장음표시 사용
131쪽
ch locheri, inpana: m,tbdt,occide. Simi 8c alia multa similia, omnmo Germanicis non latinis alludentia uocabulis: uulgus enim rude no potuit ab initio singulas Iatinas uoces capere,atq; ideo plurimas retinuit ab antiqua Germanica lingua , taemetsi illas quoque lacerent corrum pant licui laetinas,nullam in pronunciatione re Re inates.Nesciunt proinde illas Germanicas esse uoces, usquin
adeo ab antiqua Gallica excideriit lingua. Sciendii o quot Romanos non potuisse id efficere, ut totam Galliam cogerent ad suam linguam,quia Helvetii pro maiori parte usi in hunc diem retinent suam antiquam Gallicam linguam,a qua nunt deflexe runt. Idem iudicium est de tota linea Rheni usque ad inferiora Germaniae loca, ubi bona pars Galliae Belgics Rhenum cotingit,ut surit Aquenses,Leoedienses,Tungri,Colonienses,& alii populi his confines, qui omnes utuntur antiqua Gallica lingua, , quorum linguam nos superiores Germani voca xo musaealtiendiscli,ob id quod comuniter S comu tantin i, oc aspiratione mediam in se ut maS mat, 1
das dat,sprechen prechen, obrest obret, gestandengetanden&c. Retinuit quoque Gallica natio ista distrimina in lingua Romana,ubi coacti si int lati
ne seu Italice loqui,n5 ualentes omnino renuncia re suae locutionis proprietati, raro scilicet utentes litera s, tametsi illam scribere cogantur propter lati nam linguam,unde uernacula eorum lingua est derivata, sed non pronunciant eam ex consuetudineso antiquae suae Germanicae linguωn qua raro usi fuerant hac litera. Exempla: scribunt hodie uostre, Sc pronunciant uotre: sic pro nostre legunt notre, Pro maistre mattre,pro estoitetoihail in alijs simi ilibus hunc tenent modum.Haec autem Omnia huc. icndunt,probantcb inferiores Germanos hodie te,
132쪽
vx R Η Ο Τ I AS A L P I N Agnere antiquam Belgicam linguam,dc Gallos olim locutos Germanica lingua. Refert Caesar libro r. . apud Heduos suo tepore summu magistratus ossit metiaret. cium dictu Gallica lingua Vergobret. Est aut uergGermanice uerggen, quando scilicet magistratus causas exequii 5 absoluit. Obret uero lingua inferiorum Germanorum apud nos est obresst, id est, summus seu supremus. Huiusmodi ergo uox Ger manica est,et quidem genuina,sicut et hodie in multis locis apud Germanos Praeses appellatur Verge roger, id est, executor: sic Schasther, qui negoctu ali quod tractat: ec Amman,qui uir est officη:& Ammeister, officq magister: Zc Burgermecte magi sterciuium: oc Schultheis, iussorec imperator deehitorum seu obligationum: Vergobrest,siupre , muS executor occ. Quod aut Heluet 3 qu0 ν Galli
censentur, aliter autem Germanica utantur lingua
uam Belgre,differentia selu est in pronunciando. einde Belgae raro utune litera S, ut iam diximus,
Celtae aut ea frequenter utuntur,habentes linguam x
sibilatricem,siicut di qui Gallicana inhabitant proeuinciam, Puta circa Auenionem,qui Sc ipsit Celtae
sunt,ec more sivo stribunt atllegunt uostre, maistre ct c. id quod reliqui Francigenae non iaciunt, at* ideo inter hos & istos consurgit diserimen ali quod in una et eadem lingua. Vnde re Caesiar lib.t. testatur, Gallos habere differentiam in lingua sua, in legibus re constitutionibus. Et Strabo lib. . . sicribit: Aquitanos, qui una pars sent ex tribus Galliae partibus,habitanta, iuxta montem utrub Runce souali dictam uersus Hispaniam, conformiores esse
133쪽
hus aliquantuIum dissimiles deprehendum haud secus quam nostra Germanica lingua hodie multi, fariam per Germanis partes discriminatur,tametsi una sit lingua. Vbi notandum GermanOS,praeser tim Sueuos, in lingua sua plus abundare literis lGallos,nam scribunt,teuiscla, unde et TeutoneS apPellantur, haus domus, gramsen horror, thewr caerus seu preciosus,fleis industri mein ineu,dein tuti, ausS e maul os,lauis pediculus, hedeuten significam re,reuter eques 8cc. Helvetij uero utuntur paucis
ribus literi Sc inferiores Germani,id est,Belgs adhuc paucioribus,loquuntur , cum tanta festinatione,ut Heluetij illos intelligere uix queant.Sueui uero re reliqui Germani longoedifficilius illos capere possint, quod utroruin lingua plus inter se diuidqhabeat in literis,l nostra Celtica di istoxu Belgica.
Vndehon mirandum, Ariovistum Sueuorum re Emestareat gem olim non potuisse bene intelligere lingi; Bel Simor .gicam,cum exercitum suum traiecisset in Galliam.
in Nam licet Hedui fuerint Celtae, fieri tamen potest, quod in regione illa Zc in ulterioribus illis Galliae Partibus,ubi Ariovistus bellagessit, incolae usi fuerint lingua Belgica, quam nos 'attiendiscli uoca mus,ut supra quot diximus, quae lingua in multis Germanicae linguae est dissimilis, ut lyff Ileb, dile ctus: op,urisiuper: n qnachi,nox: hilp,hilae,auxilium θ c. Vnde refert Cisar lib. i. regem Arioviestum ex diutino usiu didicisse linguam Gallicam. Fuit enim ea in interioribus Galliae, uelocissimae -- prolationis,iuxta Rhenum uero et in Helvetia tardiorem habuit pronunciatione. Porro ultra Rheenum in Germania ipsa adhuc tardius proferebat, potissimum in Bauaria 6c Austria. Nam illarum xegionum habitatores utuntur Isteris ad seperflui.
tinxem,proserunt γ Germanicam linguam tarde '
134쪽
u4 R Η At T I AE A L p ABrissime simul oris rictum distendentes. Sic itaque
Germanica lingua uersus ortum solis continuo tardiorem habet prolationem,in Gallia autem citissi. mam habuit olim,et hodie quot habet,ubi adhue G idni nonis Germanice loquuntur.Porrb ob lingus comuniciunde. nem,quam olim habuerunt Galli cum Germanis; appellauertit Romani Teutones,praesertim in Sueuica regione ultra Rhenum habitates, germanos. hoc est, fratres, quod scilicet Gallis in lingua,mori hus ecquibusdam ritibus cosormes essent. Beatus tamen Rhenanus putat Teutones Germanos di- . istos a Teutonicis dictionibus, quasi gar man, id est,totus uirilis: uerum hanc opinionem reiicit amtiquus ille geographus Strabo lib. . in hunc mo dum scribens: Germani nonnihil imitant Gallos, excellenti grauitate Sc magnitudine corporis atlpallido colore,sed Zc aliarii rerum specie,moribuῆ. consuetudinibus tritaec, couersatione,quapropter Romani iuste illis nomen tribuerunt Germaniae, perinde quasi uocarent eos fiatres. Nam genuinos ad fratres Romani uocat germanos. HactenuS Stra .ho. Nec obstat nostrae sententiae quod interdii per Caesarem, Liuium, Suetonium, Plinium 8c alios
quaeda nomina Gallica uiroru aut mulierum aut aliaru rerum comemorantur,que iam Germanics linguae no uidentur esse consona,quapropterquis
cogitare posset Gallos olim alia fuisse uis lingua
quam Germanica:haec inquam neminem mouere
debent:sed hic cogitandii, dieios historicos omnes Italos futile, qui non facile potuerunt nomina Sc 3o: uerba Germanica iuxta iam genuinam prolatio - .nem scribere pronunciare, addentes semper alse quid aut detrahentes: ut, si Germanus iubeat Italu proserre knectit, ille dicet negi. Sed 8c memorati Italici historiographi hoc unum curarunt in Ge
135쪽
D E sc RI P T I o. ris in cis dictionibus, ut terminat1ones earrum sera marent iuxta morem latinaru dictionu, per quod illae formam suam naturalem amittentes, obscurae
et imperceptibiles redditae sunt Item lisc uox Rudprecht, quae Germanica est, si iubeatur proferri ab aliquo Italo, ille more suo pronunciabit Roberi,si
cui re nomen Robertus hinc derivatum est: nam ille non poterit aliter pronunciare nomen Rud
precht. Sic ex Adelprecht Italus fecit Albertum, eto ex Sigprecht secit Simperium,ex mildprecht Phi,
libertunt,ex Humprecht Hubertu, ex LamprechtLamperium,ex Trutprecht Truperium, ex Gotae hrecht Gosperium,S ita de aliis multis,quae nomina scimus ortum sumpsisse ex Germanica lingua. Cum aut Germanica nostra lingua Italis et Grscis nihil sonet,illi pro arbitrio suo torquent oc format
nomina nostra ut uolunt. Hinc est quod nec Caesar nec alii potuerunt scribere Germanica nominaec dictiones secudum naturam et proprietatem eae aio rum, dc nos Germani ubi tales dictiones inueni mus,cogimur coniectura quadam uti,& ex uerbλrum sensu elicere ipsam Germanicam uocem. Scrihit Plinius lib.is. capas. Gallos adinvenisse forma aratri cum rotis, quam sua lingua uocat plammo rate, quae uox Germanica est, sed male scripta, de hei enim esse pflugradi,uel,pflug mit radi,quaS uo ces Plinius iuxta Germanismi proprietate eloqui nequiuit.Rursum idem Plinius lib.3 . cap. is .aut
dicit Pades Gallice esse latine piceam arbore, quae ιο scilicet seri picem, ubi ex parch sic enim vocamus picem fecit pades. Ab hac quom uoce fluuius Poyhabet nomen Padus, quod iuxta origine eius crea' cant plurimae piciferae arbores. Scribit tamen Pli
nius eodem capite, Ligures, qui re ipsi Galli su runt,inter Gallos habitauerunt,memoratum flu
136쪽
urum Padu sua lingua,quae Gallica fuit,hominasse Bodlatas Bodmctim, quod idem Polybius testatur lib. a. sonat , latine fundo carentem. Fuit re ciuitas quae dam hinc appellata Bodincomagus, sita iuxta flu
uium Poy. Fundo aut carere,Germanice sonat,boden mangleia,quae uoces magnam habet consenantiam cum Lodincomago. Rursum scribit Plinius Marga libro 1 .cap.6 .Marga Gallice,esse latine terrae adi
pem,Germanice erden marg seu hym.Et lib.3.cap. Eporedis 16. idem scribit, Eporedicas in Gallica lingua Pna iore idem quod latine bonos equorum domitore quod Germani uocat,abricliter der ros len.En uox ista abriclite uocatur corrupte a Plinio Italico scriptore Eporediher Atem Suetonius in albam cap. 3. scribit,Galbam esse uocem Gallicam, sonare , latine praepinguem. Sic enim in hunc usi diem praea pinguis apud nos irriserie uocatur halb,id est,uitulus. Iterum Suetonius in Vitellium cap. i8. scribit, Beco Beco esse uocem Gallicam ct Tolosiana, fgnare blatine rostrum gallinacei, quod nos iam vocamuS aoschnabet: etiamsi a beco quo ν dicamus hechen, id est, rostro letum facere, quod auium proprie est. Gessam Scribit quot Polybius, populos Gestatas Gallica lingua sic tiocatos, quod mercede condueti in milatiam ierint,sicut δέ in hunc usi diem conduc ii serinili uocantur Gestet seu Gisiet,qui pro certo Zc con
uento precio ad exequendum aliquid constitinint. Ex his facile quisque aduertere poterit,priuataS uoces Omnes ex Germanico derivatas sermone, GaI licainc, linguam olim eandem fuisse cum Germa, 3οnica. od autem historici eas di 'iones plerun perperam scripserunt, huius iam reddita est ratio. trin& Cornelius Tacitus in libello qui intitulat
de Germanorum moribus, annotauit quot non
nulla Germanica uocabula, sed quae pari modo,ut superiora,
137쪽
DESCRIPTIO. ri seperiora,lacera & manca inuentulanli enim petapetubest Italorum usus, ut nostras uoces nec .Lhere recte, nec eloqui ualeant. Hic autem Tacitus
scribit baritum pro brecht,nerthum proerd, frameam pro pstiembd 5cta Praeterea omnes Germaniae urbes habueriit proculdubio Germanica voecabula, sicut 'C hodie habere inueniuntur, ut sunt Uegens τι Numberg,Marchburg,Brandelaburg,Luneburg, ment- ὸ locis. Magdenburnu'irtzburg,Brunsi PQ,HildeSheim, io Stumar Ruttingen, anckfurt,Erdsuri,Schiomes iri &c. Ptolemaeus uero Germaniae celebriora Ioca recitanS,paucorum nomina comemorauit quae
ullum germanismuresipiant, nisi quod in quibus
dam finalem terminationem non mutauit, ut sunt
nogari: at reliqua nomina quaeponit,in nullo rest Piunt germanismum.Sunt aut ista,Phileum,Set tanda, celia,Phabiranum,Treua Leuphana,Lirimiris, Marionis, Coenognum, Cistina, Alistus,
i. Bunitium,Virunum,Virutium,Rhimium,SCuragum,Eucacadis, Naualia,MedioIanu,Tuderitam, Bogadiu,StereuntiRAmisia,Munitium,Moeuiu, Arineuia, Galegra, Susidata, Colancorum 8cc. ec alia quamplura,quae omnia recensita Si omissa, germanismum resipere debuerant,si recte Sc iuxta Germanici sermonis proprietate a Ptolemaeo scri
pia strissent.Nunc aut cum ipsemet eanomina non intellexerit,nec certe nec recte potuit pronunciare,
neq; iuste literis coprehendere. Sed serendu hoc estio at 3 coniuendum ei, cum Graecus fuerit at* extra neus. Eadem ratio habenda est in latinis historio graphis,qui mentionem faciunt multorum nominum Germanicor' ciuitatum 5c populorum, sed quae ab eis pro maiori parte perperam seribuntur, nec iuxta Germanicae linguae proprietate simiam
138쪽
ns R RAETIAE ALPINAE no lata, id quod accidit ex ignorantia eius linguae, ut etiam pleram sila sint contorta re lacerata, ut nec Germanica sint,nec Italica aut Gallica. Quapropter in Germanica natione, nomina Germanica quae passim inueniuntur, magis sisnt comendandare in luce producenda,l inaniter uersari aut occupari in uocabulis deprauatis,oc ad latini sermonis norma detortis, ait ex Germanico sensu in aliam uoce mutatis. Sic enim ex Caizen eliabogen,quod vocabulum adhuc est in usu,uidebis emergere Cat totos Melibocos,id quod Beatus Rhenanus pulchre explicauit. Sic π irtenher g Intuergi,Bar regio Vargiones, Teringen Caritiai,qui olim fuerunt Ducatus Carinthiae in Brisimia situs, confinis scilicet Frihurgo: id quod dico propter aliam Carinthia, quacum Kernten vocamus, S olim habitatores eius Carni uocati fuerunt,uicini Pannoniis Libuit deni hic et hoc adiicere,quod ciuitates δὸ populi Germanis temper habuerunt nomina Germanica, sicutWin aliis linguis ct nationibus, locis nomina fuerulimsosita secundum cuiuslibet linguae tenorem: ut in talia, Florentia, Bononia, Pisa, Alba, Os ia,Ferraria o c. Sic in Graecia secundum lingus illius proprietatem,oc item in Iudaea inuenies nomina loco rum esse Graeca dc Hebraica. Idem iudicium est de aliis nationibus. Sunt tamen in Gallia&Germa, nia quaedam Oppida, a Romanis uel reparata uel
de nouo extructa,quae retinuerunt nomina Romana, ut sunt Colonia Agrippina, Trophaea Drusi, Confluentia, Augusta Vindelicorum, Areusta 3 Minoptara. Rauraca dic. Non aut est mirandum quod Graeci
.uel Latini Germaniae nostrae loca nationes non Teutones etiam genuinis sitis nominibus expresserui,cum nos Gerextera corram mani idem faciamus in appellationibus suorum logorum.Nam Italica loca plerunt perperam-corrupte
139쪽
DESCRIPTIO. rupte exprimimus siris nominibus, ut Rhegium vocamus Rartz, Bononiam Bolongen,Mutinam Moden, Fauentiam Fient Ad pureum Tum Butarzen, Caesaream Augustam Saragossam, Finem teri ae zum instem sternen, Apuliam PuIie'Brutios AbrutTen 8 c plerunt detrahetes aliquid aut adincientes nominibus. Porro in nationibus nobis uicinis Italica nomina fiunt rectiora, quippe quae consena sint illi nationi Sc linguae,nostra uero aP, io pellatio illis omnino est distana: & e diuersb in Gallia Zc Germania nomina Germanica sunt nuina, quae uero a Graecis Sc Latinis scriptoribus sunt data,corrupta ait deprauata insi& ob idin certa:unde Germanica denominatio longe est praeserenda Latinae Sc Grecae denominationi,eb quod antiqua Germanica Sc Gallica nomina ab autori hus non fuerint accommodata iocis os proprietati linguae Germanicae,sed magis ad latinar um dictionum normam Sc terminatione detorta, aut ueriuseto deprauata. In qua sententia mihi quoqν subscribit bcolendiit. bed adhibenda sint exempla.Certe Cae, sar cum xeperisset Helvetiorum uirorum nomina
Graecis literis conscripta, quaedam desinebant MyGraecam liter quae facit cli,eb quod plurima Gexue
manica nomina hanc habeant finalem terminatio
nem,qualia fiunt Fridcitch,Henrich,Dietericli, A- detrich,VIricli occ. quam finalem syllabae latinus
sermo ferre non potest,Zc propterea fecit Caesar ex ,6 Graeco χ literam latinam X, ut patet in his nominibus Orgetori Dumnorix,Cingentorix,Ambio riX,Vercingetorix, Eparedorix, quae Gallicasiunt 'nomina uirorum: nam Orgetorix est Horderichuel Erentricli, Dumnorix Dumericli, Cingento'
rix Sinnentricli, Ambiorix Embericli uel deriu
140쪽
- R Η AE T IAE A L P I N AErich, Vercingetorix Verestaricii uel Seersinrita, paredorix Fridrich. Scribit proinde nonnihil Polybius Graecus lib. de quodam Gallo,quem nomi faicus Auraricum: ea autem uox Germanich sonathouptricli: ec hodie si cogeretur Italus proferre uQcem houpt, pro ea sonaret oiit. Scribit 8c Caesar lib.f. de quodam Gallo, quem appellat Catiuule, quς uOX germanica esst,nam senat Gotvolch. Iteni
lib. . Cotus inducitur, quae uox est Suto. Libro s. Cutruatus,id est, Gutrat uel Cunrad.Cicero in ora io stionibus oc Caesar lib.f. mentionem faciunt cuiuse ldam qui uocabatur Induciomarus diem Caesar lib. . meminit Viridomari. Et Liuius decad.; . libri ta iocat quendam Civismarum: θc decade l. libri s.
Combolomarum.Item Florus Epitome a. inducit quendam uocatum Britomarum. Omnes aute isti Viri quorum nomina iam sunt citata, fuerut Galli: ec in eam terminationem apud Germanos multa
quoque desinunt nomina,ut sunt Othmarus, Vol
syllabam martis significasse olim meyer, ut Othemeyer, VOlmeyer, Induciomarus HusimarA iri domarus Fridmar,Ciuismarus Cinsimar,Combolomarus Cunuolmar, Britomarus Barimar occ. Caesar lib.3. Liuius dec. 4. lib.8. mentionem faciut Luterq,quae uox est Germanica Luther, idem Lotharius. Liuius decan. lib.f. ponit Belloves, Bald-mys,Sigoues,Simys. Item dec. l. lib. s. Ortiago,