장음표시 사용
122쪽
continuatio Epistolarum. IO suis alimentum futurumst, & hoc quandoquidem est in vasculis sive pupulis, quae a multipedis prodierunt , ex his Muscarum Ovis vermes aut acari prodeuntes, facillime intra vas. culorum membra perforare possunt, ac alimenti loco ad incrementum capiendum uti ea materia, quae alii volatili crea- . turae inserviendo creata crat, ex quo Mu scario vermo sive acaro tali in casu loco Papilionis una pluresve possunt prodire Muscar. Hisce mess rationibus hic Dominus sibi satisfactum fatebatur.
Statuo enim, quam impossibile st: ut rupes equos aliaque pecora progignant, tam sit impossibile, ut aliqua Musca aliudve movens animal ex aliqua mortificatione prodeat, plurimi immensam Muscarum Copiam non satis admirari Potuerunt, a quibus homines cante magni ncsminis obscvain urbem) su mmopere infestabantur: At nobis mctipsissetisfacere quibimus, cum sciamus imperatoribus impossibile esse, ut omnes bellicis instrumen ris interfectos terrae demandent, Musi Carum numerus insuper quoque supra modum au-7 2. 288 288
gescit, cum nemo curam adhibeat, ne mactatarum bestiarum intestina in campis remaneant, ac quotidie humo abscondantur. Nam PonamuS, quod ni principio mensis Junii duae sint Muscae, Mas & Femella, ac semellam tum temporiS I . Ova gignituram, ac princi
f, - - MuscaS Esse transformata, ac
harum Muscarum dimidiam partem esse Mares dimidiam vero rimellas, quarum
una Muscae in secundo Mense. Femellae. ova unaquaeque Femclla.
123쪽
1ol AN Too Nix de LEEUNENA OEx unaqineque rursus eo tempore tot gignat ova, sic numerus muscarum deccm millia adimplebit. Si jam dicamus illas tali modo progignere, prodibit numerus plus quam septem centena Muscarum millia, & quidem ab uno pari Muscarum tem--pore trium mensium.
Hoc cum ita sit, non est quod admiremur permagnam Mus carum copiam, quae reperiri, possunt, ubi multorum hominu m cadavera sive animantium jacent inhumata.
Mirabile quiddam in Muscis animadversione dignum est, nempe, quod Muscarius vermis sive acarus quinque dierum spatio ad perscctam suam deducatur magnitudinem , si enim ad hoc perficiendum spatio mensis aut plurium dierum indigeret prout aliis vermibus opus cst J Muscae in solstitio aestivo progignere impossibile foret , quoniam vcrmes Muscarii r rissime aliud possint inquirere alimcntum, quam illud, in quo
a matre sua sunt collocati. Hic illorum cibus, ut Caro, piscis, aut animantium intestina, in campis jacens, in magno solis aestu, per aliquot duntaxat dies durare potost, ut pro alimento vermibus aptus foret, ac proinde sapicntissimus Creator hisce Muscariis vermibus ingenuit, ut intra paucissimos dies ad justam pervenirent perfectionem ; cum e contrario alii vermes, quibus continuo alimentum recipere concessum est, per mensem aut menses in vivis subsistorc queunt. Diversos horum Muscariorum vermium sive acarorum hic supra memoratorum in Vitro quodam mecum portavi, COLdemque quotidie recenti cibavi carne, eosdemque diversis hujus rei amatoribus conspiciendos tradidi, ut mecum subitanei vermium incrementi participarent, ac hos ultimoS quatuor dicrum spatio ad justam suam doduxi perfectionem, adcout mihi imaginarer, in magno solis aestu Ova unius Music eminori quam mensis spatio in Mescam transformatum iri, quae rursus ova gigneret.
124쪽
Continuatio 'solarum. IoeHi vermes non multum excrementi faciunt, adeo ut plurimus cibus, quo utuntur, in corporum suorum crdat incre
Ante aliquot annos cogitavi, me Plus quam vulgare quid conspexisse, cum Chylum in Pediculi intestinis conspexiΩsem moventem: At jam plus voluptatis carpi in Muscariis
vermibus sive acaris, cum enim eosdem ad talem perdua Nisiem magnitudinem , .adeo ut ampliuS cibum consumere nollent eosdem is augusto quodam loco ita feci moventes ut ita essent defatigati, ut corpora illorum pro tempore quodam viderentur immobilia jacere, ac tum veniatrem illorum vulgari opponebam Microseopto, ac intestin rum observabam motum, Pro ut ventris cuticula sive membrana quae pellucida est θ permittebat, & contemplabar, parum Chyli qui sese maxime versus rotundam offerebat partem) in intestino , proxime stomachum sto . f pro ut mihi imaginabar J continuo non tantum vi quadam versus exitum protrudi, sed eundem Chylum aequali vi retrudi, at contemplari nequibam quo usque hic Chylus in intestinum protrudebatur , quia alii intestina trans hoe intestinum jacebant, quod visui summo erat impedimen
Oculos meos in ista conjiciens intestina, quae exitui sive fini erant propriora, Chylum in intestinis conspieciebam cum illo jam supra memorata motu, hoc duntaxat cum discrimine ut antrorsus&retrorsus pulsus Chyli in intestinis, ibidem in tam magna distantia non fieret. In hoc Chyli motu intestinis mihi jam magis quam antea satisfacere quibam : nempe, 'quo modo globuli in Chylo, qui in ultima intestinorum parte omnium fere animalium inveniauntur, conficiantur.
Chylus enim continuo jam, dicto in intestinis motu, aptissime hoc modo subtilem substantiam sanguinariis, aquo-
125쪽
sis ac vasis lacteis, in intestinorum invitatibus finientibus, tradere sive perpellem potest hoc cum ira sit, crassus quoque Chylus , adhuc aliquem in intestinis retinens motum, &quiumliquaque ab intestinis benditur, ει qui veluti in intestinis devolvitur, in globulos sive pirulas contaciendus sive deducendus est. quas pitulas sive globulos in
ovibus tanquam excrementa exone tos, nos Pilulas ovillas belgice Scaam-keuteis) nominamus. . Si cnim parum cerae, in manuum nostrarum caritatibus jacentis , minimo motu earundem ad rotudum deducere queamus globulum , multo aptius hoc cum Chyli motu
in intestinis fieri potest, quia intestina Chylum, qui in iis.
dem latet, melius comprehendere aut ab omnibus partibus comprimere , quam nostrae manuS ceram comprehendere possunt
Cum jam aliquis Chylus in tales sit deductus globulos, mishi imaginor, ut illi duritate sua, quandoquidem in intestinis
ad nullam rem ibi m in servirc queat, tunc protrudantur ad illa intestinorum loca, quae ad istos globulos recipiendos Matcreata, ac tamdiu retinendos, usque dum ad tantum accreverint numerum , ut intestini finiunt impedimento, actum ejiciuntur, & detruduntur: hos ejectos globulos sive pitulas conspicimus in E quis tam magnas esse veluti pugnum puerilem. Antea dixi me s Septembris 34 F accepisse ova, ac vermessue acaros, qui ex ovis 'dibant, quatuor dierum spatio ad persectam pervenisse magnitudinem,hi ultimi vermes sive acari translarmabandur II. Ω Ι 8. ejusdem mensis in vascula; quorum aliqua rursiis in sacco portabam O alia vera capsulae includebam)quia tempestaserat fetigida, ac continuo pluebat, ac primo & secundo Odhobris ex iisdem Muscas reoepi, & existis vasculis, quae capsulae incluseram, ac in Muiso constitu ram meo Ia Octobris Muscas nactus sum.
126쪽
Gηtinuatio Epistolarκm. Io Harum Muscarum altera, quae mihi huc inque supererat, εe quae ova genuerat, & quae I . Augusti ex vastato prodierat in principio Octobris mortua est: altera vero ad I 6 O bris adhuc in vivis fuit, Ante aliquot annos ad Nodi Vest: litteras quasdam dedi, quibus, quaenam essent rationes, indicabam, unde Urticae
tantum nobis concitent dolorem, ac cutem nostram ita extumescentem reddant, quod nos urere nominamus. Nempe hae sunt.
Unicae tam in foliis suisquam caulibus acutis aculeis sive stimulis sunt instruine, qui maxima ex parte admodum duri &firmi sunt, crassissima vero horum aculeorum particula, quae folio sive cauli affixa est , admodum mollis et flexibilis est , & quando hi aculei sive stimuli utcumque saltem in hoc illudve latus inflectuntur, atque hoc modo quoque
mollis particula aculei inflectitur, tum aculeus nunquam aut raro in cutem nostram trans meare potest. Hic aculeus jam in cutem nostram ingrediens, ac in eadem tangens, necdissum est, mihi imaginor, ut tum extumescentiam atque dolorem
Sed cum in horto meo paucos jam primo prodeuntes Asparagos descindendo occupatus cssem, intra digitos manus meae perexiguam attingebam urticam, quae mihi supra modum dolorem atque extumescentiam concitabat. Hoc me de novo ad urticas mediante Microscopio examini meo subjiciendas impellebat, ac contemplabar, hosce urticarum aculeOS non tan- tum undique cavitate quadam esse instructos, verum etiam tum temporis, cum urticae in floridissimo forent statu, in multorum aculeorum extremitatibus hunc humorem protrudi, qui tum cum perquam exili globulo in cxtrcmo aculei fine considebat. Hoc a me viso, alias formabam cogitationes, mihique imaginabar ut etsi nos ab istis aculeis tali tantum modo pungamur, O a , ut
127쪽
1M AN To Nix de LEEUWENHo Ex ut aculei supremam duntaxat cuticulam nostram veluti perso-derent, & ut nullus aculeus in cuticula nostra frangeret, a tamen, dolorcm & extumescentiam comperiremus; ob causam, si saltem humor qui ad finem hujus aculei situs est, aut qui ob aculei motum ex eodem protrudi posset) in partes
sentivas nostrae cutis penetret, ac ibidem aliqua vasa attingat sive laedat, unde cuticula nostra mediante acuto sale, in hoc humore sito, vehementer admodum extumescit , ita ut acutum hoc sal plurimum dolorem & extumescentiam causetur iidque magis quia, cnm veteres sive persecta Vrticas examini subjicerem meo , conspiciebam, humorem ex multis acutis cxaruisse, cum e contrario in adhuc crescentiabus urticis, aculei non tantum humoris essent pleni, sed quoque quod humor in fine aculeorum expelleretur, prout hic anica dictum est.
Extremos fines persecte adultarum Urticarum plerosque eL se tractos, observavi, quod a vento qui folia & caules in se invicem diverberat causari, mihi imaginabar. Multos autem dicere scio, quod, cum Uxticas forti animo ac intrepida manu arripiamus, Urticae nullo modo sint l6surae: sed illius haec est ratio sola. Tota enim manu si Urticas arripiamus, digiti nostri arcte juxta se invicem sunt constituti sive locati, &hoc modo Urticae non nisi internam manus nostrae Sc digitorum cuticulam attingere possunt, quae tam crassa Sc firma est, ut aculei eandem perforare nequeant, sed fiunt aut obtusi, aut frangunt, ac ideo parvam aut nullam extumescentiam intrinsecus in digitis nostris , multo minus in vota manus nostrae comperie
mus, sed quidem intra digitos nostros, ubi cuticula admodum est tenuis. Ad sormationem aculeorum Urticarum indicandam, eos. dem Microscopio opposui, ac Pictori in manibus tradidi, ut
eosdem tali modo depingeret, quali auderet. Fig: F .
128쪽
Contiηuatio Epistolarum. I G9Fig: s. A. B. C. D. E. est Urticae aculeus, qui in folio sive caule Urticae consistit, quae admodum est florens, & incremento accrescens. Ubi in C. rotundus indicatur globulus, qui protrusus est humor, quo Vrticae cavitas in oppleta. A. B. D. E. est mollis & flexibilis particula , quae hoc naodo se te ostendit, cum plantae adhuc aifixa est, sed parum temporis a planta semota , plus quam media Parte exarescit. B. C. D. est ipsissimus Aculeus, qui admodum est pellucidus, cum humore est oppletuS. Fig: 6. F. G. H. I. Κ. florentem quoque Urticae aculeum indicat, in cujus fine Hi nullus est protrusus humor. . Fig: L. M. N. O. P. Urticae indicat aculeum, qui eo usque pervenit, ut non modo non amplius accrescat, sed quoque ex quo humor, qui intrinsecus in ipsius caritate, situs fuit, eqaporavit, prout intra M. N. O. indicatur. Et quoniam in Aculeo separatas conspicimus particulas , quae
hic numero I. r. & 3. indicantur, mihi imaginor, hanc eva Otionem humoris ex aculeo non uno die, sed diu sis insequentibus diebus fieri, idque uno die magis quam altero, prout tempestas sive caelum sit calidum. Intra numerum 3.&liti: N. Aculeus admodum crat obscurus & subviridis, quod procul omni dubio crassa erit materia, quae in Aculei humore fuit. ac ibidem coagulata est. Fig:8.4 R. S. T. V. Urticae Aculeum indicat, in crassimo suo fine e transverso disiectum, ut in eodem cavitas foret conspicienda, pro ut hic liti: S. indicatur, &-R. T. U. est virida & mollis particula , quae hucusque ex
Fig: 9. N. X. Y. Z. Urticae Aculeum indicat, qui magis
versus acu manatam suam partem est disiectus. ubi Iiit. T. quoque cavitas ipsius indicatur. Saepius de venenosis vellicationibus sive morsibus cujusdam noxii animantis , in India Orientali Millepe-
129쪽
da nominati, verba fieri audivi , hoc animal pro ut mihi narratur) hominibus dormientibus per sive supra corpus repit,& quoniam hoc animal admodum est frigidum, homines plerumque ob inconsuetum hujus animalis motum sese movent, sed si homines hoc animal sentientes, sese non moverent, homiminibus nullum afferret damnum, sed ob hominum motum forficibus suis, in antcriori parte capitis sui locatis, corpora hominum vollicant, & etiamsi ex morsu nulla sequatur sanguinis effusio, sed duntaxat perexigua rubra sive livida ibi remaneat macula, ubi hoc animai corpus hominum forficibus suis pressit,
exinde tamen intolerabilis cum ex tumostentia dolor consequitur, qui apud unum diuturnior & major quam alterum permanet : ad hunc dolorem sedandum , non aptius se habere rem dium dicunt, quam ut . Mille dam hanc in Olivarum oleo mori, permittant, & hoc oleo partem laesim collinant. Praeterito anno Laboratoribus, in hac nostra urbe Merces exandi4 Orientali advectas recipientibus, in mandatis dedi, ut viventcm Millepedam ad me deferrcnt, ea intentione, ut,
si fieri posset, rationes hujus noxiae vellicationis, a Millepeda peractie, percipere postem. Hinc ad me delata est Milicpeda longitudinis circiter parvi digiti scum aliae e contrario duos aut quidem plures digitos longae sint. J Hanc Millepedam cxigua Volsella circa unam harum duarum forcipum arripui, candemque forcipem Microseopio
opponens, contemplatu S sum , has forcipes continuo ad se invicem & a se invicem moveri ad comprimendum sive arripiendum , quo in motu una quoque observabam, unamquamque harum forcipum rotundo foramine esse instructam, quod foramen stria quadam sive fossula instructum erat, quae
1tria cum in modum erat constituta, ut humorem, ex hoc foramine profluentem, ad extremum finem hujus acutae aculei
ad instar punctuota partis qua forceps est instructa o dedu
130쪽
crethnuatio mistolari . I I TEx hac observatione mihi imaginabar, Millepedam suarum forcipum pressura in cuticula hominum) tantam exserere vim, ut aliqua sanguinaria aliaque vasa laederet, ac a se invicem dis
rumperet, ac praetcrea jam statim dictum humorem una in cu - . ticulam protruderet, Praeterea mihi imaginor, hunc humorem noxio quodam &peracuto sale esse commixtum, ac laesionem ex pressura ortam magnum illum dolorem non ossicero, sed duntaxat ex noxio illo humore oriri. . Hasce meas servationes hoc Inno persequi animo proposueram meo, ac eum in finem dictis Laboratoribus mandaveram, ut Mille pedas caperent , at nullas invenerunt, quamquam in navi in mercibus exonerandis diversae conspectae sint, quae ibidem sunt intcrfectae. Hoc autem hisce adjungere, omittere nequivi, quia quidam Medicinae Doctor ex India notum facit, ibidem multa esse in- perscrutabilia, & inter illa quoque vellicationem sive pressuram Millepcdm numerat.
Forcipem, Pressorem, sive aculei ad instar particulam dime Millepedar conservavi, ut, si necessitas urgeret, formationem Husdem demonstraro possem, eandemque depingi, aequum mihi visum fuit. Fig: Io. A. B. C. D. E. F. maximam repraesentat partem pressoris sive Forcipis Millepedae, pro ut eadem mediante Micro scopio depicta est. Ubi Liti: C. in pressore sive Forcipe indicatur fossula ac foramentulum in eadem, ex quo noxium
hoc animal in laedendo homine J dictum noxium humorem
. Tandem a quodam Domino qui omnia peregrina animalia, quae acquirere potest, conservare studct J Millepedam Indicam magnam acccpi, eandem quoquc depingi curavi, quia multi homines noxium hoc animal non agnoscunt; quae Mil-l eda hic Fig: 11. Liti: G. H. I. Κ. L. indicatur , I. Κ. sunt