Petri Iacobi Montifalchii De cognominibus deorum opusculum

141쪽

tradit aute3 hoc Porphyrio i Itid explicans or tiailia Neo in sepulchris pauperti prudelis anus Novendiales dissipare pulveres.Seruius ad Porphyrio sacrificiat ludos uocat. Festus uero ferias a numero dierit dictas. Liuius nouediale sacrani milie scribit quido pluuille Iapidibus nunciat fuisset. agebantur. n. feriae cut aio per noue dies.. Omitto sacri originem. eam. n. apud ipsiu3, lita

ab urbe mira tu ipse lectitare poteris: si placebit,

DE NUNDINIS F

CNvNDINAE que sine diximus in enarratione eriarum. ex sententia Macrobili cui Pompeius Festus suisagatur. Ite3 Plutarchus necnon Plinius tradens comitia nunclutis haberi non licuisse ne plebs rustica auocares urbem reuisitas iis addi νinus Graium Lucinianum scribere tradente Marcrobio Iouis ferias F. Plutarchus nudinas Sa turno psecratas ait. Addamus & illud quom via, gues r e re tacenti ait a digito indice multouPecuniae religionem esse ut inquit Plinius. Inueonitur Nundina in numero singulari pro dea Romanorum a nono nascetiunt die nuncupatai qui lustricus dicitur Macrobio auctore.

q. DE OLYMPIIS

ΥΜpi A ludos Hercules in Pelopis materoni aut honorem edidit, ut Solinus, ut Diodorus 'ris est Ioui patri dedicauit. postea intermissum

astauravit Iphitus ab eoi prima olympia. miri

142쪽

meratur, 3 historia de temporib' uera creditur. prius. n. ut cuit uisum est diuersas seiuentias potulerunt quemadmodui Solinus id e & Eusebius Cesariensis memoriae tradideriit. Strabo Glym

piam Pisae in Arcadia partem esse ait iubi iudi Olympici senip agebane. Ex quo ludos olympicos dictos existimem. Nam* olympii Iouis ali/unde est nomen. si credinis Diodoro. Is. n. tradie Iouem Olympiu appellatu suisse ab olympo psecto,a quo eruditus S ad uirtutem institutus fuit. Fiebant aut ii Iudi quatuor annis i medio expletis. ut scribit Sudas S Eusebius. De illis sane Maro intellestit invias seu sis olympiacae miratus praelia pariatae Pascit quos. Eosdc ti per alphea fluuiu3 signat paulo ante carmen citatu, dum ait Cuncta mihi alpheu linquens lucoso Molorchi cursibus & crudo decernens grscia cestii. Pisa. in Elios oppidum ubi olympici ludi fiebant pssu tem amne Alphsum habet teste Plinio. unde alio bi poeta idem Aut alphea rotis practabi flumina Pisc. Et Iouis in luco currus agitare uolantes. na& currili' certabae de ibi Iouis Olympii dei ibrucertamine gymnico & singulari sanctitate ur dei H sius, Phidiae opere, simulachro nobilissimu te ste Pomponio Mela fulti quinetia3graeciae fastos complexu ut ait Plinius Apud quem alibi hoc quo eminere Olympiae uictoribus statuas discari litum HI alibi eosde3Cleastro coronari.

alibi Euthynium Pyctam senip Olympiae uictorem:& semel fuisse ui 3. Hoc unum fuit ex qua sttuor primis graecie certaminibus ut affatim dio inius in Nemicis. Sed qui supra de olympia

143쪽

a. DE SACRIS

fecimus obiter mentionem,haud ab re fuerit ali/qua cognitu haud indigna cni fallor de illa hic tradere. Servius honori exponens illud ver/, ς gilianum in primo Aen.libro veniet lustris labras ribus aetas lustris iliaquenniis interpretatur.deinde sic infert ad literam bene olympiadibus computat tempora. sibiis sidem uerbis nonulli existio, mant Seruiu sentire lustru3 & Olympiada idem' spatium estinere. Quod si est, Seruio & Seruium secutis tam graeci si nostri refragans opinatissimi auctores & primo Dionysius halycarnac libro primo antiqtatu Romanas dum ait Ducctos NJ quadraginta quatuor annos coficere unam dc ses xaginta olympiadas. deinde Eusebi'. Is.n. lib. n. . cdp.tertio depr . evang. Olympiadi quadimoivi di nium attribui auctor est. Ex nostris Solinus capit secudo memorabiliti scribit singulis olympiacv dibus quaternos annos imputari. Idem Cen ri I nus ad ceretiu3 docet iis uerbis Quatuor annope Olympiadas uocant ostetidie etiam si alii medostim eius codice dicant idem& Paulus orosius libro historiapi ad Augustinu3secudo scribens Olympiadem iliato anno quas

tuor interiectis solitam exerceri. non. n.Olympiadem qui annos continere insit sed exerceri soli, tam post quatuor annos illato statim ineunte. ut una olympias quatuor tantu exactos annos haobeat nec plures. Sane idem q6 Orosius Sudas in collectaneis Euta ius se 1 chronico hoc e twohebreuiario traditi eius lisc uerba. Elii agiit ilia quernale certamen quatuor annis in medio expletis,

in sus principes anni costituunt quatuor: quas

144쪽

olympiadem Iphims Praxonidis siue hemonis γ. primus pstituit. d i q6 Ouidius et demostiat idem eo uerta et in quarto libro de ponto sit leo ir In scythia nobis Fquhais olympias acta 'estinam si olympiadem ictuis et esse etiam anno sparium,nuq arbitror) qnquennis dixisset,sed isptulit unquBais olympias eo modo q annu πω Τ. decim aut quatuordecimauipluriumetisiudice interdum sistemus.Neo mehercule Martialis lib. ur imam quarto. Vt et prima nouo signet cunquenia lusti o Impleat inumeras Brutus olym ipiadas.Nem Ausb.galius Fors erit ut lustrum cuse cumulauerit illis Ain.1 Proculus signet olym Rpiadem i lustrii & olympiadem inditarcier po. luere. ut tot olympias quot lustrii habeat annos. nust. n.hoc Martialis lilia Ausonii carmen dicet.

. DE OPALIBUS F

COp AHA dicebantur dies semiius Opi deae supplicabae. ut Pompei festi sunt uerba. Macroo'. bius Saturnalia & Opalia eodem pariter mense et sit december celebrata fuisse ait. qm Opem Saoturni esse coniugem credidere. quς cum Saturno una fruges fructus*omneis inuenerit.Eode me tse Saturni festa at 3 opalia Opis ferias.sic.n. uo/ cat fuisse,docet etiam. M. Varro scribens opalia tertio post Saturnalia celebrari die.

e TM. Varro idemietin anu uossierisciis me

145쪽

- DE SACRIS se

morandis cum Ouidio &Festo decertatili nam tres sacra' celes ritatuim quae Oliin antius erane frequentius meminere:auctor est Opemsiua dici diem a dea Opeconsium cuius in regia sacrari quod ideo ut eo praeter uirgines vestalesta sacerdotem publicum introeat nemoas cumeat funibulum haud habeatiscriptum id diciturina sussiendo subligaculunt. I DE ORGIIS

ORGiA apud grςcos sacra Bacchi seu Dionyosii fuerunt. unde Bacchanalia &Dionysia nomi/Mantur. Diodorus siculus orgia modo ex Aegyalpto a graecis translata. modo a Dionysio institii ta scribit. Lactantius quot Statii interpres exponens illud Et thebana metu iuratus i orgia Ganages Orgia Liberi sacra esse scribit quς ab Indis coli Statius dicat postq adeo stipati fueruti Serauius Orgia a Graecis sacra omnia uocari testatur Sicut apud Latinos Cerimonias.abusive aut oragia Liberi sacra uocitari V, o a.a furore. liue Ψων hoc est a montibus scribit hoc Seruius qsi Maronis illud interpretas Bacchatur qualis commotis excita sacris Thyas ubi audito mimitant Trieterica Baccho orgia. noctur νnusi uocat clamore Cytheron. Alio Graeci iam mine dicunt Nyctelia da noctu fiebant. νψs enim

L Diodorus siculus quepaulo ante citauiauet

146쪽

Orpheu ingenio dimidicione pstante Orgia iberi sacra poepiisse. ad ea notitilla addidissici Proptereamispertas a Libero cerimonias a poosteris Oiphea iuxtilinatii fulisse. Strabo Orphira uocat Strabo insi latinitate Donatus. scribi ea apudThraces initia habuisse.Lactatius firmian tradit Orphica esse Liberi piis sacra. Orphicam appellata ab Orpheo:q . ea primus in Graeciam ductiprimuin celes,rauit in Cytherone Boeotis monte ubi Liber natus est proximo.

i sc Hos Hosti Ateste Plutarcho solenitas fuit apud Athenienses nonis Iuliis in bonore Apolli mis a Theseo uora. Legumina illis elixabat simul degustabat. Quinetiam Iresione hoe est ramus oleae lana coronatum circumferebant. unde re schophoria nominata. y M.tenim ramum de sero significat.

PAGANALIA Oceptiuas serias esse in Macroobrii se mitia supra de feriis loquunt ostedimus. eis addane modo qiis Varro scribit in huc prospe modum. Paganalia sunt feriae alicuius paguo mox Paganalia inquit sunt feriae eiusde3 agria' culturae causa susceptaciut haberent in agris omanes pagos. Vnde Paga uicaedi . Dionysius has lycamasciis aliter quod ipse leos lib.ilitiantu Otum Romanaruim ,

147쪽

DE SACRIS F 'DE PALILIBUS M

CPAxui A dicta a pale. qi ei Deae seriae fuerint ut Varro tradit. Apud Pompeium festium sie ad literam legis Pales dicebat dein pastop cuius se sta Palilia uocabanLues c alii uolut) dicta pa/rilia qin pro partu pecoris eide sacra fiebat.Sed alii i idem quom ait Parilibus Romulus urbini condidit que dieni sestum pcipue habebant Mi/nores.hanc latam sequutus Solinus εἰ urbis na/talem hanc diem fuisse demonstrat.& parilia nominat uidelicet p e literam. Sed de partu. Essem urbis natalem Parilia ex hoe facile ostedit ait q6 in eis nulla hostia mactabas ut dies ille saguinis esset purus.erat aut Aprilis uigesimus ut Solinus S Plutarchus atm Ouidius itan quorum sane Plutarchus non natali Romano pastoralem celabritate Palilia agitata scribit sed pridie illius ni talis.Nam Plutarchus Palilia uocat. sic & Ouis dius Palilia.a Pale doces quemadmodii eo die Romani in Palis deae honorem accensis stramestis igneri agresti more transiliebant i rem antigotus actatridum Roma est codita agentesi quo Mdem me G pecus d coloni per ignem saltarine tuguriis ardentibus quae domini sedem mutatis cremauerant. Ad ritus igitur supra enarratos re fertur Propertii illud Annuam accenso celebrare Parilia foeno.nemo Persii. nam &is ait Fumo/ia parilia foeno. Ad illud aut quod diximus esse natalem urbis reseruias ea qiit Suetonius transitora lus scribit de Caio Caesare decretum inui ut dies 'quo coepisset impertu Palilia uocaretur uelut ara

148쪽

sumentum rursus conditae urbis. Apud Diony/sium halucarnaseM in primo antiquitatum lib.

impressiorum arbitror uitio perperam pro Vari lia Parentalia legitur.

s. DE PALATIAM *

CPALATi AR ut scribit Pompei' ille quo sacrificios huiuscemodi mos meminit nemo sacrificiu sultiq6 Rome fiebat in n te palatino.

a. DE PANICULAM M

CPANI LARis ut eiusdem Festi testimonio utara dies erat in si diis Oib' comuniter sacrificabas hue supra Gmunicariu diximus appellari. a. DE νAγIONIIs ET PANBozoTIIs ' , CPANI ONi A Strabone auctore sacrisclum sultiq6 uniuersa Ionia Neptuno Heliconio operabat. Qicta Panionia eo modo quo Panboeoti .Idein auctor scribit fuisse sacraiq Palladi antidneam urbem tota Boeotia murreae celebrabant.

Φ DE PANATHAN EIS

CPlutarchus auctor est panassienea Mineruae sestum fuisse q6 Theseus comune celebritatem de/ ic inutivnde & nomcisiadem se omne. mineruam significat.N6nulli sunt seribente Hy Gaio qui uelint Erichthqmian inuenisse L

149쪽

: factis inter sidera sit collocatus i et Hediochus i. Auriga uocetur. Sudas primum ab Erichthonio deinde a Theseo instituta ait. in iis-que pueros tantum certassis S uictorem olea coronatum. De

hac festiuitate sic ait Eusebius chronographus Agon gyi'nicus que panatheon uocat Atheis actas. Scribit Thucydides Hiparcum filisse' crisim ab Hormodio & Aristogitone tyrannidicis dum pompa magnoν Panatheneohe ordina ab Hippia Isocrates q6 Cato meminit apud Cicorones anno quarto 3ζ nona simo aetatis libra CPARENTAL 1 A dicuntur omnia sacrisicla qui

mortuis fiunt. Unde parentare sacra mortuiscere.hN Iusta Feraliam & Inseriae atq; Exequie aevis quidam separent appellantur. Parentalia ii, scribit Ouidius dum in ut Est honor & tumulis

animas placare pξnas Paruam in exmictas inuonera sei re pyras. Mendum est apud Dionysiuti haly rnas in libro.i antiaratum Parilia descriobentem ibi. n. parentasia pro parilia Iezitur. cum

hic sacra maxime differant. M N ialceoatur quod in interiori parte

DE PARENTALIBUS

150쪽

is tur. Viade & nomen. Petaetrare. n. 0it Idem alibi aio est penitus. i.intrinsecus intrare. Et penetrassii ita quς in iiitimis sunt partibus. Vergilius Aeteri numi adytis effert penetralibus igne. Idem alio, in loco Festus penetralia scribit cile Penatium a deorum Sacraria. Alibi quom meminit dei pra, Metrali si qui sit Herceus Iupiteri quem intra cpiiqi septum domus colebant.

a DE PISCATORIIS LUDIS

a WIdeni et mihi ad omnia praesto est Pompeius a Festus tradit piscatorios ludos fuisse i q pro pi' i scantium quaestu fiebant.

PPetrui A ludos fuisse tu honore Apollinisi aps , pellatoso a P ythone serpete que de' nartis titiliti 'oorebus exhausta pene pharetra placerit adeo uelis Uuidii carmine notu e ut mihi re plurib' conatil, ostedere oraclaiau illud dici queat Oib d lippis is notu dc tonsoribus hoc est.Sed Strabo ei de Pro iniis certamine eqstri acgymnico facit inhione. ii

PopvLipvci A dies nominatus uideturiq6 eo; die populus Romanus mense Iunio repente su Titanoti multo. n.post hic dies qdecessus Gabi ex urbe populi ut Ficuleates ac Fidenates d fructivi alii contra nos iurauerunt.Scribit hoc