Aegidii Tschvdi claronensis, viri apvd Helvetios clarissimi, De prisca ac uera Alpina Rhaetia : cum caetero Alpinarum gentium tractu, nobilis ac erudita ex optimis quibusq[ue] ac probatissimis autoribus descriptio

발행: 1538년

분량: 163페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

111쪽

DESCRIPTIO.

sunt,in hunc usi diem tauros,uren. Non igitur hahet regio illa, de qua hic loquimur, nomen sium asyluestribus uris,qui nunt uisi sunt in ea,nec in circumiacentibus regionibus, sed tauri, ut iam diximus, in his regionibus uocantur uren. Nec consor messiunt sylvestres uri taurino capiti, quod Vra

nus populus in suis pingit clypeis, non obstante quod Caesar sic scribit lib. s. Tertium est genus eo rum qui uri appellantur, η sunt magnitudine pau φ tb infra elephantos,specie ct colore re figura tauri:

magna uis est eorum Sc magna uelocitas, neq; ho mini ne F serae quam conspexerunt,parcunt. Praee/terea cum populus Vranus ad bellum proficisci tur,utuntur symboli loco sono cornino,& is qui sonum illum reddit, uocatur Taurus ab Uri, officio huic deputatus, cogitur interesse bellis. Decio De filis obis this quomodo uenerint ad pagum Uxi, nonnihil sc opinio. colligit ex Procopio, Agathia oc Leonardo Are tino, sed nihil certum hinc haberi potest. Ita ex o his omnibus tandem inferetur,ante Rhaetorum in Alpes aduentu,aliquos Germanos, praecipue Gallicos Lepontios,qui Rhaetis longe antiquiores fuerunt, Alpes incoluisse,ati ab eis in hunc us* diem quaeda relicta in illa natione Germanica nomina. Alioquin nisi quidam illos montes antea incoluis,sent, Alpes ν peruias fecissent, quomodo fuissent

Rhaethqui tunc uocabantur Tusci,tam audaceS,Ut concederent ad loca tam agrestia,asipera, ec a nemine prius habitata praesertim cum fuerint populus

30 ignauus atl imbellis, re ob ignauia suam a patria sua per Gallos expulsi, coactic, derelinquere terra frugiferam Sc optimam, qualis fuit Tuscia,& sece dere in loca solitaria, invia, at* nuncb ab homini hus habitata Certe mihi sic peruiasium est,illos pri mum no parum horruisse ab Alpibus,uix, ausos

112쪽

RHAETIAE ALPINAEmisse illas transire aut intueri, etiamsi prius m eis habitauerint homines, itinerac, trita eis parata uenerint. At posteri eorum bellicosi facti sunt reuiri graues,ex terrs illius squalenti Θc horrida facie, dilatantes limites sitos, Zc construentes in diuersis locis multa fortalitia,quibus et nomina iuxta suam extranea linguam imposuerunt Recte igitur Pomponius Mela sicribit,Rhenum ab Alpibus 8cdein, ceps Germania diuidere a Gallia,sicut et ante Rhaetorum aduentum diuisit. Sic Strabo lib. r. scribit: io Primae Germanicae regionis partes sunt Rheno proximae,ab ipsius sere fontis initio,quoad in pelagus funditur. Quod aut isti limites hodie non inueniuntur,hoc accidit propter Rhaetos, qui in regio nem illam introduxerunt aliam linguam, nempe Italicam,aut ab Italica degenerante,ati ob id net Germani dicendi sunt ne*Galli. Vsi sunt autem Galli eo tempore Germanica lingua. Credendum

proinde est,quod post' Iulius Caesar Galliam do,

inuit,non fuerint Rhaeti alicuius magniWclari nominis, cum Caesar nusqua illorum mentionem fa,ciat:nisi malis per Nantuates,quoru meminit lib. .

intelligere Rhaetos. Videtur enim mihi suo tempore illud Rheni latus usit ad Alpes,Gallis annumeratum. Apianus Alexandrinus in libro qui Illy rius appellatur, putat Rhaetos a Caesare quocu deui

flos θc subiectos,cum ille Galliam sibi subdidisset. Id quod alii sic intelligunt,quod domuerit seu compescuerit eos,non autem deuicerit aut stibiecerit,ut supra quo F memorauimus. Adde, quod autores somulta scripserunt in fauorem princi Pum,quae ueritati non per

ia omnia consiona

inueniunt.

113쪽

DEI CRIPTI o. MDe unimis Alpibus, uae uulgo der Gotthat appelluntur. caput XXX HIEpontiorum altissimi montes, Unde arones ipsbrum scaturiunt, fuerunt olim ubcati Summae Alpes,de quibus Cesar scribit in principio lib.3. Videntur aut pro in Pterea sic vocati,quod omnes reliquos montes fastigiis suis,praecipit' set asperi tate excellunt. Publica uia,ct quae a pluribus frequentatur,que ducit ut to tra Summas has Alpes,uocat uulgb der Gottharta

Ducit aut ab Vrsa et Vrsellae solitudine ad TicinRqui est in ualle Lepontiorum.Est Sc altera uia qus ducit ab Ursa ex Vrsellae solitudine per aliumon, tem, qui uulgb die Furchen appellatur, ad fontes Rhodani in stiperiorem Vallesiam,qus 5c ipsa Lepontiorum est,ut praecedenti capite diximus.Sunt praeterea ecaliae uiae ultra Summas Alpes in Italia, nempe ex superiori Vallesia per monte Gletscher in ualle Ougstat: item ex Uallesia ad uallem Oste ab lae,uulgb Eschental,8c in uallem quae uocaturVallVechia,id est, uallis uetula. Porrb recentiores scri Ptores,qui uetusta nomina in Caesare elucidare studuerunt, asserunt Summas Alpes esse inter Sedu nos & Veragros iuxta Oetodurum, quod hodie Martenach appellat, comprehendetes simul montem qui Maior sanctus Bernhardus appellaturi Huius autem opinionis fuit Andreas Alciatus in Andreas annotationibus Taciti super is . lib. sed qui ibi toto Alciatus.

errat coelo.Siquidem Caesar ab initio lib. 3. non re

so fert Summas Alpes prope Octodurum sitas, sed ostendit ibi longitudinem tractus Antuaticorum, Veragrorum, Zc Sedunorum, ab imo loco usq; ad summum,diciti illos a lacu Lemanno,qui est Ge nevae, extensos per Rhodani alueum us' ad Summas Alpes:ubi Caesar haud clarius potuisset nobis

114쪽

s6 RHAETIAE ALPINAE montem Gotthardi, 5 regionem Lepontioris ace larum per SummasAlpes exprimere.Cui enim loco Alpium magis competit uocabulum istud, Summae Alpes,nisi ei unde in omne plagam mundi proruunt re diffundutur amnes Id autem fit in monte Gotthardi : hinc enim emittunt uersus me ridiem in Italiam Ticinus, Madia,& Tosia: uersus occasum aut in Galliam Rhodanus,quersius se Ptentrione per Helvetios Vrsia ex Arola: item uersius orientem usissi ad Curiam Rhenus anterior.lae ioptissimum itaque est annumerare montem sancti Bernhardi Summis Alpibus, qui in imo Vallesiae loco apud Veragros iace tota autem Sedunorum regio supra ipsum est, stupra quos Caeser Summas ponit Alpes, longitudine regionis a lacu Lemano

accepta,ut iam ex uerbis eius indicauimus. Proxume supra Sumas Alpes incipiunt Alpes Poenins.

castigatio notiti Alpinarum gentium,si ortu Aenio Atlas fisuis; ad Movieno in Pemini,quarum Plinias neu

minit cap. is. lib. cum Germanica eoruna drinterpretatione. cap. XXXIIII

N Plinio aut secudum aliosao. plurima nomina Alpinaru gentium

η quod ego arbitror is,

multiplici transcriptione 5c exemplarium cotinua deprauatione. Recensebo autem ordine nomina eorum usi dum perueniam ad Cotias Alpes, annotaboque ea maioris distin 'ionis

gratia maiusculis literis. Et primo quidem Plinius sorecenset octo Alpinas gentes, habitantes a latere Italiae apud Rhaetos oc Lepontios, ct hae sunt Τ R Ι V M P I L I N L s, ut Plinius eodem capite stribit,reliquiae sitnt Euganeorum,uocantur et hodie Tripleuer, sedem habentes iuxta lacum Cumanum.

115쪽

manum, quorum terra attingit terram Vestitit,atque Camunos, nisi quod interponitur mons quiedam. Oppida eorum iuxta lacu sunt, Domasium, Mussium, Glarea, uuli I schara, Glabedona, id est, Graueduneia,ec Suricum, uuli Surg, ct alia quaedam quae adhuc appellantur Tripleues C A Μ V N I. Apud istos oritur Ollius,ec uo cantur usi in hodiernu diem Camunen, ut stupra quoque memorauimus.Asserit aute Plinius etiam to eos ab Euganeis origine traxisse. Strabo lib. . ape Pellat eos corrupte Camulos, Sc dicit eos natione esse Lepotios, Vindelicios,Noricos alip RhaetiOS. V E N N O N E s. Hi hodieVinstomeret Eugadinex appellantur, ut supra quom dictum est. V E N O N E T E s. Hi fortassis postea Veia tonint,laodie aut Vettolini appellati sint.Sunt qui uallem Telinam ec Volturena, Germanice uelint esse Veliti'Italice autem Voltolinam.Tangit haec regio Vennones ab oriente, Camunes a meridie, to 6 Triumpilinos ab occidente. MI S A V C I. Hi in Plinio corrupte, ut mihi uidetur eguntur Hisarci,Sc sunt Leponti j,uocane hodie Masioxer tal: oc est Comitatus, in quo locantur Ruflee, latine Rogoretum,dc Galanckertat. Fuit quot olim ex Mnucis Bellentae, Italice Bellizona, latine uero Bilitionum dictum. Vetuestiores liters qus inueniuntur in Curiensi cathedrali ecclesia, uocant memoratum locum Masb Melaucum,& uallem ipsam uallem Mesaucam. o B R E V N I. Hiiuxta uallem Mesauca in Lepontiis habent sedem, inuenitur nomen istud in hunc usque diem. Nam uocantur siua lingua,vallis Breunia,Germanice aute Palenser tal. Ptolemaeus mentionem facit Breunorum,sed qui in Vindelicia

inter Lycum einenu sedem secundu eum habenti

116쪽

ss R Η AZ r I AE AL P I N AEde istis autem qui in Italia moratur nequa* Ioqui uidetur, cum Plinius eoru sedem collocet in eo latere montiu qui Italiam respicit, oc postea peculia rem mentionem faciat de Vindelicis superatis. NAVNES Zc FOCV NATES. Hi inter Lepontios quoq; n tractu Italiae habitantes, com putantur: sed quis locus aut populus illis hodie re-ipondeat, me latet. Recensuit hactenus Plin. populos Cisalpinos, sede habentes in latere montiu Italiam respiciente, ton unc enumerat populos habitantes in opposito latere,incipiens , a Vindelicis scribit sic: Vindeliciae 1 populi quatuor sunt, nempe CONSUANETES, quos Ptol. uocat Consuatas,& Florus Senones,ut A ventinus scribit, habent ν sedem inter Iseram 8c Aenum,ct , ut mihi uidetur, locus eorum fuit inter Landstitit, u)asserburg, oc Passe v,aut circiter.

2 VIR VCINATES, Uet,ut Aventinus putat

Thunicates,qui hodie die Tuncha appellantur,liabitantes secundum eundem inter Is eram ei Ratis ais ponam, dicti a Ptolemaeo Rhunicates, apud quos ec Fruxinum est, Germanice Frysingen,inter Iseram scilicet et Ambrum fluuios,ubi sedes est episcopalis in Vindelicis. 3 L 1 C A T E s uel L Υ C A T I I, populi sunt iuxta Lycum habitantes,appellati Lechgbme uel

die Lechreiner. 4 CAT TENATES. FIos quoque Strabo ILbro .recenset inter Vindelicos,sed uocat eos Clautenates. Hactenus de Vindelicis. ABIS O NTES. Ptolemaeus appellat istos Ambisontes, ponite eos ultra Aenum uersius seoptentrionem iuxta Danubii fluenta. Haec tantum de Noricis. Enumerat ultra Plinius quatuor popu lqs inter Lycum ec Rhenum habitantes, qui suo SPtoleis

117쪽

DESCRIPTIO. ssct Ptolemaei tempore Rhaetis annumerati erant. Horum autem nomina sunt, R V G V S C I, hos Ptolemaeus appellat Rhe- 3guscas tenenti meridiem,S uocatur hodie Rhin .gdmex re Rhintaler,de quibus supra diximus. Nostro tamen tempore locum habent citra Rhenum, sed ubi Rhaeti nonnihil terrae habuerunt. SVANETES. Ponit Ptolemaeus&hos uer a. sus meridiem,uidentur 9 mihi fuisse ducatusSueuoto rum,qui hodie praesectura esst, uulgo Landiuogincirca Rauenspurg sita. CALLUCONES, & secundum Ptol. Cu- 3 lucones, populi mediterranei, intra memoratos I9mites,& irtassis sunt Algoienses. BRIXENTES. Hos Ptolemaeus ponit ver sus aquilonem iuxta Danubium. Hae enus de Rhaetis Transalpinis, nunc audi quid Plinius talhat de Leponths Transalpinis. LEPONTII, de quibus Caesar scribit lib. .eto morantur iuxta fontes utriusit Rheni, ec in solitudine Vrsellae,cuius supra quo F meminimuS.

pite Plinius uocat quom Viberos, re dicit eos esse Lepontios, habitantes iuxta originem Rhodani, quorum 8c supra mentionem fecimus. NAVTVAT ES. Hos Strabo libro . uocat Nantuantes, & Caesar lib. 3. Antuates. Est autem pagus quidam in Helvetia,qui hodie Die maat re. Vchilandi appellatu incipiens a Rhodano et de so sinens in Arolam. S E D V N I. Horum ciuitas hodie Sedunum,

linsua sua Subaudiesi Seon, oc Germanice Sittenappellatur, Sc est superior regio in Vallesia. UER AGRI. Hi hodie sinit inferior Vallesia. quorum metropolis fuit Oictodurus,ut scribit Cata

118쪽

hetoo RHAETIAE ALPINAE

sar libo . modo autem appellatur Martenach. Pertra fium illum fluit amnis quidam a monte sancti Bernhardi in Rhodanum, sicut oc Caesar asserit ibi duos confluere amnes. Sunt qui putant locum sancti Maurit 3 olim Oetodurum nuncupatum, sed hi errant, quandoquidem oc historia seu legenda illius sancti 5c socioru eius exprimat oc clare ostendat, hos sanctos primum a motibus descendisse ad Octodurum,& inde ad Agaunuperuenisse, situm

in angust is Rhodanhail ibi martyrii supplicium

Agam . pertulisse. Oppidum Agaunu nominatur nostro Sinauritias tempore Sanctus Mauricius, locatur* in Veraegris,ct est clausit a quidam seu montium porta uersus Antuates, qui ibi incipiunt,& extenduntur se cundum cursum Rhodani ct laci Lemannici usi ad Iurassum montem 5c Arolam fluuium, de quiehus supra. Ab alio uero latere Rhodani δέ laci Lemannici,habitat Veragri,extenduntur , ultra sanctum Mauritium,et appellantur Pays du Gauolt: ec illi pertingunt usi ad regionem Fusieneier, qui Gallice Fontceny, 8c latine Vallis bona appellan Bodisiiij tur Plinius uero cap. . appellat eos BOdion tios, ec cillitate eorum Dinam, quae hodie Donoyuocatur, collocatur iuxta Lemannicum lacum, infra quam Allobrogum regio incipit. Scribit praeterea Plinius lib.3 .cap.ro. memoratos Octodurene ses, qui hodie sunt Martenacenses Veragri, fuisse ciues Romanos.Hi autem omnes, uidelicet Sedunt 8c Veragri, fuerunt postea uno nomine uocati Pallister,sicut A libellus prouinciaru uocat Octodurum ciuitatem Vallensium. Est proinde Octo durus sita in prouincia Alpi quae scilicet Poeninsappestant mam mons Poeninus apud Veragros est, sicut &Liuius dicit lib.1. dec.3. eos accolas esse

montis Poenini. Salit aut in uertice illius montis olim

119쪽

olim honoratum fuisse deum a montanis illis ho minibus, quem Poeninum appellauerunt, de dc Poeninus huic monti nomen hoc relictium est,sicut &eadem ratione a quibusda Latinis mons ille Mons Iouis Vocatus est.Cum aut incois illius regionis ad Christianismum conuersi essent, coeptilent detestari

daemonum culturam ct idololatriam,qua in monte illo exercuerant, ubi scilicet daemonum oraculare responsa accipere consueuerant,aduenit mona xo chus quidam Bernhardus nomine ex civitate Auegus a,oc abegit per exorcismu humani generis inimicum, coegit 3 in foedam quandam illoru monetium cauernam, ut fama incolarum habet, atq; in de aiunt montem illum dictum, Maiorem sancti Berialiardi montem, in cuius stimmo uertice est extructum monasteriolum hospitii loco. Sunt autequi monte Poeninualibi statuere conati sunt,quod Poenin omtame satis probare nequeunt. Pro mea sentetia est Strabo lib. . qui claris uerbis sic scribit: Salas ruao ager claudetibus rupibus urini cineius,Italis una per eam ualle uia est. Sunt aut Salassi hodie in uasele Augusta, uulgb Ouinaler appellati, inhabitantes uallem longa, ex qua multae aliae ualles utrin*in montes segregantur Tota aut resto ipsa cincta est rupibus, ut ex Italia seu Taurinis angusta quaedam uia in eam pateat: intrinsecus autem planicies quaedam grandis inuenitur,quae Germanice Zc Italice Bari uocatur,ficut oc olim quot Bardum apepellata fuit. In hac ualle crescimi optimi fructus,uiso num apianu,quod Muscatet I uocant,et alia uini genera, uocatur. O stat, a ciuitate olim Augusta Praetoria appellata, quae in medio huius regionis sita est,id quod indicant PIinius ec Ptolemaeus: nostris uero tempore est ciuitas episcopalis. Amnis . Durita maior, quem hodie uocant, la Doria, fluit

120쪽

M2 RHAETIAS ALPINAE per Salatas,ut Strabo quoi scribit. In hanc regio nem Sc ualllam unum duntaxat iter ex Italia per an gustias rupium transit,& positea cum ad superiora regionis loca uentum fuerit, diuiditur hoc unum iter in duo itinera ultra Alpes,ut Strabo quoi scribit libro quarto in hunc modum :inde bifariam diuiditur,una per Poeninum,per Alpium summita res,tumetis inaccessibilis. Idem eodem lib. A Lugduno occ. Poenino couersio,cum Rhodanum tra ieceris,lacumue Lemannum in Helvetiorum cam iopos. Rursum in eodem libro: Super Salastas in cacumine Ceutrones, re Caturiges, Zc Veragri, re NantuateAlacus γ Lemannus, per quem Rhodaenus estertur 5 c. Traiecto ita Poenino monte,in quo tantae angustiarint ut nullu uehiculum illud transire queat, ducit iter uersiis septentrionem ad Rhodanu Sc ad Gebenensium lacum, at ad camPos Helvetior' nempe ad locum die maat dictu. Haec satis probant Poeninum monte esse eum, qui hodie uocatur mons maior sancti Bernhardi. Sed io et uallis ipsa que est supra Augusta iuxta hos montes,omnino astipulaenostrae sententis,quippe quς a monte ipso uocatur Vallis Poenina, re in lingua incolentiu Uali Pelliana.Porrb Augustam illa Caesar Augustus primu fundauit, transtulit . in eam tria millia Romanorum, qui urbem inhabitarent. Vnde Strabo: Tribus Romanorii millibus Cssar Augustus missis,urbem Augusta habitandam tradidit,quo in loco Varro castra iam habuerat. Do muerat enim Varro ille Terentius Salastas in eo soloco. Caeteram Salassi originem duxeriit a Tauri scis,ut Plinius dici potuerunt octo millia arma torum militum ex se ad militiam destinare, ut Straho stribit. Altera proinde uia, de qua Strabo salebit,est priore multo tritiosiquippe qus re plaustris Permeabilis

SEARCH

MENU NAVIGATION