De magnanimitate deq. heroica virtute dialogismi don Petri Corsetti

101쪽

dinis conspectum in foro produxit , ibi deli- icatiores escas in patinis paratas, carnes assas veru affixas , dc pulpamentum in olla coctum posuit, ibiq. & leporem emissit, sed cum

Vterque contra naturam , ad as Leta rapere. tur, venaticus nimirum ad sercula , domesti cus leporem fugientem citato cursu insequeretur, intuentes atquὰ adini rantes, Lycurgus alloquitur: Cives animaduertite hos canes al- suetudine ab eorum propria natura , euasisse dissimiles atque propterea faternini, plus ad bosaestatem momenti,ac ponderis habere exercitationem , quam ipsam naturam de qua ce- omnit Ouidius. . D lo a 'o f. Nihil assuetudine maius Quod male fers assuesce; feres , bene multa

Ait quibus medijs in Rep: id assequi Prin-

chps valeat , audies ilduobus tantum arbitrabe-'ris, Paedia scilicet, Sc censura, quarum neglictu omnes in Monarchijs aberratioties. P.

dia graeci & pueritiam ; simul & doctrinam innuebant, unde Xenophon libros, quos de pueritia , atque Cyri institutione conscripsit. pediam

102쪽

pediam nuncupauit. Hanc temporibus nostris neglectam, & obsoletam antiqui adeo magni fecere, ut nil intentatum , nil praetermissum . ad illam promouendam habuerint, immo rigidiores,qua par fuerat visii fuere. Lycurgus namque pueros in agris educari iussit, ut foro urbanis'. illecebris immunes conseruarentur, primmam q. illam pubertatem non in luxu , sed in opere traducerent , eis . nec ad urbem concedebatur accessus, priusquam viri facti essent. Spartanos imitatos Bruti os legimus; in sit uis Bruti j apud pastores pueros vitam agere,

curabant, sine veste , quam induerent, qua-ue cubarent, eo quidem consilio, ut a teneris annis, laboribus, ac parsimoniae assuescerent, cibus illis praeda venatica , potu, aut lac , aut fontium simplex latex erat. Haec quidem nimis agrestia , nimis dura commendauit Aristoteles in suis de Rep: libris , inquit ipse, Consuescant prima aetate pueri frigora perferre , quod & valetudini plurimum con-du Lit, & rei etiam militari, de quo Horatius

Angustam amici pauperiem pati.

103쪽

Qui studet optatam cursu contingere meta a. ulta tulit fiscitis puer, sudauit, & alsiit. i Achillis det sua educatione magnifice senimes a Statio lib. s. Achilleidos.introducitur. Quem pigeat sua facta loqui xv . ille Mo

Inchoat, ambiguus paulu,propriorq. coacto. Dicor & in teneris, & adhuc crescentibus

A Thessalus;ra rigido senior me monte recepit. Nqμ. las ex more dapeshabuisse, nec vilis Vberibus iatiasse famen, sed spissa leonum Viscera,semianime'. libes traxissς medullas., j., it c mihi primaCeres, hinc heu munera Bacia

. Sic dgbat ille pater: mox situ per puta secum Lustra gradu maiore tr ςns, visitiq. docebat Atridere feris: nec fracta mentibus undis Saxa, nec adi vastae trepidare sit lentia siluae. Iam serri properatus amor, da atri. multo , Sole,

104쪽

Durum a stirpe genus , natos ad flumina primum Deferimus, seuoq. gelu duramus, S undis De Laconibus Seneca coni prim. Athenae eloquentia inclytae habebantur Tharbae sacris, Sparta armis, ideo Euratus amnis hanc circumfluit, quo pueritiam indurat , ad suturae militiae patientiam De Thracibus Sidonius. Thracum terra tua est, Heroum fertilis ora Excipit hic natos glacies, & matris ab aluo Arctus infantem molles, nix ciuica durat Pectore vix alitur quisquam, sed ab ubere tractus Plus potat per vulnus equum, sic nocte re

licio

Virtutem gens tota bibit . Claudianus in tertium consulatum Honorij. 1Mox ubi firmasti recto vestigia gressis. Non tibi desidias molles, nec marcida luxu O , ncc somnos genitor permisit inertes.

105쪽

Sed noua per duros instruxit membra la-

Et cruda teneras exercuit indole vires. Frigora squa pati,grauibus no cedere nimbis, Aestiuum tolerare iubar, transnare sonoras Torrentum furias, ascensu vincere montes Planiciem cursu valles, & concaua saltu, Nec non in clypeo vigiles perducere noctes In galea portare niues, nunc spicula cornu

Tedere nunc glandes baleari spargere fanda Aiebat Seneca. Educatio, & disciplina mores facit; & id sapit unusquisque quod didicit, itaque bona consuetudo excutere debet,quod mala instruxi tr bene docet loqui, bene secere. C, cero lib. 3. de diuinat. Nullum munus Reip. aD serre maius, meliusq. possumus,quam si doceamus , atque erudiamus iuuentutem , ijs praesertim moribus, atque temporibus, quibus, ita prolapsi est, ut omnium opibus refrenanda, atque coercenda sit. Plato in Lache. Parentes in primis ad recte educandos filios adhortatur. Dio Cassius lib. 32. refert Mecenatam de

instruenda Rep. Octauium Augustum alloquentem. Hoc quoque per te hortor insinuas, ut patriiij, equestris'. ordinis homines, dum ade huc

106쪽

huc pueritiam agunt , ludos literarios frequenient , adolescentes autem facti equos, & arma traitare discant rad utrumque doctoribus certo stipendio conductis: ita eos ad omnia negotia aptiores habebis. Rursus Plato in sua Re p. magistratum adolescentiae praefecit peculiarem, qui per exploratores diu, noctuq. per urbem missos, singulos singulorum adolescentum mores, verba, gestus'. obseruarent, eorum tum dicta, tum facta referrent, ut quae correctione digna viderentur, emendaret, atque corrigeret.

Aristoteles hanc curam in suis libris haud despexit,de ea namque lib. .cap. Ir. de toto litari politic. egit. Pgdiam sequitur censura, nam quemadmodum illa pueritiam , morum q. institutionem respicit, sic ista qtatem prouectiorem, morumq. correctionem , & emendationem coniectatrpudorisatque modestiae in Rep. magistros alit, adeo necessaria,ut ea sublata parum alia inuen ta proficere videantur. Olim apud Romanos, tantae exi stimationis, ut, & si Consules, Praeto res, Quaestores, aliaq. obeuntes munera poenas irrogarent, sola tamen censoria nota perpetuo

probro veluti diuturno stigmate inusta, sontibus

extitit.

107쪽

ssextitit. Cicero ignominiam quasi nominis notam appellauit tib 4. de Rep his verbis. Cen- istium iudicium nihil de nouo affert, nisi rub

rem, itaque omnis ea indicatio versatur ranis

tu modo in nomine , animaduersim. illa ignominia dicta. Multa quidem Censoribus demandata in Rep. Romana: sed quam oculatus fuerit magistratus ille,ex hoc maxime elicies,quod cetorio iudicio fuerit animaduersum in eos, qui per desidiam, luxuriamue patrimonium prodigerent, quiue auitum agrum male colerent, pecu'. negligentius pascerent. De Censorum munere ait Plutarchus in Catone. Annos decem Cato post consulatum censuram ambiuit, quae cum omnino magistratuum facile princeps sit, uniueris Reip. supremum , & persectissimum locum habet. Haec cum alias res, tum vero, ut mores, vitas'. discutiat plurimo Imperio, ac potestate est , ut quae de nuptijs, de liberorum procreatione, de vivendi ratione, de conuiuiis diligenter inquirat , nullam deniqne omnium cupiditatum, ac institutionum esse, quam adoriri, ac indagare non oporteat, & paullo post. Ad hoc igitur munus alter patritius, alter vero plebeius deligebatur,quos Censores appellabans:

108쪽

9 7bant: ijs licebat, integrum erat, e senatu eos felicere , ecillis equum adimere, qui flagitiose ac ,ntemperanter degerent. Titus Liui. lib. q. decad. i. inquit. Sequituri armus haud dubiis Consulibus M. Geganio Macerno, oc T. Opun e istio Capitolino quintum consule . hic annus

censurae initium fuit , rei a parua origine ortae, quae deinde tanto incremento aucta eth, ut mo- Arum, disti plinaeq. romanae penes eam regimen ssenatus: equitumq; centuriae decoris,dedecoris . discrimen sub ditione eius magistratus, publicorum ius, priuatorumq; locorum, vestigalia Populi Romani sub nutu, atq; arbitrio essent. Hoc sussulta magistratu Romanorum Resp. Mundi caput,Mundi mi vculum, Mundi compedium: Arcem nationum, ac Regum. Lumen gentium, euasit, de qua Cecinit Martialis Terrarum Dea, gentium q. Roma , Cui par est nihil, & nihil secundum. . Gaudianus si c. Qua nihil in t rris complectitur altius aether. iCuius nec spatiu visus, nec coi d R decorem, . . Nec laudem vox ulla capit, quae luce metalli

AE mula vicinis fastigia cQnserit astris Armorum , lςgum q. parens , quae ividit in i

109쪽

y8 Imperium, primiq. dedit cunabula viris. Liuius lib. i. his ricis monumentis reliquit Nulla unquam Resp. nec maior , nec sanctior . nec bonis exemplis ditior fuit. i Ammianus Rodimani imperij virtutumqιi omnium Larem appellat. Dum Psdiam,& censuram sarctam tecta habuere Romani heroes multos habuit Roma; Valerium Coruinum C. Martium, Rutilium , C. Sulpitium, Decios L. Volunnium; Marcum Curu1m Iunios, .Fabios, Scipiones Camillum Papirium Horatium , & mille similes , quas cum Sprevit statim improbi serrepsere mores, luxus, & ambitio , quae ad internetionem usque Rem p. perduxd te. Illud tamen de Romana prisca Virtute rerum omnium admirabilius habeas , cuius meminit Liuius lib. 4. decad. i.

Diu inter plebem, & patritios concertatum plebis Canuleio Tribuno caussam agente , Populo Romano liberum suctagium cocedendum esse, ut quibus voluisset consulatum mandare , potui siet, nec plebeio praecisa spes videretur, sit honore summo dignus reputaretur; tandem decretum, ut promiscue de patribus, & de plebe tribuni militum posella te costi lari decernerentur, indictis comit ijs duo patriiij communi om-

nium

110쪽

99nium suffragio, creati. inquit Livius. Euentus eorum docuit alios animos in contentione libertatis, dignitatis . , alios secundum deposita certamina incorrupto iudicio esse: Tribunos omnes patritios creauit populus, contentuS eo quod ratio habita plebeiorum esset. subdit illico. Hanc modestiam aequitatemq. & altitudinem animi ubi nunc in uno inueneris, quae tum populi uniuersi fuit G. Magnum Rei p. Romanae encomtum.