum partibus, S pars Quaeque situ careat, non ordine. quaeque carebit Et motu, proprieque loco non stabit ubique. Nullibi sit proprie, qu: si spiritus; attamen ejus Vera locis poterit praesenti multiplicari AlteriuS ratione rei: quia nullibi distat. Omnis Energia subtracta cessat agenti. Functio naturae; quamvis divinitus ipsum Suppositum maneat, vel sit natura, vel esse. Sic igitur corpus quanta statione solutum.
Non hic, non alibi proprie manet ; anne sine ullo Suppleri ejusdem possit praesentia nexu, Dissicile est dictu; quia res sine Energia ulla Non datur aut propria, aut alien ; sed neque forsan
Entis Energia est, aliquo sine supplemento. Propterea supplente aliquo, motumque, locumque, Corpus inextensum poterit ratione tenentis Pluribus esse locis, quod per sua munia suevit Uno stare loco; non ultra extendere vireS.' Arbiter ostendit Deus haec, ut congrua VeriSDicere possimus. Sed adhuc haerere necesse est , Atque revelatis miniis explicuisse fatendum. Sicut enim pictor simulare coloribus artis Nititur archetypum; miscet pigmenta, lituris Lene retractat opus, similem collimat ocellis Essigiem, Zeuxis volucres illuserit uvis, Zeuxida Parrhasius lino; discrimine noto Res adeo picta distant ab imagine, quantum
Distant a verbis oracula vera repertiS .
260쪽
Spiritui. mentique locus fortasse videtur Esse λ locum capiat, si spiritus applicet actum; Sed si mensura careat mirabile corpus, Nonne loco, motuque carebit λ mox ubi non est H ic locus, haud etiam distantia certa locorum Astruitur; circumscriptive quanta locantur: Definitivε non quanta; sed utraque quanto Desit inextenso ratio. Modus alter in ipsis Prodigiis alio gaudet sermone notari. Si quid enim manet absque loco, reperitur idipsum Hunc extra mundum: sua si natura reposcit, Taliter esse; quid est, bene definire licebit; Sin autem quantum spatio privetur, ab ipso Non hahet hoc ortu, neque definire licebit Hoc non esse suum. sed prodigiosa manendi
Conditio poterit, per quod simul accidit, edi .
Ipsa rei vacuas inducunt somnia sormas, Quando soporiferis sanguis phantasmata venis Excitat, & partim vigiles non obruit artus. Somnus enim densa vincit fialigine sensus iUt r aret vireS cerebrum, quas coctio lento Dissipat igne: statim redit ad sua munia somno Libera mens; visu se simplice nuda tuetur In nihilo; surgens sine imagine Numen adorat; Simpliciter capit ad certas conversa figuras, Concipit apprehendens, incomplexasque relatis Multiplicat, paribus partus enixa secundis: Dividit, & componit idem, fingensque Chimaeras Incompossibiles attingit identica formas. Inscia miratur, causas & quaeritat omnes Materiam, sormam, finaleo, essicientes .