장음표시 사용
11쪽
z : ANTONII de LEEU ENHo Ex dentem conficientium , ex cavitate dentis originem trahere suam, altero vero sine tubuli decurrebant ad circi ferenti am ejusdein dentis ac ibidem Dens squamosis particulis in sese jacebat, quapropter animum inducebam meum, nunt- ne unaquaeque squamosa particula ea effer crassities, quam
Has meas persequens observationes, Fc eam Dentis partem perlustrans, ubi prout oculis apparet nostris dens firmiter conclusus est , ac nullam omnino habet cavitatem, ibidem re periebam fere in medio, eundem parvam habere cavitatem ;per quam cavitatem, mihi imaginabar, . illud continuum alimentum , sustentationi et inctamento dentis necessarium transmitti debere, ac tubulos circa hanc parvam invitatem observans, hos omnes quoque originem έuam ex hac cavitate habere , consipiciebam , ac distentos iacere versus sircumferentiam Dentis. Mihi Cursum horum tubulorum paulo remotius abhac cavitate conanti assequi, conspiciendi ergo, num ex unoquoque horum primorum tubulorum iterum alii dive si conficerentur tubuli, hucusque erat inperscrutabile. QAod autem mihi
lus osseus ex parva cavitate Dentis initium ducens suum)semet ipsum variis inter se involvat involucris, atque hoc modo, non tantum multo majori egeat loco, ut hoc medio denti suam tribueret crassitiem: Vcrum etiam ut hoc medio addentem magna deferatur sortitudo.
Dentem Elephantiniam in longitudine in diversas dissecanti particulas, certum acinco cusaim mihi esse videbatur, eundem ex magnis tubulis, in longitudine dentis jacentibus,
esic confectum , sed hoc rursus perquam accurate conspiciens , nulla omnino alia vasa agnoscere quibam, quam quae di stenta jacebant ex centro versus Circumferentiam Dentis. Porro
12쪽
Porro Dentes exertos juvenum Porcorum observaVi, ac quoque contemplatus sum, illorum formationem ex nullis aliis particulis consistere, quam ex conjunctis tubulis, eundem in modum ex cavitate Dentis originem trahentibus suam, ac altero suo fine in Circumferentiam dentis usque . mihi finire videbantur. Postea formationem Dentium Humanorum eonspiciendo. deditus fui, acquisitis a quodam libitinario ceum in finem a me postulatob cliversis magnis humanis dentibus f quos
dentes molares nominamus in iisdem quoque conspeXi, COL dem ex nullis aliis consistere particulis, quam CX conjunctis tubulis, ex cavitate dentis originem trahentibus suam, ac in circumferentiam usque ejusdem finientibus. Ut jam, prout possum , formationem eorum ob oculos ponerem, particulam duorum distinctorum Dentium depingi curavi.
Fig: I. A. B. C. est Dens humanus,quem ab una parte sive latere, dimidiam fere partem ra-dula derasti; at non eum in finem , ut cavitatem
in eodem pluribus no- tam indicarem,scd duntaxat ut tubuloS, OS conficientes, ac continuo eΚcavitate ejusdem prodeuntes, & ad circumfe- . tiam usque finientes, indicarem : Attamen sciri oportet, hosce tabulos, qui hic in eodem indicantur, oppido perquam exiles esse , ac non bene agnoscendos, nisi mediantibus perquam perspicacissimis Microscopiis.
13쪽
4 ANTONi i de LEEU UENA Ex Fig: r. G. H. I. est Alter Dens, qui desuper eousque derasus est radula, ac in longitudine diminutus est, usquedum ad Cavitatem perventum sit, in eodem indicandi ergo,
quo modo tubuli, Dentem conficientes, in rodunditate ab eodem defluant sive decurrant, Omnes tubulorum fines, circumferentiam Dentis conficientes quo usque illi extra gin- .givam consistunt.,. ac per consequenS ab aere comprehenduncturJ su pra modum sulit duri, et sunt veluti durus cortex . Dentis ; atque hunc corticem extrinsecus intentis considederantes oculis, comperiemus, unum Dentem quidem quadraginta, alium vero Dentem qui m quinquaginta Circuli ad instar rugas sive carpturas habere, quae aliquibus in locis incurvationibus sunt instructae, prout hic in adumbram eorticosa parte Dentis Figura 3. D. E. F. paucis aliquot circuli ad instar particulis indicatur. Causam harum circuli ad instar rugarum ci cum Dentem, hac inre consisterrimihi imaginor, nempe unamquamque earum illud esse spatium,quod dens intra diem aut quoque intra mensem dum Dens accrestitJ extra gingivam protrusus est. Ut exempli causa, sumamus, corticem Dentis quinquaginta circulos sive rugas habere, hocium ita fit,inns inpra quinquaginta insequentes dies aut menses,per gingiVam erit protrusius. InDentibus nostrorum puerorum cum eosdem mutant, ac quoque in Dentibus multorum juvenum animantium conspexi, eosdem inferne circa radices Omnino cavos sive patulos esse; atque hoc modo mihi quoque Imaginor, radices horum Dentium molarium in prima sua sormatione hoc modo quoque fuisse constitutas scd castiem dclapsu temporis in spongiosum os esse mutatas per quod os multa sanguinaria
aliaque vasa transmoent sive permixta sunt, per quae vasa continuo alimentum ad cavitatem dentis defertur, aeporro aper. turam sive Dentis cavitatem esse oppletam nervis, sanguina
riis aliisque vasis, quae sese in tot parva vascula dispergunt,
14쪽
Gκtlauatio E stolaram ut unusquisque tubulus osseus, non tantum in initio sive incremento ab his vasculis magnitudine sit adauctus, verum etiam mediantibus his vastulis Dente adhuc sanoJ continuo
alatur & sustentetur: Praeterea mihi imaginor, exigua vastula, tubulos ossis alentia ac sustentantia, non finire in superficicin
Dentis pro ut Dens in Gingiva consistitJ sed alimentum per
hos osseos tubulos perfluere , ac fines horum osscorum tubulorum iterum mutari in mollia vastula, sese per gingivam dispergentia, atque haec Vastula maximam esse causam, qua Dens Gingivae counitus est. Quando igitur formationem & Dentis sustentationem hoc modo constituimus, ut hic antea dictum est, haud dissicile nobis imaginari possiimus, osseos hos tubulos quia sunt obfirmati, . ac sese dilatare nequeunt J facillime crassa aliqua materia. posse obstrui, & hoc si ita sit, statim vascula, intrinsecus in cavitate Dentis sita, & per quae succus ob obstructisisti mos osseos tubulos transmeare nequit, sese CVestigio dilatabunt. Haec dilatatio magnum e citet dolorem, necessiim est, ratio est , quia omnia vastula , intrinsecus
in cavitate Dentis sita, sese invicem maxime comprimunt, quoniam illa sese ncqucunt dilatare, eNtumcidere. alit condensari, quem ad modum alia vasa sese dilatare possunt, quae tam arcte ae undique in solido osse non sunt conclusit. Aliquibus jam osteorum tubulorum in Dente obstructis, ac obstructis manentibus, facillime nobis imaginari
possumus causiam , quare nostri Dentes, alii a latere, alii vero superne parvo in loco corruptionem quandam recipiant, reliqua vero parte Dentis per aliquot annos manente sana si- .ve integra. Ad quantitatem respecta crassitudinis Dentis jam temporis ωb oculos ponendam, exiguam admodum particu iam ejusdem mieroscopio opposui, illudque microstopium
pictori in manibus tradidi, jussique illum depingere, quodcunque videret rei nestius, quam videret) at mihi dicen-
15쪽
alto majores ocinnimantis aut ita
articula Dentis nus; Ratio, obnigriorem essen-buli eo loco, quo int, hoc enim fruit bis quinta pars putatione, iudi-uintae partis lati tabulos, hoc igi- millia &quadrin- , pro ut hic suprangitudo sive dia-o tubulo, ex quoum per se multiis lin summa igitur, id crassitudinem. Aperque forma , attamen hiscei dentes anterio-avi; simulac bos
ac magna admi- Pr parvas apertu-
Yms Tervenientia eandem cavitatem implebant, ex tam innumerabili & inexcogitabili numero sanguinariorum aliorumque vasorum consistere, ut conreptucsset impossibile,
16쪽
. Continuatio Epimurum imo perplurima conspiciebam vasa reipsa tam parva atque exilia, quam tubuli ipsi tu ne, ex quibuS dens consistit, inter quae vasa , quoque erant Vasia languinaria, quae in parvos ramusculos seseiterum dispergebant: in plaribus autem vasis nullus erat agnoscendus Color , quapropter cogitabam numne adhuc minora residerent vasa , Omnem visum effu
Omnia haec vasa in membrana sive tunica sita erant, quae
sese haud dissiculicr ab osse separari sinebant & quando ali
quot dentes per quatuor aut quinque dies omiseram, antequam eos dissinderem quo in tempore omnis materia humida, quae intra vasa antea fuerat, exhalarat aliquibus in locis intra Dentem rubicundam sanguinis materiam contemplabar, quae in tubulos osseos penetrarat, unde aliqui tubuli rubicundum assiimpserant colorem. Intra cavitates aliquorum Dentium contemplabar quoque rotunde exaltatas aut gibbosas excrescentias esse excretas. Porro hujus quoque Bovis maximos dentos molares uun- quam fuisse elapsos aut mutatos animadverti , parvi enim dentes sive molares, quos bos . dum ad huc admodum ju- vcnis sve vitulus, habuerat, undiquaque alio osse circum-dumerant , adeo ut non tantum admodum distincte parvum Dentem in magno Dente distinguere possem; verum etiam eundem diiundens, non tantum primo consectus parvus Dens aut Molaris sese separabat ab osse, quod circumductum erat verum etiam subnigra materia, quae extrinsecus Denti sue Molari accreverat, dum bos adhuc juvenis fuerat, ac qua materia hi Dentes molares extrinsecus aliquo modo erant circumdati) & quae circum parvum sive internum Dentem locum adhuc habebat suum, confirmabat adhuc multo magis, bestiam hanc in juventute sua maximos suos Dentes molares nondum permutasse , sed augmentum illius duntaxat hinceXoriri, nempe, circum primum confestima Dentem Os ac-
17쪽
3 ANTON 11 de LEEU UENA ERcrevisse, & hoc quidem ex singuinariis aliisidae vasis, in ea
vitate illius ossis sitis , quod ultimum confectum erat. Subnigram materiam, in primo confecto Dente sitam, inde desumens, atque mediante microscopio observans, non tantum herbaceas csse p*rticulas dignoscere quibam, verum enim vero gramen esse, distinctissime conspiciebam, quod in parva frustula diffractum erat: herbacet enim tubuli, ex quibus gramcn compositum est, mihi continuo tam dilucide ob viabant , veluti excremensum BOVis contemplabar, qui quotidie gramine vescitur. Postea Vitulorum observabam Dentes, ac assidue in Dentibus molaribus cavitatem esse comperiebam, quae cavitas, dum Vitulus adhuc juvenis est, carnosa materia erat oppleta. Adeo ut jam me adhuc magis quam antea certum reddere possem, circum primo confectum Dentem os accrevisse; praetcrea statuebam fuscam materiam, ci
eum primo confectum Dentem sitam, & prout oculis apparet nostris ) subnigram esse materiam, lautummodo gramenesse , quod denti agglutinatum est, aut dum bestia ad hucjuvenis erat, accrevit. At, num hoc locum habeat in omnibus bobus, num hoc casu contingat, mihi huc usque
Diversas Boum maxillas observavi, ac plerumque Continuo vidi tres anteriores aut, minimos Dentes molares non
esse circumductos altero Dente, sed eosdem priorem habere formationem , an jam Dentes molares, dum Boves adhucJ uvenes sunt, excidissent, ac rursus alii in locum primum excrevissent, aut denique an animalia haec Dentes hos recipiant, dum annos duos aut tres vixerint, nondum accurate
pervestigavi. Dente Bubulo contemplato, Caput Equinum, Cani objectum, undiquaque carne nudatum, contemplabar; ex hoc Capite mihi dentes aliquot magnos diverberari curabam quos nos dentes molares nominamus) hosce Dentes dissindens, contemplabar Omnia sanguinaria aliaque vasa Diuiliasu by Coral
18쪽
, contimatis Di lar m. o et Pi l. 9sa, quae cavitatem dentis oppleverant, omnia evanuisse ac putrc- facta esse : ac reperiebam duntaxat in cavitate circa sive ad os paucissimam admodum materiam jacere arefactam, quam mihi eam imaginabar esse materiam, quae ex putrefacto sanguine ac ejusdem vasis remansistet. Praeterea ossi quoque aliquot parvae elevationes veluti annexae erant, quas carnosias excrescentias intra cavitatem Dentis esse, mihi imaginabar. Attamen easdem ab osse separans, me in mea opinione deceptum esse judicabam , & id ob hoc solum, quia sese haud difficulter ab osse separari permittebant.
Tale frustulum Micro scopio opposui & nisi haec particula putrefacta materia circumdata fuisset, perpulchram indicasset sive demonstrastet crystallinam cssentiam. Ac quoties particulam ab osse desumebam, & Microscopio opponebam, continuo tamen diversam ostendebat figuram,plurimae autem omnium huc tendentes, ut oblonga Crystallina instructae essent essentia, & haec majori longitudine, quam crassitudine ac latitudine praedita erat. haec memorata particula grano arenae crassae non erat major.
Circum circa tantum harum Crystallinarum particularum collegi, ut eaedem magnitudinem capitis exiguae aciculae aequarent, quibus contemplatis, particulas salinosias esse judicabam admodum exiguae parvitatis, atque has permixtas fuisse per sanguinaria aliaque vasa,atque has particulas salinosas una cum putrefactione sanguinis esse coagulatas. Hanc memoratam exiguam quantitatem particularum salinosiarum novo imposui vitro, atque his circum circa duas aquae guttas admiscui, atque hoc modo viginti quatuor horas consistentem omisi, post: quo rempus circiter media pars aquae in auras abierat,reliquam Partem aquae tam puram ut potui ab innatantibus particulis separavi, atque hanc aquam, postquam maximam in partem exhalaverat, observavi, atque in . B eadem in
19쪽
gurarum salinosarum contemplatus sim . Porro tuisiis tantum aquae, ut antea dictum quinque diversis vicibus, & quidem distinctis diebus, in has peffudi
particulas, atque eum iisdem egi, ut antea dictum, ac contunuo unum eundemque habui eventum, nempe videndo in iisdem istas multiplices particulas salinosas. Sed quod me maximum in modum in admirationem abripiebat, erat hoc, quod per omne id tempus hae particulae, quas ex Dento desumpseram, & quae revera particulae salinosae erant, nondum omnes in aqua essent a se invicem separatae, aut liquefatis, sed quod plurimae adhuc totae jacere viderentur: unde has pamticulas salinosias supra modum acutas & rigidas esse apparebat. Postea adhuc alium Dentem ejusdem Equi dissidi, ac perquam accurate omne Sal, quod in una quatuor cavitatum erat, exinde desump si, quod erat circiter magnitudinis grani Milii. Hoc novo ac recenti imposui vitro, Oe pro supputatione mea plus centies aquae purae pluvialis huic admiscui, quam Sal magnum erat: & post quam hoc sit & aquam per quatuor& viginti horas consistere permiseram, ac Isto in tempore diversis vicibus agitaveram, --o meliMouque rei sin quo tempore sal circiter dimidia parte cum aqua munitum esse videbaturJ parum hujus aquae sumpsi, ac eandem maximam in partem exhalare permis, ac tum temporis eandem mediante Microscopio visui opposui meo χ ubi tum mihi rursus aeque ac supra incomprehensibilis multitudo pereximie exilium figurarum salinosarum occurrebant, eaedemque diversiarum lamarum 8e magnitudinum: ae illae, quae quidem nudierophirimae erant, consistebant ex oblonga tetragona sive quatuor laterum gura, ut A. aliae vero, quae admodum numero paucae ac quoque tetramnae erant, habebant figuram lit B. ac quoque aliquae admodum paucae, trux hexagonae erant, ut Fig. C. Ac quoque videbam aliquas inmodum paucas salinosas figurasja-
20쪽
centes, quae tetragonae erant, ut D.& Ε.ae quoque, quae hexag nae &pentagonae erant, ut Fig: F&G. praeterea quoque oculo quidem meo occurrit admodum persecta triagona figura, ut H. at illae, quae omnes figuras salinosas numero superabant, erant graciles oblongae tetragonae figurae, quae hic lit: I. indi-
Cantur. Praetera quoque magnus erat numerus figurarum salinosarum, quas mihi, ab utraque parte acuminataS concurrere sive finire, videre imaginabar, prout hic lit Κ. indicantur. At ob eximiam exilitatem, qua hae particular instructae erant, pro beneplacito meo me ipsum de iisdem certum reddere nequibam. Hae duae postremaesilinosae figura: ut Ι & K. exteriori liquoris parti alacebant, ac omnium primae conficiebantur. At quod partim hic admirabar, erat, quo ii hi pautae aut nullae figurae occurrerent, quales vulgare nostrum sal habet, nempe accuratae tetragonae aut quadratae sgurae: Pr*terea admirabar hasce figuras salinosias pluviosa aut humida temPestate non tantum coagulare, sed etiam coasulatas hasce salinosas figuras in humidissima tempestate non mutari in aquo
Hic antea Dixi de sormatione Dentis Humani ; nempe Osconsistere ex conjunctis tubulis, qui ex intima parte Dentis
initium capiunt suum cubi Dens sanguinariis aliisque vasis oppletus est ) & finiunt ad superficiem usque ejusdem. Rusdem formationis quoque sunt Dentcs Equini atque Bubuli, hac
duntaxat cum differentia, ut priores cavitates in primo confectis Dentibus, cum senescunt aliquae maXimam in partem, aliae omnio ossea impleantur substantia sive materia, quae inalbedine reliquam partem Dentis superat, at ultima haec substantia minime tam dura est, quam primo confectum os: ita ut sanguinar a aliaque vase, ex quibus Dens confeci us erat, om nino pereant , et quando jam circum primum dentem novum os excrescet, denuo de novo nova vasa sanguinaria consciuntur, quae in cavitatibus ultimo confecti ossis collocata jacent,