장음표시 사용
141쪽
ruis cur nihil no- pus maiora augumenta suscipit, quam pro naturae modo
conuenit: si autem conlactis temporibus de secundum naturam utriq; humores evacuentur , tantum abest ut
quicppiam mali corpori afferrant, ut eodem potius depurato in meliorem conditionem deducant ab ista autem euacuatione excluduntur pregnantes Iactantes , quia
in praegnantibus secundum aliquam partem in alimentu Inpr . ipsius foetus degenerat, quod deinde post nutritionem ciam san-
superest , in menbranis foetui circumiacentibus recipitur, ad patiendi tempus citra aliquam noxam custoditur; eumq; ussum habere uidetur, ut tempore partus ante foetum effluere incipiat, S effluendo partes uteri lu-Dricat, lubricando faciliorem exitum efficit postquam autem mulier peperit, hoc excrementi genus denuo generatur, ita tamen ut a propria mamillarum substantia inia assiduo uertatur, ut ex illo tamquam ex alimento a ditus foetus conseruetur, ob quam causam fit , ut innis mulieribus dictum sympi minime contingat in in quibus igitur accidit, necessarium est alteram uel tranq; materiam retineri,& pluribus rationibus a naturalistatu recedere & primo in quantitate,ratione cuius, eccatua vasis pertingentibus ad terum plenitudo oriatur . quantia in substantia etiam, quia longior tempore intus detentacra sessit,&cralefacta obstructiones parit, partas au Peccatu iuget Deniq; etiam in qualitatibus alteratur, primis in subflantia. quam' secundis manifestis occultis ut ex parte qua Teceat iulitatum manifestarum dicta materiai in frigidiorem aura quali. extenuetur , ut superueniens perfrigeratio toti corpori clare ostendit merito autem occulte in perniciosam ueneficam qualitatem degenerat, a qua nouas proprietates lagendi uires prioribusq; contrarias sita ascissit, quo tempore non solum conseruandi indiuid iij, propagand specie potestatem omnem deponit, sed subiectum
142쪽
tibus excruci ac Dum autem a dictis materijs hec hT foc fit corpore fiunt, non sub sensibit & propria earum specieu Rapore . contingunt,sed uaporis spiritus forma primo induun Milo prima qui substantia sue tenuitate mobilitatem acqtiirens, in omnes etiam corporis partes quam citissime sc diffundit, Maccedente corruptione in agendo, corrumpendo Restio secun ualde efficax evadit. Hoc ipsum clarius ostendit, enume
dus quandoquidem sensimis longio ij tepore non si unt, sed coni stimis quasi subito producuntur , quod in me contingeret nisi penderent a causa magna activitatis ratio. cuiusmodyest substantia spirituosa, quae quo tenuior fuerit tanto ad agendum erit promptior Accedit quod partes principes o ab utero ualde distantes, in hoc ymptomate qua ii momento grauissime afficiuntur, quod ullo modo fier potest, quandiu semcn sanguis me struus Ordo gene crassiorem sensibilem substantiam retinet: Eo autem sonipt ordine illa emergere obseruamus, ut ab hoc uapore ge- Obst a co nitalia primum ligamentaq: uasa ad uterum pertin-pia . gentia nimia plenitudine obstruantur, ut pote illa in qui ius materia non solum copiose recipitur , sed copiosius conuul a latiam retinetur. Hinc ter conuulsio, ad superiora uel plen. latera contractio oritur In qua repleta corpora quo magis in latum profundum cxtenduntur, tanto magj in
Uterum et longitudine abbreuiantur: Dum autem ut crus ita contra
conuelli hitur duplici modo contrab solet squaliter .s recte, uel inequaliteris obliq; recte aequaliter contrahitur, quando uinculain uasa ad uterum peruenientia atq; plena sunt, nequaliter aute obliq; contrahuntur, si maior fuerit plenitudo in una quam in altera parte, tunc enim maior conuulii sequetur ex parte maiorj plenitudinjsquam minoris hoc est in aula quod per id tempus
referrant obstetrices, uterum Obseruare mono sursum retraei una, modo ad latera reclinatum, non taliaco, quia instar
143쪽
star animalis per corpus erret, sed in proprio loco semper existens plenitudinis causa contrahitur, ad cuius contractionem eius quoq; coeraicem retrahi necesse est Hec eadem materia quam primum in frigidiore in o ueneficam auram et leuatur, an babus etiam qualitatibus uterus .afficitur, qu frigiditatem Veleteriam eius agendi uim moleste ferrens, non minus quam ex dici a plenitudine in originem suam contrahitur, mox in altum corporjs di Conuul. actae qualitates magjs deducte, partium principum, to quasi liusq; corporis annatomiam occupantes, potestatisse suae insignia ubiq; gentes , numerosa in lethalia accidentja inierunt atq; hec multorum generum, pro partium suscipientium diuersitate multitudinis & perniciosae qualitatis rationes, Ad cor enim peruenientes anim defectum syncopim inducunt puli and ac spirand actionem omnem e medio tollunt, si in spinalem medullam decubuerint, in subiectis partibus conuulsionem facient , si inc Cerebrum ascenderint, in ipsumq; pari ratione egerint, non solum soporem clancholiam es aliud destri genus causabunt, sed efficacius agentes, sensu motu omniq; uital calore corpus uniuersum destituent, ut hoc tempore miserae mulieres a mortuis distingia ullo modo possint. Obie Let. Nec mirum alicuj esse debet quod ex tam modica aura circa uterum prina itus orta , deinde alijs partibus4 toti communicata, tam multiplicia lethali sympi nascantur imprimis quia, nudis .manifestis tantum qualitatibus illa non operatur, sed occultis etiam 4 enc ficis,in quibus certe tanta est cum natura humana contrarietasta alterandi potestas, ut a corporea sensibiliq; molle soluta, mi spirituosam substantiam sublimata, eam agendidi corrumpendi uim a quirat, qua, in exigua etiam quantitate totum corpus quam prunum peruadereis in pes.simum statum deducere ualeat inlod Gai aliorum ue- .deloc.s nenosorum animalium exemplo clare patefacit inuis .n.
144쪽
sibi persuaderet quod ex insensibili materia, qua ex phalangit scorpionis ictu in corpus nostrum procedit ad irain pessima symptomata quas repente fieri possent;
quis etiam putaret quod marina torpedo, tam insignem agendi uim habeat, ut solo tactu per qual)tatis uim sibi uecina alterare possit, ii scatoris baculum tangendo illius quoq; annum stupi faciat Hecin similia patefacere plane possunt, in corpore humano corruptionem quadoq; oriri posse, quae uiribus4 qualitate ueneno omnino sit coequalis , sic in proposito malo , omnium meis dicorum consensu contingit . sed qui sippiam obiic re posset de hac materiainus sitam perniciosa uenefica est,quo modo in subiecto corpore tamdiu quieta deli:- testat, ut per longum temporis spacium ullam molestia in ferrat Cui dicendum quod si quelibet materia praeter naturam eadem haberet sua digestionis tempora, si cor para pariter actionem dicta materi suscipientia aeq; disposta forent, nulla dubitandi occasio orta fuisset quin imo uno&eodem tempore ubiq; ageret corpora etiamiq; paterentur quia digestionis tempora diuersa sunt. corporis suscipientis mulii formis dispositio, ideo nemini mirum csse debet,si in muliere praefocanda, materia huius symptomatis auctor, si in corpore presens sit,
non tamen prs focationem subito faciat, cum nec tam cito in ueneficam naturam degeneret, & malignum uapo retia attollatur,sed intra corpus tacitae ac diu delitescens
digestionis exaltationis su tempora expectat , quae ut primum attigerit, subito et quasi mo moto Agendi potestatem quam occulte contriacbat, pallam manifestat, subiectum sibi corpus alterando corrumpendo magno patientis labor ac uita discrimine iugulat; in qua actione tam diu uersari solet , quam diu spiritus omnis ueniticus a propriis , mineris exhaustas consum-ptusque uerit , Nec prius incipit mulierem denuo
145쪽
assigere , nisi posteaquam per nouam relictae materiae sublimationem , recentes conssimiles spiritu sis generati fuerint; Quem generationis modum clarius adhuc ostendit rabidus canis, in quo tanta humorum cor Puanta ruptio fieri solet, ut solius eius sputi contactus, si corpus corruptan- nostrum tetigerit, eandem rabiem efficere possit. Ea ta buto rabiamen ratione ut illius uires,& alterandi proprietates non dicanis. prius in corpore appareant,quam exiguum illud sputum, sputi qualitas sua digestionis tempora absoluerit, corporiq; parem assectionem communicauerit, quod sex mesium spacio aliquando succedere solet ante quod tempns nulla rabie nota deprehenditur, Hoc igitur quam primum contingit, imperium etiam supra corpus statim acquirit. secundum propriam naturam alterando, sub atantiam spirituum humorumq; massam quam citissime immutat corrumpit,& citra ullam uit spem, corpus rabie insectum tandem interimit Nec aliter fit de semine sanguine me struo aggregato cincorpore cohibito
corrupto, a qui laris aura ilia uenefica oritur, que partem
aliquam principalem petiens,consimilem sibi reddit,mox illius causa, secum etiam rapit corpus uniuersum Gaeterum animaduertendum est quod quamuis ex maligno hoc uapore, matricis praefocatio ceteraq; ennarata sympto ma nascantur,no tamen squalisin eadem semper erit
agendi potestas, sed in magnitudine S uehementia differentia erit quandoquidem ex corrupto semine, cinipi a semine ueritum ellato, longe ceviora uidentia, quam ex sanguine hem .s ymp. mestruo contingent. Quanto enim semen propriam se oriri quam
uans naturam essentiae suae bonitate ac benignitate me amenr. struum superat, tanto etiam ex superuenienti sibi corruptione,in maiorem taeteriore uenenositatem degenerare uidetur, ut ab hoc magis quam ab illo ceuiora iagis lethali symptomata producantur : Quod plane ille mulieres testari possunt, quaecum non sint viduae, con stio prima
146쪽
Causae ob-Duct. Dubitatio suetas purgationes suppressas habent , etiam si pluribus accidentibus infestari possint, nunquam tamen spirati O- ne priuantur, nec syncopi laborare uis sunt, sed hec i- milia seminis potius suppressionem sequuntur : Accedit reperiri qua spam uiduas, quae licet pro consuetudine purgentur, nihilominus propositis symptomatibus corripiuntur. Praefocatio igitur erit perfrigeratio uteri corporisq; totius dependens a uapore non solum frigido, sed etiam uenefico , ellato ex sanguine me struo semine uel utrisq; simul; Et hec de causis quae se tenent ex parte contenti dicta sint. Reliquum est, ut de illis etiam agamus , que se
tenent ex parte continentis, continens autem in hac astectione est corpus ipsum, quod licet secundum partes omnes affectum esse conspiciatur, non tamen eodem modo, sed earum aliquae primario aliquae secundario eduntur. Quae primario assicitur c sit ipse ut crus secundum ligametate uasa ad ipsum pertingentia, deinde ctiam secundum propriam sui substantiam Quasa, mox reliquum corpus consensum trahitur Quis autem sit isto flectus Gai declarat, statuens csse obstruitionem, consequenter dictum symptoma referri debere in morbum mal compositionis, hoc est in viis obstrutis, S debitam latitudinem non seruantibus, sit autem hec obstructio non solum a copioso semineri me struo sanguine, uerum citam ab eorun-dcm crassitieri lent Ore,nec non etiam ex parte vasorum si contingat angustiores densiora esse, siue talis angustia nativa Lierit, siue adscititia; Vnde merito copia repletione fac ictis in dictis uiculis Suasis uteri, oritur couulso,&ciusdem in propriam originem contractio idem dicatur si a crassitiere lentore obstructio fiat Merito autem prauae qualitatis id cin uterus, non solum sursum uel ad latcra trahitur, uerum tiam eadem communicata caeteris partibus corporis, iam ennarata symptomata produc creconsueuit Sed hoc loco dubitare aliquis posset, si in praefocatione
147쪽
Qiua quod quamuis conuulsio ab utrao causa si niti, iaquod tum in 'us tui in matricis praefocatione contin git , in qua sola repletio locum habet, quod ostendit matricis nunquam si , citra seminis de sanauinis me-
hi tibi, p Rise xionem fieri quando ii
tingunt , quae obstructio perpetuo producitur a nimia
iQ-ione ueneuter innaniantur Millius substantia exic si i''-'j ionis exiccationis nonii praefocatio, sed potius propter aliorum uasorum ex tra ut eruta repletionem Wobstructionem , huius enim causa, tamquam a morbo in uia praefocatio oritur ad quam deinde innanitio S exiccatio in propria teri substantia, uasis eius consequitur sed ratione huius nec conuulso nec praefocatio sit,is hoc modo hyp., Galantelligi debet, hec de causis internis tum ex parte
contenti cotinentis dicta sufficiant. Quo uero ad cau causi exti fas
148쪽
sas externas attinet,de his pauca sunt dicenda, tum quia ab his nulla indicatio utilis oritur , tum etiam Iu non sunt uerae causae sed potius occassiones, de his tam loqui Zibro de tur Gal. hyp passininus potissmum capiuntur a mamorb. mu la uiuendi ratione . Qui error ii multiplex esse possit,siis. ad id tamen quilibet dirrigitur, ut aptus su obit ruere dicta uasa semen praeterea mincstruum sanguinem copiosius generare,uci crassium cientum producere ne autecirca manifesta crsari uidear de his p ira non dicam. Sed totum negotium, dis ussa oratione hactenus opticatum,breui hoc compedio colligam statuendo quod prae Desinitio . focatio non aliud est quam uteri totiusq; corporis pei frigeratio , prodi cns ab aura frigidiori corruptam uenesca , genita a semine, sanguine me struo copia qualitate peccante , uinculaq; Quas ad uterum pertingentia , obstruente ac consuetam uteri fluatonem
D Disserentiis C M P. XXXIIII.
EX proposita essentia facili negotio differcntia omis
ne ellucescunt, formales in i materiales , fficientes . Vt merito formalium praefocatio ratione qua perfrigeratio est,pro causarum magnitudines uehementia, modo intensior modo rem missior sit, rursus modo longior modo breuior, quae tamen specifice non sunt , sed secundum magis minus tantum distincte: Ex parte deinde loci affecti, is semper est ut crus,qui afficitur primo secundum uincula Quasi ad ipsum peruenientia , tum etiam secundum propriam substantiam, interna uata, caeterae autem omnes partes illius causa eduntur, quibus omnibus
149쪽
omnibus totidem species correspondent Tandem me rit causarum efficientium, totidem species nascentur quot uplex est morbus morbi causa in morbus unicus est, uidelicet in vij obstructis, a quo etiam non nisi unica species orietur, pro multiplici autem obstructionis causa, multiplicabitur specierum numerus statutum autem fuit talem obstructionem fieri a semine uel sanguine me struo uel utrisq; simul,4 quodcunq; fuerit peccare potest, copia & qualitate, tum manifesta tum occulta, si manifesta tum prima tum secunda, ut cum excedit secundum frigiditatem, uel lentorem, crassitiem si occulta hec uenisica est, quae solis gradibus sui diuisionem pati potest, hine igitur plures species praefocationis Orientur, numero semper correspondebunt iam proinpositis causis
SIgnorum autem quaedam indicant praefocationem
futuram .imminentem, quaedam praesentem Am borum tractatio utilis futura est,cum ex cognitione im- amnentis illi occurrere liceat, ac proinde mulierem a tanto Symplomate praeseruare. Merito autem praesentis, eandem debitis remediis expugnare poterimus. Imminentem itaq; suffocationem cognoscemus, si in primis menstruorum uel seminis consueta purgatio cohibita fuerit, ad quam consequitur totius corporis pigritia 4 crurum insueta imbecillitas, idq; ob materia aggregat copiam plenitudinem facientis , pallida facies euadet cum tristi quodam aspectum mentisq; torpore, Anhelitus difficilles, oculorum uertigo, in uteri regione dolor, quae imi
cia esse. Signa imminentis su focationis.
150쪽
Signa utriusq; at pia gae sem. s.
li symptomata fiunt , quia collacta materia cum antea quiesceret,cruda si esset,incipit digeri, per corpus mo-yieri, consequenter aliquas moi estis notas illi inferre. Oum autem adest, iraesens est, pro possit omnia sumpto mat euidentiora grauioraq; evadunt, ut sopor gravis' profundus fiat, in cntis. scnsuum omnium an prentis cum uocis interceptione δε totius perfrigerationeos uteri clausum durum uadit, pc quam duritiem a praegnante muliere distinguitur. Accedit, quod in praeso catione matricis idem uterus una cum ceruice saepe conuellitur, ob vasorum Quinculorum plenitudinem , adu periora latera retrahitur manus preterea assisas habent uentri' supra uia bilicum Anici tale sympto matio ratione suppressi menstrui uel potius seminis,distinguemus in primis ex adstantiumci pati cntis clatione, quia si menstrua dux crmi, de praefocatio occurat, statuendula crit,eam ex semine fieri, praesciet ira si co suci unico tum maii erit . ' contra menstrua fuerint supprcssa consecta uenus non fuerit dimissa, ut dicanduin Do tius erit, tale Symploma fieri ratione cnstruorum c 'anislammis. Si utraq; atcria detenta fuerit, ut G etiam ratione ficta poterit, quod dum contingit Symplomata crunt plura diuturniora et uehementior . At si talem relationem haber non poterimus,ad alia ligna recurrendum erit,' in primis genera symptomati m 4 che menta an perpendere debemus. Vbi igitur a semine suppressio facta erit, sui ora Symplomata conspicientur,quoniam spiratio erit ablata, pulsus ullus apparebit, Sunco 'am hanc mulierem appraehcndet. Dcniq; s sus motusq; omnis abolitus crit, iit a mortua distingui non uideatur. Ei autem retenta in cnstrua sc quuntur, mitio
ra erunt, quia spiratio erit exigua dii scitis, pullus a de imbecillis S rarus typothimia potius quam vi op scnsatio deniq; ac motio omnis maxime debilitat ad 2
