Opuscula anatomico-chirurgica

611쪽

nancipiti licet remedio ablegandum. Exilio

umors certa, ex hoc incerta Vita, quam tamen

d innata vivendi libidine amplectimur morta- les. Inito consilio , arctissima supra cubi tum ligatura, qua abscindendi definiretur teri nainus, immissa ad νέκρωσιν brevi deduxerunt nigriore colore, taci us frigore manifestam.

Convocati spectatores Medici non pauci, majorique numero advenerunt umbrae, ubi pra

missis solitis Religiosorum intercessionibus cunctisque ex praescripto Celsi praeparatis, dextre: feliciter novacula serraque momento citius brachium amputat Vir totius Chirurgiae,&Curtorum peritissimus Franciscus Romanus a Contursio Incurabilium Medicus non infimae classis, statimque ignitorum ferrorum vi saepius intrusa impetuosius fluentem sanguinem compescuit, promptam osculis hiantibus escharam Galeni monitu, nil obstante timidio ris Celsi authoritate, induxit. Apparebat post sectionem singularis axillaris arteriae amplitudo ad alas iisque scapulare protracta, inque eam vastitatem distenta, ut hiatu patente , velut ex rivulo cruor strenue manaret.

Quem tamen generosius repressit Vir Laudatus, reliquisque solitisi plomatibus eo conatu obviam ivit, qui exercitatum decuit . Nos inter haec sacra summam hominis mutilati mirabamur constantiamin ipso mortis articulo vitam invenientis Renatus videbatur mem-Μm 3 bri.

612쪽

sso HISTORIA ANATOMICA bri defectu, qui integer certum fatum Xpectasset, mortisqne illius elegerat arbitrium, X quo germina ulterioris vitae pullulabant, X- tinctis qui cruciabant doloribus, discussa febricula, pausam mali imperante malorum excidio. Astantium diversi animorum motus , lachrymis plausuque mixti. Hi redivivos amici vultus amplexari, illi brachii manusque, quam saepius exosculati fuerant, lugere funus, ex praesenti casu dividere affectus, dum me doctissimumque comitem Ioannem an Hornad exsequias brachii defuncti domi suae diligentissimus Severinus, Scalpello potius quam ligo ne celebrandas, humaniter invitaret. Dumque urna conderetur, immortalitati ejus quantum in nobis diligenter consuluimus. Tu-inoris sanguinosi veram in dissecto deprehendimus rationem, adeo apud antiquos pariter novitios controversiam, ut vi unius impetraveris consensum, aliis dilatatam membranam arteriae utramque, nonnullis alterutram contendentibus, pluribus utramque ruptam tumoremque ab Euxu existimantibus. Quid αυτο 1νια nos hic docuerit, lex ea judicium, siue ambagibus explicabo. Vix levi incisione scalpelli cutem interioris brachii secaveramus, quum statim sanguinis nigri, sed tenuioris ichorosique, adeoque ad primum eXitum promptioris copia inter manus scrutantium occupatas exsiliit. Moa andem ulterius arteriam

613쪽

perscrutante obviam habuimus amplissimo inter musculos cubiti, pronatores radii, flexorios artiCulorum carpique spatio, sanguinis crassi, in grumos propemodum concreti largiorem quantitatem, per totum musculorum tractum capaci alveo di fam. An putredinis labem susceperit apparens cruor, cquo morbi tempore, in utramque partem Ventilari possiet. Putridum arguunt plurima , Longior Stra vas nativum mora. Excitati dolores,&incensi febricula diuturnioris ignes. Color corruptionis index, frustulatus partium alioquin cohaerentium egressus grumus putridus ter corrupta Galeno aestimatus,

membri sphacelus, extincti nativi vigoris faces, certissima corruptionis indicia. Quod de crassior illo interpretor qui in Anatomia

nobis occurrit, tenuius enim, serum puto melancholicum, putredini non adeo obnoxium. Major de tempore difficultas. Post ligaturam introductam est suspicio, quia ante illam partis color splendidior molliorque eL florescebat, interceptis spiritibus, tum demum calor subtractus, consueti sanguinis

commercium. Praecesisse tamen eX supra positis dolorum febriumque signis certo crediderim, hoc distinctionis temperamento, ut ibi putredinis initium , a primo rupturae momento tacue ad finem increscentis colore violarum manifesti, qualem ineunte putredine Haly Ab-Μm bas

614쪽

ssa HISTORIA ANATOMICAbas stabilivit, hic complementum, cum sociis

perfectae corruptionis accidentibus , fuerit. Omnis enim sanguinis extra vasa, vel tantillo tempore effusi ea est conditio, ut vel in pus

convertainr, Vel putrescat, vel innutritionem

partium cedat si Hippocratis Galenique credimus oraculis, hoc a calore sufficienti materiam partibus agglutinare valenti, illud a copiosiore sanguine activi caloris vim suffocante, istud in re exili a pari calore, qui, quum inutilem substantiam convertere non possit, medium huic pus effingit. Hinc problematis obscuri ex Galeno patet solutio, quare in putredinem potius quam pus detentus in enervatione cruor solvatur. Caloris sane proprii defectus est, quominus partibus agglutinetur pus, quod nutritioni earum destinabatur. Humoris enim secundari similem substantiam Unxit natura in puris generatione, quam imitatur, sed ab opere destitit subsidiaria opera deficiente. moin Aneurysmate debitum caloris gradum assequi nequivit, ut pus exprimeret, nisi vel inhumoris natura lateat causa, quod tumor hic suppuret dissicilius, quam alius, vel loci differentia diversum putredinis genus indicet. Utrumque voluisse videtur Hippocrates, quum in Aphorismo ventris meminit, in quem effusus sanguis necessario suppuret. Accipienda quippe κοιλια, non ex interprete Galeno de quavis cavitate, neque ex commento Hugonis de loco

615쪽

ANEVRΥSMATIS DISSECTL sue gquocunque, ubi a naturae regimine regi aptus sanguis non sit; sed de ea sola, quam majori spatio permaticae membranae investiunt, eo enim significationis 1flexu determinatam hanc

articulo Vocem pro cerebri ventriculis,thorace, ventre, mento, Vesica, utero, reliquis alibi saepius usurpavit. A quo non dissidet Erotianus monomastico, quum τήν κοιλιηι de omni

spatio largiori infra supra septum transversum interpretatur Philotheus quoque signate omnem cavitatem in profundo positam, cerebri, cordis, hepatis ea nomenclatura comprehendit. Quibus posterior Martianus,Hippocratis genius, de ventre superiore thoracis pressore notione magistri verba accepit, quia in Libris de Morbis τειανα κοιλίαν tantum in

suppuratione controversa invenerat. Si rationem loci quaeras, non ad calorem ingentem cum eodem confugiam, qui vel sanguinem torreret, Vel conservaret, nec materiae agitationem ex Cortesio praetendam, quae nusquam quam in

An eurysmate major, in phlegmone exilis admodum plus proficit; sed seminosi spiritus vim Magendi modum, qui hic splendidior,

quam in partibus sanguine tumentibus, unde puris candor iustularum pellucida nascitur facies, ut pluribus in nostris de Luce Animantium commentariis sumus persequuti. Qualis

venter quum in Aneurysmate raro pateat, non mirum rarius generari pus. Vicinae namque Μm s par-

616쪽

partes permaticae imbecilliores sunt, quam ut ingruentem copiosi sanguinis farraginem transmutent, sicut in abdomine, & vessica subinde prohibendo grum pares non sunt Ob excrementorum largiorem affluxum, caloris ametriam. Addidit ventri huic sanguinem a naturae temperamento declinantem Senex Cous, ut singularem cruoris indigitaret naturam ad pus magis quam putredinem ordinatam. Hanc enim Aphorismi partem non adventrem cum

Galeno restringo, sed humorem a solito tenore deflectentem, qui capere non postum, quo jure inordinatus hic lapsus magis a Thaddaeo appelletur, quam secundorum humorum. Crediderim equidem non ordinem fluendi, sed vel terminum ad quem fluit, vel fluentis conditionem hic peccare. Caeterum his de putredine Contra Vulgarem Scholam praemissis fustra in invenienda causa cur effusus diutius extra vassuum in Aneurysmate sanguis non corrumpatur, magna hactenus ingenia sudarunt. Fibrarum junctura, connexione cum vicinis

membris conservari tumores quorundam

praeternaturalium instar, ingeniosum eruditissi

mi Viri

Fama super aethera noti est commentum Quod non uno titulo proscriberem pressiore rei contemplatione. Jarum quippe a fibris adjumenti quae in ipsis quoque venis, sanguine ingenito decore vi

gente

617쪽

gente corrumpuntur, ut in putridis febribus, lue venerea, corbulo, quotidie Observamus.

ViCinae autem partes similitudine aliqua substantiae conglutinatos abscessus diutius sustentant exigua per commune Venula communicata nutritione , quam sanguis eXtra Vasa errans totingenere a carne distans penitus ignorat.

liam in solvendo dubio viam calcat Sylvaticus, quam si opinionis esset necessitas, libentius amplecteris Totum hic rei negotium in refluo fluente semper, per arteriae foramen pervium, recenti sanguine ponit. Qi d equidem mirum ex sententia scholae communis invenisse Galenicae sectae asseclam, in qua regrestus humorum nullis in Vasis erat cognitus. Novum sane ingenii specimen ex longinquo veritatem libans, 'in eodem vase ingressiim

egressumque agnoscens. A quo tamen motu, naturae abhorret institutum, quae diversis venis regressum cruoris meditatur, nunquam iisdemnis1 vi coacta. Quod si aliquis arteriosi in A-neurysmate sanguinis sit regressus, vel egressus, non per superiores arillares, sed inferiores imaginabimur cubiti manusque Xtremae arterias, quo naturali cursu Vergit per venarum Oscula rediturus. At similem enervationis curati nem per manus Venulas, aut vicinas brachii Anastomosses, quae arterias venasque intercedunt, perque carnis raritatem ex circularis in orbem circuitus opinione necessariam, cur non

618쪽

ss HISTORIA ANATOMICA tentet natura, dictu erit dissicile. Non dubitarim hoc modo evanuisse Meurysma pectoris superius citatum, illud ab Hildano persanatum, quod in generationis suae exordio sanguinem eXiguum, nondum putridum ad venas vicinas ex Intercostalibus sub claviisque potuit deponere. In aliis autem grandioribus impar successus, praesertim rupta arteria , sanguine putrido extravasato, fallit curationem. Experimur tamen eXtravasatum sanguinem in inflammationibus secta vena evocari, X MOCirculum per carnes optime in data ad nos Epistola priore Ioannes alarus Clarissimvs Leydensium scriptor demonstravit Pari quoque

remedii genere evacuari vel imminui arteriae ruptae vel dilatatae sanguinem, aperta Vena nonnunquam crediderim. Quod vulgus revulsionem vocat, ego evacuationem extravasati

collecti cruoris justius nuncuparem. Quotiescunque vero frustra, sive a natura, sive arte tentatur sanguinis transcolatio, totiens, vel

putridum esse, crassiorem, quam ut angustia pervadat, vel angustiores vias, sive ex subsistentia sive gravi majoris Aneurysmatis compressu penitus claudi existimandum. Sed his in transitu discussis ad Sylvaticum regredior, qui putredinem regressu&ingressu humorum neutiquam vitabit in ea Aneurysmatis specie, quae firmius extravasatum hinc inde humorem in tumore compegit, nunquam in totum, nisi

619쪽

per partes arteriis Vicinas, eriturum, quo loci obscurior sentitur influentis novi pulsus, ina teriori parte fere mutus. Et quanquam illum conservandi modum inducas, infici tamen eo

momento refluentem iraeterfluentem cruorem indubie credo, labemque putredinis r liquo sanguini ita communicari, ut inde facilius torpeat is totius morbum inducat. tam putreditas necessitatem sui immemor postea Sylvaticus in curatione majoris Aneurysmatis perspexit, fluentemque o refluentem a se propositum sanguinem varia licet cura putredinem non effugere hinc agnovit, quia extra proprium vas saepe essiuat,in crassitiem ma-1amque qualitatem paulatim suscipiens, ne- cenario tandem computrescat. Unde singulari ingenio tumorem assidue comprimente

detinendum n arteria sanguinem studiosius suadebat. quidem , nisi me imbecill1or fallat memoria non alienus ab hoc Paradoxo erat Galenus, quando in Libris Medendi A-neurysmati, seu haemorrhagiae Venarum antia quae candens ferrum propter humorum putredinem admovebat. Alia non minoris momen ii ex eodem lis pro Vesalio oritur, primo Anatomes post Galenum instauratore, communi

defensione digno, quem alibi erroris ideo ins1-mulavit, quod ad tumoris sanguinei essentiam

atram bilem advocaverit. De omni Aneur

smatis materia id pronunciasse , pro Vesalio

620쪽

spondere non ausim. In plurimis sane pronunciati veritatem eo libentius defendam, quod manifestiora in nostro homine melancholiae se prodant indicia. Principe loco Ec-chymo mata opponam sanguinis melancholici sub cutem effluxu nota, quae ab Albucasi Chirurgorum Arabum summo, sub eodem genere cum Aneurysmate collocantur, a Galeno ipso immediata definitionum serie huic praeposita leguntur, nulla fere, nisi vasorum ex quibus etanduntur, differentia. Nam quod de venosi arteriosique humoris discrimine inculcat Silvaticus, parum nos movebit eandem utriusq; naturam cum Harupto alae firmiter persuasios. Nec abludit atrabiliosorum tumorum durior conlaetus, quem licet in Aneurysmate perneget idem, tamen non in pectore solum

rustico, sed hic quoque manibus offendi, id comprobante Aetio, qui in Tetrabiblis non adeo molle illud esse Aneurysma egregie adnotaVit, quod arteriae vulnere praecedente cute coalescente exoritur. Accedit obscurior non tumoris tantum, sed sanguinis contenti tinctura, quam ne Medicis aisngat, ex ipso secti brachii residuo fonte, eodem colore manantem contemplabar. Iuvat suspicionem constans observatio aetati senili temperamentoque melancholico familiarem esse passionem, ea corporis temperatura hominem quoque no