장음표시 사용
111쪽
balnea topida parata tum ex aqua dulci simplici, tum et:a alterara cum maluis laetu ors, soliis uiolarum, hord co seminibus clonum similibus . His uero prae tantiora
erunt, quae ex iure carnium parantur,& omnium praestantissima, quae ex lacte funi, hic enim non nudis tantum qualitatibus agunt, sed substantifice etiam hum cctabunt. Post quorum usum praestabit etiam oleo am)gdalino dulci corpus uniuersum inungere. Vbi autem adfuerit praesentia materiae, ratione cuius consuetus fluxus impediatur, studium nostrum primo erit, talem materiam remo P Uκησuere,& purgante,medicamento educere quod statim fieri potest,dum modo aliquid non prohibeat. iod autem prohibere potest,est crassities, lento materiae, qua pursanti medicamento non cedit, nisi prius attenuetur, de Treparaηsi ergatur,& ad facilem motionem disponatur, ideo praeparantia medicamenta,quae id praestent erunt primo administranda,ad quae pariter,quam primum deueniendum, nisi quippiam pariter prohibuerit . tio Lauic prohibere potest , est praesentia superfluitatum prim coctionis in ventriculo intestinis existentium, qua prius sunt cui RG remouendae leniente aliquo medicamento . Tale autem uel per supcrnum os educet, cuiusta odi est uomitorium uel per infernum per secessum, cuiusmodi sunt clysteria & lenientia per os exhibita . Vomitoriis utemur, ubi aderit praesentia materiae euacuanda in ventriculo tantum,praesertim si mobilis illa suerit, non in tunicis impacta ubi autem in infernis tantum intestinis extiterit,soli clysteriis euacuari poterit. Si deniq: omnia intestinorum paci occupauerit, leniens medicamentum peros erit praebendum . Vbi igitur uomitoriis uti cxpediet haec esse possunt in triplici differentia, ualida, mitiora&mediocria,cum hic sermo habeatur de uomitorio,ratio-- Vomitoriune qua leniens est,abstinendum erit a ualentiori, quonia in triploci
hoc cum a longinquis partibus uim attrahendi habeat disserti
112쪽
antito. Materia uomitorij. Quantito Quando agedum suomodo ricndum
indicatur etiam a materia ad longius posita , tum
etiam concocta , quare utendum erit leuiori uel saltem mediocri , cuius usum si cras es lentor materiae impedierit , optimum erit ante exhilaitionem uomitorii talem materiam cum xyme te , melle ol. uel Syr acetos simp praeparare, ἐκ mobilein reddere , quae praeparantia ad ono. i. singulo mane N absq; diluto propinari poterunt, quia locus ubi materia riparanda residet ita est propinquus,ut uehiculo aliquo non egeat. imo scopus noster esse debet ut tale praeparens diutius inventriculo immoretur, ut ratione longioris motae el-ficacius agat in dictam materiam, qua deinde praeparata, faciliori negocio educi poterit, consequco te leui uomitorio cuius ni ateria parari poterit , ex aqua hordei, uel iure uituli, aceto permixto, Si materia crassior fuerit uel melle rosaceo si uiscida,uel Orci melite,si crassior ruiscidior simul fuerit, atq; hoc, modo simplici, inodo composito, pro maiori crastici Qui sciditate dictet materiae. Quantitas autem aqua uel iuris su ab onc. iiii utq; ad viii. 4. aliorum vero ab onc. s. usq; ad ii accipiendo uerbi gratia quae hordei Onc viii Oxmul simpl. Onc. xv. Misce pro uomitorio Tempus autem exhibendi conueniens erit ante cibum mane aut uesperi,nisi aliquid prohibeat. Quod autem prohibere potest uirtutis si imbecillitas, rite in praelinti estismodi sit, siue immineat,ut
etiam ex uomitorio talis vadat: tunc enim cibus prius dandus erit, ratione cuius uentriculus roboretur, expultrixq; eius ad expellendum fortior cua dat. Vt autem uomitus facilius prouocetur , debet uomitorium exbiberi non frigidum sed tepidum, ut ingratitudinis etiam ratione nauseam Quomitum magis cincitet Merito aut ein excrementorum in insimis tantum intestinis cxistentium
leniens clyster admoueri debet,quod parari potcrit c foliis Maluarum , matrum uiolarum, Aliticae betarum, Mercurialis.
113쪽
euriasis, stirsurum similibus,ex oleo communi maturo Materia cirile lini cum succharo modico sale,iuxta hanc formam. ste leni. R. sol maluar matrum uiol an. i. aqv q. s. alcera fiat decoc ad consumptionem tertiae partis R. dictae de Quantita .ctionis lib. i. olei communis Onc. iij vel iiii Succtari rubet tantundem , salis communis Scropo i Misce pro
Clyst Debet autem hoc Clyster administrari ante cibum Tempus potius quam post cibum in praeterea calidum potius , modus ad quam frigiduim quia uirtus citius ac melius excitatur ut ministran-
copiosius operetur ex parte uero excrementorum sub l.
sistentium in intestinis, infimis, mediis supremis, imo etiam in ventriculo , praestabit uti medicamento lenien De Lenientire per supernum os exhibito, per eccssum tamen evacua V per os do dictas superfluitates, cuius materia erit cassis, Et leni exhibitis tiuum de sebeste, Dia prunis sol ut simplex mi a catholi-eum,Hiera mel rosat: sol ut Syr: ro si sol ut mel uiolatum Materia ausol syr uiol sol. Manna, si1 milia ex quibus aliqua con ibi lenienueniunt, ubi bilis magis abundauerit, qualia sunt syr ros Per s. uiosatus solutivus manna Aliqua ubi magis melancho-ya, ut El. senitiuum, Diacatholicum Aliqua ubi pituitae potius apparuerit, ut nici rosa ceum, mel uiol soleti hiera, quae potissimum locum habebit, ubi pituita in Ventriculo &intestinis haerebit, ibi etiam ventriculus frigidior fuerit. Si autem non magis hic quam ille humor redundare uideatur, cassia eligi poterit, uel Dia prunis so- Iut qui indifferenter quoscunq; humores educere uidentur. Dosis autem strupi rosati, mellis ros aliis uiolati Quantum a- sol ut erit ab Onc it usq; ad sex, pro copia materiae,pro gendum
alui adstrictione state consuetudine bonitate medicamentorum missolui autem debent talia medicamenta Motus.
eum decocto sibi proportionato, exhiberi l poterunt per horas quatuor inuinq; ante cibum iuxta hanc forma Teres M. P.Syr.ros sol. Onc.iiii. uel, aque cichorei stillat quae Mis
ει fiat potio coae autem iri Boloin potione propinari Forma pol.
114쪽
possunt iunt asciam caetera electuaria proposita, quoruomnium Dosiis erit a Drac vi usq; ad 6. Variat ue utem pro eorum diuersitate , de quibus proxime me' minimus . In bolo igitur leniens ita perscribi O- Formaboli terit P. floris cassi L. Et leniti ui uel aliorum Dr-g-Anisorum rudi ter contulo tum Scrop. i. Misce. cu succharo fiant boli, praebeanturq; per horam ante cibumscassia enim medicamentum est familiare, &alimento ualde affine id c si diutius inedia sustin eretur, facile, O set in alimentum trans nutari, quod non ita contingit de illis Electuariis, quae ex aliis medicinalibus materiis con stant, quae poterunt per duas horas, ultra ante cibum praeberi, c. tra suspicionem ut in alimentum uertantur. siquis autem in potione potius uoluerit, cum proportio Dub. dedosi natis decoctis dissolui en gula poterim t. Circamosin aubi era tem ipsius hierae aliqua difficultas esse uidetur,cum in ea
re Gai contraria dicere uideatur,nam . Meth. I. habet Dori hicrae triplicem ess, maximam, minam, medio crem Maximam uult esse Oncis minimam Dra g. I. mediocrem quae interiacet inter utramq. H. autem de co
pos med secundum locos cap. a. inquit, quod maxim Dosis hierae sunt Drag. ii aliter habet r. de copos med. cap. r. ubi inquit magnam dosin hierarcisse dra. i. min una Solistio alio esse Dra g. s. Quidam uolentes haec loca concibare, dine rerum . Dosin uariari pro duierlitate loci, ubi pituita uacuanda reperitur, quae esse potcst in cauitate uentriculi, iaci ciutius tunicis impacta Si fuerit impacta cum haec maioris si resistentiae, g ct tiam medicamento ct in cnte malo rem uim illani uacuandi . Vis aut in omnis materialis tunc augmentum suscipit, quando est in maiori quanto Se tunc conueniet praebcrc hic ram non solum ad duas Drachmas, scd tres quatuor, hoc modo dicunt Gal. loqui . ac th. . si aut 'ni sermessit de pituita in cata: ta
115쪽
me. Σ. idco faciliori negocio educctur , ut illius magna Dosis dra c. ii excedere nequeat Quae solutio ad mentem Gal. Improbatis non uidetur,cum . illo de compo med loquens de haedos exemplificet de pituita imbibita quare pro intelligentia dictorum locorum, duo crunt notanda . Primum Verior Ocrespicit componentia hieram.Secundum scopum indicatem ill vis usum. Merito compositionis, ea duplex est, ex eodem Gai locis citatis , alia fit ex Drachmis centum Aloes,alia ex octoginta. Si primo modo , summa ossis erunt drac. ii. si secundo modo erit onc. ita loquitur Gal. 7. Meth. r. alio uero modo intelligi debet 8. de c5pos Ex parte autem usus notandum,quod ea uti dupliciter possumus,gratia scilicet euacuationis uel praeparationis, si sermo fuerit de hiera gratia praeparationis, tunc illa utimur quae recipit, Aloes Drachmas octoginta, haec enim propter Aromata quae recipit,& minorem quantitatem Aloes,maiorem uim habet attenuandi,&praeparandi impactos humores, altera uero potius euacuandi, hic enim cum recipiat aloe drac centum, maiorem uim euacuandi, quam praeparandi habebit, ideo si materia pituitos impacta fuerit in uentriculo , consequenter sit magnae resist entiae, indicabit prius esse praeparandem, quae uacuandam, pro cuius praeparatione uti licebit attenuantibus detergentibus calidis, quorum materia erit hiera, quae recipit drac octoginta Aloes , qua dum utimur gratia praeparationis , magnam ossis erit drachma una, minima autem scrup. i. Nota intelligitur Gal. a. de compo med. Quod sit uerum habet hoc loco cum hiera 5 ponatur ex Drach centum Aloes,&ex Drach. octoginta, prs stantius inquit est medicamentum quod accipit Drach. o. quam Io , quod dictum falsum esset si deliter loqueretur euacuationis gratia,quia euacuando magis praestat illa hiera quae recipit drac. io o. quam go: at si intelligamns de hiera praeparationis gratia potius propi
116쪽
nata,optime locutus erit: qnoniam hiera, ut praeparet materiam impactam, diu in uertriculo detineri debet diu aucem detinetur si a scrup usq; ad drach. accipiatur , quam Dosim si transeamus citius descen de , quia a maiori quanto , maiorem euacuandi Modus an uim acquirit, quam praeparandi. Haec de Dosi. Quo addi beran modum exhibendi hi eram, non erit negligendus, praesertim cum hiera sit amarissima, conssequenter ingratissimum edicamentum huic autem occurremus , si in bolo potius quam in potione praebeamus, quemadmodtim si permisceatur cum conserua de Betonica uel Salutae,5 praesertim hic modus es seruandus , si praeparation s gratia illa utamur, quia hac ratione diutius in uentriculo immoratur , ubi materia praeparanda residet et quare accipere
poterimus Hiera dra c. i. conserua de Beton. ra c. i. oebolum formare. Piae parata autem materia uolantes illam ordo cum hier euacuare, non solum cum hiera, sed add cntes etiam me ros sol non debemus haec duo simul per miscere, iotionem facere, quia tanta cisci illius ama
ritudo, ut a patiente sust meta ullo modo posset,idco consultius erit hieram seorsum cxhibere in bolo, latim cinde praebere poterimus mel ros rosi in potione. Obseruandus quin etiam erit in praxi ordo in exhibendis istis
lenientibus, ratione cuius conuenientem materiar euacuationem consequamur, secundo ut euacuando solum iuuemus ullo modo noceamus,quod fiet, si patientem praeseruemus ne circa uenas uteri maior obstructio contingat, ideo ante exhibitionem dicti lenientis, praestabit praemittere clyster , ratione cuius euacuentur supcis luitates contentae in illis intcstinis, di simul etiam fiat aliqua derivatio ab utero ad intestina , quae euacuatio 3 steri facta, nisi hic ram per os exhibendam praecederct, facile contingere possct ut ab assumta hic ra , portio aliqua illius materie ad uterum quoq; dc ducatur, quia hiera est ea
117쪽
materia auxilii, quae omnium maxime solet per uterum euacuare, quare ex illius usu,maior obstructio fieri poLset, quod nequaquam continget,si per clyster materia illa Librad Post prius educta fuerit gratia autem maioris euacuationis , humo c.8. prestabit si post medicamentum leniensiimpium , nos exhibeamus lib. s. uel onc x. ipsius mulsae, quod Gai et obseruasse uisus est. Haec de lenientibus.
CIxc prsparantia haec respicere debent genus materiae praeparantia haec respicere debent genus materiae praeparandae,illius qualitatem Iocum aiffectum, ut merito materia obstruentis debeant esse attenuantia Prva. sunt di detergentia consequenter menstrua prouocantia,quo m p. difrum alia sola partium tenuitate id praestant, alia uero ca- flefaciendo humores fundendo. Merito autem loci affecti,cum uterus sit, debent cum ipso familiaritatem habere, ratione longinquitatis uehiculum etiam retinere, ut ad ad illumis' locum deducantur. Materia igitur eoru praeparantium,quae partium tenuitate magis agunt quam M ter a
calore sunt liquiritia,citrach,pentaphylium , capilli uene proqrcv ris politricon, aspraragus, malua ,saxi fragia,cichoreum, a tiμ' tenuidi graminis , semina hordei , melonum , amygdala μις sub. rum dulcium iuiusmodi. Inter composita extant mel ROs Syr.acetosus,oxymel.Syr. de Cicho sim p. caetera, Materivre quae ex Cichoraceis componuntur. Quae uero ratione pes πψηψ pertius caliditatis humores flaudendo , menstrua prouocat , qtid multa sunt, de quibus etiam Gal. s. de simplici med. pas' ' librosimis lib. curat suen.sec.cap. I 8.sunt autem Betonica, de morb. Saluia Arthemista Maiorana,Lauandula, seu Pseudonar- ηlis.
118쪽
dus, Nepita, Epithymum, Pulegium, Thymus, Hyssopus, Serpillum, Melis a radiκ filicis gladiori, Paulo ualentiora
sunt radix Apii, Dauci, Ammeos, P ctros lini seniculi, eryngii, Raphani, Aristolochaae rotundaeis long ,gentiana, origanum, calamcnthum, eruca, myrrhi S, nasturtium, men tha,
polium, ruta sabina,sic mina ctiam eorundem, silcris etiam montani, urticae, orobi agni casti ciceriam rubeorum pCeoniae nigrae similium. His accedunt Aromata omnia, cinamomu,t Ucus Odoratus, spica, costus, squin athia, galiga, cyperub, gingibo, nux Oschata, Zedo aria,&caetera id cneris.
His adduntur styrax, bdcllium, opoponax, hercbinthiam, myrrha sagapenum, galbanum, castor cum reliqua id generis. Praeter hoe simplicia non desunt etiam compolita, qualia sunt Syr de Beton de duabus de quinq; a- dic: Oxymc compos squilliticum, Syr: de Epithymo, de polypodio, de cichoreo compositus, de cichorco cum Rhabar trochisci etiam galliae oschatae, rubiae, sagapeni, de myrrha, de Eupatorio , de Epithymo, de Rhabarbaro, cypho dies , de Capparibus . Accedunt etiam Aromaticum ros Dia trion pip: diaca lamenti, dia cyminum .dias politi tryphcta magna, Mithrit theriaca, reliqua id generis, his adduntur tiam unguentum agri p. a Ruptiacum ex galbano huiusmodi omnium ei validissima in mesti prouocandis uncinat cris auxilii cilcctive duc cntis. hialc sunt rhab agar sicci . . ni g. a b coloch. cant succus it flos aeris , eZci conabulus . Quamuis aut cin haec emptura cnstrua protio cantia hab cantur, non illis tam cia in disterent critcndum, sed tim aliquo ordine, ita ut intc initia is tempore quo mat cria cruda adhuc conspicitur, cu oribus tantum uti liccat, quae scilicci partium potius tenuitate, quam calore agant ic pugnat cmmcruditati laxateriae, ut ualitatioribus uacuari posti citra uia ius notum ciatum quam tua incritum, Uand Oci id mcorum usu,par tenuior materia cludae duc crctur Scras
119쪽
siores intus manerent, a quibus maior obstructio fieret, tempore autem quo materia suae coctionis euidentia 11-gna prae se fert, tutius erit ad ualenter prouocantia asce I. h. 22.dendum,qus Hipp. et fuit sententia, qua monetur, conco ma esse medicanda , cruda autem nequaquam mouenda: per medicationem intelligens non solum euacuationem, quae per secessum fieri solet, sed per alias quascunq; partes,siue per sudorem fiat, siue per lotium , siue per uteruqualis haec est, de qua sermo habetur , in utroq; autem praeparantium genere,cum multi sint gradus, ita erit progrediendum , ut in quolibet genere semper a leuioribus ancipiamus, is ualentiora sensim ascendamus. Ex propositis, itaq; materiis multae medicamentorum Forme me- fornas perscribi poterunt,decoctiones uidelicet, infuso dicines, succi, stillaticiae aquae, pulueres,Syrupi, electuaria tro Decoc. chisci, balnea, sessiones, fomenta, pessaria, clysteria, sacculi, Infus cerata ,suffitus, caetera id generis. Cum autem sermo succide his materiis hoc loco habeatur in habeant rationem quaesiit. auxilii praeparantis , ideo praeparans medicamentum de uiueres. bitam quantitatem seruare debet, ut si utamur stillaticiis Syrtipiaqtus, infusionibus uel decoctis,tempore hyemali in mino sie uaria. ri copia praebeantur Sactu calida, in aestate uero etiam Trochisci. frigidis ut poterimus, Si maiori copia, ut ab onc. iiii. ad Balnea. libram ascendamus. si syrupis utamur, Dosis non sit ultra Sessiones. duas unc Dilutis cro in duplum utemur, si succos o omenta laus eligamus uel erunt condensati,in horum Dosis non essaria. transibit drag. ii. si nondum condcnsati a ra g. i. ad 8. Clysteria. ultra ascendere poterimus si puluere uel trochis sacculi. cos a scrup. i. ad tres inuatuor peruenire Cerata. terimus, de quibus plura non di- Si tus. cana sed ad uacuantia
120쪽
Quid agedu Voniam praeparantibus utimur euacuanda mate- riae gratia,ideo de eorum quoq; recta admini . stratione loqui oportet , qu tunc potissimum locum habent, quotiescunq; materia concocta prs parata est, nihil prorsus Oonte naturae euacuatur uel solum ex parte,tunc enim si tota uel eius pars intus detineatur, facile potest prauam qualitatem uel putredinem suscipe re Symplomata quae ad sunt intendere, uel noua etiaproducere,quod ne contingat, te dici consueuerunt medicamentis adhibitis illam educere, quo natura vergite si per conuenientia loca id fecerit. Ad illius quoq; imitationem medicus per eadem solet euacuare , ut hinc Or- Eliacisant' tum habeant plura genera evacuantium, ut alia per siccesi multip. sum per lotium , per sudorem uel uterum expurgent.
disse. Merito igitur eoru quae per secessum purgat, uaria Sut,
pro purgantis materiae uarietate , quae si bilis fuerit Purg, bilem in communi usu haec sunt , syr ros sol uiolatus solui: manna, dia prunis sol ut simplex com p Et de succo rosarum, species hierar magnae, quae recipit scammonium, trochisci uiolati, rhabar pillulae ex Aloe, aureae, de tribus cum Rhabar reliqua eiusdem generis,in quarum Omnium materierum recta administratione, talis ordo pariter seruandus erit, ut in quibus morbis opus fuerit,non semel, sed pluries expurgare , illa semper praemittamus quae mitiora sunt, re ad ualentiora sensim ascendamus
quod potissimum fieri consueuit, ubi nihil adest quod prohibeat. Quod autem prohibere potest, est turgentiam at cris, uel ciusdem decubitus in principe aliqua parte; Imp. prima tunc enim non solum ualcntiori purgante quam primum apb. utimur, uerum etiam nulla habita at on de materiae coctio