De Peste Periclis aetate athenienses affligente

11쪽

Nonnulla des tempors, quo P siti. Athsntenctes o reuerit. Si tilla unquam aetas suit, quam iure meritoque auream diacimus , profecto eam hoc nomine dignam censebimus, qua Ρericles summam rerum Athenis administravit. Omnta artes excuΙtae erant, quae HSus praebent et vitam ornant; templa exstructa erant magnifica, in quibus, quidquid summorum artificum mens cogitaverat et finxerat, videre licuit;

loca publica, in quibus veI conciones ad populum habitae sunt, vel ius dictum est, summis Splenduerunt ornamentis; Pericles ipse, qnaqua potuit re, insignem tribuit patriae urbissendorem Quid euim Propylaeorum, quid Partheni, Odei, quid Poeciles, et quae reliqua sunt opera magnifica et prRe- Clara, Summam omnium admirationem excitantia, faciam mentionem 3 Quibus in operibus vel moliendis vel exornandis quam maxime ipsum Phidias adiuvit. D Nihil praeterea loquor

de poetis, nihil de philosophis, nihil de oratoribus, qui bac

12쪽

floruerunt aetate et in Omnium ore Versantur. Quare hanc Periclis aetatem haud inepte cum Romanorum ΛUgustea et Aegyptiorum aetate PtoIemaeonum comparave PDMM S, quam

uis quaelibet aetas Singulare quid Prae' se terat , quo una Eab aliora facile distiugui poterit. Sed haec rerum facies proti dolori a ito mutata PSt. A theuienses et Lacedaemonii invidia sese tot Odio PerSequumtur, quaelibet eorum civitas magnitudinem alterius et gloriam inique fert, alterique ut palmam praeripiat, omnes intendit vires; quare sibi invicem helluri 1 in1runt, suorum agros depopulantur; omnia caede atque in eDylo deVastant et ita suas

Ipsi si angulat vires. Marte aiicipite bellam peloponnesiacumper' XXVII annos gestum est. Qui inhy luerti eventus, neminem fugit historiae graecae aliquintisper Peritum. Lacedaemonii sirincipatum Ἐγεμονίαν) , de quo inter Se contenderanti obtinuerant, et aliorum 1egibus parere Athenienses dira ne

Cessitas Coegit. Quae quidem pauca praemittere Decessarium duxi, ut, quae sequuntur, melius intelligerentur , iuretinis autem,' De ullum miseriae fugerent maximae , quibus Athenienses illo tempore Pi esSi sunt.

Legimus in Thuc residis historia belli peloponnesiaci,

pestem pluries plus ininusve grassatam esse; Atheuiensus Primum Constanter animoque forti miserias tulisse; Ρeloponnesiis vero secunda vice in Atticam irrumpentibus, maloqua

13쪽

pestifero Iti urbem recurrente , animum eos despondisso hi Poricli praecipue succenSutSSe, quem istorum malorum aucto pol habuerint, quod ipsOS in urbe Coritineret Deci contra hostem educeret. πι Periles Vero eos adhortatus est, ne animos abiicerent et Singulorum Salut em reipublicae saluti anteponerent, in mUntem Simul ireVocans, proelium neutiquam terra ipsis ineundum esse, mari tantum pollentibus. .

Des Origines se causia morbi pratilentis. Teste I uod cit se, malum in Aethiopia, ut sexhur, eXore

tum , in Libyam desos ditiet Aegyptum, magnam deinde

regni Persarum Partem peragravit, et derepente Athenis apparuit. Eam fuisse Pestis originem, Galenuae quoque, Plutarchus, o Maximus TFritis D et Ammianus Marseia tinus g t tantur. Causam , cur in Aethiopia .ut Libya morbi

14쪽

gignantur pestilentes, Strabo μὶ in Geographicis , Posidolatum

loquentem inducens, assert: raris enim parvisque numinibus Libyam irrigari, quod de regionibus mediterraneiS verius anfirmari possit; cuius rei causam esso, quod in partibus septentrionalibus Coelum pluvias non demittat, quemadmodum neque in Aethiopia; hinc saepe propter siccitatem pestes iuCidere et lacus coenosos fieri locustarumque existere Copiam ιΡestem iam. antea in multas incidisse regiones, ut inlinsulam Lemnum, Thuc idos narrat. h) mrbus homines in Pi raeeo primum invasit, delude in Superiorem urbis partem migravit quare Veri est Simi Ie , navem Contagio Contaminatam in portum sintravisse morbumque ita per urbem diffudi se. Q Atheniensibus nimirum M Sicilia et Aegypto frume mentum Advectum est, cum agri, quanto OPHS ESSet, noti serrent. H Rumor ab initio, ut Thumdi s refert, in vulgus rearsuS erat, a Peloponnesiis Venena Puteis esse immissa. γ

Lib. XXII. c. i5. Imbres enim apud Aethiopes aut nunquam, aut pex intervaIIa temporum Ionga cadere memora luv. P sP. ALP. Med. AG e. Lib. I. c. 15. a 6. PLIN Η. N. Lib. XXXI. e. M. Cic. nat. deor. Lib. I. c. 56. . ubi ibes pestem

ab Aegypto overtere memorantur, cum VoIu ms Rogues C DSumant.

15쪽

Ouom quidem rumorem saIsum suiSSe,' nullus dubitabit, intachis, quos venena essiciunt, oliam prae SQ ferentibus natueam quamvis multam habeant similitudi Mem. I omni foret; plura hac de re sacere vaerha. Sunt Vero exempla talis veneficii quod obsessi Experti sunt, ut ex Oratione Thossati, filii Hippocratis magoi, ad AthenienseS Putes. Cirrha nimirum,

oppidum in Ρhocide haud procul a Delphis sitiit, ab Ain

phictyonibus hoc artificio capta eSt. Narrat Pausanias, Nobrum hellebori radices in Plistum amnem C decisse, unde

Cirrhaei, qui aquamobiberint, alvi profluvio vexati, urbis

praesidia deserere Coacti sint. Iam Causae mali veniunt explicandaei omnes graviores eventus, qui nori admitterent interpretationem, diis ac daemonibus veteres adseripserunt. Et bene monet Hi Ocratem, homines ex imperitia et admiratione morbis; divitiam tribuere naturam et Causam, ironice quasi subiungensi ia divinum esse Censemus, quod admirationem habet, multos futuros esse morbos SaCTOS. H Quanquam Vero rerum causae PenitioreS nos Iugiant, in iis tamen erueDdis segnes esse atque inertes ded Cet, Cum natura hominem ad causas indagandas ducat. Sem

per iuvabit tale quid invenisse, licet summo illo principio dis

vino atque aeterno CuriCta uitantur et Sustententur.

16쪽

Constat inter omnes, morbos, PraeSertim qui more gras sati sunt epidemico, ad ApoIlinem a Ginecis Telatos esse. Varia inde Apollo coosecutus est cognomina, quae Cum a more bis sumta sunt, quibus genus 11umanum ira festavit, tum auxilio, quod invocatus hominibus 1ulit. Memoratu dignum videtur, Veteres in uno eodemque PosuiSSe deo morborum pausam et curationem. Qui inorhos ProVocane Potest, iis quoque mederi posse arbitrati sunt. Sic Apollo αλε- έκα-

μιὼς a Lindiis ς et παιων ah omnibus voCatus est, unde παεαν - hymnus in Apollinem, quem morbis grassantibus eteres ceCinerunt; quod verbum ad alia deinde translatum est. Narrat Strabo, Milesiosa et Delios a Pollitiem vocaruOυλεον, utpote Salutiferum et medi Cum; nam Ουλεῖν

cFGHos scribit, Lacedaemonios oraculum delphicum consuluisse, Dum ipsis bellum Contra , Athenienses moVendum eS-set; et deus respondisse dicitur: ipsos fore victores, si forti- er et Strenue bellum gerant, seque ipsis auxilium esse latim rum.fὶ Addit auctor noster, morbum Statim grassari Coepisse,'

O v. THuc. p. 8a. κώτα κρατος πολεμουσι νίκη Ἀρσεο cis , καὶ αυτος ξυλλημνεσθαι.

17쪽

,Iintilao Peloponnesii in Atticam irrui'iεε tὸ unde cognovi sotit, Apostlinem promiSSO stetisSe ipsi βque Subvenire. Athh nienses quoque, Cum Peste fremerentur, Carmen quoddam inmemoriam revocasse di Cuntur, quod ipsi S a maioribus traditum orat; et illo primum tempore intellexerunt, qui sensus in illo Iateat 0 Dio rus Siculus quoque memoriae prodidit, Athenienses mali tam atrociter grassantiS Causas numini auris huisse. b)Noxum quis Ille novit, quo Apollini Solem Dianae γε Lunam Veteres iunxerunt, quamvis Apollinem a Sole distinguerent. Unde iam Soli et Lunae potestatem tribuerunt, aeris temperandi et pestilentias hominibus immittendi Asia gyptios morbos pestilentesGad Solem retulisse, pariter notum

Q v. THuc. P. 8 I. Carmen est: 'Πξει Bo ριακὀς πό μος καὶ λοιμος ὁ μαυτωAIteTcationem nimirum fuisse dicunt, num in carmine λ ο ι μ o ς pestis in , an λιμο ς fames significatus sit. Evicit iam pestis tempore sententia eorum, qui Statuebant, λοιμον iudicatum esse. Forsari utrumque, λοιμος et λι- ος, Valere Potest. Cum Athenienses malo utroque a1nicti fuerint et famem pestis insecuta it, qu3uquam alterum pro malo atrociori habendum sit. Cotis. MAm. M sub voce λο ιγ δ . - γίνειαι γαρ παρα τo-λε o λοιπος κὰὶ λοιμίς φθορά - ἡ πυι το λιμος ' λιμος μέν ἔστιν 1νδεια σιτον, λοιμος δὲ ἔνδ ει α σευ ματων b) v. -D. Sic. BAEI. hist. T. Iz p. 51 . M 1ναῖοι δια τὴν υπεοβολὴν τῆς ν00οντας αἰτίας συριφορας ἐπὶ, τὸ θ εῖον ανέπεμπον. Va rie τὰ θ εῶ ο ν in medi

corum Scriptis accipitur, ut modo oumen , naturam divinam denotet, quae rerum humariarum praecipua causa est; modo id significet, cuius causam neque seu u,

neque Cogitatione assequi possumus; modo aeris nos ambient' conditionem. τηκτον περιεχοντος Wγεας αμος καταοτασιν) indicet. Diodorum Siculum hoc ita ι ο numen intellexisse, quod in rebus humanis principatum teneat, iude eluceScit, qu*d statim lustrationis et expiationis mentionem Deiat. Addere mihi hic Iiceat, Roma uos quoque Febrem eoluisse, utpote saepiuε ipβi' damnum inserentem, cum Paludes Pontinae prope Pomotiam pestiferum exb IRroux aerem V. CIc, de nat. deor. Lib. III. e. 25. MURuis templum Cremouae anxumoenia e structum fuisse, TACreus memoriae prodit. v. Histor. Lib. III. u. bo versus finem .

c) I. STRAn. p. 655. καὶ ὁ 'Hλιος δὲ καὶ ἡ λόληνη συνοικουνται τουτοφς ες Apollini et Dianaei οπι τε περὶ τους ἀέρας εὐκρασίας αιτιο , ημι ν

18쪽

est. Q Quasquidem via ad naturales paulativi ducimur

Nullas Thuc Hicios in specie asseri causas, quibus PeStilentia originem debitoris . In libro Imo, ubi de belli peloponne iaci magnitudine et, de damnis verba facis , quae inde

toti Graeciae illata Sint, terrae motus Commemorat, solis desectus, magnas Si itates famesque exinde Datas. Quam Virti

terraeomotus habeant et solis defectus in morbis vulgaribus gignendis, nondum Certo liquot, Lucrisius, alter a a Ctor gravissimus, quem hic sequi debemus, in universum de ratione loquitur, qua morbi nasCari tur populares. Dicit, semina morbi in aere generari, inde latius diffundi atque in varias migrare regiones, quae iis Co rumpantur; hu Dc morbi fomitem aut Cum aquis CommuniCari, aut fruges infestare, quibus homines vesci soleant, aut aeri inhaerere, ubi Spiritu, quem ducimus, in Corpus Dostrum intret. θὶ

omnium maxinae Dio rus Siculus Causas morbi pestis lentis exposuit. Narrat, magnam imbrium vim de coelo per hye-inem decidisse, inde multas exortas esSe aquaS Stagnantes quae cum aestatis inSequentis Calore servescerent et in putredinem abirent, aer vicinus depravatus est. φὶ ob nimias plo ias fruges quoque damnum acceperunt, unde nutrimenta CO

α v. CLEM. ALEX. Strom. Lib. V. P. 576. αυetεια -ς λοι/εικας νοσους ruuos νατιθεασιν . Q. Aegyptii . b v. LvCR. v. 111' - II 55. Cons. OVID. meam. Lib. VII. v. 528 et sqq. οὶ DroD. Sic. I. c. Maxime convenit cum Diodori descriptione coeli , cui pestia Atheniensium originem debuerit, Hippocratis expositio constitutionis Pestilentis. V. HIPP. de morb. ναου. Lib. II l. Seci. VII. P. I 8 I. 'sub titulo: κατά σ τ ασις λο ιμμω δ η ς ubi commemorantur: μος νοτιον, ἔπομβριον - έν νοτίοισι υδατα πολ

19쪽

ranio, ioduxerint, refert, maguas fuiSSU AiCCitates, inde terrari sterilitatem natam e 82, adeo ut ne illae quidem fruges pro venixent, quas terra alia j Sponte servet; 'Vi CtuS Veroi ratione ob inopiam mutata, Corpora labem Contraxisse et morbum ita Oxoxtum esso sestilentem. kὶ Quantum alimenta valeant ad

morbos gignendos , Hero ius quoque diuit , ubi de Aegyp

tionum ratione sanitatem tuendi agit.' Diomorus Sietim, tertiam assert pestis causam,i quod Etesiae illo tempore non spiravissent, quorum flatu, imius aeriS servor temperaretur. d Addit Diod rus, calores corΡOriS magΠΟS, quibus aegroti

discruciati sint, a coeIi fervore pependisse. Quod quidem

20쪽

non ita intelligenduvi est, aereui se idum in corpora transsisso eaque calefecisso quemadmodum corpora , quae Sensu privata sunt, es motu, solis fervore tepefieri videmus; calortim potius corporum sastgimΡΗ- PutridDm,' ad quem Provocandum veris servo 'es p ueser pol quia, cliti sag mulium contulerunt, hic accipieridum ias verssionum eSt. ii Mi Ouae Midem Calusae iri genere sunt, unde m6rbus pesti Ietis optum duxit. Iam quaedam sta inlatini Veviunt coasideruntda6. s, k vitidio in Urhens coUluxerunt Anasque res in eam comportarum, ut iso merentur 'et o si quae nondum inh4sanuni forestatem Munerarit quod quidem Ρericle suadente DCtum esse, antea molariimus. Clim Medesu deficefent, tecta auguSta Squaloreque PIena, ad quae aevi mallus fere patuerit

aditus, habitanda ipsis fuisse, praetre TRucFG mk PMitarchus o et . Dio rus Sicum d) testititur. Qui vel iis

Caruerunt, tabernaCula in luerunt, quae in viis Sibi posuerant atque in templis. Rustici igitur vivendi rationem ineuntes antecedentI Contrariam, in morbum Pestilentem DeceSSario

ceptum extat quod sequitur: .m l . V Ii Io