Joachimi Hagemeieri De authoritate juris civilis et canonici liber unus. Ad illustrissimum et generosissimum dominum Christianum, Ranzoviae comitem, &c

51쪽

paleam fuisse Gratiani discipulum existimant, eumque Canones hosce prioribus Gratiani adiecisse. Ab hac opinione diversam refert Maria Trais de furisdicteart. . lo. . 3o. 3m quasi liri Capitula,quibus Paleae vocabulum affixum est,ipse Gratianus pro suis non agnoverit, postquam alicui Cardinalium hoc Decretum ad perlustrandum exhibuisset Careerum illi qui jussa Gregorii XIII Jus Canonicum emendarunt,in praefatione ad Decretum ex collatione antiquissimorum exemplatium inferunt,tias Paleas esse additiones non eodem tempore factas, ad primam Collectionem Gratiani,in margine primum adscriptas, fortasse ab ipso Gratiano ut fio inter componendumaut relege dum,quas deinde quidam in contextu posuerint,interdum cum aliquo discrimine. Habet aliquam veris pectemhaec conjectura,

sedcu ipsiCanonistae aliter sentiant, qui pariter antiquis Codicibus usi fuerint,non facile a priori opinione recesserim. Communis sententia est,hosCanones esse insta Paleat,& nullam mereri fidem.Alciatus Pare Iib capA.Constat consensu omnium, ea, quibinest ab Insicriptio,certae dei non esse neque ceu authentica algetari pose. Hoc tamen de Paleis Decretalium . IT. de Electron. in Clem. unde urejurando aliisque intellectum non volo, quae vim

legis habent.QuamVir autem vi ad 6.c. .ex sententia ipsius Evethardi in Top.loco a meri .Padea sit, pro Palea illis inseratur, multum tamen grani attulit Ecclesiae. De Donatione Constantini nihil quidquam apud autores extare testatur Volater tanus in vitaConstantini,praeterquem in all. Distinctione,eamque in antiquis voluminibus non contineri,autor est Antonius Archiepiscopus Florentinus in Chronicis.

Principio igitur in his,quae ad fidem Historie in allegationes

52쪽

Authorum pertinent, non est omnino Gratiano credendum, quod in tenebris illius seculi, quo Decretum compilatum est, vix potuit aliter evenire maxima, ait Contius ιιωμbse. io.

cum minimis conferam, cum Imperatore Monachum , cum Legislatore

Rosedum, cum Justiniano Vratianum, locos ex eius roseodi quosdam notabo,ex quibus mihiperquam ecta esse coepit ejus in citandis authori-bin s.Occurrunt praeterea in his Canonibus non pauca, quae ipsi Pontificii Scriptores vehementer improbant. Ita Cap. hac ratione Ii.u. 3 in quo seCundae nuptiae vocantur fornicatio, plane, jicitur,quasi hoc aGratiano inDecretum suum coniectum sit ex

opere imperfecto, quod Chrysostomo false adscribi contendunt. Nec enim aliter Gratiani Capitula recipere Catholicos, quam quatenus sunt desumpta exprobatis authoribus,testatur Martinus Deirio f-gu. se se Li6. Communis, indubitata 63sententia,etsi Gratiani Decretum asede Apostolicasi receptum, ita tamen receptum esse infides dictorumsitpenerauiorem, in tantasit eorum

canonum,quos in mediumproduci autoritas,quanta estfontium,unde ri la manarunt. Nec enim quisquam eorum quiJus Ecclesiasticum melὶhminesalutati ignorare potest,musta in iecreto haberi, quaepostea Decretalibus,sexto sementinis e xtra agantibus abrogat uerunt,nonnuliaque a Gratiano pererrorem inserta esse, quae cum veritate pugnare

deprehenduntur it haec fortassis ratio est, quare in Bulla Gregorii X l . quae Decreto praefixa est,illa verba non reperiantur γυ- mim de caetero in Iudiciis in Scholis quae reliquis praefationibus De cretalium inserta sunt. Quae cum ita sint,falsum est quod scribit Hunnius lib. eauthor ur a . hoc Decretorum opus per omnia& in singulis partibus,non minorem authoritatem atq; Decretales Epistolas obtinere.

53쪽

43 De Decreto hactenus Altera uris Canonici pars continet Decretales Epistolas,quae aquatuor diversis Pontificibus edita sunt. Primum Volumen Decretalium collegit Gregorius IX. Pontifex per Raymundum appellanum suum, quod in quin- uelibros divisum est. In primo agitur praecipue de Rescriptisontificum&illorum authoritate, de forma eligendi Ecclesiasticos, de potestate&ossicio Episcoporum aliorumq; Ordinum et de processii Judiciario. 3. de Vita&Bonis Clericorum. . de causis matrimonialibus s. de Criminibus. Eadem fere est dispositio Libri sexti Decretalium,qui autore Bonifacio VIU.conscrip est opera Guillelmi,Berengarii, Richardi Hunc in Galliae regno nunquam receptum fuisse tradit Cuiacius ad eap. 4 extri destonsa quod, quae in illis extant Decretales epistolae, pleraeque in odium, aemulationem Philippi

Francorum Regis credantur publicatae.Quamvis autem in Sexto ignoretur autor primi capitis stiliae males propterea tamen non caret juris autoritate, cum sit relatum in compilationem Bonifacium postea secutus est Clemens . qui Praedecessorum suorum Sanctiones composuit, morte autem praeventus non edidit, quas deinde Joannes XX H. non hil immutatas produxit in lucem. Hodie a primo authore vocamus Clemetinas. Post Clementinas idem Pontifex Joannes XXII alias Costitutiones edidit, quae quia numero erant paucae, nec peculiare Volumen complere poteran Extravagantium nomen obtinuerunt. Reliquae Constitutiones, qua post mortem Joannis prodierunt,addiscrimen priorum Extravagantium Communes dictae sunt, quod non unius, sed plurium Pontificum Responsaia Epistolae isto Volumine continerentur. Porro licet apud

F 3 quo L

54쪽

46 quosdam interpretes recentiores Iuris Canonici, ad Decisiones causarum adducantur interdum Regulae Cancellariati Constitutiones Marchiae Anconitanae Pontificibus paret haec provincia quae Agidianae dicuntur ambae tamen non ficiunt Ius Generale,quod Romae animadverti,cum ibi subs sterem Regulae namque Cancellariae extra Curiam Romanam non dent,c onstitutionibus gidianis vero utuntur in Statu Ecclesiastico duntaxat.

Omnibus hisceSanctionibus PontificumCanonistat plenam

autoritatam tribuunt. In Imperio Romano & maxime in terris Protestantium receptum estJus Canonicum in vim consuetudinis,idque non totum, sed quatenus res in eo propositae cum requitate conveniunt, jurisque naturalis& divini vestigia imi tantur. Iasonis conclusio in ad edita C. de edendo, quam probat Mynsadpr. Ingis actioαπ.6 ubicunque aliquid clare decisum est lege Pontificia, in quoJuris Commentatores dubitant discrepant,in Jure Civili, omissis illorum altercationibus,stati dum esseJuri Canonico. Ex eodem fundamento , quando esseontroversia inter Theologos, Canonitas, de usuris, matri monio Ddeclinis pro Canonistis respondendum esse . ocet Everhardus in Top. loco ab authoritate.Praeterea si Ius Canoni eum contradicatCivili,tum illud servatur in terris Ecclesic etiam interlalcos,&hoc interris ImperiLIn dubio autem illa via am

plectenda est, quae Ius Civile& Canonicum ad consonantiam ducit. . in expediat de elect n. Iun. Coaede inolficae m. Neq; enim discordia inter Ius Civilericanonicum statui debet, prae

55쪽

ετ terquam si ea expresse reperiatusason.ad Mutb.Novissiman. 3a de obstestam. Accessit Juri Canonico nuper septimus liber Decretalium, opera Petri Matthaei, ICti Lugdunensis,quem is Cardinali Ca-jetano inscripsit, sed autoritatevi approbatione pontificum adhuc dum destituitur, pariter ut institutiones Pauli Lancellotti Perusini. Ius Canonicum plurimos interpretes habuit,qui certatim illud notis Manimadversionibus illustrarunt, hoc cum perquam gratum esset Pontjficibus , nonnulli ad maximos honores pervenerunt. Innocentius Canoni starum Pater ipsi Ecclesiae Romanae praeseruis est Henricus de Segusia Episcopi Hostiensis dignitatem meruit, qui coronat Papam ungebatque Imperatores , cum adhuc Romam proficiscerentur Panormitanus

Abbas primum Archiepiscopus postea, tandem Cardinalis factus est. Superest, ut de antiquis Canonibus,vulgo Apostolicos nominatos, pauca subjiciamus,quos a nullis aliis quam ab Apostolis constitutos esse ex Can defenditMartinus Peresius in comment e Traduisni sparcncum ibi mentio fiat Onesimi Philemonis servi, quem Ephesi Episcopatu functum, Ignatii literae&alii Scriptores testantur. Alii ex Can. ult colligunt , Clementem horum Canonum autorem fuisse.Res omnino obscura est, cum neq; dfauictre, neque de loco, neque de tempore Collectionis certi quicqu-m constet. Numeratur plerumque octoginta qua-εuor canones, si distinxerisu. ut fecit Zonar.&Thc odor. in Co

mentariis

56쪽

i xaginta,ut Zephyrinus papa in Epistola ad Episcopos Siciliae.

Antea in Latinis Exemplaribus extabant duntaxat 4 8. quos recepiti probavit Synodus Universalis sexta in Can. 1. Canones hosce in magna autoritate fuisse apud Veteres, praecipue autem in Ecclesita Oriemali certum est. Hodie tamen,fatente Peresio, non plene observantur, aliis pro temporis, materiae quo litate aut obliteratis, aut ab Ecclesia abrogatis Asidorus apud Gratia num dithna. 6.e.a.diserte testatur pro Apocryphis haberi:Cano nes,inquit,ciui dicuntur Apostolorum, seu quia eosdem nec Se des Apostolica recepiqnec Sancti Patres illis assensum praebue runt,pro eo,quod ab haereticis sub nomine Apostolorum com positi dignoscantur,quamvis in eis utilia inveniantur, tamen ab authoritate Canonica atque Apostolica eorum gesta constat esse remota, atque inter

Apocrypha deputata.

57쪽

SERIES TEMPORUM

circa emendationem Iuris Iustinianei. ANno post natum Christum XXVII. Mavortio Cos Iustinianus ab

Avunculo Iustino declaratus cst Imperator, Calend. April. ipso die Paschatis Novell. r. c. I.subsequentibus autem Cil Augusti moritur Iustinus, a quo die solus Imperio praesei Iustinianus, atq; hic cst primus annus regiminis. Anno XXIIXJustinianus Secundo Consule mandavit Codicem componi Idib. Februarii. Const. Haec quae n8r de novo o faciendo. Anno DXXIX. Decio CossCodex Jam compositus promulgatur Const. Summa.is r de novo Coaeco m. Anno DXXX.Lampadio&Oreste Cosi jussit Imperator Pandectas componi XVIIl. Cal.Januarii l. I vetjure enucleando. Anno laXXXL&sequente, quibus nulli fuerunt Cossideoq; prior dicitur primus post Lampadium Oresten,alter vero secundus post Lampadium&Drestem componuntur Pandectar. Anno II XXXI I.solus cst Consul tertium Imp Justiniani,quem consulatum ipse vocat felicissimum, a. u. devet.jure enucl. cum tria maxima opera ipse hoc anno perfecerit. Namq; i. Arricam, Vandalis victis, superatis recuperavitae r l. I. d. dei c. praes Praet Astica II. pacem cum Persis perpetuam fecit d. l. a. insis. III. Pandectas, Institutiones publicavit, has quidem XI.Κal. Deccmb. illas vero XVII Anno DXXXIVJustiniano quartum, PaulinoCoss.Code Iustinianeus emendatus est,&denuo XVI. Cal. Decemb priore abrogato const. cord de emend.Cod. Hic Codex novuso secundus hodie solus integer superest, eo

utimur.

Anno DXXXIV. &reliquis sequentibus teresusq; ad mortem IustInianus edidit Constitutiones aliquot, quae Novellae dicuntur, quod noviter essent post Codicem publicatae. Anno laLXV.ldib. Decemb. moriturIustinIanus postquam imperasset an

58쪽

Compilatio Iuris Canonici

A no Cla CL sedente Alexandro III. Pontifice,vel ut alii volunt anno CXCIu Gratianus Monachus coepit Decretum compilare nullo,ubente quod a subsequentibus Pontificibus postea receptum est. Anno Cla CCXXX. Gregorius lX. Pontifex suas&Praedecelsorum suo. rum Decretales Epistolas per Raymundum Capellanum in unum Volumen redactas edidit. Ipsam autem compilationem Anno DCCXXIl institutam putat Robcrius Maranta in Speculopart. 3 ms'. Anno DCCXCVIII. Bonifacius IlI, Papa Decretalibus Gregorianis, quae libris quinque continentur, Sextum adjecit,pari numero librorum, Meadem fero dispositione retenta. Anno CII.CCC. XVIII. VIII Kal. Novemb. Ioannes XXII Clementis V. Constitutiones tam ante quam post Concilium Viennense in Gallia editas,&ab ipso Clemente publico usui destinatas,nisi per mortem intervenientem fuisset impeditus, in Aventonensi Civitate, quae tunc temporis Sedes erat Pontificum,promulgavit,easq; Doctoribusvi Scholaribus Bononiae commorantibus transmisit,prout Gregorius IX.&Bonifac.VIJI.ante ipsum quoq; fccerat. Idem Ioannes XXH. Papa diversis temporibus se Pontificatus Constitutiones viginti edidit, quae Extravagantium nomen Obtinuerunt, quod vagarentur quasi extra Corpus reliquorum Canonum. Extravagantes Communes quae continciat diversissimorum Pontificum Bonifacit VlIIN subsequentium,itemque Joannis MaliorumConstitutiones,in

quinque libros coaluerunt, quarum maxime recentes, quae sub nomine Sixti IV. comparent.

Anno Cla. D. LXXXII. IIJunii Gregorius IIII. Pontificatus anno duo. decimo Decretum Gratiant,caeterasq; Iuris Canonici partes ex vetustissimis Codicibus emendatas, restitutas edi mandavit, atque sic accesserunt Institutionum libri Imper Paulum Lancellotium Perusinum compositi.

59쪽

Joan Iacobi Milenbachii

SYLLOGE

Errorum Irnerianorum in Muthenticis. CArolus Molinaeus in Tractatide commere.ω usumnAr Authenticas per quendam CPnerium, Bononiensem o Graeci idiotismi,in Latinitatis imperitum,)ex Novellis inCodicem traductas esse scribit. Vapulat Idem eadem de causa a multis aliis. Et sane complures eum Authenticas, partim perperam descripsisse, partim etiam alienum in locum transtulisse, adeoq; oscitanter consarcinasse hic planum facio. i. Authenticae, as actiones.C desacros Eccles AEuas actiones abas decennalis,alias micennalis, tricennalis praescriptio excludit, hae,siloco religioso competant quadraginta annis excluduntur: usicapione triennii, eiquadrienniipraescriptione, inseo robore durantibus:sola Romana Ecclesiagaudente centum annorum*atio,velpraescriptione de suo adjecit Clausillam: Sola Romana Ecelsa centum annorum statio vel praescriptionegaudente Etenim Nov. 333. ι 6. unde Authentica illa est desumpta, Ecclesiam Romanam a generali regula,de quadragenaria praescriptione,qua actionibus, Ecclesiis,vel aliis venerabilibus locis, competentibus,praescribitur, non excepit. Equidem secundum lut inter diminumis3.Cin Pae ad Orientales Ecclesias pertineo nonnisi centum annorum praescriptione.istae actiones excluduntur Ad Occidentales pertinet m. s.

60쪽

si haec non est spuria,ut est lex inter laus. .c.de SumGnmit quod certissimis argumentis comprobari potest quicquid dicant Al

ciat. -υ. Cujacius tris α6. Wquidem omnes nedum adRomanam.Omnes vero silentura ut inter divinuw.23. corrigi per Nan e. r. introducta in Ecclesiarum, caeterorumque locorum pietati Deo consecratorum actionibus, quadraginta annorum praescriptione. Quaese,cur etiam non fatentur, Correctam My.Est namq; Novella iii posterior. Nec est, quod Oc cidenti plus, quam Orienti tribuatur. Cujac. μου. . Pineti in Mutharicennale. 6 debon maternis Giphan.ia G. 3-GL 1. C. da praeseriptao. l4o. auriDjss. Fachineus,Gudelinus 6 ejun novim 3.Soto .issest injur arti Aessiuas de iusticiniurχ.dubitat ν.&,ut videtur Mornacius,in ZAut, quo actiones Idemque placuit Leoni Philosopho.Ν. O .nec non Carolo Magno, & filio ejus Ludovico Pio, in capituli teste Franc. Raguello in commentar.add. ut interdi inum. 23.

Caeterum causam centenariae praescriptionis in Z l. o. ex Suida in sic Emesino insigni falsario,Cujacius in πιο -- de diverstem'praescript o term. cap. 33. his exponit Verbis: Annuae erat xxx. aut xUex quo Emesinorum Ecclesia haeres extiterat Mamianae, iro ιλ- fri,ct patricio,cum oeconomi eius arte risis,qui optime aliena chirographa imitabatur,pleraque eonfinxerunt instrumenta tabelbonis cui amomnium iudicio, optimi,qui miserat sive ite Mamiano quibus ostendebant, ingentes pecunias a multis mamianodeberi, atque adeo Ecclesiae, iure haereditario ed quod instrumentis sistaret Ucriptio tricennifleiasse adiicientes, Imperatorem etiam Iustinianum pecuniis e pugnarunt,oedata ei, vel quaestoribus a si petunia, Ham lege exto serunt ne Ecclesiis opponeretural aquam centu annota praescriptior quod' iv