장음표시 사용
421쪽
vel per aliquod accidens nociuiim , quod ipsi do i
nouo adueniat. Morbus denique communis ille est, qui laedit utramque partem , tum similarem , tum ganicam ; ita quod , si adueniat continuitatis solu- :tio in parte similari , Ut in neruo , aut in organo , v. gr. in corde ; tum ex hoc proueniat morbus communis similari & organico, seu ex utroque complica
Quia ad morbum smilarem reducitur febris ex
humorum intemperie procedens , quae calore ina modico uniuersum corpus infestat ; cum vim ins rat cordi , & a corde per omnes corporis Partes diffusus vitae functiones laedat et ex occasione , diacam multas esse febrium species , quarum differe tiae petuntur a materia , quam calor Praeternatur
Iis accendit , & simul ex variis effectibus illius, seu ex diuerso agendi modo . Febris , inquam , diuida potest in putridam , quae illuvie humoris Putrescentis accenditur : & in non putridam , quae sine putre dine, ex sola seruoris immoderatione Procedit . Item febris diiilditur in eontinuam , quae agrum Per- ,
Petuo affligit , nullasque illi dat inducias , nisi dum
omnino cessat ; & in intιrmittentem , quae statis temporibus accedit dc recedit . Continuarum aliae exacerbantur & remittuntur certis temporum Periodis, aliae vero talem circuitum non habent .
Febrium denique aliae sunt simplicet , in quibus Una tantum febris viget ; aliae Vero sunt comps , quando videlicet plures febres diuersae rationis simul . complicantur ; ct inter istas duplex tertiana & plex quartana numerantur et de quibus consulantur
Quia antea dictum est febres procedere ex humorum intemperie , ideo tradunt communiter Medici, quod a sanguine putrefacto cum alijs humo ..ribus nascatur febris continua , quae ab aliis D-chur putri da appellatur , & Dnochua non putrida , si solus inflammetur sanguis , nec putrescat . Α bile flava Producitur tartiana febris , & aliquando cun tinua cui complicatur ; di in illa Paroxismus redit tertio quolibet die: quo etiam continua solet augeri, si simul complicatae fuerint . Ab atra bile, seu melancholia , esscitur febris quartana , m qua duo interliciuntur dies quietis , quod syatium . νγυ--
422쪽
xi am vocant' r & hane mirabiliter dicitur fugare cortex Peruvianus retaehimi dictus . A pituita denique febris quotidiana prodit , quae sngulis die hus invadit infirmum, similiterque cessat . His omnibus addi potest ephemera , seu diaria febris , quae unius diei solet esse duntaxat , dc haec sedere dicitue in spiritibus . Quoad febrem hecticam , ipsa in solidis partibus exardescit, & totum corporis habitum corripiens sensim depascit omnino . Porrδ in omni febre vitalis facultas in eorde residens laeditur , quod ob hanc causam insolito motu agitari so-
Contra morbos Deus pro ins nita sua bonitate Medicos , medicinam , & salubria remedia , Insti tuere dignatus est , ut habetur Ecclesiastici 38. Medendi autem scientia alia est speeulatiua , quae eorporis humani naturam & varios affectus conside rat , ut est sanabile ; alia est practica , quς modum tradit expellendi morbos , aut Valetudinem conseruandi . Isti famulantur Chirurgia & Pharmaciaia ,
quoniam chirurgia manum operi admouet ; curan do vulnera , partes noxias resteando, & maximo aperiendo Venam , , t mittatur sanguis , in cuius
emissione generosum & dulce habetur remedium, pluribus morbis Pharmaria in praeparandis aut miscendis remediis applicatur . Illorum autem aliqua purgant Bilena , quae ob hoc vocantur cholagoga . alia pituitam , quae phlegmagno , alia melancholiam , quae menala ga ; alia denique serosos humores , quae
hac ratione h)dragga nominantur. Quae similiter renes & vesicam expurgant per Urinas , di cun ur remedia diuretica , quς per excreatum curant thoracem
ει pulmones, vocantur bcctica: quae denique pituitam derivant per nares & palatum, errhina remedia num
Dico 8. pro ultimo ex libellulis quos inscripsse Aristoteles de paruis naturalibus , qui est de longia redine O breuitare vita a quod longitudo & breuitas vitae in animalibus, sicut & in plantis , dependeat ex humidi cum calido contemperatione : ita quod , ibi ita longior sit, ubi calidum dc humidum, tum inquantitate, tum in qualitate , bene disponuntur . Quod ut fiat , requiritur, ut hunsidum sit tena , len
423쪽
tum , oleaginosum , & clarabilis caloris fomentum Pertinax : calidum vero ex Vna parte debet esta robustiim , Ut de sacili non extinguatur ; blandum verb & suaue ex alia, nε nimia acrimonia pabulum Ilium cito consumat . Ex aduerso autem, ea breuioris Vitae censentur, in quibus haec duae vitae principia a tali contemperatione deflectunt; ita ut, si e lidum sit
debile, vel acrius quam par sit; humidum vero Paucum
fuerit , vel nimis aqtieum, tunc vita breuioris dura
tionis erit censenda. Ex his colligi debet , quod inena sint commu-riter breuis Vitae ; clim constent humore aqueo, qui facile congelari aud exsiccari potest; & eorum calor fit minimus , as de facili extinguibilis : Vnde pulices , culices, muscae, & si milia, ad paucos dies durant ; exceptis apibus quae usque ad septem annos dicuntur vivere , ob suam utilitatem. Ex animalibus sanguine praeditis terrena longi lis vivunt aquatilibus, quia in istis calor est languidiori, humidum aqueum satilius congelabile . Inter aues vita bre uior assignatur passeribus, Propter nimium calorem, de maximam salacitatem , quae breui tempore humindui radicate exhauriunt ἐ' ubi coruus inter aues ina xime continens diutissime viuit . Homo, denique temperamenti ad diu vivendum constituitur, cum Prae aliis animalibus abundet humido; sic blandi e lo ris, ct complexionis sanguine*; communiter tamen ex. Scriptura incipit deficere circa septuλgesimuni annum. quia illius vivacitas partiin ex cura & nimio labor , Partim ex moeroribus & terroribus , partimque ex intemperantia vulgo obruitur. Ob hanc vltimam rationem , ad Iongiorem vite Protractionem multum tuu i , si adhibeatur modus in cibo &potu ; nec sumatur ultra unius cuiusque exigentiam . Si enim de utroque accipiatur nimium, tunc ob impersectam ciborum. concretionem resultant cruditates , omnium sere morborum generatriaces: unde docet Galenus neminem morbo corripi sui cauet , n E in cruditates incidat . Nota tameα , quod intemperantia in potu Plus noceat , quam in cibo quia illa ealorem stomachi debilitat , fumox creat & vapores cerebro infestos, statimque ac in ectus est potus, ante coctionem attrahitur ad hepar ad
424쪽
ad lienem, dc ad alias corporἰs Partes ; ubi peregrinas & noxias qualitates perfundit: quae in causa sunt cur Vino nimium indulgentes brea ius vivant. Valetudinem pariter conseruant obsoniorum. simplicitas , moderata corporis exercitatio , moderatio asseruium animi , ac puri aeris respiratio , qui saluberrimus reputatur, si nullis inquinamentis, aut putredine sue rit per fusus. Π hie ex occasione quaeratur , quid sint fames , Osirit , unde oriatur canitis; in hominibui , O quom do oriatur calvitium ; quae omnia possunt dici affectiones conuenientes animalibus , sicut & praecedentes, de quibus egit Philosophus in paruis naturalibus: Respondebitur ad primum, quod fames sit calidi Osuci appetitus , AEui ex inanitate ventriculi nullo alimento repleti oritur a quod alimentum ideo desideratur, ut repleatur talis inanitas . Sitis ex opposito est peritur frigidi O humidi ad reparandum humidiiΠ radicate , quoa exsiccatum est ; ipsumque calorem naturalem acricis saeuientem temperandum . Quoasi aliquando famem habeamus de cibis humidis aefrigidis , nempe de Pomis , Iactucis , & peponiabus t hoc non impedit tamen, quin Aristoteles iure dicat famem esse appetitum calidi & sicci : qui cibum describit Philosophus per aliquam oppositionem ad res mere liquidas , quae ad coinmunenia, potum destinantur ; Vbi in cibo debet inesse aliqua consistentia ex siccitate orta, re aliquis calor saltem Potentialis. Resp. ad fecundum, quod Canities oriatur ex hoe . quod multa excrementa ad capillorum cutem deferantur , quae cum non possint Persecte decoqui , obcaloris imbecillitatem; ideo illic Putrescunt , ipsi Gque capillis imprimunt canitiem . Resp. denique ad tertium , Caluitium nihil esse aliud , preter capillorum carentiam . quae ex illorum dissoluta compagine. oritur . Sicut enim hyeme frondes e arboribus decise clune , sic in senectute hominis defluunt capilli Propter calidi humoris inopiam ; quo deficiente humore calido , arescunt capillorum radices; sicque dissoluta compagine , sensim defluere cernuntur . Ideo autem calvescimus Potissimum e S anteriori capsexis parte, quia in illa cerQbrum Prominet, quod isse Sorg
425쪽
gore .innato calidum humorem depellit , unde homini inter caetera animalia accedit iniuitium : quia , seruata' proportione, amplissimum α frigidissimum hi vel cere brum Prae caeteris animalibus .
Expliciunt parua naturalia , O ἰs smsister datuν Phasica in uniuersum perero' - , im in uniue Uali , rvm ' particulari, lugetamia dista esse uelim