Respublica et status imperii Romano-Germanici

421쪽

Σ' AE. 38'sarem velo adductus, clendentissim L Cquar, inquit, statuo me tibi captivum, supplex orans, ut Caesarea majestas tua

mihi custodiam principe dignam tribuat. Cui respondet is, tractaberis pro tuo merito. Scio quid me deceat, si tim Albano traditur in cus odiam ia. Facta est haec clades anno Is 7 die Dominica, quae vocatur Misericordias Domini. Praenunciarat hunc tristem eventum Sol, qui diebus aliquot anici conflictum totus sanguinolentus fuerat conspectus. Caesar velo pergit , dc Vitebergam obsidet, Maji, positis in pago Vicino castris , ubi capitis tiam condemnat Saxonem is vero nihil hac tristi sententia territus, id solum respondit, non se putare Caesarem ain

duriter secum acturum esses veruntamen si aliter fieri non possit, peteres ut ante dies mortis significetur , quocum conjuge his suis quae velit, transigere queat Hic intercedit pro eo Electo Brandeburgietus ad moderationem, clementiam exhortans Caesarem, idque impetrat, uic Um a

religione abduci Saxo non possit Electoratu tamen cum filiis suis sese abdicet. Non multo post viteberga etiani

iussa captivi Ioannis riderici es B a tradit

422쪽

also Atradit Cartari, qui eductoSaxonico prς-sidio suorum militum cohortes tres intromittit. Ipse vero ingressiis cum paucis comitib' simul ac perlustravit lin castra redit, ac Halam cum exercitu transit, ubi Lan ravius Hassice, inter lcedentibus pro eo Mauritio Saxone, S i Ioachimo Brande burgico, supplex Cae sari fit, 3 praeter opinionem ac spem

captivus detinetur. Erant enim certae

conditiones ei latae, inter quas etiam illa erat, ne vita ei eriperetur, neque Carceris condemnaretur. Quod ipse cum suis de nullo, Caesariani vero dei perpetuo carcere intelligebant. Mauri stio autem dignitas lectoralis ac ditio traditur, sequente vero anno Augustae publico & solenni ritu confirmatur . Iccirco cives Uitebergenses fidem ei dant, Mobedientiam sive ho magium :jurejurando firmant.VictorCaesar Au tgustam contendit in itinere multas frequςntes civitatibus imperii indicit, di ad viginti septem tonnas auri ex

Germania correluirit. Tanti redimere pacem civitates coastae sunt. Tormen fra insuper bellica so captis erepta ini, suas provincias distribuit. Augustae comitia celebrat,sed arma hia magis, quam togata, anno Is Sab

423쪽

concilio Tridentino sese subjiciant. Evangelicam religionem ibi abolet, de pontificiam quasi postlimini jure restituit.

Et si autem pleriq; opinabantur victis& debilitatis Euangelicis principib' ac

foederatis civitatibus, actum esse de Ecclesia reformata tamen Deus in ipsa clade desendit verbum suum,4 eventum belli, qui ossicere videbatur Ecclesiae Shristi, sic moderatus est, ut fieret ad augendum coetum Euangelicorum occasio. Quemadmodum olim quoq; capta foederis arca a Philistaeis, Deus gloriam suam illustrib miraculis vindicavit; quin in ipso cursu victoriς, qu sua natura es insoles, cum jam inpotestatem suam Casar redegisset V Vite-bergam, nihil aspere, nihil l inclementer molitus est, contra quam plerique existimarat,quiVVitebergam omnium h resium sentinam nominabant. Cum autem captivos principes , andgravium praesertim diutius detineret Caesar, quam tulerat Mauritii& Brande-

burgici opinio uxor Landgravi apud

Mariam C saris sororem, S principes; hi vero apud Cςsarem pro eo deprecabantur, sed frustra, perseverante in sua sententia Caesare, ut in perpetua custodia maneret Maximilianum quoque

424쪽

Ferdinandi filium,&Philippum Caroli

natu rogabat Maurit ius, ut pro Larid- gravio intercederent. Anno ISSO.Landgravius ipse diuturna custodiae pertaesus viam elabendi per ministros suos quaesivit Mechlinii Sed patefactare in ministros animadversuta est, ipse

Vero accuratius custoditus. Tandem cum neque Mauritii, neque Brande-

burgici precibus, neque Daniae regis intercessione quicquam obtineri pos.set arma Qui Mauri titis, anno ISF2. Oensponte excubantem pro concilio Tridentino Caesarem adoritur. Is Vero non expectato Mauritii inopinato adventu, Oenipontem deserit. Ita uterque princeps post quinquennii captivitatem liberatur Ioannes quidem Fridericus Maji Land- gravius vero I die Septemb. Icerant in hoc bello Germanico etiam Bojemi foedus cum Ioanne riderico Saxone. Itaq; victo eo graviter in illos antinad

vertitur.

Anno Isso et ob die . jussit Caroli obsessa est Magdeburga aMauritio

Saxone, SI Ioachi mo Brandeburgico, Henrico Brunsvicensi, Alberto Brande burgensi. Caussae obsidionis erant duae, quae publico scripto declarabantur una, quod a Canonicis graviter

425쪽

AE. 3 apud Caesarem accusata erat de vi, rapinis, injuriis atrocibus: quae tamen crimina sic ab ea refutabantur , ut quicquid in eo genere fecisset, id cauias a tuendae libertatis ab Othone magno concessar, factum esse diceret. Altera, quod parere Caesaris edicto de recipienda religionis formula recusabat. Iccirco proscribebat eam Carolus anno T. mense Iulio δε iterum anno I novo edicto praedae, direptioni, dc Muriae omnibus obiiciebat, vicinos principes atq; ordines ad bellum quo quo modo illi inferendum hortans. Compararat id temporis exercitum Georgius Megalburgicus dux ad recuperandum arces atque pagos Canonicorum, quos Magde burgenses occuparant. Hunc ergo in agrum Magdeburgicum ducebat, quaecunque poterat, populabatur Exiit contra eum civium militum manus sed congresia infeliciter, in fugam versa est 6 mille ducenti perierunt. Qua tamen clade nihil conterriti Magdeburgenses, edito scripto estati sunt, agnoscere se explorandae fideiri constantiae caussa hoc quicquid esset incommodi sibi evenisse, ac paratos esse etiam mortem Oppetere potius, quam mutationem ullam in religione admittere Promiserunt in

426쪽

gos,quos Occuparant, modo ut tutam

tranquillamq; pacem habere possent. Initio obsidionis factis induciis de pace actum est, sed frustra. Deinde Canonici missis ad Caesarem legatis, querelas graves de senatu .civibus habuerunt , peditumque octo millia cum mille ducentis equitibus imperii sumtibus sibi mitti subsidio petive runt. Caesar ex imperii fisco se sim millia florenorum in menses singulos ad bellum Magdeburgicum decrevit, .conferri insuper centies mille jam

tum insumtos jussit Mauritio vero Saxoni. administrationem belli commendavit, cui adjunctus est imperii

nomine Lazarus Suendius. In urbe obsessa erant Albertus comes Mans fetu diacus , Ioannes Coloniensis legatus supremus, cilii milites praeclari usuque periti Orator consiliariusque praecipuus D. Levinus Emdius, cujus fides, industria, prudentia maxime eminuit Pedites obsidione soluta numerati sunt bis milles, equites ero 3 O. Nono Decembris eruptione facta, stragem hostium magna ediderunt a Ddeburgenses, multos nobiles S inter

hos etiam Georgium Megalpurgicum captum in urbem duxerunt.

Et si

427쪽

E R, A N I AE. Etsi autem hostes urbem circum-Wallarant, nihilominus tamen cives a Cmilites navigiis Albim pervagabantur, quicquid commeatus obveniebat, in- ercipientes, tum pecora etiam sua exintra urbem pascebant. Proelia vero i pia seu velitationes plurimς sunt commissae, & uno die 1 6 globi, alio 32 o. ursum alio sς. in unam turris νῆ. Iacobi ab hoste conjecti sunt, donec tandem conciderit Actum est depacolaepius, sed conditiones propositae nimis durae visae sunt semper Magdeburgensibus. Inciderunt, ut fit in diuturna obsidione, varia, tumultus militum , stipendia nimis rigide exigen- tum , penuria commeatus, ut de ii tenda inermi turba consilium capere necesse fuerit, inopia pecuniae, quae cui es argentum suum commodare co *it, S monetam tandem aeneam uisiere. Non defuerunt etiam proditio nis consilia Sed ex his tamen dissicultatibus cunctis emerserunt tandem, dc anno II a mense Octobri Viteberia; transactis partibus initio Novembris pax consecuta est, his conditionibus, ut Magdeburgenses veniam a Cae-

re supplices peterent, nihil hostile in familiam Burgundia cama Austria-zam uiolirentur, judicio imperiali sese

428쪽

Tent a Vocunque conventi, munitiones de Caesaris judicio demolirentura: Caesari urbem quocunq; tempore aperirent, ejus p aesidium reciperent, aureorum millia quinquaginta fisco dea- penderent, duodecim tormenta maxima ei traderent, ducem Megalburgicut impune dimitterent. His pactis utrino; confirmatis, adhibitaq; delibertate aca religione cautione, Maurit ius lectori Saxonii, cum cohortibus 12. . Huaa hus equitum turmis urbem ingressus,

in fidem imperii& suam cives adigit. Quo facto milites egressi in castra redierunt, relicto tantum praesidio. Ita confectum est Ellum Magdea burgicum, celebre illud inprimis, posteritatis memoria dignum , quod

nulla in Caesarem contumacia, sed Vera potius in Deum pietate i in relia gionem amore atque constantia susce- ptum est, industria S fortitudine exta ania gestum 5 divina deniq; felicitata finitum. Excusavit aute sese Mauritius Fcoram, soluta obsidione, non se Euangelii aut doctrinae caulla oppugna illi hanc urbem, sed ut Oiscium C. esarii debitum persolveret. Id quod eventus .etiain comprobavit, qui secutus es .

Bella

429쪽

Bella gessit Caroltis multan diffici-ia, sed quae ipsi profuerint, non impe- io. In Africana expeditione priore enavi gloriam adeptus est, sed in alie-

a detrimentum magnu accepit, Gaulum cepit, Pontificem in potestatem ua in redegit, sed utrique pepercit PQ-tuisset forte etiam Solymannum in Vienni obsidione superare, si mature eum adortus esset. Imperium vero eo imperante mulista amisit, Borussia, quae ducalis hodie vocatur, seu, quae duci paret, anno is 2 in Polonorum , Livonia in eois rundem potestatem pervenit , bona magnaq; pars Vngariae a Turcis erepta

ess, Metis ab imperio ad Gallos transsata Majora haud dubie effecisset, nisi a pontificiis odio religionis reformatae ardentibus , incitari sese de armari adversus Euangelium profitentes passus esset, latasque de religione leges novasseverius exequi coepistet. Compertum est victoriam de Ioanne riderico Saxone omnis felicitatis illius finem ac quasi terminum fuisse. Nec post oppugnationem Magdeburgicam ullum fortunae prosperum flatum expertus est , sed omnia adversa. Statim enim secuta est infelix obsidio urbis Meteusis .ecuperandico latus irritus,

430쪽

tum fuga ex urbe Oeniponte propter bellum a Mauritio lectore illatum. Quare fractus, debilitatus tot laboribus, contentionibus,in rerum dissicultatibus, tanquam exiturus e mundori Deo vacaturus in Hispaniam navigavit , anno Christi 1 6. Imperii

Vero gubernationem omnem fratri Ferdinando regi , anno H8. commendavit, nec multo post in monaste.r1 ordinis . Hieronymi ad S. Iodo- cum vitam finivit , annos natus Ante exitum e vita recitavit haec Ver. ba,in sumtione coenae S. In me manes, dulcissime Servator: ego in te maneam. Apophthegmata ejus multa recen. sentur. Cum imperii gubernationem depositurus esset , admonebatur, ut majestatem Imperatoriam retineret

ad mortem usque, , si praeesse impe rio ipse minus posset, per consiliario illud administraret. Sed respondit gra viter : Scio quam dissicile mihi fueriimperare, quanto dissicilius futurun est consiliarii. Itaque ne titulum quidem Imperatoris usurpare ampliuvoluit Solicitum eum habuit ecclesia status. Itaque pro concordia ejus saepi vota fecit, hanc vocem repetivit Irmanus tuas, Domine, tradidi ecclesiam tuam. Ores suos lacrymis mul