장음표시 사용
211쪽
Araneus crustaceus parte supina, de pruna Aranea marina Rondeleui . Araneus ma inus erustaceus alius. sunt crassis brachiis , hirsutis asperis, ut aculeata videamur, supina undiq; parte. Prior ea est magnitudine . qua depingitur : prona parte albus est cor
I t pore&pedibus, chelis vero aliquato
ι - δε coeruleis; supina vero ruber. Alter suis M a. h periori minor colore nigricato,p se
Ii tim pedibus, qui etiam proportione G. - νη corporis breuiores quam in priori am
parent.Brachychelorum tres depinxiamus species, omnes parte posteriore latiores: duas, quarum pedes chelis A proximi crassiores existiant. Prior est
y hondele iij, frequens in Lerino insu-Ia , nec sere usquam sibi ex rubro niagricans, Chelis valde breuibus ae tenuibus/ His pedes duo proximi longissimi proco
poris ratione, crassi, acutissimi, ut videatur natura voluisse, quod chelis detraxerat,pedum
horum longitudine pcnsare: Iidem lanugine quadain obducti sunt. Terni qui sequuntur etiam longi sunt, sed tenues & laeves, supina pars aculeos habet. Ab lim corporis figura noster discrepat Cancer qui sequitur, praeterquam quod etiam fit grandior.Corpus enim
lagenam crasso ventre resert, si demas caudam . Caput valde est acutlim. cui insunt duo oculi prominentes ab utroq; Iatere, & cornua paruo distantia inici stitio. pedes priores duo non tam longi proportione corporis quam in praeducto, nec undiq; ita crassi,Ied tan- Η tum primo internodio, quia natura chelas maiores de crassores huic dederat, caeteri pedes Iongi sunt& tenues, corpus supina parte aculeis horret,coloreq; caeruleo est, pronE albi, cat, priora pedum crassotum&chclarum tuternodia, coeruleo sunt colore, cui non nuhil viridis admiscetur non sine maculis, seu punctulis exiguis. sorcipes chelarum rubent. Ultimus dimidio minor est quam depingitur, vix enim Araneam grandiorem magni udine excedit, chelis crassis de longioribus q uam in praedicto pro portione corporis, reliquis pedibus tenuibus longissimis, quales sunt Araneae sapientis dictae. ore admodum acuto.& oculis a latere utrinq; prominentibus. Corpus undiq; asperum, praesertim chesae, α parte prona non sine tuberculis.
212쪽
De Crustassi Lib. I LCancer macrochelos albicano prone, & supine.
214쪽
cerniacrochelos alius prone. Canere brachyochelos Rondelet ij. Caneri minutioris 3c brachychesi speties.
215쪽
dis figuram omnino, refert.Coinua duo habet e fronte proininctia, brachia duo breui sorfice, quaternos pedes . Pelagi us est, Sc paruus, vix
unqua inter suos ales inuentus, sed panagro ex alto mari cum pelagicis piscibus in li- tus pertrahitur, neque admodum frequenter, quia pst ob exiguitatem faei e retium maculis elabitur. In maiorum Asellaru entriculis eiusmodi Cancros scpe inuenimus.
DE Cancris salsarum aquarum. superioribus capitihus dictum est nunc de ij . qui in
aquis dulcibus nascuntur agamus.Caiieruin 'aviatilena di fluuialcin Latini, sucin raeci καρκοον ποταμον vocanu Simeon Sethusin Calenus in Euporisticis, pagarum fluviatilem. Itali Granchio& Gramo communi nomine eum marino. Sarthan, vel Sarais than nheri, Arabichab Avicenna ab Elluchasem Vrhlen. Germanice dici potest ein Κrab.cin Seu si uuasserxrab. ad , differenti alii Cancri multa , quem Angli, di Belgae simpliciter vocant Crabbe. DEo inter se similes sunt Cancri marini & fluviatiles, ut vix aperitis Iι-mo piseatore . cum inviaem mistentui discerni possint, multiq; statuant
in i, lanium di irru ' Caeso Stai re totundiore esse fluviatile credidit.
Vieri , mini Ionius,mssit -m ouisul macei raro excidit: Fluuiatiles duriorevsti. 1 mundiorique cmn me contoguntur,vivioresqIac delicatiores sunt quam mali . Praetenta tibiis asperioribus, ct brachiis tortioribus aerugosioribus praediti sunt : triq; forcipe lunt multum oenati: sed marino frons non usquequaq; rotundatur. Marinus praete ea haedum lciti corticis colin rem refert, fluviatilis ex rusi nigritat. Marino ungues extremam tibiarum articulationeni faciunt. Pluviatiles multas crenas in gyrum circa ungues habent. Proinde etiam marini leues sunt, & longiores tibias habent. Sed Roudelerius , quaedam quae de corporis figura fluviatili Cancro adscripsit luees vra, attribuit marino, aut calami aut memoriae lapsu Cum enim Synonyniam ii Mutatilis rex itasset, haeos iudit: Est corporis quidem specie marinis senilis, Merum testare nuiore leuior . . cc ore minus rotundo brachijs primis crassioribusε longioribus, pio cinporis magnitudine, similiter & pedes habet.
216쪽
: N Gallia vi sunt nisin conspiciutitur, nec in Germania, & quo magis ast
septentrionem vergas, unde Astacos fluviatiles pro Cancris usurpant. Mihi tamen in stigidis locis degere.ideo persuadeo, quod Castorε se tancris explere tradat Dioscorides, quod sane animal di suuiatile & terre. stre est,nee non stigidorum tantummodo locorum incola. Reperiuntur stequenter in Graecia. Creta , Sicilia ,& Etruria, alijsq; Italiae partibus, ure non&Nilo, ut ex plurium recentiorum&veterum testim ijs comprobaldio . Cancros fluviatiles,inquit Milonius, in Creta plurimos vidimus,circa Colocasias & io Atho Μacedoniae monte: atque adeo in Cilitiae riuulis, qui non longe ab tiso defluunt: & ali icbi lub noctis crepuleulum ad quendam riuum montis Atho peruenimus Cancris ninstris Gammaris climini libus adeo abundantem , ut mille temporis momento capi potui Lsent: & pau Ibphst: Cum autem eos Cancros a nostris Caminaris diuersos esse obserua remus, eos ε mari perreptasse arbitrabamur: at obuertentes nos & regionem ad mare dostendentem contemplantes. loeum adeo sublimen&aditu difficilem animaduertimus rvt nullo modo perreptare eo potuisse iudicaremus: deinde eum exactius illos obseruassemus, inter eos & marinos masnam dissimilitudinem deprehendimus, & istic expresset, anno austriis Cancros esse fluviatiles a Cammaris diuersos. Habitant etiam in Nilo, ut his verbis testatur Aesianus: Cum autem Nilus in agros redundat, tum quidem circiter ' D triginta ante diebus longius ab eo in lora eminenti Ora Aspides unavum ketibus demi grant: quod munus a natura acceperunt tanti vi fluminis, tamq; operosi quotannis a eL Ium ac recessu in non modo non ignorent, sed ab eis etiam damno cauere sciant. Hoe idefacere norunt Testudines, Caneri de Crocodili : Hactenas Aelianus. Latent praesertim , in Iulo riuulorum
217쪽
PIS CIv Μ ae staceonina caratibus vescuntur,& ut emeti cimicri sarcophagi sunt.
Cum inuicem tangunt,pedes sibi ammdunt de voram,quod verum esse Rondeletius expertus est. Cum enim dueenros Romae emissct domiq; in aquam oti sese reficerent ciniecisset, ita inter sese conflictati sunt, ut plures quinquaginta muti l .itos reperirct, eo tan- .dem deuentum est. vi omnibus necatis, unus tantum superstes iuerit. Rotyae ligonibus e ficta scrobrives etiam trubia capi untur. e .
D paludem, inquit Aesianus, quae iuxta Ephecam metropolim existit
aiunt cauernam esse serpentium plenam maximorum r quae vi magnum acerbitatis virus habent in mordendo, ita tametsi ςκ cauernaprodeu tes usq; ad proximam paludem serpunt tamen natando traijcere conamtos,ut in cui positam ripam exeant,c acrorum, qui rasextensis incipibus conlprehensas intcrficiunt, metu deterrenturi itaqi cynquiescunt atque a transmittendo se sustinent . Cancrorum custodias is 'dantes & penarum metum exhorcscentes: ac nisi mirabili naturae dono paludis ripas Cancri incolerent. & tuta illic Omnia praestarent, dudum pestiscris serpentium morsibus incolae periissent. Haec Aelianus, quae hoc loco mihi recitanda videbantur, quia hi Cancri in paludibus aquarum dubctim degunt.
XIGIT a nobis Cancer ambiguum quidem insemeq; animai,
consueuerint capto pueri libenter illuderer sed humano generi non ponitus inutile, pro ope quam contra venenata homini liberaliter affert multorum contra se maledicti & contumelias deserit quibus iniust&damnari & immerito explodi a pictoribus& poetis issent inqui non habentes quam para sitis & adulatoribusaptiorem ae concinniorem in natura imaginem redderent, fluviatilibus Cancris eos comparauerum. liciter ideo com- , paratione illa uti sbi persuadentes, & ab aliis crediti, quid tota eius animalis figura &speetes huic hominum generi eorumq; studijs ad unguem congruere vi retur: responder tq; glomer & globus ille corporis: nec nisi venter tota in eo moles gulae coenarumq; studio de petitis undiq; a parasitis inulta scurrilitate lautioribus epulis. Numeroia aurem. illarum pro pedibus series celeritati totaq; urbe vagis eorum discursibus quibiis ad hi- Iatiorem se ibi ea illuxisse videatur, fortunam, quotidie properant. Denticulati itidem, 'serfices, quibus in astensu&periculo utitur&haeret id animal morsibus, maledictis . is Uandestinis'; suturris de delationibus,quibus apud principes alios exagitantes pro resa 'lutcq: eius curam laboremque suum pmbare dc gratiam inire nituntur . Postremoq; in 'summo dorso, veluti in altissima specula postri, exerti nunquam somno conniventes, dc ad omnia vigiles oculi, ingenio sagaciq ι coiecturae,qua consita,vota, amores,iras,odiaq; eorum quibus blandiuntur , intellaxisse volunt: ut inguinum modo corruptis, & in pus iam tumentibus assectibus illis adstat. Quam iniuste autem imprudentem; & contum Iiose id egerint, naturam intelligentibus cognouisse facile est: quae ambiguo & in humu, do siccoq. elemento pariter agensi animali, ventris inanem plaerumq; globum illum ideo dediti ut quemadmodum solent pueri alligato ex humeris subere, rotundiore de amplio re cucurbita , securam in piscinis primam auspicati natationem: sic posset & Cancre gi meris illius ope in summa aqua sine pericula fluitare. Multas vero illas & longiores ch las, vi per torram ingredienti alioru animalium modo in maiore proquentis aquae vi ge
te impetu, qualis per autumnum dc ver largior & inexpectata saepe descendit,appraelitas . stirpibus
218쪽
A stirpibus supra aquam, usquedum ea defluat, incolumis penderet. Mobiles postremo in
omnes partes & in excella constitutos oculos . nec minus a tergo qinum a fronte omnia videntes, ut infirmum tardumq; animal, cutiantes undiq; novis ex longinquo prae' cognoscere,&cauere:offerentimi se vite & salutis suae commoda certius astoqiu valeret. am oculorum seriem in homine desiderantes antiquiores aliqui, negatam nobis tam felicem naturam , & videndi potestatem, figmentis saltem Osicndere conati sunt, bicipι- tem Ianum,& toto corpore oculatum Inacluae uis custodem fingentes, ut quales a iu- tura factos esse nos oporteret,imaginibus illis salte intelligeremus: milla earum necessit te . si quae in Cancro sunt, sagacis naturae,non adulationis Ic paraliticae notas diligentius contemplemur: Haec omnia Marcellus virgilius.
X superiori itaque sensu tractum est illud emblema Alciati in Par
OMAE in foro piscario, cum carni interdicitur, filo appensi ac traiecti, ne ibrcipi bH alter alterius brachia,aut chelas laedat,prostant. Edules au- teiri sunt omni quidem tempore, sed aestare moliores & polleaquam durum corticem raucrint,tunc magnatum monsis apponi selent. A qui- vi eoquin busdam lacte se cantur,quo dulciores de meliorc S fiant, cum friguntur. tui. 'Credi etiam edi in Graecia solent: Cum transii cmus, inquit nollonius . - per montem Athon, iuuenimus Iluum quendam Cancris adco abundantem, ut vel initia testatim capi posuissent. Erant autem Astacis fluviatilibus disiimiles. eos ab itineri A duce persuasus,cum crudos ederem nihil unquam suauius aut delicatius gustaste mihi ui-- seindiue illi vete eiusmodi sint,sive esuries aut nouitas cibi in causasierint, haec ille.M., tis nutriunt, & corpora humectant. Quare marinis incarius ieruulas, adustosque humores pristigerare, ac diluere queune. Vnde quidam i iudicarunt qalatudine aliqua affectis salubriines e se nuuutiles. maritis os vero sanis magis couenire,propterea quod salsedinis aliqd id ipsis insiliqua palato 3ratificantur & appetentiam excitant. Et Avicenna in febribus hecticis, Im aqua hordei valdc probat fluviatiles,quod nihil salii habeant humidiore : suis marint. Idumali Cancer iluviatilis inquit, dulaciliis concoctu,plurimum alit. Emcndat ipsum decoctio, cum mes genus est quoddam leguminis . fabis. D vel pisis natura cogitatum marinus quidem subtilior est. Qui leporem marinum hauserunt, cum pilec; alios ouanes auersentur, solos suuiatiles Caneros libent ei edunt. DioscoridcS.
219쪽
A N CRI marini omnia possunt, quae fluviatiles teste' Dioscoride. At
Plinius,cum rem laqilaedam ex fluviatilibus descripsissen Minus, inquit, in omnibus his marini prosunt, ut Trasyllus author est. COctos aut assa tos comedi contra venena quaelibet Aetius iubet. Canerum fluviatilem admiscet Nicander antidoto aduersus omnia mala remedia. Et h Plinius: Cancri, inquit, fiuviatiles triti potiq. ex aqua recentes, seu cinere ali ruato, contra venena omnia prosunt, priuatim contra Scorpionum ictus cum lacte asinino ,eab., civi Vel si non sit, caprino, vel quocunque. Addi & vinum oportet. Aetius ad omnium reptilium tinus, crudos contritos commendat, si lacte potentur. Et Dioscorides, si ita bibantur ex lacte asinino auxiliari contra serpenti si phalangiorumq; morsus,& icorpionum ictus scribit. Nil etiam aequε aduersari serpentibus quam Cancros, sue'; pcrcussas hoc pabulo sibi mederi, cum sol sit in Cancro, torqueri serpentes ThrasyIIus author est apud FPlinium . Necant Scorpiones triti. de cum Ocymo admoti, ex Dioscoride. Sed mirum quod dicunt Magi teste t Plinio: Decem Cancris, cum o mi manipulo alligatis, Om-Mbgis, u- nra qui ibi sunt Scorpiones ad eum locum coituros, & eum Ocymis ipsos cineremue e f. ndi, ruso percussis imponi. Modum quo uri debeant, scripsit i Bulchalis. Ad viperae morsum Φma. 1. bibuntur e vino per se; vel cum staphide agria, sale& polio, ut testatur Aegineta, sed A tius dat cum lacte tritos,& plagae etiam adhibet. Aliud eiusdem remedium: Cancrorum s. viginti, Aegineta carnes terito cum farina triticea, Aegineta Scadiecta iride Aegianeta non habet iride dc calaminthe, rursus susticienter terito: idemq; rursus modico adiecto sale facito,&pastillos informato, quibus in umbra ex siccaris utitoriin potu quidem ex aqua mulsa, aut vino in cataplasmate vero cum lacte dis luito. Hoc remedium Archigia a raritia ni aut hori adscribit. Succus expressus cum Iacte si is aqua aut lacte) assumpto apii l aranea tum mine, a phalangijs morsos confestim liberare proditur apud Diqscoridem. Ra es si bibano trinaru . urcum lacte asinae contra morsum aranearum citrinarum pessima rvin idest Phalaias
χλxaras. rumn Scorpionum auxiliari ammat. Avicenna vero ein plastri modo impositos, aut in v cibo sumptos. Decocti de cum iure esitati ijs prosunt, qui leporem marinum hauserunt, si teste Dioscoride, & Aetio, qui & rursus ait: Crudi & e lacte triti dantur contra venen, M i ..., . t Q ictus, praecipue Scorpionis; sic&desperatum e poto lepore marino confestim sanab .
Notandum vero, eorum tantum carnem teri cum lacte. Idcirco minius atq; alii quos Ad C,nis supra nominauimus,contra venenatorum omnium morsus celebrat, priuatim contra scri abidi mor talena & angues: & contra leporem marinum, ac ranam rubetam. Mirantiam praedica-
sua. catur hisce Cancris inesse vis ad canis rabidi morsus. Dioscorides cinerem, qui duo cochlsaria expleat adiecto dimidio radicis sentianae modo σἁὰ γυτι-e--λι ρ - ενι, id est cum gentianae radicis cocleario uno; sic legitur in manu scripto codice ma- .esia, . A g QTrei uic malo prodesse scribit.aliqui thuris parie iniij ciunt unam, gerulari quiriq; ,hinia tisu, Cancrorum decem: de eorundem cinere haeae Plituus eruatus prodest Inuore potus p x ui,. riclitantibus cx canis rabiosi morsibus. Quida adiiciunt Ceotianam & dahi in vino.Nam si iam pauor occupauerit, pastillos vino deuorandos ita prςcipiunt. Auicennaqucti; ein rem eorum cum mcli prodesse aduersus canis rabidi morsus potum , ait: sed teste pro potum legendum est illitum. Hali cinerem asper in aceto laudat. Caeterum Aeschrionem piricus ille medicamentoru peritis imis senex conciuis de praeceptor Galeni, vivos in upatella aeris rubri, radiu urebat, donec facile in i uorem redigi possenta una decima in
ua, post canis sideris exortum, cum sol leonem ingressus esset. Huius puluerem tenui sImum cochlearii unus mensura ex aquae cyatho propinabat, cum recentior esset morsus, aut augebatur quantitas, si inueterauerat . Huic remedio tantam vim inesse scribit Galenus , ut dicat nullos periisse, quibus in temporc hoc datum esset. Plura de remedio contra canis rabidi morsus dicemus in volumine d quadrupedibus. ubi de cane agitur. Diacarcinion ex Iacobi Magni libello, furentibus, hydropho his, lycanthropis utilis antidotus recipit: Cineris Cancrorum fluviatiliai rachmas quinq; , gentianae unciam semis, rosmarini drachmam unam, spodii duas, hipidis laZuli scrupulos duos. Tere omisce. fiat puluis bibendus mane & sero. Aetius inter podagricas antidotos, hanc etiam quae mCancris est, describit: Ex Cancris, inquit, pharmacum etiam mollibus corporibus conducitiquod hoc modo componitur: Cancroru magnorum vivonim Hlorum in ereo vase
220쪽
A vase triente, gentianae incorruptae quinquuncem thuris integri de indiuidui albi unciam una: Datur inde cochleari si unum. Ad Cancrora vero exustionem ligna vitis exiguntur. Et stat sin describam porro & aliud pharmacum. corporibus recrementis abundantibus de mollibus conducens. Est autem id quod a rabido cauc mortis datur cuiuis, cuius cona positionem in sermone de canis rabidi morsu tradidimus. Adieci autem ego, inquit Philagrius, ad huius pharmaci apparatum etiam petroselini drachmas odis, ut plurimum vero decem quod urinae ciendae vim acquirat,& multos sane arthriticos iuvit, praesertim quibus tenerum & albu corpus fuit.mediocris mystri mensura ex eo datat aliquando ex aqua sol aliquata ex aqua mulsa. Quin & melle despuinato saepe ipsum excepi, quo validum de citra transparitionem adseruarem, deinde vero veluti prediet uni est, is ibedum exhibui; Huc usque Aetius. Caeterum Pelops Galeni praeceptor quod non oscitariter praetereum dum est caussam tradens, cur Cancri fluviatiles canis radibi in orsibus auxilium adserant: Non abs re,inquit, Cancer, eum animal sit aquaticum, prodest a cane rabido mortis, quibus videlicet metus est ne corripiantur affectu siccissimo, nempe rabie; quamobretu saneis etiam aquam metuunt. Ac fluviatiles, non marinos Cancros conuenire dictitabat, sciis licet, quod animalia marina ob admistionem salis natura siccissimi haud aeque Gaetam is tuerentur eam, quae est aduersus rabiem, contrarietatem. At cum quidam subiecit set. curis non omnia,qus in potabili aqua degunt animalia, perinde ut Cancri iuuare assolent quia, is inquit, similem Cancris praeparationem non admittunt. Nam horum ustorum cineremis exsiccatorius cum sit,canum mordentium venenum absumere, simulq; digerere professus is est. Haec igitur Polops dicebat ambitione magna iactans,omnium se tali u nouilla caussas. At ego,inquit Galenus, nisi plane me scire quippiam prius persuasum habeam, alijs persuadere non tento . Itaque nec Pelopis rationem , ut veram accepi, ut qui crebras habeat contradictiones: verum Cancros opinor ex proprietate totius substantiae prodesse. Nunc ut ad rem redeam.Teste s Plinio, triti in oleo & aqua perunctis ante accessiones in febribus
prosunt. Aliqui piper addunt. Alis decoctos ad quartas ε balineo egressis bibere suadent
in quartanis. Simeon Sestus. Paguros fluviatiles, pulmonibus ulceratis mederi, sed vescenoeere seribit. Avicenna extenuatis valde conserre dicit, hoc est hecticis de lenta febre laboratibus: hos enim humidum leue, ac modice refrigerans alimentum sugserere assirmat.
Qua etia in de caussa a Dioscoride & Plinio decocti &cu iure essit ii phthisicis pmdesse traC cluntur. Ite de sputo languinis, ut Elluchasein addit. Aetius etia in lacte conterit. Sed& m-- pta &cduulsa in asinino lacte triti maxime sanant, ut ait Plinius. Tritiq; sin tuli in hemina, aquae anginis medemur gargarizati:aut e vino auἰ calida aqua poli. Et rursus: Friti, inquit,& ex aqua poti alvu sistunt, urinam cient,in vino aluit, obscurus est hic locus. Bi a fauolus verbum cient repetit: tanquam in vinoaluum cieant, ex aqua sistant) Ad emptis brach ijs ealculos pellunt ii ibus obolis cum myrrha triti, singulis eorum drachmis, decoctio tamen eorum ventremisoluit secundum Ralam,quod Bralauolus repetit his verbis: Si Cancri cocti exsice tur.& in pulverein redigantur,sumanturq; ex vino, vel aqua ad duas drachmas: imo si quis copiose Canems edat, ventrem subducunt. Succum eorum cum melle hydr picis mederi Plinius author est. Et ex Archi sine apud Galenum ad hydropicos optime faeit & hoci Cancri fluviatilis sicci triti pedibus ae eminent ijs omnibus amputatis drachmam unam, alari drachma unam. Misceto,aqua re ipso flumine, unde Cancri extracti sunt aecepta & propinat aliqua trito vero pro asaro opobalsami par pondus additur. Aquam educens hydropicorum per uniuersum curationis tempus pota aqua, ex Nicolao Myr
pis , Cancrorum fluviatilium aridorum sine manibus & pedibus ademptis testis libram D unam iasari libram mam. Trita & comista ex aqua pluuiali fluuiali unde desumpti sunt
Cancri, dam bibenda. interdiam pro asaro seruatur. Videtur lila aliquid muti lum. &ex praecedentibuet Archiginis verbis restitui posse. Calen is tu euporisticis ad urinae disti l-tatem Pagurum fluviatilem conteriri& paniculo exprcssum exhibet. Triti & in vino poti testate h PIrnio profluuia sistunt ubi Brasia uolus male id de alui profluuio accepit & non de mensium & uteri fluxu cui tamen' Hippocrates prcscripsit in his verbis: Si fluxus victi oboriatur, Canctos fluviatiles in vino su Dcato:& quae siccant sumto & apponito. Et x tur- sui: Si fluxus uteri fiat,Cancros fluviatiles in vino Iuffocato, & de tali vino cum aqua bi-' hendum dato. Item rursus, si mortuus inquit, istus in utero fit, Caacros fluviatiles quinque,& rumicis ae ruri radicem,suliginem de furno omnia simul trita,& cum aqua mulsa unita sub dio per noctem exponat, & ieiuna ter bibat. Salii tam etiam remedium mor-sti extrinsecis. Triti& eataplasmatis more impositi extrahunt tela id est palos & Qeorpori inhaei emia aestibus Plinio & Galeno ad Pisonem. Uiura tritus & impositus ex.