De Peste Periclis aetate athenienses affligente

21쪽

Doscriptio iobris pessi Igntis. orhum nominavi pestem, quod scriptores graeci atque latini, qui de eo retularunt, hoc nomine elim insigniunt;

quare non eSt, Cur moneam , hiC Peuem neque orientalem, neque occidentalem intelligendam esse, quaS-PeSteS VOCamuS, quanquam in iis multa deprehendas tur, in quibus Athenieusium pestis cum illis couvetiit. Morsum fuisse popularem, id prae ceteris docet, quod illo tempore alii morbi non regnaverint; si qui vero exorti sunt, in opidemicum Se ConVerterunt, qui in suam eos redegit ditionem. σ)

22쪽

s Naturam malum indoisse contagi an ex histolia ansrbi ot) Usis Patem. Sunt quoque loca τδει cliis lingula, quae a digna coni probant. Ita mentoriae mandat , morbo bis eundem noti Morreptum esse; π quod in aliis quoque inorbis a' contagio pendentibus animadvertimus, quanquam adstot exempla , hominem eidem malo coningioso bis veh pluries adisse obnoxium. Alterum deinde: Ex 1alterius Curatiotici 'DO91ngium hausisse dicit, adeo qui homines tauquam .pecu ed, in te verit si jeti adiicit: lianc huisse praecipuam stragis causatris sitietiim metu deterriti se iuvisere noluerunt, deserti interierunt Retuita propter hominum inopiam, 'qui aegrotOS eurarent, Itae exhauStae Sunt familiae; si vero se invicem adtentant, pariteri 'tri obierunt: quod pracpximis inmeosi cedidit j qisi si opis feretidae causa in amicorum4aedes ingressi sunt ne officia, humariitatis violasse amicitiamque deseruisse viderenturi si Ouad plane cum iis consentitavi, quae alio in Ioco auctor noster cominemorat: nullam enim aegrotorum Curam,int SerVarentur, Valuisse; alios incuria. mortuoS eske , alios Vel diligentissime cura S. Naturam inali

23쪽

1uin intulerunt. Sed neque urbi β HX9υς antio, neque aliud quidpiatia ipsis successit λ mori, MDim Atheniensibus, nupsis. venietis tam graviter eos amixit, ut Prior quoque inilites, qui

bene antea Valuerant , QS CDP η- nivgio, quas Agnon adduxerat, in morbum inciderent et ita Perirent. Α' Ιti morbi desertimion e ita VerSaturm Sum,' ut meram proponam eius historiam, et longiores tantum Singulorum symiaptomatum explicationes admittam, quantum ad obscuriora dia lucidanda necessarium Nidetur; Demo igitur expositiones mali nosologicas expectet, quas aliis lubenter velinquo. Ceterum Thuredi m et Zucretium, uti iam monUL, plan secutus sum, quo semper quoque laudaVi, ut' quisque videret, me fidem observasseJhistoricam. 8 1 OmDium optime vero Thu---Hos de morbo scribere potuit, cum ipse peste fuerit eo reptus et alios ea Iaborantes viderit. τὸ rhus in sis lis corpo is partibus occupanditi ordinem quendam servarit, ita ut a vertice inciperet et ad' calcem usque descetideret ' Hier graviss1ma eius signa litae stit tuitio infadgrotis animhdvertere licuit, illud eeser dum erat, quod unusquiSque, Simesae Se malo correptum sontiret, stlitim abiecto esset animo atque de sso, et de salute recuperanda Plane desperaret. φ)

24쪽

Primum Vehementes caput occupant calores , et oculi inflammatione tentantur. μ) . Quam oculorum inflammationem fuisse gravissimam, exitus eius praeprimis docet; in nonnullis nimirum, qui morbum feliciter Superaverant, Plena Visus abolitio hanc ophthalmiam secuta est. β) FauCes et lingua Cruen

tae sunt, s aegri . linguam asperam ViX Ore mOVere possunt,

ita ui loquela intercepta sit; β) Lucretius addit, dictos partes ulceribus fuisse obsitas, quorum Thucydides nullam facit

montionem. φ) Aegri halitum emittunt tetrum, graveolentem et cadaveris odorem spirantem. ) Accedunt Sternutatio vocisque raucitas, et Pectore in mali Societatem VOCato, tussis vel, emens aegrotos divexat. M Si morbi vis ad ventriculum sesecquvertit, bilis eiectiones, ingenti stipatae crueiatu, exoriun-

nlud in his rebus msserandum, et magnoPerct unum Aerumnabile erat, quod, ubi δε quioque Di balmplici tum morbo, morsi damnatus ut esset, vinciens animo, moesto cum corde iacebat. TaIes animi in morbis abiectiones bene quoque ni O raras observavit; vid.

Quid voce seφάρυγγος subintelligendum sit, vid. GALEN. Ioc. Q. Lib. 1V. p. 288. 2. φαουγγα Oνοριαζω - ἔνδον του στόματος χώραν εἰς ην rara. ει τυτε του στομαχου κει τῖ του λάρυγγος περας. ἁὶ Quo modo Lucretius illum NucFdidia locum expressexit, vid. . a145 et sqq. e) v. Lvcn. v. II46. VIceribuae Mocia Mia S ta coibat Cont. Aeae. p. 91. ubi inter pestis symptomata enumerantur πονηρα ελκη ἐν π α ρισ θμ ί o ι ς. a f) v. Tnvc. p. 5. καὶ πνευμμ ατοπον ημὶ δυσῶδες - ω, LucR. V. 115a. et sqq. Spiritus Ores foras tetrum MODEbat Odorem, Rancida quo perolent prOiscta cadavera ritu. , g V. THuc. I. c. επειτα - πταρμος καὶ βραγχος ἐπεγιγνετο ' καὶ ἐν Ου πολ

25쪽

iue. f Plerosque SingUltus tent Di in neS , qui convulsion h, addiscunt vehementeS et modo breVi Ce8Sa iat, modo lotigiti, pol diurant. β) Supersicies corp6ris neque admodum calidanoquo pallida, sed subrubra eSi, ii Vida, Di tusis et uicoribu, obieci a. o, Quo magis Vero Cotis coalapsa et tepitia visa ost,e6 iniensius interiora calent et dolent, ut ne minimum quid opi

attactum aegroti. ferant, nec ullum corpori imponi stragulum seu vestimentum Vel tenuisSimum Patiantur', cdaare nihil magis

ad vomitum dixit. Cous. in eT. I. c. ubi Commemorantur ἔμετοι. LVca.

morbida Mis in cor moestum confruxerat aegris. Psin. Vicron. Vari Tece. Lib. XXVIII. c. 17. Lucretrum reprehendit, quod ναρδίαν per , cox verterit; sed T c dictem Lucretius 4mitatus est. M v. THuc. I. c. λίγξ τε πλείοσιν ἐνεπιπτε κενη etc. Quem Iocum ita Lucr tius exPosuit V. 1158. Singultusque frequens noctesm Persames diemgus Conroerct asSiduct nerνOS etc. l l . di Voluit Lambinus, auctoritate α Lucretii ductus, Ioch ,, κἀνη ponere 'πυκνῆ frequens); sed secundum in Ocratem , singultus vel PΙenus vel inanis est l. e. quo humores vomitu aut reiiciunt ur, aut non reiiciuntur. id. HIPP. Aph rc Lib. V . Sect. VH. 59. p. 1257. σπασμοὶ γίνονται ἡ ωπο πληρω ὰς f. κενώσιος , 5υτω δὲ καὶ λυγμος. . Quare Schol. ad hu33 ε 10cum dicit : τι γαρ ' καὶ λυγξ πληρης, 'ιὴς καὶ Ἱπποκρατης διδαςκει. Cous. GALE ira, Hipp. Libr. rat. Mire 'in morbo aco Comm. IV. P. 1 o5. .54- νεις λ'ru' εἰώθασι καὶ λυγγοος ὀνομάγιπι diri dὲ stras re τινὲς του στομαχον σπασμωδεῶς ' γίγνεσθαι δὲ φασὶ δι αμετρον κένωπιν τι πλε ρωσιν. . I c) v. THUC. . l. c. σῶμα υπέρυθρον, πελιδνον, φλυκτροίνως μικραῖς καὶελκεσιν ἐξηνθηκος. SMOL ad vocem ,, πελιδνονΗ dicit:. εο ι το μετήχur 6 χρότητος καὶ μελανίας, οἱονεὶ μολυ βδο ιδὸς. cons. HEsucis. sub voco , π ε λ ιδ ν ω ς et Gin in m 2 Libr. defracte Comox. I l. p. 448: 41: Veteribus Φλκος seire idρna misso ac nobis, docet locus apud GRI BN. di . morbor. Lib. I. p. 2O4. u.. ἔλκος - νουνεχείας λυσις κατα τα σαθἀώνδη nti ντα i. e. solutio continui ita omni carneo Aetius uicora , quoque commemorat malistia, quae in 'poste laborantibus exoriri solent, ut supra Ex Paxte vidimuου - vid. eum l. e. καὶ ἐελλα δὲ πονηρα ελ καὶ Mνθρακωδη καὶ πίψδεινα. γένοι- αν ἐν λοιμῶ καχα τε 'ro cλλο σωuα, κει ἐν προοἰώ

26쪽

- 07 exoptant, quam corpore de Ciambero nudo. - ob magnum corporis aestum internum multi sese ita aquas dant praec pites, ut fervores nimios temperent; et qui aegrotorum incuriosius

habentur, iii puteos se deiiciunt. Tanta enim miseros di cruciat sitis , ut nulliS compesci Possit remediis et largior potus se in au parca or. ς )' Aegrotis, cum fervores interni et

petuaeque eos vexant vigiliae. V ) Αddit Trivinci es, mirum esse vi Sum, quod CorpuS morbo Uigente non IaDguuisset, et tantis cruciatibus tam fortiter restitisset; quo quidem dicto haud di te mali vehementiam inauditam atrocitatemaue significare Vult. φ)

27쪽

QUao quidem esset nuda febris Pestilentis historia. Lis

Brotius nonnulla subiurigit, quast maxima eX Parte ex Hispo orati, Prorrhesticis' sumta sunt et Signa partim Comprehen

dunt , quae faciem sic dictam HiPPOCraticam Coustituunt. α Ne quid desideraretur , haeC attuli. Aegroti, iam in limine mbriis ConStituti, vultu truci de

cumbunt ;b murmura edunt ObSCura aureSque habent tinnienates: o spiritus ducunt aut cresI OS ac VehementeS , aut raros et magnos; sudores manant de COIIo; in Sputa suDt tenuia, minuta, crocique Colorean reserunt', artus Contremiscunt i partes corporis extremae, PraeciΡue Pedes, frigore tentantur; δ)'cutis est frigida et dura; - DareS Susit Compressae et acuminatae, OCuli caVi, tempora Contracta, cutis in fronte rigida et tenta, os apertum. Q

H Cons. HIPP. Coac. Praen. p. 15a. Προσωπου διαφθορὴ, θανασιμον. Quid

28쪽

Quantae fuerint Athenis turbae, morbus Cum graSSare 1ur, ex allati S Satis superque elucescit. Μortui, moribundi et aegri sine ullo ordine huc et illuc prostrati suDt. Q mgnam aegrotorum Vim, iam in agone versantium, in viis conspicere licuit, Praesertim circa fontes, ad quos miseri, siti discruciati inexplebili, corpuS traxerant; β immo deorum templa CorΡΟ-ribus mortuorum referta fuerunt. Q

Animalia , clim alites , tum quadrupedes, morbum haud secus ac boni aes infestavisse, Thu in s memoriae prodit;

quotquot enim eorum cadaveribus humanis vesci solebant, non acceSSerrant, quanquam multa, iacerevi insepulta; et quae eorumbguStaVerunt, morbo absumta sunt. Q Soli canes Ob

hoc sit, vide praeter locum allatum ArPΡ. Prasn. Seci. II. p 56. ubi sequentia Ie-guatur: oξεῖα - ἴφθαλμοὶ κοιχοι, κροταφοι ξυμπεπτωκοπες - ἀτμψυχρα καὶ ξυνεροαλμένα - καὶ To δερμα το περὶ το μμα πον σκληρον τε καὶ περιτεταμένον κMὶ καρφαλεον ἐον καὶ το χρωμα του ξυμπαντος προσω .υ χλωρον τε καὶ μέiαν ἐον καὶ πεIιον η μαλυβδωδες. V1himuiri adscripsi faciei Hippocraticae signum , quanquam eius Lucretius non memineriv, ut totam eius imaginem ante oculoS Ponerem. V. THvo. p. του. καὶ νεκροὶ - Ωλληλοις αποθνήοκοντες ἔκειντο, LVCR. v. 2254 et sqq. ubi Lune Thucrdidis locum more poetarum exornavit, uti saepius iamiam

vidimus.

νθ v. TΗvc. I. e. καὶ ἐν σιῶς οδῶς ἐκαλινδουντο, καὶ περὶ τας κρήνας απασας, μεθνῆτες, τῆ του υδατος ἐπιρουμί 3 - CRETIE versus 1262 Et Sqq. sunt: Multa siti prostrata viam Per proque Moluta Corpora silanos ad aquarum structa iacebane, ter Maia anima, nimia ab dulcedine raquai. -Itaque per populi passim loca promta MIGSque Tanguida aemianimo cum corPOrct mombra Miderσσ- , o V. TH c. p. 79. τα τε ἱερα, ἔν Dῖς ἐσκηνηντο , νεκρων πλέα ἡν, α Ου ἐναποθνησκοντων etc. Quem quidem locum ita Lucretiua a v. IIIo. expreSSit zomnia doniques sancta Miam' lubra remerat moribus mors exanimiae, Onerataque Pastim Cuncta cadaνeribus Gel tum templa manebant. ἀὶ V. THuc. P. 5. τα γὰρ ορνεμ καὶ τετραποδα, ὁσα ανθ ρώπων απτεται - ηφῖ προς=IM, Mi γευσάμενοι διε θείρετο. LVCR. a V. I 212. et V. 1RIT et qq. Nec tαmen Omnino temere illis fotibus uiarem arebat aris, nec nostibus SascM fctrarum Exibane υ ist languebant Pleraqus morbo Ee moriebantur.. - .cons. Aex. p. vi. ubi haec loca optime illustrantur. Sermo nimirum est, quo

29쪽

consuctudinem, quam Cum hominibuε habent, communi o nitim cladi inprimis obnoxii isi .unt; quare mortuos eos pes urbis vias disporsos videre licuit. M

Des vario , quem morbuP habuit, θxitu. Plerique die morbi septimo aut nono fato Cesserunt.b Quanta hominum vis tunC temporis Vita excesserit, Praeter ThucFin m Diodorus Si Ius ti emoriae mandavit. Ρrior rinat, ex militibus Iegioliariis quatuor millia et quadringeritos, equites Vero treCentos inorbo periisse; reliquae turbae, quae morti OCcubuisset, numerum iniri non posse. ς In quo Dio rus Siculus ita recedit, ut peditum ultra quatuor millia, equites quadringentos, et ceterorum, sive fuerint Ii-.

30쪽

esse Statuat. )Qui hunc terminum superaveruDt, ex debilitate plerum-x3lpri tur, quam exulceratio ventris Vehemensqet profluvium alvi immoderatum induxerant: b) AdditsLucrestius, multum sanguinis corrupti l et foetidi naribus exiisse, quo aegrorum VireS ita fuerint prostratae , ut brevi post diem obia

Qui mortem seliciter offugerant, voI OIceribus foedis incqxporis superficie obortis, vel profluxio sanguinisMatri acce-dpute, eorum actus malium iuvasit vii: Duplicis indolisci fuisse Videntur partium i extremarum assectus. Eti primum quidem