장음표시 사용
161쪽
proposita fuere in curatione suppressonis menstruotum. Illud tantum adiiciam , quod assiduus usiis castorei ad pondus Drach unius singulo die exhibiti cum decocto Arthemis matricaria multa aut etiam uino plurimum eruam
conducit, ut longo illius usu non pauca mulieres a tanto Symplomate inposterum praeseruatae fuerint
OVia cotraria iuxta se post magis ellucescunt, ideo
post tractationem supprestarum menstruorum,do ' ctrina ordo requirere uidetur , ut de eorundem prouuuio agamus. Intelligo autem c profluuium non Hymen. cuuiicunq; materiae, sed sanguineae menstrualis, intempelliue facts cum mulicris incommodo hac enim ratione profluuium, de quo hic sermo habctur, suppressio-m erit oppositum, ut hinc excludendum sit aliud quod o genus immodicae fluxionis, siue seminis fuerit,ut in o nor thoea contingit, siue alterius humoris a sanguine di1tincti, de quibus fluxionum generibus suo loco tracta-bmatis. Interimq; ad essentiam huius Symplomatis expli,ntia candam accedo , cuius fornaa iusdem est generis cum priori Symplomate quoniam Symploma est in exeun- . de fimoti e mutato, ab illo tamen distinguitur , quia in hoc exit aut eo quod cimeri dcberet, in illo autem retinetur quod exi se Dere deberet quod enim exit sanguis est, qui in maiori co sim, difipia cis uit quam pro naturae modo conueniat, longio di ri etiam tempore fluxio illa perdurat,4 proinde est illud sympto in quod si cum laesione facultatis,ad differentia
fluxus naturabs, qui nec copiam nec temporis debitaminensuram excedit, sed cxcrementis certo tempore coaceruatis
162쪽
3. de causis P .c. 26. Prostituit
uatis undisi respondet. statutis temporibus cum iuuamento effluit lis parte exeuntis materiae quae sanguest, seiungitur etiam a quocunq; alio fluxu in quo ex t
ali mater' a sanguine distincta, qualis esse potest pitu
ta uel altera bilis, quibus materiebus alterum genus fluxus oritur, quod muliebre profluuium est, depend o amateria, a sanguine contra distincta, cuiusmodi est materia seminalis a qua nascitur gonor rhoea' pituita uel bilis a quibus prodit profluuium muliebre uteri . Quapropter profluuium mensuim est cxiens mutatum non solum immoderatum, sed citam sanguinolentum, ad differentiam aliarum materierum , non tamen toto genere est praeter naturam,sed mulii tudine potius inuantitate, ad disterentiam aliarum fluxionum sanguinearum,quae in mulieribus fieri possunt, uoto genere praeter naturam sunt, quia modum non seruant nec in copia , qualitate, loco aut tempore, sed omnibus rationibus praeter naturam sunt caeterum talis sanguis exiens esse potest impermixtus Qumplex, mali eri materiae coniunctus. Si limplex fuerit, ut soliis menstruus sanguis seorsum ab alterius humoris permixtione effluat,orietur profluuium mesium exquisitum . Si autem alteri materiae per milceatur, uel sanguis menstruus humorem sibi permixtu in luperabit,uel ab illo superabitur. Si primum oritur profluuium mensium nothum, uocari solet menses decolores,quia non seruant unicum consuetum colorem,sicut m exquisito fit, sed uarium pro materiae permixtae uarietate . Si secundum fuerit, oritur aliud genus, quod uocatur profluuium muliebre uteri nothum , denominationem accipiens a prae dominante humore permixto. Si odcunq; autem fuerit hoc profluuium siue exquisitum siue nothu,
cum Symploma sit, necessarium est , ut alicuius subiecti sympto madicatur , quod esse potest totum corpus ei pars eius determinata quamuis autem huius ratione totum
163쪽
Gtum' pars laedatur, quia tamen hic sermo habetur de profluuio mensium, quod sit per partem corporis determinatam, nempe per uterum , ad differentiam fluxionis factae per alius partes, ideo statuendum est, affectum cum esse ipsum uterum,non secus ac immoderatus fluxus sanguinis per haemorrhoides habet pro sede affecta uenas haemorrhoidales, fluxus sanguinis narium, uenas eius dem partis determinatae , per quas sanguis iste effluit, quamuis totum corpus simul etiam afficiatur , si contingat copiosius euacuari . Dum autem uterus in hoc profluuio asscitur,primario, secundario assici potest. Pri Vterus sedimo iditur si haec fluxio aliunde non dependeat , quam potest. . ab ipso utero laso, sicut contingere solet ex difficilii a
duci uel etiam coitu uiolenter indecenterq; facto. Secundari autem afficitur, quando alterius causa talem fluxionem patitur, quod dum sit, dupliciter contingere potest, ratione totius uel partis determinatae estotius quidem ratione,ut in febre contingit, parti vero, ut si consueta aliqua euacuatio cohibita fuerit, siue sanguinis fuerit siue alterius humoris
2 causis eoicientibus C P. XX XXX.
SAnguis per uterum immoderate sitiens, ratione qua Symploma est, debet in suas causas & morbum referri, sine quorum cognitione essentia ipsius ignoratur, simul etiam recta curandi ratio nescitur. Itaq; tum cogni stitionis tum curationis gratia, de causis dicti fluxionis a Meytendegendum erit, de producentibus inquamis foueutibus , Ῥης interni sin externis, proximis remotis,& de illis potissimum, quae sunt ex usu artis, quae iuuantia auxilia indi cant.
164쪽
cant. Ab internis itaq; proximioribus incipiam, quae non aliunde erunt sumendae, quam ab affectis uenis vasis, in quibus effluens materia contineri deberet, a quibus,& per quas praeternaturam mota profluit. Exit igitur sanguis exuenis triplici potissimum de causa. Primo quia dictorum uasorum orificia aperiuntur, cum clausa esse deberent, praesertim maiora, tunc per Anastomosin affici dicuntur , ob quam causam sanguis copiose& confertim fluit , vel quia eorundem vasorum tunicae oscula nimis rarescant, ut tenuior pars sanguinis sensibiliter exeant, sensim a re sudet, tuncq vasa affici dicuntur per Diapentesin Tertio, quia eadem uasa solutam
unitatem patiuntur, ut cum a difficili partu disrumpuntur, ab acriori materia corroduntur vel aliis exicrnis causis scinduntur &iunguntur. Quocunq; autem modo sanguis exierit, dicta uasa per dicercsin affecta esse dicentur, nec ob alias causas,praeter enumeratas fluxio ista venis affectis fieri potest. Caeterum quia nulla ex propositis causis immediatis ex usu artis est, cum ab illis iuuans auxilium non indicetur, ideo in illis non quiescendum , sed illa causae adhuc inquirende erunt , per quarum ablationem hic fluxus sanctu . Sunt autem istaeinuscunq; dicta uasa assciunt secundum triplicem enumeratum modum, aperiendo scilicet , rarefaciendo unitatem soluendo Venarum igitur orificia aperiri post unt a causis tum in ternis lina externis. Si interna fuerint , csse possunt in mediataein mediat . Interna caulain immediata apertionis, csse potost humidior intemperies uasorum , a qua eorum ora laxari aperiri i solent , uel est sanguis copia redundans, qui si ad uicta uenas cum impetu moveatur, sacile potest earum orificia aperire ac proinde fluere Cui si accedat eiusdem caliditas & mordacitas, citius adhuc expultricem stimulando fluere poterit Causae vero mediatae erunt quaecunq; concurrunt ad gen crationem
165쪽
sanguinis copiosi , quales sunt totius temperatura calida humida, corporis habitus sanguineus aetas iuuenilis, huiusmodi. Si autem apertionis caus externae fuerint, Causae extra esse pariter poterunt immediatae mmediatae . Causa imo n. . mediata cum Auic erit usus balnei calefacientis aperientis uel fomenta , uel alterius medicamenti aperientis administratio q iemadmodum est hiera, quae maxime solet uenas aperire, uel alia medicamenta quae easdem laxare possunt. Si autem causae externae mediataeq; fuerint esse possunt necessariois non necessario occurrentes Quae necessario occurrunt, capientur ab uniuersa uictus ratione aperiente, copiosum sanguinem generante. Ita concurret aer calidior, uictus copiosiorin boni succi caetera huiusmodi. Si autem externae causae necessario non Occurrant , capten d erunt a medicamentis calidis aperientibus, siue intus siue extra fuerint administrata,& si intus siue soluentia fuerint silue alterantia siue aperientia. Et si extra siue balnea extiterint, frictiones, lotiones di huiusmodi . Si deinde profluuium ut Symploma Decalisis rai raritatem potius tunicarum referatur, tanquam in cau Gisscit. sam immediatam, raritas ista produci pariter potest a causis interni sin externis, Qv trisq; mediatis immediatis. Caust internarin mediata raritatis erunt sanguis ipse, qualitate peccans, hoc est, in caliditates tenuitate,cuiusmodi est sanguis biliosus aquosus serosusci his enim ob propriae substantiae tenuitatem per uenarum tunicasti orificia facile permeare de resudare potest, praesertim si haec sanguinis tenuitas fuerit cum caliditate coniuncta, ratione cuius dictae tunicae rarescunt, consequenter paratiores fiunt, ut tenuior sanguis per illas penetret atq; resudet. Causae uero internae sed mediatae sunt, quaecunq; OUAE media hanc sanguinis tenuitatem adiuuare possunt, quemadmo dum est totius ac partium temperatura calidior,aetas Iuuenilis corporis habitus graciliori huiusmodi Si uero ext
166쪽
sis. Callae inter- causa exter
causae istae externae mediatae fuerintis necessario occurrant, raesumentura sex rebus non naturalibus calefacientibus attenuantibus sanguinem. Si necessario non occurrent capientur a medicamentis , in quibus sit uis aperiendi laxandi, humores' fundendi. Si tandem rmmoderatum hoc profluuium perdia resin potius solutam unitatem fiat, solui unitas potetit a causis pariter internis Mexternis incidentibus pungentibus, frangentibus, ulcerantibus exedentibus N huiusmodi, ea tamen ratione , ut si locum habeant catas incidentesis pungentes, semper externae sint . Si causa frangentes internae 41- ternae esse possunt, ut nactato internarum,sanguis copiosior concurrat, praesertim si cum multis statibus fuerit coniunctus hi enim ui sua distendendo continentia disrumpere post uni, non secus ac in musto recenter facto contingere experimur , a cuius copiosis flatibus spiruibus liberiorem exitum non habentibus, uas disrumpi solet. A pari uteri uasa nimio sanguine repleta, di spirituum copia referta, tantam distensionem pati possitnt, ut de facili etiam disrumpantur. Praeterea eadem uasa ascetu etiam ipso disrumpi solent, pr sertim ubi contigerit, uiolentis inordinatisq; motionibus agitari . Qui odetiam in dissicili partu fieri consueuit. Si autem ab externis potius causis eadem uasa frangantur , locum habebunt casus ab alto , magni ponderis gestatio, uehemens clamori huiusmodi. Si autem immoderatus hic fluxus fiat propter causas erodentes, talis eroso ipsa fieri poterit ab internis externi' causs, mediatis N immediatis. Internae causae erunt humor qualitate peccans,qualis est acris,salbus mordax,siue talis humor a calidiori totius temperatura aut partis, genitus fuerit, siue etiam exsuperuenienti putredine humores acriores evadant , ath; tunc praeter rosionem febres etiam accedunt, ut pluidbus causis ad erosionem concurrentibus, non solum in
167쪽
utero ulcera fiant, sed in cancros etiam spe degenerant causae media
cuius erosionis causae mediati erunt quaecunq; concur .
runt ad languinem acriorem reddendum,cuiusmodi sunt totius ac partium calidior intemperies, sta iuuenilis,&similia. Si ab externis potius causis erosio fiat,possunt ne cause extercessario necessario non occurrere. Quae necessario oc a. currunt, sunt aer calidior , cibus e potus Quitae industria ei proportione eorrespondentia. Si necessario non occurrant,erunt medicamenta calefacientia siue haec peto accipiantur, ut Aromata, siue extra utero admoueantur, ut acriora pessaria. Atq; haec de causa formali, materiali & efficiente immoderati fluxus menstruorum diacta sufficiant quae omnia longiori oratione hactenus explicata breui hac definitione contineri poterunt, dicendo:
Quod profluuim menstruorum immoderatum est fluxus De itis. sanguinis uteri praeter naturam prodiens a uasis asse , per anastomosin diapentestari dis resin
J X cuius des nitionis particulis essentiam propositi affectus constituentibus, facile colligi possunt inius Disserentis.
differentiae, quarum aliquae a forma, quaedam a materia, plures a causis efficientibus capientur. Merito tormae non oriuntur uerae legitimae species, sed illa solum, qui secundum magi sin minus distinguuntur,pro ut dicere possumus immoderatum hoc profluuium, aliud esse copiosum, aliud minus copiosum utrumq; rursus continuum esse uel intermittens Merito autem materiat seu Materiales. 'oci affecti cum is uterus sit, dicere possumus, tale profluuium duplex adhuc esse, prout in illo uterus assicitur uel pri-Disserentia formales
168쪽
sal. s. apb uel primario uel secundariola ta secundario uel totius
s . ratione,uel partis determinate, si totum concurat ob malum corporis habitum si et,cuius corpus totum aggravatur sanguine ipsum ad uenas uteri expellendo siue hec Hyst et de expulsit a copia grauante fiat ut in muliere contingit morb. mu cui mestrua an a retenta fuerint, siue etiam id ipsum conbcb. tingat ex totius trasmittentis robores suscipientis uteri inbecillitate, ut in ceteris aliis fluxionibus euenire consueuit Si autem partis causa fluxio fiat, pro partium di causa es uersitate, totidem adhuc disterenti nascentur. Tandem fec. si consideremus causas effectrices, totidem nascentur differentiae, quod fuere causis enumeratae, siue istae internet fuerint siue externs, mediatae cim mediat , ex artis usu uel ratione contemplabiles, ut ucrbi gratia, si dixerimus, tale profluuium triplex inprimis est e,pro triplici causa immediate ipsum producente , ut aliud sit ob apertionem orificiorum uenarum, aliud ob raritatem tunicarii, aliud obsolutam unitatem. Quot deinde fuere propositae causae dictarum differentiarum , totidem etiam pecies illis correspondcbunt
De Signis C P. XXX XXILOVi cognitio essenti propositi Symplomatis ad
curationem ordinant tir ca aut cm unica non sit , scd pro causarum ac spcci crum diu cilitate multiplex habeatur,ulco ut procul ab omni a rrorem citra omnem confusioncm singulis speciebus sua peculiaris curatio adhibcri possit neccssarium cst singuliarum specierum non a priori tantum notitiam habuisti ucrum tiam
a posteriori. Sapropter de signis agendum crit. Haec
169쪽
autem in duiplici sunt differentia , alia respiciunt pro signa sunt, fluuium hoc in genere quedam ad enumeratas species in dup. di diriguntur, generatim hoc profluuium cognoscimus, o fer
solum ex relatione patientis, uerum etiam ex nobilinctipsis, qui colorem quendam cedum in toto corpore obseruabimus, pedes intumescere incipiunt, uentriculus consueta appetentiais coctione laedetur, undes robur totius corporis debilitabitur. Distinguemus autem tale Signa di prosuuium immoderatum a profluuio muliebri , signo sing. a pro in primis accepto ab exeunte materia, quae in mensium istu muli. profluuio sanguinoIentes copiosa erit in aliis uero profluuiis nec sanguinea nec copiosa effluet praeterea materiri ista ratione qua sanguine , solet etiam extra uenas . de lac.4s. grum escere at in prosuuio uteri uel muliebri exiens maciteria cum a sanguine diuersa sit, non grum est et, Dum a. de morbis autem sanguis fluit, cum fluere possit in debita quantita, mul te, conlueto tempore, ut in f uxu menstruorum secundum naturam facto contingit, immoderate ac quocuq signa di t. tempore, ut in fluxu Symplomatico , de quo hic sermo profluuiu habetur , ideo ut sciamus, cui fluxu occurrendum sit, praeterin utrumq; distinguere oportebit. Distinguemus autem, ac , turam acepto signo a iuvamento nocumento ipsorum Gnam naturari ex flux omnino secundum naturam facto corpus to Primum si tum ab omni sorde emundatur, Wiuvamentum perci gnum. pit ex immoderato uero iraeter naturam detrimentum accipiet, quoniam debilitabitur,& emaciabitur praeterea fluxus secundum naturam statutis temporibus fit, Secundum Ddeterminato tempore durat qui autem est praeterna signum. turam, nec constitutum habet suae fluxionis tempus, uel si consueto tempore inceperit, non tamen pro more terminabitur sed in longius protrahetur quod signum non est perpetuae ueritatis,fieri enim potest, hoc prosi uuium diu perdurare, quam pro naturae modo consueuerat, naturale tamen, laudabile esse , ad sanitatem ci tendere distin
170쪽
Epilog, irigna disseri yigna formalium dicer.
distinguemus autem profluuium diuturnum criticum asymptomatico, si ad duo respexerimus. Primo ad noxam ct iuvamentum ouod ex tali fluxu oritur. Secundo mulierem interrogare oportebit,an consuetam purgationem habuerit uel Cn quare si profluuium diuturnum fuerit, ex eo mulier peius habeat, fuerit si antea assueta debitas puruationes habere, statuendum erit,eisse Symplomaticum. At si iuvamentum perceperit, si etiam per duos uel tres menses consueta purgitio suppressa extuerit,iudicandum erit hoc profluuium criticum bonum esse nam in tam longa mensium cohibitione copiosior materia aggregu longiori tempore eget,ut tota expurgetur, praesertim si in otio illa uixerit, liberaliori uictu uia uerit Aiaci illud profluuium , quod a partu efficitur, copiosior materia effluit, pluribus diebus perdurare olet, erit tamen profluuium laudabile quare in huiuscemodi naturalibus euacuationibus non quantitas aut qualita Si genus substantis aestimanda erunt, Sed potius itempestrite uel intempestiue cum iuvamento aut ocumento fiant. Praeterea cognoscemus diuturnum profluuium ess e Sympto misticum ex corporis habitu,quod, tali fluxu in malum habitum degenerat, ut cum carnosa esset mulier, macilenta & gracilior euadat,cum floridi siet coloris, pallida redditur, totusq; habitus corporis acetichus fit, pedes intumescunt, totum corpus perfrigeratur,4 diu perseuerant , hydrops etiam succedit . His ergo similibus signis cognoscemus profluuium mensium non solum in gen cre uerum etiam prout distinguitur a profluuio ut cri/ milhcbri,d praeterea etiam, prout in proprio genere diuturnum profluuium Criticum seiungitur Symplomatico, cuius deinde disterentias, formales inquam, materiales Scssicientes ita distinguemus. In primis quo ad formales cum hoc profluuium modo copiosius sit, modo minus,modo continuum, modo in