장음표시 사용
11쪽
l. Disputationis hujus momentum. - CUm Deil omnium, quae OgnOSeere pOSSUmUS nobiliSSimum Sit Objeetum, im tantum, ut in ejus visione consistat nostra beatitudo aeterna nemo non videt, quanti momenti et dignitatis ea pars sit theologiae, quae in contemplando pSO Deo unie Versatur et quamVi eum nondum OgnOSeere OSSimVS, Si eut Si sed tantum e parte, per Speculum et in aenigmate i. Or. 13, 12,), tamen vel impersecta Dei cognitio Summi est aestimanda. Melius Si enim, inquit S. Bonaventur in 3 d. 23 a. 1 q. 4 vel modicum quid de Deo Seire, quam CoeleStium et terrestrium notitiam habere. Quoeire peros deremiae 9, 23 s. ita loquitur Deus: Non glorietur sapiens in sapientia 8ua, et non glorietur fortis in fortitudine sua, et non glorietur dives in initiis suis sed in hoc glorietur, qui gloriatur, scire et 088 me, qui Ῥ08um Dominus. InSuper utiliSSima est Reeurata, quantum per vires in hae vita mortali licet Dei cognitio. Quo enim sublimiori Dei dea fuerimus imbuti, e Sineeriori sensu reverentiae, humilitatis, amori ete replebimur studioque exardeSeemus virtutum Nosse enim te consummata justitia e8t, et scire iustitium et irtutem tuam, radiae est immortalitatis Sap. 15, 3. Multum deinde juvat Dei contemplati ad altiorem rerum reaturum Cognitionem, im ad contemnenda Omnia terrena secundum illa Pauli Philip 3 8 Verumtamen eaeistimo omnia detrimentum 88 propter eminentem cientium . Christi, Domini mei, propter quem omnia detrimentum feci et arbitror ut stercora, ut Christum lucrifaciam. EtSi ver nobi Omnibus viribus est conandum in Dei proficere cognitione, memore tamen eSS Oportet modestiae, autioni atque illius moniti Prov. 25, 27 Qui 80rutator est majestatis, opprimetur a gloria ).
DCf. navi id ii s de Spiritu opusc. XXXI c. 1, qui ad Amphilochium n. ISeribit: Supra modum delectatus sum attentione ac vigilantia elucente in tua illa
Hur ter Compend theologiae II s. d. I
12쪽
2 raef. V. de Deo uno Thesis LXXXVI. Dei exsistentia
2. Praelatus dirisio. - Prosessi catholica de De ad hane revocatur summam Credo unum Deum Patrem et Filium et Spiritum sanctum: prosil0mur igitur aliquid unum, indiStinetum, tribUS Commune, quod, ut videbimus, est natura et aliquid proprium, diStinetum, Unde in divina natura sunt tre perSonae quare diSputationem de Deo in duas distinguimus parteS, quarum prior Deum unum Seeundum naturam, altera Deum trinum in personi conSiderabit quae partitio respondet illi Dionysii Areopagitae de div. nom. e. 2 quamque SeeutUS St O uam a s eae 11M S
3. Ad tria capita omnia revocabimuS, quae de Deo quatenus Seeundum naturam est UnUS diSputari Solent. Inquiremus Seil.
1. in Hii cognoscibilitatem; 2 in divinae naturae proprietate persectionesque denique 3 in Dei, iacim, quae intelligendo volendoque explientur.
D habitu Deum inter et rationem humanam in Ordine
cognitioni S. 4. Propter eXOrta nOStra praesertim aetate Controversias de rationis humanae viribus ad Deum OgnOSeendum, prius inquiremus, quid hae de re secundum doetrinam re Velatam Sit tenendum. 5. hesis LXXXVI. nomo potest sine eMeIatione OSRiNG
Beela ratio Thesim statuimus in primis contra illos, qui negant hominem poSse Sol rationi lumine e rerum creatarum contemplatione ad Dei exsistentis notitiam pervenire sive pr0pter nimiam rationis infirmitatem, Sive quod non ea sit proportio inter finitum et infinitum, ut ex rerum finitarum
sententia, qua Ocem nullam e ii8, qUne in omni sermonis usu de Deo proseruntur, citra examen relinquendum Sse putas. Modeste de Deo esse disputandum agnOVerunt vel gentiles Ad rem Sunt imae δε e verba 7 nat. u. c. 30): Egregie AriStoteles ait, nunquRm no VereeUndiores 88 debere, quam cum do diis agitur. Si intramus templum compositi, Si ad Sacrificium accessuri vultum submittimus, togam adducimus, si in omne argumentUm modestiae fingimur quanto hoc magis facere debemus, cum de deorum natiar disputamu8, ne quid impudenter aut ignorantes affirmemus aut scientes mentiamur. Patrum testimonia de cautione in disputando de Deo f. apud et avium theologie dogmatum proleg. c. 6, e quibus Rufinus comment in symbol. post. n.' ait: Non me latet illa sententia sapientum, quae probo admodum dicit: quia de Deo etiam Vera dicere periculosum est, quae Storigenis hom 1 in ΕZech. In primi lege . Gregorii nag. r. 1 theol. OpUSU. XXIX, 122 S.
13쪽
solo rationis lumine cognosci potest.
contemplatione possit erui notio infiniti, Sive quod Deus sit prima veritas, quae prima omnium cognosci debeat quique propterea exigunt vel a institutionem seu revelationem quandam ipsius Dei pro primo homine, traditione dein ad ejus posteros propagandam traditionalistae); vel . Visionem seu intuitionem quandam ipsius Dei sub ratione entis ontologistae; cf. infra n. 11); vel e specialem illustrationem mentis ad ordinem gratiae spectantem; vel d. ideam Dei infusam seu innatam. In thesi non agimus de facto, num quilibet homo solo rationis lumine ad hanc cognitionem perveniat, Sed de potentia, num scit deficiente etiam revelatione homo solo rationis lumino illam assequi possit, postquam ad sufficientem rationis usum pervenit Thesis autem nunc est de fide ), ut patet ex cone vati eant sess. 3 de revelatione cap. 2: Eadem sancta Mater Ecclesia tenet et docet Deum rerum omnium principium et finem, naturali humanae rationis lumine e rebus creatis certo cognosci posse invisibilia enim ipsius a creatura mundi per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciuntur Rom. I, 20); et can. 1: Si quis dixerit, Deum
unum et verum, Creatorem et Dominum nostrum, per ea, quae facta Sunt, naturali rationis humanae lumine certo cognosci non posse, A. S. De fide tamen non est rationem posse etiam probare Dei exsistentiam. Cum enim in canone prius diceretur: Si qui dixerit, Deum . . . rationis humanae lumine certo
cognosci et demonstrari posse, A. S., deletum fuit a deputation pro fido illud, et demonstrari. g Id tamen tenendum est ut doctrina catholica, nam tam Bauta in quam Bonnest sex deer. Indicis 1 I. Jun. 855 subscribere
debuerunt prop. , Ratiocinatio Dei Xsistentiam . . . cum certitudine probare potest.
6. Demonstratio. Probatur 1. thesis auctoritate Scripturae Rom.1, 19 S. Quod notum cognOSeibile, o v δεστου est Dei, manife8tum 8t in illis Deus enim illis manifestavit. Invisibilia enim ipsius a creatura
munda, per ea quae facta uni intellecta conviciuntur, empiternariusque ejus virtus et divinitas, ita ut sint ineaecusabiles eici 2 10 S. Sap. 13, 1: Vani autem uni omnes homines, in quibus non subest sciendita Dei; et do his, quae videntur bona, non potuerunt intelligere eum, qui est neque operibu attendente agnoverunt, qui es8et artiferi . . . Quorum elementorum si specie delectati, deos putaverunt sciant, quanto hi dominator eorum pecto8ior est; peciei enim generator haec omnia constituit. . Aut si virtutem et opera eorum mirati sunt, intelligant ab illis, quoniam qui haec fecit, fortior est illis: . a magnitudine enim peciei et creaturae cognoscibiliter poterit creator horum videri . . . . Si enim tantum potuerunt 8sire, ut po88ent ae8timare seculum, quomodo hujus Dominum non facilius infenerunt 'PS. 18, 1 Aet. 14, 14 SS., e quibus liquet, hominem pOSSe Ee ire, intelligere, agnoscere, videre, invenire Deum, idquei Varios errores et Ecclesiae de hac quaestione decreta recensent He in rich dogm Theol. Ia 24 et III 433; leut gen instit theol. n. 114. 115 Scheebe est Iara statum quaestionis bene exponit Granderat in consi dogm. Onc.
vat illustr. p. 1 c. 2 Omment. 2.
14쪽
4 Trach. V de Deo uno. hesis LXXXVI. Exsistentia Dei
adeo lacile, ut vani, insipientes dicendi Sint ii, in quibus non Subest scientia Dei, et qui de his, quae videntur bona, non potuerunt intelligere eum qui est, neque operibus attendente agnoverunt, qui eSSet eorum artifex Quinam vero est sons, unde hane Ognitionem haurire possint Nulla sit mentio revelationis positivae, cujus tamen in primi mentio debuisset fieri ratione habita scopi auctorum inspiratorum imo son ab ea Omnino distinctus indieatur, Seil. quae videntur bona opera, ea quae saeta sunt. Atqui ex operibus et effectibus agnOSeitur artise conelusione prorsus rationali. Ergo Sol rationi lumine de his, quae videntur bona, potuerunt homines intelligere eum, qui St, i. e. Deum. Quid, quod inventio notitiae Dei ex creaturis Consertur eum inventione aliarum cogni
tionum rationalium n. 7), quibus etiam acilior dicitur 3 Erit ergo ut illa
rationaliS. 2. Thesis veritas lueuientissimo patrum Suffragio Onfirmatur, qui Scripturae doctrinam uberius exponente perSpieue docent, homine Solorationis lumine Sine positiva revelatione X contemplatione mundi ad Dei
cognitionem pervenire OSSe. Ex innumeris testimoniis i unum vel alterum audiamus. Ita Jo C hi ysostomus hom. 3 in p. ad Rom. n. 2: Unde notum est, O Paule, quod DeuS
suimetipsius cognitionem gentibus indiderit 3 quia, inquit, quod notum est ejus,
manifestum est in illis. At hae affirmatio est, non demonstratio. Tu vero mihi proba et ostende, cognitionem Dei manifestam fuisse illis, sed sponte illos praetermisisse. Unde ergo manifesta erat vocemne ad illos emisit minime verum id essedit, quod magis illos quam vox quaelibet attrahere poterat creatum orbem in medio posuit ita sapiens, idiota, Scytha, barbarus ex solo intuitu visibilium pulchritudinem edoctus ad Deum conscendere potest. Ideo ait Invisibilia enim j8ius a creatione mundiserea, quae facta sunt, intellecta conspiciuntur. Quod etiam
propheta dicit Coeli enarrant gloriam Dei Ps. 18, 1). Quid enim dicent in die
illa gentiles 3 ignoravimus et Itane coelum non audistis ex solo aspectu Vocem emittens rerum omnium harmoniam et concentum clarius quam tubam clamantem et: omnia in ordine manentia ac per pulchritudinem et magnitudinem creatorem praedicantia Quae paucis ita complectitur Cyrillus aleX., e. Julian. l. 2 c. 7 3: Praeclara et eximia opera licet voce destituta tamen proclamant quodammodo scientiam artificis, quam in se ipsis velut radiis reflectunt. Eundem fere in sensum disserit s. Augustinus serm. 14 n. I de philosophis , Quia viderunt etiam ipsi quantum videri ab homine potest Creatorem per reaturam, factorem per facturam, fabricatorem mundi per mundum, Paulus apostolus testis est, cui utique debent credere christiani. Ait enim, cum de talibus loqueretur . . . Revelatur ira Dei de coelo super omnem impietatem et injustitiam hominum, qui eritatem in iniquitate detinent Rom. 1, 18). Numi Haec diligenter collegerunt te ut gen Theologie de Vorguit f. 2 disp. sc 2 Franget inde Deo thes. 6 Sta hi die Lehre de Vater o de natiirlichen
15쪽
solo rationis lumine cognosci potest. 5quid dixit eos non detinere veritatem 2 Sed veritatem in iniquitate detinent. . . Occurrebat autem, ut diceretur ei: Unde illi impii veritatem detin6nt2 Numquid Deus ad quemquam eorum locutus est 3 Numquid legem acceperunt, sicut fraelitarum populus per Moysen 2 Unde ergo detinent veritatem vel in ipsa iniquitate Audite quod sequitur, et ostendit: Quia quod notum est Dei, inquit, manifestum est in illis: Deus enim illis manifestavit Manifestavit illis, quibus legem non dedit Audi quomodo manifestavit. Invisibilia enim ejus
Fer ea quae facta sunt intellecta conviciuntur. Interroga mundum, Ornatum coeli fulgorem dispositionemque siderum, solem diei sufficientem, lumen noctis solatium interroga terram fructificantem herbis et lignis, animalibus plenam, hominibus exornatam interroga mare, quantis et qualibus natatilibus plenum: interroga aera, quantis volatilibus viget interroga omnia, et vide, si non Sensu suo tamquam tibi respondent Deus nos fecit. Haec et philosophi nobiles quaesierunt, et X arte artificem cognoverunt. . . Quod curiositate invenerunt, Superbia perdiderunt . . . Ostende Apostole, et sicut ostendisti nobis, unde potuerunt pervenire ad cognitionem Dei, quoniam invisibilia ejus etc., ita nunc ostende, quomodo dicentes se esse sapientes, stulti laeti sunt ete gratiterum in EV. JO. r. 2 n. 4: Quidam philosophi hujus mundi exstiterunt et inquisierunt Creatorem per creaturam, quia potest inveniri per creaturam, evidenter dicente Apostolo Invisibilia enim ejus etc.
3. Neque desunt rationes, quibus thesi confirmetur. Quarum prima sit: Dogma est fidei catholicae, lumen rationi Adae praevaricatione non fuisse exstinetum. Altera ver e parte VeriSSimum St, quod docet Augustinus in Jo. tr. 106 n. 4: Hae vis est divinitatiS, ut creaturae rationali ratione jam utenti non Omnino a penitus OSSit abSeondi. Quo enim excellentior quis est, eo latius diffunditur ejus fama: quo potentior, eo magis e prodit Sua in Omnia potentia, praeSentia, pro-Videntia Fieri ergo non solum potest, ut homo rationis lumine perveniat in Dei cognitionem verum etiam fieri nequit, ut rationis lumine utens Deum ignoret. Quis deinde sibi unquam persuadebit, rationem pOSSe Vi principii causalitatis ex rerum vel minimarum inspectione legitime per- Venire in Ognitionem causae earundem si vero illud rerum universitati applicet Statim Oeeutire ac nisi revelatione juvetur Videre non OSSe, etiam rerum ordinatissimam universitatem habere suam causam Hine ad rem idem s. doctor incredulum ita alloquitur in Ps. 73 n. 25: Unde Seio, quia Vivis, cujus animam non vide, unde sui, Respondebis, quia loquor, quia ambulo, quia peror. Stulte, e operibus agnOSCO ViVentem,e operibu ereaturae non potes agnoscere creatorem Θ Similia habet Serm. 2 n. 4. - Quare Gregorius naZ.: Ratio, inquit Or. 28 n. 16, a Deo data et omnibus congenita et prima in nobis lex scit causalitati S Omni-bUSque eon Serta ad Deum nos deducit ex visibilibus. 7. hesis LXXXVII. Tune autem faciιitate retio hum H
16쪽
6 Trach. V. de Deo uno. hesis LXXXVII. Facilitas cognitionis Dei. sensu rereturαἶis, consentire, innat cum retribus aici possit; nec tremen ristere S. Mecuri enuum est, laeam Dei innαtrem.
Demonstrati p. I. Facilitatem rationalis cognitionis Dei tostatur
s. Scriptura et diserte Sap. 13 9 Si enim tantum potuerunt cire, ut po88ent ae8timare eculum quomodo huju8 Dominum non facilius invenerunt ' et aequivalenter, Sive eum OS, qui hae notitia Carent, Oeat insipientes, amentes, ineXeuSabiles PS. 13, 1 Sap. 13, 1 Rom. 1, 20 hinc Hieronymus p. 60 n. 3: AbSque notitia Creatori sui omnis homo peeu est; Sive eum univerSum Xhibet Oee non Submissa sed lata gloriam Dei proelamans, adeo ut Dei Cognitio quaSi auditu, visu a propemodum tactu attingi possit. Coeli enarrant gloriam Dei et opera manuum ejus annunciat sirmamentum . . . Non uni loquelae, neque ermone8, quorum non audiantur oce eorum. In omnem terram rivit sonus
eorum et in sines orbis terrae verba eorum etc. S. 18, 1 S. Nimirum
interroga jumenta et docebunt te, et olutilia coeli et indicabunt tibi. Loquere terrae et revondebit tibi, et narrabunt pisce mari8. Quis ignorat, quod omnia hae manus Domini fecerit Job 12, 74s. Quae verba pulchres Phinis a cleet 2 ita explicat: Tune autem homo creaturaiinterrogat, quando eas diligenter eonSiderat Sed tune interrogatae reSpondent, eum per considerationem pSarum homo pereipit, quod tanta ordinatio et QOnvenientia, quae invenitur in diSpOSitione partium in Ordine universi, nullo modo posset esse, niSi ab aliqua Superiori Sapientia dispensante. Sap. 13, 5 n. 6 λ) Quaerere Deum si forte attrectent eum aut inveniant, quamvis non longe sit ab unoquoqu nostrum Aet. 17 27. Quod et patre paSSim docent, Sive eum hane cognitionem homini insertam dicunt Sive eum praeeunte Tertullian de Speetae. e. χOeent: Nemo negat, quia nemo ignorat, quod Ultro natura Suggerit, Deum esse universitati Conditorem. erit ergo Seribit S. Bonaventura in itiner menti e 1: Qui igitur tanti rerum creatarum splendoribuS non illustratur, Oeeu eSt; qui tanti clamoribus non evigilat, Surdus St; qui ex his essectibus Deum non laudat mulus est; qui ex tantis indiciis primum principium non advertit, Stultu est.
8. Ignorantia in vincibili oriri potest vel ex desectu mediorum et haec proprie est invincibilis vel e desectu omnis impulsus adhibendi media, etiamSi Suppetant, quo in ea Suignorantia est potius in culpabilis. Neutra concedi potest in homine ratione utente relate ad cognitionem Dei exsistentis ut patet ex dictis. Si enim hinc quidem universum Dei exsistentiam ita praedicat, ut Surdu et Oeeus Sit, qui ho praeeonium non percipit inde Ver homo, qui Deum ignorat, amens, insipienS, ineX-cusabilis dicitur ignorantia invincibilis locum habere nequit. Quod et patres passim cum Augustin in PS. 20 n. ἈOeent: Deus ubique Se-
17쪽
Cognitio Dei non est innata. Tereius est, ubique publieus, quem nulli licet ut Si cognoscere et quem nemo permittitur ignorare. Ἐs in primi rea Laeli Lam v s Apolog. e. 17. opusc. XIX, 2. Ad haec OnSeientia omne obligat quum primum pervenserint ad rationis usum. Obligationi autem cognitione includitur notitia supremi cujusdam legislatoris. Quare bene Hugo as Vietor in
Summa Seni tr. 1 e. 3: DeuS, inquit, Sic ab initi temperavit notitiam sui, ut Sistut nunquam totu potuit Omprehendi, Si nunquam pro PSUS potuit ignorari. de autem totus noluit manifestari, ut sides haberet meritum nee totus Oeeultari, ut infidelitaide ignorantia non exeusaretur.
Hine liquet quid de ad hi ies, de hominibus eii qui Deum ignorent
censendum sit. Distinetione Seil laeta inter notitiam Dei rudem, inchoatam, eum ipso rationi US CODSertam et notitiam eXCultum refleXam negamus esse homines ratione utentes, qui Omni eareant Dei notitia. Sed quia prima Dei notio omnibus Communis SubeSt libertatiSUSui, quae ea uti eam eXeolere, sed et negligere, ObSeurare, etiam pervertere et corrumpere potest hine non negamUS SSe atheo praetie OS X eorruptione et perversitate eordis, qui vel a ita vivant aera nullus esset Deus h Deum non eurent nee de eo cogitare velint, vel . de dii exsistentia dubitent nolentes attendere ad rationeS, quae ejus XSiStentiam demon Strant, vel e primam Dei notionem ita rationis abusu corrumpant, ut idololatrae, quorum de Deo opinione atheiSm aequivalent, Vel d. etiam ratione SpeeiOSa Conquirant ad Dei exsistentiam negandam. Nullatenu tamen concedimu eSSeatheos theo retico et positivos, qui rationibu innixi vere sibi per- Suaserint non SSe Deum atque in hae persuaSione cordis tranquillitatem et quietem repererint.
9. Demonstrati p. II. Duplex distingui debet Dei cognitio rudis
altera, inehoata, communiS: altera a diStinetior, perlaetior loeupletior. Haec sane fructus est studii et reflexae inquisitionis, hinc labore aequisita. Prior vero diei potest naturalis, Ongenita etα, ut liquet X plurimi patrum effatis, quae diligenter collegerunt Thomas sinus de De I, 14s. Si auden mater theol dogm. t. i. 14 20. Et merito eognitio illa naturalis, Ongenita ete. Oeatur, quae ab explieatione Suque rationi Sejungi nequit, quae Sponte Sua oboritur in nobis e contemplatione uniVersi, qua homo, quin inSipienS Censentur et amenS, Carere nequit. Rusmodi vero est cognitio Dei rudis et communis. Unde vel C De ea seribit de divinat. -Εsse praestantem aliquam aeternamque naturam et eam SVSpiciendam adorandamque hominum generi, pulchritudo mundi Ordoque rerum Oelestium cogit 'Onfiteri. an tr. de Deo uno
p. l. e. 3. 4. 10. Demonstrati p. III. Non est nostrum data opera refellere idearum innatarum theoriam, cujus multiplicem expositionem reperies apud Th0-
18쪽
8 Trach. V. de Deo uno. hesis LXXXVIII. massinum I, 20 id unum contendimus, neque Scripturae testimonia, neque patrum effata, quae asserri solent, huic sententiae lavere, cum Vel ad rem non sint, vel commode possint secundum sententiam nostram exponi. Ad rem non sunt Scripturae effata, ut vel obiter legenti patebit. Ea sunt s. 4, 7 Signatum est Super nos lumen vultus tui Joan. I, 9 Erat tu vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum Rom. 2, 14 Cum enim gentes, quae legem non habent, naturaliter ea, quae legis sunt, faciunt ejusmodi legem non habentes, ipsi sibi sunt eae qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus 8uis; ob 36, 25. Patres vero cum notionem Dei innatam Vocant, hac voce significant tantum vel cognitionem, quae altas egerit in anima radices, vel quae Sponte Sua ipsius naturae rationalis impulsu citra diuturnum studium in nobis oboritur, ad oppositionem illius, quae meditatione acquiritur et labore vel deforis beneficio alieno, proindeque non est multorum. Quare Secundum S. Ph oh a m super Boeth prooemii q. I a 3 ad 6 , Dei cognitio nobis i n- nata esse dicitur, in quantum per principia nobis innata de facili percipere poSSumus Deum esse. Et revera patres ejusmodi effatis non negare Dei cognitionem mediatam, quae sit ex rerum creatarum consideratione, patet manifesto e thesi seq. Ceterum eorum effata non pauca propterea etiam ad rem non Sunt, quod in illis sermo non est de cognitione Dei rationali, sed
de cognitione salutari fidei, hominis christiani habitu igitur fidei coelitus praediti, qui diffusam habet caritatem in corde suo per inhabitantem Spiritum . in quo clamat Abba Pater Gal. 4, 6) Stentrumth. I. 5.11. hesis LXXXVIII. ηυιto minus statuere ιicet ri tu 'αιem
esse homini counitionem Dei mineuiratrem et irectam. DeeIaratio. Propositionem, quam thesi rejicimus, a Onc Vaticano damnari postulaviti Joachim ard. ecci, modo summus pontifex feliciter regnans in o XIII. cum Xysto card Riario larga, nam in ea continetur m LO-logismi forma et velut summa Censent scit hujus erroris patroni, Deum humanae menti seipsum immediate videndum praebere non quidem clare ut beatis, sed obscure et confuse sub ratione entis, veri, boni simpliciter unde sicut lux oculis nostris affulgens obj0 et ipsis xhibet et visibilia officit, ita in luce hujus visionis omnia nos intelligere ideoque ante omnia per Seipsum immediate Deum cognosci. Hanc vero cognitionem tuentur reflexione fieri clarioremae distinctam contemplatione enim rerum sensibilium mentem excitari ad distincte considerandam partem aliquam determinatam intuitus directi. Quae opinio omnino est rejicienda, unde etiam congregati s inquisitioni 18. Sept. 1861 censuit propositiones, quibus ontologismus nunciatur, tuto tradi non POSSe Inter has I. est , Immediata Dei cognitio habitualis saltem, intellectui humano essentialis est, ita ut sine ea nihil cognoscere possit: siquidem est ipSum lumen intellectuale. 2. , Esse illud, quod in omnibus et sine quo nihil intelligimus, est esse divinum. 5. , Omnes alia idea non sunt nisi modificationes ideae, qua Deus tamquam ens simpliciter intelligitur. Huc referri debent opiniones Ros mini prop. 1-7. reprobatae a congregatione . Officii I 4. Dec. 887, quarum . Sonat: Esse, quod homo intuetur, necesse est ut sit aliquid entis necessarii et aeterni, causae creantis, determinantis ac finientis omnium entium contingentium, atque hoc est Deus. gi CL eorum postulatum in actis cone vas collech lac VII, 84 ff., in quo invenies etiam rationes gravissimas, quibus postulatum suum muniunt.
19쪽
Ontologismus refellitur. 912. Demonstratio. 1. Immediata Dei cognitio Stridem atque immediata Dei v i di, ut notat s. Thim a s C. gentes III, 53. t Sane Deum
immediate cognosuere est OgnOScere Deum in Se pSO Seu per HUSAESSentiam ): quod sieri nequit nisi ipse Deus Sese praeSentem menti videndum exhibeat, ut Ontologistae ultro Coneedunt, imo tuentur. Atqui immediata Dei visio secundum Seholastilo et etiam patreS, Si prorSU Supernuturalis et cuivis intellectui creato indebita, ut data opera Stendemus in tr. de Deo Consummatore th. 247 eaque promittitur tantum praemii instar pro altera vita 1. O. 2, 3; Matth. 5, 8 1 Cor. 13, 12 1. Tim. 1, 17 6, 16. Ergo naturalis dici nequit homini Dei cognitio immediata. 2. Patres et theologi scholae data opera disserunt de ratione, qua
homines non solum ad distinctam et recteXam Dei notionem, sed ad ipsam etiam primam Dei notitiam perveniunt. Atqui Constanter Oeent per ea quae saeta Sunt, cereaturi nos Deum cognoseere atque in Dei Cognitionem pervenire. Quod si aesturatius in modum naturaliter Deum OgnOScendi inquirunt, triplicem distinguunt, Seil vium auSalitatiS, inmine-gationis, viam excellentiae n. 20); et etiamsi subinde concedunt cognitionem Dei esse immediatam naturalem, Ongenitam etin, Xeludere Volunt tantum perosam impleXamque deduetionem, non medium erent Urarum, ut patet ech ipSi patribus, ad quo adversarii provocant, qui vel generatim Statuunt, homines nonnisi e visibilibus ad invisibilium notitiam pervenire OSSe, ut Gregoriu naZ. r. theol. 2 n. 6 Vel pe-ciatim doeent, ideo cognitionem Dei SSe naturalem, Congenitam et , quod homo natura ipsa impellente ex contemplatione mundi ad Dei cognitionem perVenint.
Ita Tertullianus de resur carnis n. 2 ait: Deum mundi OmnibuS naturaliter notum esse de testimoniis operum; et contra Marc. I, 10: Aprimordio rerum conditor earum creaturarum cum ipsis pariter ompertu8 est, ipsis ad hoc prolatis, ut Deus cognoseeretur . . . Nec hoc quod Deum cognoscant ullis Moysis libris debent. Ante anima quam prophetia Animae enim a primordio conscientia Dei dos est, eadem nec alia et in aegyptiis et in Syri et in ponticis . . . Nunquam Deus latebit, nunquam Deus deerit Semper intelligetur, semper audietur, etiam videbitur, quomodo volet. Habet Deus testimonium totum hoc quod sumus et in quo sumus. Quapropter pulchre ait, Deum armaSSe tanti operibus notitiam sui . - , Quis, inquit s. Hilarius in Ps. 52 Π. 2 mundum intuens, Deum esse non sentiat γ' cf. in Ρ8. 122 n. 2. ad rem etiam Gregorius M. explicans Job 36, 25 scribit Morat. XXXVI, 25:, Omnis homo eo ipso, quod rationalis est conditus, obet ex ratione colligere, eum, qui Se Ondidit Deum esse, quem videlicet jam videra est dominationem illius ratiocinando OnSpicere. Cum vero dictum sit omnes homines vident eum, recte Subjungitur unu8quisque intuetur proeul. Ρrocul quippe intueri eum Si non am DCf. s. rhi m a s in J. 4 sent dist. g q. 2 a. l.
20쪽
10 Tractatus V. de Deo uno Thesis LXXXVIII. illum per Speciem cernere, sed adhuc ex sola operum admiratione ratiocinando conspicere. - Quare merito statuit Laur Justinianus de casto connubio Verbi c. 18 , Quemadmodum in patria Deus speculum St, in quo relucentereaturae ita in via creaturae sunt speculum, in quo creator Videtur. Ideoque inculcatis Thomas de verit. q. 18 a. 2: Nos aliter Deum notum habere non possumus, nisi e creaturis ad ejus notitiam veniamus s et passim alibi.
3. Damnata est a Clemente V. eum One ViennenSi Beguardorum
prop. 5: Quod quaelibet intelleetualis natura in se ipSa naturaliter est beata, quodque anima non indiget lumine gloriae ipSam elevante ad Deum videndum et e beate fruendum. Atqui anima humana non amplius indigeret lumine gloriae ipsam elevante ad videndum Deum, si visio Dei ipsi esset naturaliS.
Praeterea sequeretur, homines jam modo esse beatoS, cum in ViSione secundum Scripturas consistat nostra beatitudo. Neve excipiant ontologistae,nO Deum nune o b c u ne videre, beatitudinem vero consistere in dia a Dei visione. Respondet enim . Thomas de verit. q. 18 a. 1: Quidam dixerunt, quod Deum per essentiam videre non solum contingit in patria, sed et in via, quamvis non ita perfecte in via sicut in patria . . . Sed istud dictum est contrarium Scripturae testimoniis, quae concorditer in divina visione beatitudinem ultimam hominis ponunt. Unde ex hoc ipso quod aliquis Deum per essentiam Videt, beatus est . . . Non est autem possibile, ut ultimus terminus persectionis humanae accipiatur secundum aliquem modum intelligendi, quia in istis modis intelligendi possunt considerari infiniti gradus, quo unu alio perfectius intelligit undo oportet quod ultimus terminus humanae perfectionis sit in intelligendo aliquod perfectissimum intelligibile quod est essentia divina. In hoc igitur unaquaeque rationalis creatura beata est, quod essentiam Dei videt, non ex hoc quod ita limpide vel plus vel minus eam videt. Non igitur visio beati a visione viatoris distinguitur per hoc quod est perfectius et minu perfecte videre, sed per lio quod est videre et non videre. φ4. Hae theoria viam Sternit pantheismo. Si enim proprie rerum notione non Sunt nisi modificationes, limitationes idearum entiS, Veritatis, bonitati ete , quae jugiter obversantur intellectui dum intelligit et judicat, hisque notionibus exhibetur ipsum esse divinum videndum: Unum idemque SSe erit commune De rebusque mitis, modo tantum di VerSO, Deo illimitate, modo sinito aliis rebus, qui est ipse pantheismi error. Unde liquet, adverSariorum errorem niti dearum confusione. Confundunt notionem enti in genere, quod utique de omnibus rebus reati praedientur, uniea tantum nota OnStat et quod omnia participare concipiuntur, eum notione entiS, quod Si plenitudo του esse, 6 6 et v. f. tentrumth. 13. 5. Praeterea, inquit S.II O in x Super Boeth de Trin. q. 1 n. 3, Cum in divina essentia Omnia, quae dicuntur de ipSa, Sint unum, nullu erraret circa ea, quae de Deo dicuntur, quod experimento patet esse salsum. Et iterum ea, quae Sunt prima in Ognitione intellectus, Oportet esse eerti S-