장음표시 사용
141쪽
Iamus Curtiman. In hanc quo psyllabam desinui
Hei man, Harimari,ciutinan Item Caesar libro primo N umeius Num mey, Uerodoctius maerdhoch, Catamantaledus Calleiam antet . Scribit praeterea Strabo libro quarto,Celtas in Gallia a sui aestima- tione adeptos hoc nomen, quod fortassis reliquis nationibus celsiores aestimati fuerint;& ideo Celtae CelmGelte cappellati.Polybius lib. .& Liuius dec. . tib 8. scribunt de quodam Gallo,cuius nomen fuit Brenno: io est aut Brenno Germanicu uocabulum. Meminit quom eius Strabo lib. . .asserens eum a quibusdam appellari Prausum: est aut prusen in Italica lingua idem quod brennen,id est, comburere, in Germanica. Item Liuius dec. 3. lib. L Moenicaptus,manshoupi uel mensichenkopssi Deca. dib.8. Lomno rius, Lonherr uel id mentierr, unde postea natum est nomen Leonhardus:sicut ex bernhersi id est, ursorum dominus, olim dedactum fuit nomen Beria narius, quod modo nominatur Berialiardus. Sicio Erasmus Ronputat nomina ab ingenio dicta,qui bus nos aspirationis nimis auidi, ii apposuimus:ut Lomen ari Rich ari Er art' Beria ari Goti art Rein art
Geyr ari Eber artMeminit praeterea Polybius lita .cuiusdam Galli qui Cauarus fuit uocattis:&Caesar libro s. etiam mentione facit Galli,cuius nomen fuit Cavarinus: ct lib. .Cavarillusesus omnia unum sunt nomen, so quod in inferiori Germania uocatur Gemer, ec insuperiori, Gaeber: Zc hinc compositum est nomen Gebehardus. Caesar liba. stribit de Ariovisto Gex Ariovistus,manorum rege, dc Polybius lita a stribit de Aneρ Erust.
roeste Gallorum rege: en uter pautor nequiuit ex
ignorantia Germanismi recte proserre dc Gibere
142쪽
ii, R H AE T I AE A L P UN AE hunc regem qui abscy dubio fuit Ernestus,uulgare in Germania nomen. Antiqui deniq; Galli cum olim in Italiam primam fecissent prosectione, condiderunt iuxta monte quendam ciuitatem,qua re a monte ipi Bergomum uocauerunt. Et ut in summa dicam, omnia Gallica nomina quae a uetustio ribus autoribus citantur,plurimum alludunt Ger, manicae linguae: 8c ob id non frustra asterit Strabo Gemani Gallo, Germanos Gallis esse in moribus cosormes, essecyrum ratres. fratres eorum, id quod probat nomen Germaniae, xo ilingua ipsa,similis couersatio,morum consormi tas, quae tanta Olim inter utran F nationem fuit, ut
parum discriminis licuerit inuenire inter hunc ct istum populit,ut supra fulsus declarauimus. Osten dimus quo* supra non omnes Gallos acceptasse llinguam Italicam, sed quidam manserui in lingua sua uetusta,puta Germanica,prssertim Helvetii et cisrhenani.Ex Helvetiis tamen quidam Olim acce, piarunt linguam Romanam,potissimu illi qui ha hitant in tradiu illo qui a Gebenna extenditur usin ad Friburgum et Bernam,que ciuitates longe pbst extructae fuerunt,&hi usq; in hunc diem tenent linguam illam a Romanis introductam. ui uero hahitat e regione Vallesiae superioris,per longis terrae tractum uis ad Vespiam,et hinc per Brig,Naters, Munsi er, Gomsch, us 1 ad Rhodani ortu, Omnes adhuc tenent avita suam Gallicam lingua, hoc est,
Germanica,quam nunq; abnegarunt,quantumli
het altissimis cineti montibus,a reliquis Germanis quodamodo sint sequestrati, nec eos facile possint ac adire, niis prius apices Alpium transcenderint,per quos illis aditus patet ad Uranos Bernates. Hahent alioquin intra montes planiciem pulchram,
ec sunt eis in descensu Rhodani confines alii Val lesij, cum quibus quotidiana sere exercet negocia:
143쪽
DE sc RIPTIO. at illi omnes utunt moderna Gallica lingua,ut sunt incolae Vispach, Raren, Siders, Lovgk, Sitten, re
habitatores totius traeius Sedunorum, qui comu-n1ter hodie appellatur Vallesia, ct uulgo mallis. Et si ultra icelleris,uenies ad inferiores Vallesios, qui olim Veragri appellati fuerunt,ubi scilicet sunt oppida Gundis, Martenach,S. Mauritius occ. qua omnes hodie Gallica Sc Subaudiesi utunt lingua. Scribit Liuius dec.3dib. 1. quod suo tempore Uera, in gri iam memorati fuerint semigermani,quantum attinet ad linguam. At in eo loco nemo hodie intelligit Germanicam linguam, net in superioribus, ut iam quot diximus. Porro in locis adhuc inserioribus,nulla alia praeter modernam Gallicam intelligitur lingua.Elicitur ergo ex Liuq uerbis,RO-manam linguam in illis locis inualuisse, Germansecam aut sensim defecisse:quin tempore Liuii,populi infra Veragros in Galliae partibus habitates,iam
pro maiori parte acceptauerant linguam Romaeao nam,eam , extenderant usi ad Veragros,qui sint Vallesia inferiores, habitantes iuxta montem Poeninum,qui hodie mons sandii Bernhardi appellaetur, ubi scilicet eo tempore Germanismus at 3 RO manismus comixti erant,ct tandem ibi utriusi linguae limes est factus. Cum itam Liuius Veragros appellet semigermanos, fatis indicat propter lineguas eos sic appellatos,& quod Galli atq; Germa, ni unam habuerint linguam, nempe Germanica, qua etiam in hunc usi diem utuntur superiores Scro praesides qui sunt in V allelia, nec unqua illam ablegarunt. Praeterea non inuenitur,populos illos tam
qua colonos illuc aliunde ec extra Galliam trans latos fuisse. Nec uoluit Liuius dicere, VeragroS na tione fuisse Germanos, quando eos uocat semigeremanos, cum longe distiterint a Germania, nempe
146쪽
1imere quatuor dierum, tantu enim tempus opus
est cursori qui aVeragris re sta petit Rhenum Ger
maniae l1mitem,interposita magna Gallis regione, puta Helvetia ct Rauracoru agro. Sed nec usquamvenitur,tempore Livii aut ante eum Germanos
in illa regione ullum habuisse praedium aut possesesionem. Scribit Cesar libro 3. se habuisse exercitum in Veragrorum terra, nempe Oeiodum qui locus hodie Martenach appellatur,qui ecaliquandiu ibi perstiterit Sc pugnarit. Item cum Caesar Helvetios io deuicisset, misit reliquias domum, hoc est, in Hebuetiam,ne scilicet uenirent Germani ct occuparent eorum loca. En, si Germanis non fuit concessum a Romanis habitationem quaerere in Hellietiorum
terra, multo minus licuit eis nidificare in Vallesia, Ioco distantiori. Licebit denique a locis petere effiecax ct elegans argumentum,Gallos olim usos Germanica lingua,a locis inquam dc oppidis, quae hodie Iocantur inter eos qui loquuntur uel Italice uel Gallice,oppidorum aut illoru habitatores loquun Mtur sicut 8c semper locuti fuerunt, Germanice: Ut
sunt hi qui habitant prope origine posterioris Rheni, Sc qui habitant circa fontes Rhodani. Quin re ultra Alpes apud Insubres, qui hodie Lombardi
uocatur,in valle Sessia,in qua amnis Sestites oritur, est magna parochia Presinello appellata,quae Germanica utitur lingua Atem in ualle Osceia,que uulpb appellatur Eschenta est magna parochia,dicta Boiamat, dic pars quaedam est in ualle Antegoriar, ubi omnes habitatores Germanice loquuntur. In sualle quot quae uulgb Meilatat uocatur, est paro
chia quaedam in qua homines Germanica utuntur lingua, etiam cum nulla ex parte limites attingat Germaniae. Et certe hi omnes reliquiae striat antie quorum Gallorum, qui oliui citra ec ultra Alpes habitaue
147쪽
habitauerunt, Sc fortassis ob id a Romanis negle,
eii filerunt,& ad Romanam linguam minime coa
cti quod solitudinibus essent cincti,et nullis publi cis itineribus expositi, propterea in tranquilla possessione dimitti, sicut 5c bona pars Helvetioru
qui omnes priscam et natiua retinuerunt linguam. A lioquin unde putas Germanicam linguam ultra Alpes translatam,nisi per antiquos Gallos praeesertim cum illarum uallium oc locorum habitato to reS ignorent unde descenderint, oc constanter affirment se& maiores suos semper Germanice locutos. Asserit etiam Polybius lib.2. paucos Olim,cum
Romani Gallos ex Italia pepulissent, remansisse iuxta Alpes Italis,atin illic collocasse sede. A Pres mello uallis Sesiae parochia, ubi omnes loquuntur Germanice,us' ad Vercellam uel Nouariam,non est nisi unius diei iter. Est proinde in Lombardia non longe a lacu Verbano,uilla quaedam nomine Urnauasci in qua incolae quoque loquuntur Ger
ao manice,sed non sinat ex antiquorum Gallorum re liquiis,quin magis intra aliquot annoru centenaerios ueluti proscripti ibi sedem fixeriit, cum scilicet quidam Germanus Imperator limina uisitaret Pe, tri SI Pauli, & illi gratiam eius obtinuissent: tunc inqua fuit eis locus ille sub certis coditionibus 8c legibus cocessus,id ab Imperatore Ottone si redie Memini,a quo priuilegia habent suae locationis, id quod mihi retulertit incola illius Ioci. Sciendum
praeserea, modernos Gallos interpretem appellare so fruschelia an,qui uox non est derivata a lingua Ia tina, cum nihil affinitatis habeat cu uoce InterpreS, sed magis uidetur esse Germanica, signiscans tui schen man, hoc est, ei manicum uirum,relicta in ter c alici , a priore se a Germanica lingua. Nam
cum Romani aliquos habuerint qui calluet ut Gal
148쪽
us Dis P UT AT Iolicam linguam,ut Cssar scribit,appellauerunt proculdubio Galli talem interpretem Tutschen man. Habuerunt proinde Galli nomina Teutonica, ut sunt Teutomatus,de quo Caesar libro Teuto
malius, cuius meminit Florus in epitome T. deca.
Livii, quae nomina Teutonisimu prae se serunt:non quod uelim ex Gallis facereTeutones,sed quod usi
tuerint lingua Teutonicasicut nec omnes Germaeni natione Teutones censentur, sed linguae comu nione,cum Teutones priuatum quendam in Ger, i, mania occupent traictum,haud secus quam Latini in Italia, oc tamen tota Italia olim usa ruit latina lingua, at propterea non omnes natione censebantur
Latini,sed lingua tantum. Scribit deni* Polybius libri. Venetos iuxta mare Adriaticum habitantes, olim moribus 8c uestitu Gallis in Italia habitanti hus fuisse per omnia conformes, excepto quod in lingua cum eis non c5municarunt,unde colligitur Gallos tunc aliam habuisse linguam, ut in superioribus iam saepius comemorauimus. CLARISSIMO ATQUE Do/
I s redditae sunt mihi literae tuae, uir humanissime, una cum libello gestorum Ariminiqued cum primas accepistem non potui mox respondere, impedi tus Gallica legatione, quae & quadri' somestri tempore in Gallia me retinuit. Reversus autem ne deessem amico, uolui breuibus respondere, quid mihi in quibusdam locorum θί populorum nominibus luderetur. Et principio quidem, cum tibi uideaturLentienses non esse Linizgoios iuxta lacum
149쪽
N o M I N E GERMANI AS. WγIacum Podamicum habitantes, sed magis eos qui habitant circa oppidum LentThirch, magis mihi tua * mea arridet opinio atque ob id libens cedo. Deinde cum scribas me nimium tribuere Straboni uiro Graeco re externo, quando ille dicit, Germanos sic ductos,quod fratres fuerint G lioru ob morum consormitatem dc reseram quid me mouerit ad credendum huic Graeco autori externoq; uiro.
Primo, Strabo diligentius conscripsit Alpes, Alpixo naS genteS,Rheni ortum,lacum Podamicum, Helvetiorum, Rhaetorum, Vindelicorum, Gallorum, Germanorum,Italorum,ati aliorum populorurn - regioneS,quam ulluS secerit Latinus autor, dilicientissime singulorum populorum loca ct situs cssi
monstran no quod sua persiona haS regiones omnes lustrauerit, sed Germani quidam S Galli haec
omnia sibi stuppeditaverut, aut certe ingeniosi quiedam milites, qui bellorum occasione omnes ilias lustrarunt regiones. Vide quaesio quam Ostitanterio Caesar describat ortum Rheni ex cursum eius negligens Sc Rhetos apud quos oritur,re lacum Poda. micum quem eruit. Tacitus quoq; re Ptolemaeus nullam iaciunt mentionem de hoc lacu : Mela obiter meminit nominis eius. At Strabo diligenter eum desicribit, reserens etiam qui populi ct regio neS ad illum uis pertingant. Si ergo uir ille in se nutis his disquiredis tam diligens fuit, quis dubitetelliti no diligentiorem fuisse in inquilitione magni illius Germanorum nominis Et hic quidem nilailso ex cerebro siuo,ssed quod alii experti uiri ei si gestserunt ,hoc scripsit. Somendanda est igitur huius GrIi um diligentia,& magnis prscolans extollentantus autor contemnendus, quod
Ioge a nobis dissitus fluit. Si in minutis rebus uerax deprehenditur, ut iam indicauimus,quis no credat
150쪽
123 D I S P V T A T I O DE ei in maioribus,praesertim in his quae deGermano rum scripsit nomine Vixit quide ante Tacitum,oc ob id uerisimiliora sunt uerba eius quam Taciti, qui sicribit nomen Germaniς uocabulu esse recenS, etiam cum Caesar quaplures longe ante eum mentione fecerint Germanorum. Quin re Liuius indicat se reperissie apud antiquOS autores, tempo
re Tarquinii Prisci, Germanos in Italiam prose ctos oce. Vnde igitur est ut Tacitus ex Germania nouum faciat nomen, nisi quod somnisi capitis sui ioscribit, sicut oc de origine Iudaeoru oc ueneratione Christianoru similia prodidit somnia rob id Tertullianus in Apologetico cap.rin. eum reprehendit,
uocati rabulam mendacem, id quod Straboni ab antiquis autoribus nun' factum legimus. Verisii mile igitur uidetur esse id quod scribit de Germa
nis,nempe eos a Gallis germanice loquentibus uocatoS fratres,qui usus apud Helvetios quot hodie inuenitur. Et cum postea Romani Galliam obti/nuissent,didicerunt a Gallis nomen illud,transtule iorunt , in lingua suam,ct uocauerunt fratres illos,
Deinde Tacitus non aperte dicit ne' interpreetatus est, nomen Germanis esse germanicum xio bulum, ut sit idem quod garman, id est, tot S uir, . cum alioquin germanica uocabula uerterit in limguam latina, qualia sint, brech herd, pstiem occ. Quare igitur oc praecipuu uocabulum Germanics nationis non uertit in latina linguam, si est Germanicum Notata fulsi et proinde in maiorib. nostris 3o magna ambitio & presumptio,ili sese hoc ambitio,.so nomine reliquis nationibus praetulissent,deno,
minassent Garman.' Addo Sc istud, uocabulum ipsium Garmaniae no sic oninino fuisse extinctu in Germania,sii fuisset uox germanica,potissimu cum fuerit