장음표시 사용
271쪽
168 DE PRrN cIPI Bus utitur ad mutabiles hosce populos in ossicio, continendos, nam pessimum quemque dc seditiosissi m per crebros delectus exhaurit oc alio ad bel-him in Germania aut Belgio gerendum
traducit; potentiores vero vanis titulis dc honoribus, quorum supra mo dum ambitiosi sunt, sibi conciliat atque devincit, cum nullis nisi Hispanis,
aut sibi serviliter addiciis principalia
dc utilissima Regni munia mandet: Proreges autem vigilantissimos huc mittere consuevit, qui omnium actiones atque inclinationes sedulo inspiciunt; potissimum autem dant operam ut intra triennium , quo plerumque praesunt, ingentes thesauros sibi con- qui ant, itaque & plebem misere exhauriunt, dc omnes omnino gravant; idque eo liberius dc accuratius , quia certo judicio id facere prae se ferunt, ne populus nimia opum affluentia insolescat, dc ad seditiones ad quas per
se satis propendet eo proclivius ruat. Siculorum autem longe alia est ratio,
nam dc sponte Regibus His amarum se subdiderunt, de diu in obsequio perstiterunt, quare multis privilegiis at que immunitatibus a Ruibus donati sunt, quae Rex studiose cavet ne ulla ex parte imminuantur, nam cum sens
272쪽
I T A L I AE. Ita a natura comparata sit, ut nec se vitutem ferre possit, nec plenam lubertatem, sitque ingenio facile irritabili, & semel irritati atque commoti aegerrime ad quietem reducantur, studiose providet Hispanus ne irritentur: itaque pauci admodum Proreges iam centum annis Siciliae praefuerunt, quos non siculi postquam e Provincia abierant, graviter apud Regem accusaverint, quique non aliqua censura aut nota fuerint eo nomine affecti. Iasumma Siculi lubenter Hispanis parenti Neapolitani inviti, itaque & diverso modo ab Hispanis habentur, evidenti discrimine inter voluntarium i ob si qui uni & coactum. Mediolanensis deis nique Ducatus qui Franciae vicinior, , alteram veluti Italiae extremitatem occupat , media inter utraque Imperia via gubernatur, Lombardorum enim ingenia obtusiora sunt dc inurbana, itaque facilius in ordinem coguntur; 'licet non minus hic quam alibi dominationis firmamenta, arces, aliaque loca munita, dc praesi)ka idoneis locis disposita cernantur; & potissima Reipublicae munia in Hispanos aut valde obnoxios conserantur. Dux autem
Feriae homo sagax & prudentiae sing l aris, Domini sui potetmiam hic mirum
273쪽
in modum stabilivit, & Rhaetorum plerisque aut conciliatis aut servitio pressis ita munirit, ut in rebus in int grum restituendis plurimum a vicinis' laboretur, dc hactenus frustra. Porro Mediolanensis hic Ducatus longe ma- ximi momenti est ad Regis Hispaniae res in Italia stabiliendas, nam exercitibus illius aditum in Italiam aperiunt, per Genuatium portus, qlii perpetu ipsi patent, cum per Neapolitanum regnum & longior & impeditior via sit. Idem de delectibus habendis , dccopiis conjungendis aptissimus est, de proelive est er Mediolanensi Ducatu, militem in Germaniam, aut per Buringi indiana in Belgium, aut alio tradu- . cer. Itaque Hispanus de Ducatu hoe conservando plurimum sollicitus est, haud ignarus, Principes aemulos aut ossensos plurimum illi inhiare, eoque
. semel amissis perdissicile ipsi futurum
' & Neapolitanum regnum conservare; contra autem quandiu illo potietur ricinos Principes quorum finibus imminet facilius coerceri aut si hostile, quid moliantur ex hac veluti arce invadi posse. Tamdiu autem haec opportunitas duratura est quamdiu mucitia inter ipsam dc Rempubl. Genue -- constabit , quam diuturnam dc permis itiii ii tha
274쪽
perennem fore vix dubium est, multis quippe dc officiorum & necessitatum. vinsulis astrictam, nisi princeps aliquis pari cum Hispano aut non multum inferiori potentia , dc utrisque aeque insensus,Principum Italiς ope Genuam intercipiat, ut facilius Mediolanensem
Ducatum Hispano ereptum eat. sed rtantum abest ut ab hac parte potentia. Hispani minuatur, cum nuper adhuc majus incrementum ceperit, Monaco
nuper intercepto, & Finatio & plumbino acquisitis, postquam jam Coregii& Mirandae compos esset factus, Dominis illorumDomininiorum in clienis telam .receptis. Itaque quod illi a Regni Neapolitani parte propter Eccle- stiet clominii vicinitatem non liqet, ab hac parte potentiam suam in Italia augere & fines suos promovere satagit. Quam sinissio autem oculo a Venetorum Republ. & Sabaudiae Du- , tam propitio a Genuensibus ab una; & a quinque pagis Helvetiorum qui Regi Hispaniae particulariter con-nederati sunt, ab altera parte adspici tur. Quibus accedit & Tridentinae uobis & adjacentium regionum opportunitas, quibus pro libitu utitur Rex Hispanus, Maesuccos illarum Domunus in temporalibiu dc spiritualibus, jam
275쪽
r L PUNCIPI sus jamdudum plurimis donis & ofelli tu in hunc modum demeritus, ut nihil tu non ipsi concedane: Ut vere dici possit yis Hispanum iam omnium harum ter- illi rarum a mari Genuatium ad radices ini Alpium, atque ultra potentem esie, iubquibus si vallem Terinam cui inhiat, aitic quae jam in Rhaetorum finibus o vucupavit adjungas; & magnum trire- pat' mium numerum quas in hoc mari os
possidet; Non dissicile ipsi fore vide- hac
tur, reliquam Italiam, ad Principatum Austriae & Imperium Germaniae eliadjungere. rei Verumtamen iam tempus est serio perpendere, post tam ampla Dominia i liti
quae Rex in Italia possidet & quae sere. Qimidiam illius partem aequant, quid 'et denique in Italia reliquum si, quod pretantae Hispaniae potentiae opponi poc λι
sit, atque adeo impedire ne reliquam ylil Italiam, quod jam diu meditatur, subis rime jugum mittat. Principatus ergo Italia: lei conditionis sunt diveris, atque adeo 1 pol, duplicis, alii enim quidem ampli sunt tui& potentes per se,sed soli potentiς Hi- illispanorum minime pares; ut Respubl. ye Veneta, Dux Sabaudiae, Magnus Hs ita truriae Dux & Pontifex Romanus: alii si vero parvi momenti & qui omnes si- himul vix tantum possunt, quantum in
276쪽
I T A L et AE. 27stinus horum quatuor, ut Duces Mantuae, Mutinae, Parmae & Placentiae. Vibini: nihilo tamen minus omnes
de libertate sua eonservanda illiciti; quare dc omnes sed magis impote tiores, Hispanum metuunt, ic quominus amatat, eo magis in speciem se venerari illum simulant: nonnulli det patrocinium illius occultis quibusdam ossiciis ambiunt dc demerentur, ab hac autem simulatione, ne magnus quidem Hetruriae Dux penitus libet est, qui non raro Regem Hispaniae venerari & suspicere visus est, cum severa illum abhorreret & hostium illius m litiones clanculum adjuvaret. 'Venetorum autem dc Papς longe diaversa est ratio. Hic enim propter Q- premam in spiritualibus dignitathun,
ab Hispano qui Catholicissimus haberi vult, demisse in speciem colitur, licet
revera ne in minima quidem re, ubi quicquam inter ipsos controvertitur, Pontifici concedat. Veneti autem fiaducia virium suarum 6c animorum , uti non facile tam potentem vicinum palam ofndere in aniarum inducunt,
ita nihil quicquam ipsi concedunt: sed sedulo sibi p r prudentia consilia, ab ipso cavent, de clam hostibus illius viares an usque subministrant, nulli ima autem
277쪽
autem ipsi bellum movent. Sabaudiae Dux licet dudum partes Hispanorum
secutus fuerit, non sine damno reliquorum Principum Italiae, tamen posta ea in contrarium vortit, dc paulo ante caedem Regis Galliarum, cum quo conissilia secreta habebat, etiam hostilia au-siis fuit, 'neque ab illo tempore, aut insensus Hispanis, aut apertus inimicus esse desiit. Ex quibus omnibus licet satis appareat, quo animo Principes Lialiae erga Regem Hispani affecti sint; Ex quid Rex Franciae illius aemulus ab iisdem expectare possit, a quo nihil libertati suae adhuc metuunt plurimum sperant securitatis: Tamen non
abs re fuerit singulorum Italiae Primcipum di vires ponderare, & quo ani-m rga hunc illumve Principem aD
secti sint , paulo diligentius inqui,
Veneti reliquos Italiae Principes potentia & dominii amplitudine Ionge praecellunt, fines autem habent ab una quidem plaga dominium Ecclesiasticum per Ducatum Ferrariensem, ab altera Ducatum Mediolanensem, a tertia Rhaetos & regiones quae hodie. Austriis parent, denique in Dalmatia dc ceteris Provinciis quas ad mare Ha driaticum occupant, Turcas. Dominium
278쪽
ITALI AE. nium autem illoruatio omne
guum, & optime per se distinctum, in
limite autem munitissimis qua urbibus,qua arcibus undiquaque vallatum; quales sunt Ursinovi, & Palma in sim ε-bus, vel ut quidam volunt in ipsitione, Austriorum versus Forur Porro inter ea quae Veneti innente possident, excellunt Lomba quaedam partes, sive oppida respicias Patavium, Vincentias, Veronam, Bri xiam, pergamum Ss plura, & opuassitientia & munimentis adversus hostes quoscunque compar; ta: sive agrorum foecunditatem; erqui. bus non minus quam ex commerciis maritimis ingentes fructus percipiunt: Ii si ipsis cre imus quotannis ad. tres quatuorve milliones auri ascen ul& licet alii minorem summdant, tamen magis verisimile ita uti fertur sese habere, ea est
illorum amplitudo & ubertas; quihaccedunt artes ipsis sere peculiares quibus e subditis suis haudquaquam
invitis, ampla tributa emungere norunt: quae per se gravia, eo aequius dc facilius to erantur, quia ab omnibuiqpabili temperamento eX Magnum autem Thesaurumnis accumul
279쪽
immensos sumtus faciant, in arcibus restaurandis, praesidiariis militibus alendis, triremibus .fabricandis & instruendis 51 similibus; idq; adeo splendide, ut nihil addi posse videatur ; ra
men tanta tamque accurata oecono
mia singula dispensent, ut plus uno
coronato essiciant, quam alii binis. Vires illorum maritimas longe maximas esse vel solum illorum armamenotarium fecerit fidem. Nam cum pene soli toto illo mari Hadriatico dominentur, omnino pluribus triremibus & navibus ipsis opus est: ad maris Hadriatici ingrenum, Imsulam c orcyram possident, bene munitam ; dein Cephaloniam, denique Croam maximam & populosissimam in xiam; e qua se decem millia miliatum educere posse non dubitabant, eum sibi cumPontifice interdicti eausa belligerandil nuper existimarent: Caeterum M Albanorum copiis e. Dal- Watia adjuvantur.; & par est credere numquam ipsis milites, quandiu hisce opibus cluent, defuturos: Civitas dein alique illorum, quod rex caput est, ita a natura munita est, ut iure inexpu gnabilis censeatur : Nam cum tur riori sedulo Confoederati Principes Ο'Mynia ipsis eripuiMnt quae in conti
280쪽
I Υ A L et ΑΕ. 27 nenti possidebant, tamen ipsam urbem aggredi numquam tentarunt;qua salva, longe minori negotio, sua paucis annis fere seli recuperarunt, quam potentissimi totius Europae Principes eadem coniunctim illis eripuerant. Cς-terum Veneti iam a multis annis Mpostquam Rex Hispaniarum Mediolanensi Ducatu est potitus, hoc tantum videntur agere ut sua tue*ntur; nam cum jam olim loca quaedam de Ducatu Mediolanensi delibaverint, hodieque possideant, quae Rex Hispaniae maximopere sibi restitui desiderat,aut ecl-pere per occasionem non omitteret; Est cur ab hac parte & in continenti hunc vicinum vel si verum dicendum inimicum metuant: in mari vero Tut cam, qui superiori seculo ipsis Cyprum eripuit, & haud dubio Cretae inhiat ;unde sollicite cum ipso pacem colunt. 'Monstri autem simile videri merito possit, quo pacto hi ec Respublica inter duos tam potentes Principes sua hactenus conservare potuerit. Superioribus quidem annis bellum gesserum cum Ferdinando tum Archiduce, nunc Imperatore, eique facile pares, si non superiores, ab omnibus habiti , sed quia metuebant ne Rex Hispaniae se Austriacis adjungeret, pacem incertos 3 helli .