장음표시 사용
11쪽
Successit negotium felicissime propterTriboniani&Sociorum insignem prudentiam, a quibus universum jus, ex omni antiquitate , Irincipum Constitutionibus tribus voluminibus comprehensum, Institutionibus, Pandectis codice. His postea accesserunt Novellae ConstitutionesJustin ani, prςter Feudorum Consuetudines a Germanis introductas, jura quoq; Canonica. Institutiones ab instituendo dictae,nihil aliud sunt, quam totius legitimae scientia prima elementa Theophilus& Graeci interpretes vocant hunc librum Instituta,idque exemplo Justiniani in quibusdam Constitutionibus. Utraque vox apta est libris Iagogicis, quales sunt hi quatuor Horum librorum atque adeo totius juris compilatio facta est jubenteJustiniano,quem Suidas inique ruditatis alphabetariae accusat, coaetaneis criptoribus nihil tale asserentibus ut propterea non male defensus videatur a Platina in vita Bonifacii Id. Pontificis. Paulus Diaconus lib. 18. Justinianus besia rosteregesto in causi crνιlibus mirificus extiti erat enim infide catholicus, in operibus rectu in judiciis justus, omniaque ei concurrebant in bonum. Iniquissima Censura est Francisci melini Parisini, qui Justinianum eiusmprudentes, universa Juris volumina atrocissime perstringit
Restitutionum bbro ait a Parva huius casus querelabore nisiis deinde secutus esset Imperator, qui omnium, quiadbane diem fuerunt, mortalium nequissimu nomen sibi imposterum per nefas astruens , quando per fas non poterat , insigni imposiura , omne μου Iabverteret, abolitis sublatisque de medio , qui extabant Iurissensitim tib s. usus est ministris stultissimis hominibus , qui eo colore , quasi
omnia , quae ψquam egregia erant , in unum voLmen olgigerent, jusque ubi animadverterent esse opus , emendarent. Productum es
12쪽
marium, multipta molumen, nussior ine, non rationis constantia, multum in his referendis quae inutilia quaeque falsasunt; n utilibu τὸ oexplicandis breve atque conciseum s eciosum prudentum mirorum ubique praelato nomine, ineptiis,quae ijsdem prudentibus iris adscribuntur,delirum denique adeo multa absurda compsexum, ita confusum, ita ob - mouppressis desinitionibus,divisionibus o ipsismet legum verbi uisaeue apparea compilatores issis,quo intesilentiores iiderentur, plura scire , multa eorrexisse, musta commentos esse , multa quae a posterioribm Imperatoribus consituta erant , in ab id aetatis professoritiueractata antiquioribit Principibus es furisseritis tribuisseri sedes cavisse ne prudentiores eis postea existerent , qui audem
inficitiam eorum detegerent quin sit ipsi nos palam derident lumenim omnia oppositis fateant , scribunt nihil contrarium esse in jure tradidi tamen qui vetent, in molumina sua Commentarios scribi, ne longe aliter rem se habere patefieret . ut intenderetur ignorantia, qua Uulsa pro salsis , o incondita pro conditis, ut contingit, L mitteret quique praeseserant, se babere libros peritorum juris , quo scilicet licentius autoritate eorum abuterentur uerat certe si peritorum jurisscriptapuram incorrupta mansissent,prae ita luisent Impsorum Principis constitutiones,multa aq; inseulpaxecnon interse pugnantia effutire vientis. Ex antiquorum Commentariis maxime placuerunt compilatoribus Cai opuscula g. 6. inproarm. Instit vel quὁd hic iam antea summa capita iuris civilis in Institutionum libros redegerat, vel quod nemo sere ad captum iuventutis magis perspicue scripserat. Vixit autem Caius Hadriani temporibus , longo
13쪽
Ionge ante temporaJustiniani cureum. .gri rebus dubiis,ut ipsi familiaris esse non potuerit, eumque Imperator sum appellat in
prooemio Institutionum benevolentiae causa, eodem modo ut
tolerabili secundum personas, res actiones digestus est, ut vix debuerit asserere doctissimus Uelinbecius in Comment ad S. Lustis detest.ordinan ibi nec materiam,nec methodum, neque in his elementariis libellis,neque in aliis horum Collectorum operis placere. Enimvero cum Constitutiones juris veteris correctoria quas quinquaginta Decisiones vocamus insertae sint libris Institutionum,ut apparet ex S. Insiit.detesiam.ordin.limc h. ιαρ.C.de Testam.I. Instit.de exhered liberorum puncti P . .Hiberi praeteri . Instit delegit. agna succegiuncta penult C delegitim.bE-ν aliisque,consequens est, easdem Digestis derogare,quod volume ustinianus componi praeceperat ex solis Iurisconsultorulibris Arthurus Duch lib. 3.de usu, authoritate iuris cap. 4. Js. I . Institutiones componi mandam Iustinianuspost Pandectas compo tas,qua tamen uno mense edit uni aut Pandectas septimo Imperii erus anno. Unde, tu Institutionum derogare iuri Pandectarum si tu aliquo sistentiunt, plurimi existimant. Non puto, quod in hoc Digestorum compendio quaedam pro tironibus historice tantum relata sint,quae in Pandectis postea improbantur. Id enim diserte contrarium esset dispositioni Imperatoriae g.3 proclem propterea Institutiones promulgatas esse, ut liceret studiose iuventuti prima legum incunabula,non ab antiquis fabulis id est, iure obs leto aed ab Imperiali pIendore appetere Et quis credat Compilatores adeo incautos fuisse,ut libris Introductoriis ea inser rent,quae abrogata sunt e Parumsundamenti pro hac sententia est
14쪽
est in I. 3sInstit. de rerum dinrisione es opposita 3.F.ult.1f. de iure Fisci. Aliter enim hi textus eonciliandi sunt, & nulla dissicultas est in verbis Iustiniani all. I. sy.si accipiantur de monumentis publicis,quae a sepulchris privatorum differunt. capuT II.
De Ulpianis i ragmentis temque degratis snterpretibusjuris,praecipue autem de Harmenopulo mTheophili Paraphrasi institutionum riua occassione nonnusti
ejus errores percensentur. Upersunt hodieque acutissimi Ulpiani fragmenta Institu- tionum in XX lX.titulos distributa, quae licet eam autoritatem non habeant,quam reliqua ipsius leges Pandectarum,afferunt tamen multum lucis ipsis Institutionibus aliisque textibus Digestorum, maxime ubi iura vetera,&ea, quae ad antiquitarem pertinent,explicanda sunt. Quod dereliquis omnibus intellectum volumus, qui carent expressa Justiniani Imperatoris approbatione. Idem iudicandum est de libris duobus Institutionum,qui sub Caii nomine circumferuntur, revera tamen nI-hil aliud sunt, quam illorum Epitome, ab Aniano Alarici Gothorum Regis amicovi consiliario,jitantum quoquo modo sui temporis usus exigere videbatur. Antonius Augustinus
Emend.cap. ac de caio,cuius extant Iustitutionum tibri duo, breπιο- res ut arbitror quam abeUcriptisunt sedqui multum ad Iustiniani Institutiones conducant. Ex Interpretibus Institutionum praecipuus
est Theophilus, qui post Justinianum fuit ante editionem. Nam ille α. ιλ non meminit inita autem eius memi-
15쪽
nerunt. Contradixit quidem huic opinioni Cuiacius in Retitae. adestiIsi --αPuratque se ipsiue hunc auctorem post Accursium,ut causa non sit,cur plus quam ipsi Accursio credamus, quem plerumque ita solet imitari, ut multis in locis verbum everbo exprimit; sed sibi ipsi lis in re non constat Cuiactus,sicut apparet ex Commentario ad pupidus rebus reditu.ubi fatetur Theophilum esse ex ultima Iutisprudentia vetustissimum&iuris prudentissimum, ita, ut ab iis quae scribit, non temere sit recedendunt. In hac Paraphrasi Theophilus Iustiniani mentem non semper assecutus est, id quod Graecis interpretibus, Harmenopulo aliisque propter ignorantiam Latini sermonis tape e venisse animadvertimus,ideoque Gregorio Thauma- turgo Verba legum Romanarum praeclara quidem sed difficilia&perplexa videbantur,ut ipse fatetur in Panegyrico ad Originem.Donellus in Commentatio adiit Mepraestriptis verbis cap.
11sed opponitur nobis authoritas Harmenopuli si vis scilicet autor Harmenopulus in dignis cuius audiendi causa vadimonrum deseratur. Credo quia Graecules, o Mena lingua non Latina utitur.At vide quam
aplerisque,quisum nobis obtrudunt,dissentiam. Egosiquid verum me habere credam,continuo mihisu lectu totidem ab Harmenopulo positum iideam,de quo homine non necesse habeo dicere quodsientio, in quod homines eruditi cum parcisme loqui molunt,de eo diceresolent, hominem peregrinums isse, es in jure nanseatis exercitatumsaepe etiam rudem vide-α producamus huius rei unum atque alterum exemplum PermittitJustinianus in I. . Instis de nuptijs matrimonia consobrinorum,Theophilus paraphrasin ita concepit, quasi ea prohiberer. Non negamus in hoc juris articulo saepius fuisse variatum, postea tamen Arcadio, Honorio Imperatoribus placuit revo
16쪽
care prisci juris autoritatem, quae in Institutis repetita est, sicut apparet ex '.C.de Nuptijs Aliud exemplum est in I. Insiit.de rerum dimisione, ubi dicissustinianus,si fortuito, non voluntate Dominorum confuse fuerint, vel eiusdem generis materiae, vel diveris, totum id corpus,quod ex confusione fit,utriusq; commune esse, quod negat Theophilus contra mentem Iustiniani. In principio Institu smns permisi. facts docetJustinianus inutile testamentum esse , filiusfamilias de alio peculio, quam Castrensi,vel quasi Castrensi disponat,id quod expressum quoque est in penust.Qqui.testam.fac o I. Theophilus autem in Paraphrasi admittit etiam dispositionem testamentariam in peculio adventitio, cuius pater usumfructum non habet. Porro adg 36. IV.ῶR vj contra principi Iurisprudentiaei mentem Justiniani V Iere inquit ελMVa . Nam ista temperandi vox ideo adiecta est,quia licet inperceptione fructuum Colonus&fructuarius comparentur , in aliis tamen maxime differunt. Expediti enim Iuris est , fructuarium qui maturis fructibus discessit, ius percipiendorum fructuum non transferre ad haeredes, ut colonum, S ult. Instit. de locat e conduct juncti I. 36. ubi male Theophilus distinguit inter colonum, qui nummis aut partibus colit, cum uterque eos demum fructus suos faciat,quos ipse percepit. l. 6o messem, ocat. Ut g. Locari .d μητοι.
17쪽
De Pandectarum dimisiune de teribi urisconsulti in
gener de Triboniano siegibus ab eo interpolatis, riterque de ordines methodo Digesortim.
Equuntur Digesta, us pretiosum, thesaurus incompara-O bilis, quae omnem prope Philosophiam, receptas veterum
JurisConsultorum sentententia continent. Tanta in his Latinae dictionis sinceritas esto elegantia, ut non faeiu aliquis affirmaverit, rerumne scientia, an orationis dignitas maiori laude celebrandassit, adeoque benedictum politiano lib. io Epistad Marq Breisacium, totam pene vim linguae latinae in legibus eis Pandectarum nomen Graecum, Digestorum latinum est. Illud a materia, quod omnes disputationesi decisiones estitimas liber hic comprehendat, vec jure enucl. Hoc a forma&digestione sumptum; quo eodem Julianus suas ad Edictum perpetuum Commentationes inscripsit, quὁd in his nihil suum,praeter digerendi curam agnosceret. Veteres distinxerunt Quinquaginta Pandectarum libros in tria Digesta. Primum appellabant Vetus, quod multa iura antiqua inise haberet,& a libro primo extendebatur usque ad
titisoluto matrimonio Alterum ipsis erat Infortiatum, alit solui. matri usque adiit denovi operis nunciatione. Refert Raynaldus Corsus lib. I. cap. I indagat.Juru, se Bononiae audivisse Alciatum
dicentem, Infortiatum posse denominari ex eo, quod hic liber multu conferat utilitatis,4 ad farri farinam faciat, quae Graeci uno vocabulo appellant, , serte quia materia haereditatum
18쪽
stum praecipua pars est inan sortiatio. Alii alias huius vocis not tiones afferunt,in quarum explicatione valde se torquet 4ccur- sad rubri e bimatν Tertium dicebant Novum forte quia novissima pars Digestorum erat, atque initium sumebat a tit demit operis nunciatione,&finiebatur cum ipso opere Pandectam. Haec divisio tripartita cum Bulgaro eiusque cocetaneis inventa sit sine ulla ratione appellationis, merito retinemus distinctionem ipsius Iustiniani,qui Pandectas in septem partes digessit,non perperam, neque sine ratione,sed in numerorum naturam kartemrespiciens,quam prout l. a. si a seseqq. C. de mentur enuc concepta est,hic non pigeb tinserere. Prima pars totius contextus inquatuor libros seposita est, quae Graeco vocabulo ταπιωτα nuncupatur,qua nihil est anterius quia quod primumest aliud ante se habere non potest. Ex his exordium &Ἐ-nem eruditionis primi anni sumendum esse praecepit Iustin. constit de ratione meth. um doe. Secundus articulus septem libros habet,qui deIudiciis appellantur. In tertia congregatione omnia,quae de rebus nominantur, collata sunt,ocho libris eis deputatis. Quartus locus,qui, totius compositionis quasi quidam invenitur umbilicus,o stolibros suscipit,in quibus omnia, quae ad pignora,dote svi tutelas pertinen reposta sunt. Quintus articulus novem libris exhibet omnia, quae de testamentis, legatis&fideicommissis ab antiquis dicta sunt. In his nonnihil de caducis memoratum est quia propter usum quendam non prosperum,cum increbuissent in Republica wluctuosiam monumentum bellorum civilium essent,non oportebat iis manere temporibus,in quibus pax constituta est. Sexta pars totius compositionis,ocho conclusa libris, possessionum materiam&non nulla
19쪽
nulla alia explicat. Septimari extrema pars tractationis sex Iibrorum numero definitur, stipulationum, item criminalium Mextraordinariarum rerum argumentavi iurisdictiones comprehendit. Ex his duo libri de delictis,qui omnem continent severiatatem poenarumque atrocitatem,aJustiniano ing. 8A.t. Vocaritur Temgil s. Enimvero quod hodie Digesta duplici Tnotari soleant, id sine ulla ratione a librariis introductum est,ut a vero non multum abesse videatur Alciati coniectura, qui lib., dist e. e. Cexistimat, quod Graeci Pandectas litera quae initialis est -δ notarint, eique circumflexum supra posuerint hac forma quae apud descriptores postea in duplex Ktransierit. Integrum opus Digestorum a Triboniano, Sociis collectum est e triginta sex antiquis autoribus, quorum nomina e X-hibet.Θααγμα seu Index praefixus Pandectis Flor. ex quo sua tras- scripsit Politianus lik1 ij ubi de singulorum peculiari eruditione scribendi modo disserit Mustiescunque Digestorum Volumina inspicio,non possum satis mitari veterum Jurisconsultorum artificiosissimam brevitatem in decisionibus causarum,quae ipsis proponebantur, adeo,ut pene in singulis segibus lateat integrum4 prolixum Consilium cum rationibus, ut hodie loquimur, dubitandi&decidendi Fuisse autem plerosque Stoicae sectae addictos ex titulo de Origine iuris aliisq; textibus manifestum est,ut omnino lapsus videatur Gaeddaeus in Commen d l. si merbor./ n.nA.qui Antece res nostros Peripateticis seu Aristotelicis annumerat.Haec veterum Prudentum tempora Justinianus vocat MediamJumprudentiam . 3. U. de legi Da pucc ropterea quod fuerit legibus XII. ab iunior, Imperialibus autem sanctionibus anterior. Isti haec Media Ium-
20쪽
Jurisprudentia nihil aliud quam interpretati urisconsultorum&disputatio fori, quae post promulgatas leges XII. Tabularum Rome invaluerat. His enim legibus latis,ait Pomponius in G. s. D.ri Orig.jusicoepit,ut naturaliter evenire let,ut interpretatio desideraret Prudentum autoritate necessariam esse disputationem fori. Quomodo autem sibi invicem successerinthi
Prudentes,id a Pomponio explicatum est in Enchridio de Origine Iutis,&illis praecipue quivitas veterum ICtorum descripserusiquod post ValetinumForsterum in Historia juris Romani Ioannes Bertrandus Praeses Tholosanus libris duobus egregie
DixiTribonianupraecipuum fuisse in sino. iuriquem non uno nomine reprehensum paucis defendemus. Suidas eum pretio lege fixisse atque refixisse se ibit,quod cum ipse non firmet
aliorum testimoniis,ideo imperatori Iustiniano rebus gestis potius quam Suidae crediderim De Tribonianismis autem,hoc est, egibus Pandectarum, Codicis a Triboniano interpolatis Mad novi juris rationem inflexis sobrie judicandum est, tum quia Tribonianus superflua resecavit ex praecepto Imperatoris β. iis novCod. iaciendatio ut&PrincipalibusConstitutionibus inveterum libris relatis manum inferre ipsi licuerit, i. a. s. tanta c.devet.iure enuc tum quia in tam Vasto opere omnium votis plene satisfieri non potest. Non puto autem Tribonianum uspiam ita interpolasse veterumJCtorum responsa, ut integrum respo- sum continuaserie, suis verbis componeret. Hoc tamen facile largior quod promeris Prudontum Imperatorum legibus, partim ex iure vetem,partim ex novo cocinnatas,praefixis nihilominus veterum autorum nominibus, ac si nihil mutatum esset,