De principatibus Italiæ, tractatus vary

261쪽

supellectile aliisque mobilibus bonis. Quid multa, dos illius haud dubio dua

myriades aureorum superabit; neque facile Dux Hetruriae Iocupletiorem sponsam poterit reperire. Haec ille ad annum i614. Ad annum autem narrat: Vrbanum VIII. cum animadvertisset Leopol dum Austrium Argent sentinensi &.P.Lviensi Episcopalibus relictis, cum Ducis mepte conjugium meditari, inque illum finem jam ab Imperatore seu da Imperialia post discessiim Ducis impetravisse ;) neque quicquam sibi negotii cum Imperatore intercedere cuperet, Papa rem astu ita tractasse, ut Dux adhuc superstes, ipsi Ducatum omnem cesserit centum

e millibus ducatorum pro machinis, aris .mis & reliquo apparatu bellico arcium suarum acceptis; atque ita Papam jam Ducatus Vrbini potentem factum; εc dominium Ecclesiasticum supra centum viginti milliaria in longitudine, a Terracina & ultimis regni Neapolitani limitibus , ad fines usque dominii VNnetorum; ab ostio autem Tiberis ad Anconam usque juxta mare si erum integram Italia. latitudinem obtu

262쪽

de Italia Frincipum potentia ct a s. fidis erga Papam aut alios Principes; in Epistola ad Regem Gastia anna1s 97. In eont oversia Papaeum Ferrariens Votho.

Principes Italiae in genere attinet, Majestas tua naianime ignorat, quantό --yidia Principes inter se ει-grent. Vix unus reperitur, qui vicini isui potentiam augeri cupiat, nisi ferre quia incrementum unius, deminutio est alterius potentioris, cujus potentia, adhuc magis invidiosa est. Haec invi- dia vel maxime Italorum Principum animos ocPpat, & imprimis nolunt plerique omnes Papae potentiam in temporalibus crescere, quippe cum in spiritualibus supremus sit totius Chri-stianitatis, ita ratiocinantur, illum armis spiritualibus & censuris Ecclesiastidis,dc sola infula sine ullis armis temisporalibus, sub iugum misisse aliquanis do maximos Principes, Reges, & Im-

R. a Perato

263쪽

1so DE PRINcIPIBUS peratores longe potentiores quam

sunt hodie omnes & singuli Principes Italiae conjunctim; εἴ verentur si supremae huic potentiae spirituali, jam sitis per se formidabili, inhnior aliqua potestas temporalis a cessesit,qua-1is lapsu temporis per tot seudor una Eccletasticorum ad patrimonium Ecclesiae reditum absque dubio sperari Potest, se nequaquam ipsi pares esse

Posse, quandocunque cum ipsis voluerit contendere. Fatentur nihilominus plerosque Papas bonos esse ac justos; sed nonnumquam inter illos reperiri a quibus nihil humani alienum siet; atque in eum finem ad memoriam reis vocant bella singularia quae Pontifices aliquando adversus Principes &Respublicas Italiae gesserunt. Quibus addunt, nunquam defuturas occasiones SI causas dissidiorum inter Pontifices &Prinis clyes Italiae, vel ratione Iurisdictionis Ecclesiasticae, cujus respeQu Pontifex ut plurimum de omnibus queritur Schodie maxime de Hispanis in Ducatu Mediolanensi, & magis adnuc in Regnis Neapolitano dc siciliae.. sed ut de singulis jam particulatim agamus; Rex Hispaniς vel maxime inuquo animo feret Papae potentiam in temporalibus incrementum capere ,

tali

i nid

264쪽

eum sibi conscius sit, quemadmodum meliorem & potiorem Italiae partem possidet & limites cum Ecclesiastico domrnio conjunctos habet, ita etiam crebrius δc quasi quotidie sanctae sedi, tam in Iurisdictione, quam juribus Ecclesiasticis injuriam sacere. Solas que . que omnium Principum exterorum in Italia dominatus possidet, Principe que Italiae illius solius dominationem& viciniam haud satis aequo animo ferunt; idem quoque particulariter potentiam Pontificis temporalem res o

mi dat, quae supra alios illius ruinam& libertatem Italiae , quam Hispani opprimunt, potest promovere; quemadmodum aliquando nonnulli Papae tentarunt facere & haud ita pridem Paulus & Pius quartus Si Sixtus qui tus , si diutius superfuisset. Quinet' iam Caesar Esteusis illum judicem a Papa postulat, & Pontificem rogat ut litem hanc arbitrio Majestatis Arcti catholicae velit deferre. Post Regem Hispaniae, meo judicio,

Veneti omnium υ minime optabunt Ducatum Ferrariensem ad Sanctam sedem reverti, tum quod sapientissimi sunt mortales, & dominii sui retinentissimi quique diligentissime prospiciunt om ia quae ipus aut prodeste

265쪽

2ςE DE PRINcIPI Bus aut obesse possent, tam e vicino quam e longinquo ἱ tum etiam quod praeoptent vicinum habere particularem 'poti potius Ducem Ferrariensem , quam dii Pontificem, Ducem Ferrariensem &praeterea tot aliorum principatuum illa lis

Dominum. Accedit cauta peculiaris pasquae illos imprimis movet, quod jam lita

cudum e Ducatu Ferrariensi usurpa- Et verint Comitatum Rovigo,atque alias Irdditiones, quae una cum Ducatu Ferra- j Ixiensi ad Sanctam Sedem reduci debe- Ilii re dicuntur: quare si Ducatus ipse do- l stuminio Ecclesiae restituatur, & reunia- edatur, dissiculter sese excusare poterunt celi

ab iis, quae ipsi jam detinent, similiter ei

restituendis. Dii Magnus Hetruriae Dux tantumdem ttii aut amplius, incrementum & exalta- tationem Sanctae Sedis suspectam habet, sequam alius quivis Italiae Princeps,quia hunon solum fines dominiorum suorum liacum ipsa conjunctos habet, sed quasi Upermixtos & terris Ecclesiae insertos. i hρPraeterea Ducatus Florentinus haud h. ita antiquus est, u t Reipublicae Florentinae & Senensis memoria jam excudisse potuerit ex animis multorum,

imo ne Pontificis quidem; & quaedam j idissidentiae mutuae inter hos Principes , tam vicinos indicia,animadvertere est: f isedesque

266쪽

sedesque Apostolica jus aliquod sibi

vendicat in nonnulla Hetruriae loca, quorum unus est Burgus S. sepulchri. Caeterum Caesar Estensis sororem magni Ducis in matrimonio haber, & ex illa liberos, qui sunt magni Ducis c gnati, quare haud frustra plerique imdicant, ipsum Ducatum Ferrariensem

assini suo dc cognatis, quam Papis,

praeoptare.

Dux Mantuanus limites jungit cum Ducatu Ferrariensi, & assinitate junctus est tam cum familia Estensi,quam cum Magno Hetruriae Duce , quippe cu3us soror uxor fuerit possxemi Ducis Ferrariensis & jam vidua sit, ipse

autem cognatam magni Ducis in matrimonio habeati Mater illius e iaml- , ita Austriaca fuit, amita Imperastris,& cognata Regis Hispaniae: Nihilominus certior factus sum, illum auxilia sua prolixe Pontifici detulisse contra Estensem, dc jam tum conatum esse, oppidum Ducatus Ferrariensis in sinibus Mantuanis, B resset nomine, ex imsidiis intercipere. Quinetiam spraeter quam quod alias sorte causas & praetensiones habere potest in Dux Ferra-xiensis nuper destinctus, sorori ipsius viduae, tantum ad vitam reliquit quatuor millia coronator. annui redditus,

267쪽

264 DE PRINcIPI Bus Comes Mirandulς vicinus est utrius. que Ducis & Ferrariensis de Mantuani, haberi in matrimonio Caesaris Estensis sororem; &ssint qui ipsum jam illius partes amplexum dicant, sed neutiquam veri si mile est, illum adeo praecipitena suisse, cum satis tempestive Venire possit, & gratias a sancta Sede expectet, & ab hoc ipso pontifice, tam sibi quam fratri suo Alexandro : &jam certior fio ipsum Pontifici significasse sibi propositum esse neutrarum

partium este. .

De Sabaudiae Duce quid dicam ne scio, & forte ne ipse quidem novit, cui potissimum adhaereat, tantum ipsi negotii est domi credo equidem nisi tame egregie a M. T. per Dediguerium suis. set ciuligatuG dc arrogantia fuisse s

rurum , ut parum curaret cui potissimum Ferrariae Ducatus cederet, Sc λquocunque tandem illum se abripere posse speraret, non minus quam Marchionatum Saluciari Regi Galliae eripuit, etiam eo tempore quo convenistus omnium ordinum Regni agebatur; hoc facto evidenter demonstrans,

se ne flocci quidem facere Majestatem Christianissimam, neque totam adeo Galliam; cujus facinoris eastigatio, ad exemplum posteritatis, divina provident

268쪽

dentiae fortitudini & selicitati M. T.

fuit reservata.

Nihil hie de Urbinatium Ducecam, quia, licet Caesar Estensis sit illius e serore nepos, & ipse Dux defuncti

Ducis Ferrariensis sororem in matrimonio habeat, tamen propter divortium ipsius ab uxore jam a longo tempore, haec assinitas potius decrementum, quam incrementum attulit, harum duarum familiarum amicitiae de mutuae concordiae. Dux autem Urbinatium cum se postremum familiae sucmarem animadverteret Δ Duratum

post obitum suum necessario ad s. Sedem rediturum non ignoret, potius . contemplationi quam actioni se addixit, videturque omnino quiete ritae periodum velle absolvere. praeterquam quod certo cognoverim ipsum ad lite. ras Caesaris Estensis, post mortem postremi Ducis ad se scriptas, ita respondisse ut & titulis honoris parceret, neque illum Ducem Ferrariensem agno .sceret : & certe minus vicinus est directo Domino , quam ut ipsi ullum praeiudicium ausit facere. Non magis de Genuensi Republ. hie loquor, quia praeterquam quod potentia illius tantum mediocris sit,compo

269쪽

DE PRINcIPI avs ITAL . . Terum satagunt, quam publicarum; αcum Regi Hispaniae obnoxii sint, causas habent partim metuendi ipsum S

nihil quod ipsi ingratum sit faciendi, partim propter injurias quas quotidie ab illo accipiunt favendi illis qui ipsum in ordinem possent cogere & ipsos ab tyrannide illius liberare se : & certe se nonnihil Pontifieis commodis studere, ipsique placere velle demonstrant, .

Lucensis Resp. tam exigui momenti est, ut non sit operae precium illius hic meminisse, aut illius rationem habere; metuit quippe vicinos suos omnes, dc Ducem Ferrariensem tam iniquum experta est in finibus dirimendis, ut pejus timere ab Ecclesia neutiquatue possit.

270쪽

gulorum'mbus, e Gallico non mo scripto.

Ex quidem Hispaniae

magnam Italiae partena tenet, sed non magna emolumenta ex Regnis Provinciis percipit, quia expenta ristio

nes, acceptae aut aequant aut non raro

superant. Quemadmodum autem ingenia subditoriim illius in Italia multum inter se diversa sunt, ita etiam rationibus multum diversis ab ipso reguntur: Neapolitanis quippe impotenter, Siculis gratiose, Mediolanensibus temperate dominatur: Neapolitani enim natura sua arrogantes, seditiosi, semperque avidi rerum novarum, &jugum Hispanicum impatienter forunt , & nisi tam duriter haberentur facile excuterent. Variis autem mediis utitur