장음표시 사용
111쪽
ANTONI i de LEEU ENHOEς eadem arefacta, non nisi crassitiem chartae retinebam, unde concludendum est, quantam aquosarum particularum copiam haec aquae arista in se contineat. In Summa particulae hujus viridis substantiae, ex quibus imaginaria Charta , quae in Courlandia e caelo delapsa esse dicitur,&mea, hoc modo imitata Charta, ex dicta aquae arista viridi, constat, sunt sibi invicem tam similes, veluti ex una eadem materia confectae forent. Nam in diversis hujus sic dictae Chartae filamentosis particulis membrosias poteram conspicere paribculas , 8c sic quoque saepius, imo centum quidem particulas juxta se invicem conspiciebam jacentes, quae quoque membris erant instructae ut hic Fig: I. A. B. indicatur. Sed quoque multas conspiciebam juxta se invicem particulas jacentes, in quibus nulla quibam agnoscere membra. Hic quoque exiguum frustulum meae imitatae sic dictae Chartae adustae ad Nob: Ves transmitto, ut Nob: Vesi conspiciendu in foret, quid imaginatio apud multos non polleat, &quis scit, in quam multis Cistulis frustulum hujus sic nominatae Chartae tanquam rei cujusdam rarissimae) non conservetur Haec aquae Arista, de qua hic verba feci, est admodum tenuium
particularum, si comparetur cum aliis duobus aquosae Aristae generibus, quae in eadem reperiuntur aqua.
Est nobis hortulus quidam in hac nostra urbe, in quo tempore verno diversi sunt consiti flores, & ad terram tempore a
summae ariditatis humectandam, ex puteo aliquo ibidem mto i in dolio quodam aqua continuo conservata est. In hoc dolio quoque talem viridem substantiam, de quali jam dictum
est, videbam innatantem. Hujus parum mccum sumebam, eandemque ante ignem arefaciebam : sed haec substantia herbaceum suum retinebat colorem, cujus quoquc parum hic trans
Multae hac nostra in urbe domus lapideis cisternis subterr neis sunt instruste, in quas mediantibus plumbeis canalibus aqua
112쪽
Continuatio Epistolarum. syaqua pluvialis, in tecta domuum decidens, deducitur. Hu
jus aquae quandam sumpsi portioncm praetcrito anno J illique
aquae contusum admiscui Piper: hanc aquam cstudi intubum vitreum, in eadem aqua viventia animadverti animalcula, quorum corpora sexies quidem longiora quam crassa erant, posterior corporum suorum pata acuminati m concurrens, ac in fine horum corporum diversa erant organa, quibus haec animalcula certo quodam loco vitro sese attigere poterant, & hoc cum fieret, eadem corporibus suis permagnum excitabant motum in aqua, ac simul quoque diversis organis, in anteriori parte capitis locatis, suse movebant. inlae organa mihi imaginabar 4 cum duntaxat in finem esse formata, ut iisdem hinc
inde natarent, Dicto motu talem in aqua vertiginem circularem conficiebant, ut non tantum aliquae exiguae particulae, in aqua jacentes, mediante illo motu circulariter moverentur, Verum etiam mialia perauam exilia animalcula, etsi in natando tam prompta, cum 2, iliri P. . I irent animalcula, adicino
pus quoque In Circulare . moveoantiar orbem.
Haec animalia adhuc alium litabcbant motum, nam cum natando progredi nollent, sele organis, in anteriori capitis parte sitis, vitro assigunt, ac tum corpora sua perquam brevissimc in sese contrahebant, ac tum corporis sui partc postcriori assxa vitro, anteriorem corporis sui Partem iterum a vitro dissol. vunt, ac eandem corporis partem, prout ipsis possibile crat, distendebant, & eandem tum rursus alio in loco vitro affigebant, ut brevi dicam, proreptio illorum in aqua adversus vitrum tali fiebat modo, ac motu, qualem quasdam habere multi pedas conspicimus, quae prope ad anteriotem ac ad posteriorem corporis partem duntaxat ungulis sunt instructae. Porro partem illorum anteriorem ac postcriorcm squamosis particulis, sese invicem tegentibus, esse in structam, contemplabar. Eodem fere modo, prout Cancer & Squilla. Haec animalia quiescentia, anteriorem & posteriorem corporis .
113쪽
poris sui partem perquam brevissime contrahebant, & hine
squamos e particulae corporum suorum sese invicem tegebant, ac hoc modo ovalem conficiebant rotunditatem. In quiescendo plerumque orificium suum cum pinnis sive organis ei annexis, parvo motu extrorsum extendebant, quod non injucundum mihi erat spectaculum, idque adhuc magis, cum oculos meos in medium corporis conjicerem, ubi continuum ac sequa- Iem motum sive pulsum rotundi alicujus corporis animadvertebam quod cor esse mihi imaginabar) quod circiter tertia parte citius pulsabat, quam nostrum cor pulsat. Ab utroque latere hujus imaginarii cordis, unoquoque pulsu ejusdem movebat sese particula quaedam, quae parum ob longa, & valde exilis erat, unde mecum cogitabam, numne una movens particula magna illa esset vena, quae sanguinem in cor defert, & alia particula Arteria, quae perquasium se guinem per totum defert corpus. His Animasseulis in aqua natantibus, ipsorum corpora in longitudinem erant expansa , ac unus capitis nostri capillus tum uno animalculo quater quidem erat crassior. Unde quantitatem horum animalculorum demetiri, nobis perfacile est.
Quidam haud exigui nominis Chirurgus mihi obvians, ostendit mihi glandulosum corpus magnitudinis circiter unguis nostrae manus 3 quod desumpserat a crure cujusdem Matronae , cujus crus a pede usque ad palmum quidem majorem supra genu ) supra modum crassum glandulosis particulis
Per aliquot annos accreverat. Dicens porro, se desum tam hanc particulam vino adusto abluisse, eaque particula disiecta, se in eadem quamplurimos exiles conspexisse Vermes. Hos. vermes ostendere mihi volebat, sed tam parvi erant, ut absque perspicillo eosdem agnoscere nequirem.
Hic Chirurgus hanc glandulosam mihi offerebat particulam, addens, siquid luminis, in detegenda vermium causa, qui aliis in regionibus homines infestant, exinde recipere possese.
114쪽
continuatio Epistolarum. Domum veniens, mediante Microscopio dictos vermes examini subjiciebam meo, statimque hos vermes ex ovis prodiisse, firmum & fixum statuebam, quae ova musca quaedam demortuae huic particulae imposuerat, atque ex his vermibus rursus muscarum quoddam genus proditurum, quoque firmum constituebam, & quidem talium muscarum genus, quale haec
Tales habebam sermones cum Chirurgo, qui in principio his non magnam poterat adhibere fidem , quoniam sibi imaginabatur, ut circiter hanc desumptam glandulosam particulam ne musca quidem pervenire potu isset. Ac quoniam haac memoratam substantiam brevissimo temporis spatio a vermibus consumptam fore conspiciebam, frustulum carnis Bubula inuic substantiae superimpolui, & observavi, vermes sive Maros non tantum'glandulosam carnis particulam verum etiam frustulum carnis Bubulae Cadipe excepta huic annexa P commedisse. Porro tribus distinctis visibus vermes sive acaros recenti citavi carne, cum quinyo die, ultimoJulii, post prandium rursus
recentem conarer praebere carnem, summa cum admiratione. omnes vermes sive acaros ex capsula quae parum temporis ad
aerem intromittendum patuerat) prorepsisse, conspiciebam. Summa cum diligentia hos Vermos inquirebam, at prima in instantia nullos horum invenire quibam, sed cum mediante candela angulos & rimas tabulati accurate perquirerem,diversos horum vormium, qui quidem quinquaginta numero fuissent, inveniebam. Hi Vermes sive Acari intra quinque dicrum spatium tanta accreverant magnitudine, ut unusquisque eorum longitudinem unius manus nostrae ungissis implerent.
Causam, obquam hi vermes sive acari aufugerint sive prorepserint, haneesse judicabam, quia jam eo usque accrevcrant, ut illis amplius nullo foret opus alimento, ac sese jam ad quietem, mutandi ergo, componerent. .
115쪽
- a ANTOMi I de L Enu ENHOEς Postridie tempore matutino, Primo Augusti, unum horum Vcrmium, cujus corpus acuminatum fuerat, jam tertia quidem parte blevio rem esse factum, ita ut corpus ipsius jam ab ante riori & posteririri parte, aeque foret crassiim, ac ipsissimam
vasculi repraesentaret sormationem. Sub Ucsperam quatuor talia esse vascula, & quemadmodum haec prima instantia alba fuerant, jam omnino flammeum recepisse colorem, conspiciebam. P inridie tempore matutino, secundo Augusti, omnia haee
Haec vascula in dies ex flammeo mutabantur colore in punicum & ac fere subnigra fiebant. σ Horum vasculorum duo vitro inclusa in sacco portabam meo, eo scopo, ut eadem brevissimo temporis spatio in muscas tran formarentur: Sed post quinque aut lex dies magnam ariditarem illis noxiam esse comperiebam; nam haecce vascula partim exaruisse conspiciebam, ac exinde nullam viventem Creaturam prodituram. Rcliqua vascula in chartam deponebam , ac eadem vitro operiebam, & novem diebus praeterlapsis, undecimo Augusti, tria horum vasculorum aperiebam , ac ex unoquoque horum perfectam desumebam muscam: sed eaede in mulcar adhuc crant madidae, de absque motu pro ut mihi apparebat). Has quoque Muscas, praeter durum corticem vasculum con scientem, adhuc tenui membrana obvolutas jacere. Prima instantia hisce in Muscis nullas agnoscere quibam alaS, sed easdem paulo accuratius observans, hasce alas concinno in ordine in sese esse couvolutas conspiciebam, hae vero extricatae , perfeste erant alae. Hasccnondum natas muscas aperiens, ex una earum magnam Ovorum copiam desivmebam. Decimo quarto Augusti, quatuor magnas Muscas in vitro volantes conspiciebam, ac vascula, ex quibus muscae Pro die-
116쪽
continuatio Epistolarum. dierant , circa alterum finem foramine quodam csse in
Statim parum sacchari sub vitrum deponebam, contemplan- di ergo, num hoc Muscarum genus saccharum com mcderet simulac Muscae saccharum comperissent, statim idem commedebant. . .
Postridie ex omnibus vasculis Muscae prodierant, exceptis duobus vasculis, quae a me parumper Crant collaesa. Tum temporis quoque harum Muscarum diversas adversus Musaei mei vitra videbam considentes, quas ex istis vermibus sive acaris prodiisse statuebam, qui sese hic & illic occul-
His Muscis quoque parum imo, carnis praebebam, at ne una quidem eandem commedere volcbat. o havo decimo Augusti rursus Muscis parum carnis Proponebam , at tum easdem eandem a dissime commetare conspiciebam.
Vigesimo octavo Augusti tres harum Mus arum aperiebam.& ex una earundem Permagnam copiam oblongorum Ovorum desumebam, quorum unumquodque vigesima quidem quinta parte majus erat ovis, quae ex nondum natis desumpsissem Mulcis. I. Quod autom mihi.animadversione dignum vidcbatur, nocerat, nempe omnia haec ova, quae ex Musca desumpseram, singulatim perquam exili nigrae vcnulae amixa esse; medianta qua venula, statuo, unumquodque ovum alimentum suum, quo erescat, recepisse. . Omnia haec exilia vasa sive venulae originem suam ducebant ex majoribus & nigrioribus vcnis, & hae majores venae rums' ex multo majori Vena originem trahebant suam, ita ut has omnes esse arterias mihi firmiter imaginarcr. Hasce arterias perquam accuratissime eontemplanS, Perquam clarissime, earundem formationeafex Circularibu par-N a ticulis
117쪽
xo. ANTONII de LEEUWENRogaeticulis esse compositam, cons ere poteram, eodem modo prout vasa aerea in Pulmonibus animantium sita sunt, sed hae particulae circulares tam exiles erant, ut mediantibus admodum ampliantibus Microscopiis scis tam exiles & tenues ostenderent, veluti tenuissimos nostri capitis capillos nudo conspicer mus oculo.
Et &si hae Muscae admodum videantur esse robustae, attamen parva pressura, muscae illata, eandem post parvum temporis spatium obiisse conspexi: Nam cum hoc me premeret inso tunium , ut a me vitrum quoddam diffringeretur, & ut Muscae, quae huic vitro fuerant inclusae, per Muisum volarent meum, inter . recipiendas muscas contingebat, ut, etsi tam molliter easdem tractabam , aliquae earum post aliquod tempus morerentur, si vero alam earum arripiebam, eandem alam
post aliquot dies dicidere conspiciebam, & quidem eo in loco ubi ala fucrat laesa, Ia aliquibus quoque ungulas decidere contemplabar, alias vero ungulas tam rigidas absque motu csse, etiamsi Cedem prima instantia post capturam vehementer adhuc moverent. Adeo ut aliquae earum aliquot dies in tergo jacentes suo, in vivis manerent, ac decurrere nequirent.
Mihi quoque imaginabar Mareo attactu in Muscarum ventre, easdem intra Nucos dies obire posse, quia mediante illo attamifacillime aliquot pertenuium illorum vasorum confringi pos- sun , ac exinde permulta Ova ab arteriis possunt abrumpi, quae inde in corpore putrefieri ac causa mortis existere debent. Inter cibandum quoque quaedam muscae mihi evolarunt,ita ut 7. Se tembris duas duntaxat in vivis retinuerim Muscas, quarumasthra duntaxat unam habebat alam , de his non aliud ferre judicium poteram, quin muscarumaltera essui maS, altera v ro lamella. Nono usdem Mensis tempore matutino I s. Ova accepi, quae ab una esse pro nataMusca statuebam. Aliquot horum civ
118쪽
φηtinuatio Epistolarum. Io Irum aridae incumbentia carni, in vitrum deposui, illudque vitrum in sacco portavi meo, quia frigida erat tempestas, ac quo- que conspiciendi ergo , quanto temporis spatio ex ovis vermes sive acari prodirent, ao eodem die haec conspiciens ova, ex aliquibus ovis vermes jam prodiisse contemplabar. Tum temporis exiguum frustulum cordis Cuniculi illis apponebam, ut ex inde aliquid comm derent. - . Postero die circiter septimam matutinam, non tantum ex omnibus ovis vermes sive acaros provenisse conspiciebam, verum etiam una illa nocte eosdem tanta accrevisse magnitudine, ut iidem bis quidem majores, quam unum ovorum
Hoc quoque tempore reliqua contemplabar ova, quae eordi Gallinae & Cuniculi incumbebant, at ex iisdem nondum ulli prodierant acari. Rursus aliqua Ova vitro includebam , quod in sacco portabam meo, ac post quinque horarum spatium observabam, hos vermes ex ovis prorepiisse suis, ac tum quoque quosdam &quidem paucos vermes ex istis ovis, quae cordi Gallinaei mposita fuerant, consipiciebam prorepentes, & istos vermes , quos vespera praecedenti ex ovis conspexeram prodeuntes, examini subjiciens meo, hos septem horarum spatio bis quidem majores esse factos comperiebam i ita ut aqud me sit firmum & fixum , hos vermes, qui mihi prima in instantia in frustulo carnis squod a Matronae
crure desumptum crat J oblati erant, ex istis prodi imo vis , quae huic cruri in ultima vulneris obligatione a Musca quadam erant imposita , ac istos vermes, qui mihi postcro die ostendeban Iur, per aliquot horas cluntaxat
Vermem sive acarum , vasculum , & Mu scam depingi, mihi visum fuit, quia hae muscae in hac nostra regione maxὼὶν sunt generis.
119쪽
rox ANTONII de LEEUNENA OEx Fig. 2. Indicat vermem sive acarum, cum ad persectam pervcnerit magnitudinem , ac quinque dies natus est. Fig: 3. Indicat vasculum, in quo vermis sue acarus trans- . formatus cae ac in altero fine taramen indicatur, ex quo Mus.ca prodiit. Fig: Repraesentat Muscam , & nisi haec mihi foret experientia, incredibile mihi videretur, ut tam magna musca cxtam parvo vasculo prodire posset ε, at sciendum cst, alas ac quoque omnes crines, quibus musca est instructa, illos omnes perquam arctissime versus corpus jacere, cum adhuc in involucro jaceat suo, jam vcro cum Vermis in muscam est convcrsus Ja corpore esse s unctos , sive consistere a corpore semotos, ac per consequens sese majores ostenderc , quam re ipsa
Quam plurimos hujus csse judicii me non fugit, nempe mus.cas ex corruptione prodire, ad quod probandum plurima adferuntur exempla, quemadmodum ante aliquod tempus Doctus quidam Dominus hanc mihi proponebat objectionem. Compcri Gobato quod ex vasculis, quae ex unius generis Multipedis erant sormata, quatuor prodierint Papiliones unius speciei atque larmae, ct ex quinto squod eodem modo ut reliqua aperturam quandam receperat, ac intrinsecus clarum crat J tres ordinariae sive vulgares Muscae. Hac in re ipsi satisfacere nequibam.
Ad hoc huic Domino respondebam, hasce rationec nullam concitare dissiculatem, quoniam hujus rei causam hanc essej
dicabam. Muscae, ac plemque omneS creaturae moventes, quae faetus suoS alere neqeunt, ex innata constitutione deditae sunt ad Ova
sua ibi locorum deponenda , ubi pulli ex ovis prodeuntos ali possunt: Quando jam his, ac quoque alius generis Muscis nulla caro, pisces, aut alia aliqua intestina occurant, saepissime ibi Ova locant sua, ubi odore percipiunt suo adhuc aliquod pullis
