Theologiae dogmaticae compendium in usum studiosorum theologiae ...

31쪽

De ineffabilitate Dei. 21 omni robore robustior, omni virtute viritior, omni pulchritudine pulchrior, veritate omni verior, et omni fortitudine fortior, et majestate omni major, et omni potentia potentior, et omnibus divitiis ditior, omni prudentia prudentior, et omni benignitate benignior, omni bonitate melior, omni justitia justior et

omni clementia clementiora Chrysostomus hom 1 quod daemones non gubernent mundum n. 3:, Quemadmodum laevia et lubrica corpora, licet innumeris manibus teneantur, nobis elabuntur et facile effugiunt, sic et Dei benignitatem, quantiscunque nominibus complecti conamur, ne sic quidem comprehendere OSSumus, Sed verborum nostrorum imbecillitatem ejus magnitudo longo superat intervallo.

Gregorius Mor. XXVII, 16 , Si homo de Deo loqui coeperit, illic quam sit nihil homo ostenditur, quia magnitudinis illius immensitate devoratur et quasi

in profundum raptus absconditur, quia sari ineffabilem cupiens, ipsa sua ignorantiae angustia deglutitur. Loquitur enim caro de spiritu circumscriptus de incireumScripto, creatura de creatore, temporalis de aeterno, mutabilis de immutabili, mortalis de vivificante, et cum in tenebris positus internum lumen sicut est nesciat, homo de aeternitate disserere cupiens, coecus de luce loquitur. Idem s. doctor Mor. l. 20 c. 32 n. 62 acute notat , In Scriptura .

cum de Deo aliquid indignum dicitur, movetur loquentis animus, velut si aliquando de Deo aliquid dignum dicatur. ene omne quippe, quod de Deo dicitur, eo ipso jam indignum est, quod potuit dici. Nam cujus laudi non subsicit obstupescens conscientia, quando sufficiet loquens linguas Sanctus autem Spiritus hoc ipsum hominibus intelligentibus insinuans, quam sint ineffabilia

summa et divina, his etiam verbis nonnunquam de Deo utitur, quae apud homines habentur in vitio, ut ex his, quae indigna videntur hominibus et tamen dicuntur de Deo, admoneantur scire homines, quod nec illa a Deo digna sint, quae dum digna habentur apud homines, digna putantur Deo. Qua de re bene disputatis Thomas in 1 dist. 344 3 a. di de verit. q. I a. 7 ad 10. Unde praeclarissime infert s. Augustinus Consess. l. 1 c. 4: Vae taeentibus de te, quoniam loquaces muti sunt. φ23. Propter hanc ineffabilitatem vocant patres Deum αυ-D OV i. e. absque nomine, quamvis illum etiam duplici alia de causa ita appellent; nomen Scit alicui imponere est superioris, quo caret Deus; et ratio impositionis saltem inter homines est, ut quis ab aequali distinguatur. Etsi autem Deus a nobis comprehendi et hinc adaequale nunciari nequit, poterit tamen,

quia quadamtenus a nobis cognoscitur, quadamtenus etiam nominari qua duplici propositione patrum dissidium apparens circa Dei nomina apte componitur. Imo quia Deum propter infinitam suam perfectionem nostrique intellectu angustias innumeris mentis conceptibus apprehendimus, innumeriS quoque nominibus et praedicatis designare licet quocirca Dionysius Areopagita sicut Deum dixerat αυωυυμου, ita etiam Vocat de div. nom. c. I TOλDωνυμον seu TIVωυ03.OV. Ad rem. S. Augustinus in JO. r. 13, 5: Omnia OS-

sunt diei domo sit nihil digno dicitur do Deo. Nihil latius hac inopia. Quaeri congruum nomen non invenis quaeris quoquo modo dicere Omnia inVeni S. Quae omnia paucis, sed pulchre in hymno 29 V. 11 S. Seet. I. Mig. 37, 508 c0mplectitur . GregoriuS RZ.: In te omnia permanent, ad te confestim festinant omnia, Tu omnium finis tu unus et omnia et nihil rerum.

32쪽

22 Tract. V. de Deo uno. De perfectionibus divinis. Cum neque unum is, neque muta, quem te appellem,

Qui es solus innominabilis et omninomius i).

De perfectionibus seu proprietatibus es Sentiae divinae 24. Cum in Deo persectiones identificentur eum Ssentia divina

n. 37), hane eo melius OgnOSeemus, quo pleniu illa noverimuS. QUO-eire eone Vatieanum eSS. 3 cap. 1 Deum reeensiti ejus perseetionibus ita describit: Sancta catholica apostolio romana Leelesia Credit et con-sfitetur, Unum eSSe Deum verum et vivum, Creatorem ne Dominum Coeliet terrae, Omnipotentem, ueternum, immenSum ineomprehenSibilem, intelleetu a voluntate Omnique perseetione infinitum; qui eum Sit Una SingulariS, Simple Omnino et neommutabili Substantia Spiritualis, praedicandu eSt re et essentia a mundo distinctus, in se et e se beatiSSimVS et Super Omnia, quae praeter ipsum Sunt et concipi possunt, ineffabilitereXeelSUS. Quare perseetione divinaS, non omne quidem, Verum eaS, quarum ConSiderati theologo vel magis necessaria est vel magi utilis,eXpendemuS. a Solent etiam proprietates et attributa diei. Attributi n0min designatur sensu latiori quidquid de Deo praeter ipsius Agentiae notionem concipitur et praedicatur, qua significatione complectitur etiam proprietates personales sensu strictiori magisque Vulgato designat eam perfectionem divinam, quae formae instar divinae essentiae quaSi Superadditae concipitur, ut sapientia, bonitas. Si hae accipitur significati0Πe, distinguitur a proprietate, quae non concipitur ut forma quaedam, Sed ut modus proprius et internus divinae essentiae, ut esse infinitum, immenSum te. Hoc autem assignari potest discrimen inter proprietates et attributa, quod hae quadamtenus a creaturis participari possunt, ut sapientia etin, sed illae creaturi communicari nequeunt. Proprietates grammati e designari sere Solent praedicatis negativis, ut immensus, institius te. attributa vero praedicati Spositivis, ut benignitas, sapientia hete.

25. Multipliciter distingui perlaetiones vel proprietates divinae Solent. Distinguuntur enim . in proprietate personales et S Sentiale S,

DCL denominibus Dei Thomas 1 q. 13: id ut gen Theolog dor orgeis t. 1 disp. 2 cap. g; de potioribus Schoeben 66 Hoinrich 158. )Cf. Schoeben 70 He in rich g 167. Ceterum quod nomen perfectio

attinet, bene notatis Thomas c. gentes I, 28: Sciendum tamen est, quod periectio Deo convenienter attribui non potest, si nominis significatio quantum ad sui originem attendatur. Quod enim factum non est, nec perfectum dici posse videtur. Sed quin omne quo fit, de potentia in actum deductum est et de non esse in esse, quando factum St, tunc recte perfectum esse dicitur quasi totaliter factum . . . Per quandam igitur nominis extensionem perfectum dicitur non solum quod fendo pervenit adactum completum, sed etiam id, quod est in actu complet absque omni factione, et sic Deum perfectum esse dicimuS. μ

33쪽

Τhesis XCI. Deus est infinite perfectus. 23d qua distinctione alias 2 in affirmativas seu OSitiva et negativas 3 in communieabiles et incommunieabile S, quae eum priori lare coincidit 4 in absoluta et re Spe et i VRS, quae QSpΙ- Ciunt erenturus; denique alii partitionibus missi 5 in quieseentes et uetuOSn Seu in perseetiones essendi et operandi. De his in sequenti suetione, de prioribus in hae agemUS. 26. Initio autem de in sinitate disseremuS, quae Ceterus perlaetio

fectionis. Hinc I. insunt ei perfectiones omnium creesturarum, non tremen . Omne uno eouemque molio, Se Derfectiones, qua Sim- νἐices Ocrent, formaἐiter, mixtae Nero eminenter.

Beela ratio. Infinitum illud dicimus, quod negative nullo habet

realitati et perlautionis limites, quod affirmative totam senti realitatiSque plenitudinem compleotitur, adeo ut nulla perlaetio in tota enti latitudine concipi possit quae in illo vel sormaliter vel eminenter non Ontineatur. Infinitum autem considerari potest 1 m ait et i ad Liber, et ita HS complexi omnium perseetionum 2 formaliter, et Si Contineturearentia omnimoda termini t limitationis a. radio aliter, Si CODSideratur illius radix, quae est ipsa summa independentiu et neeeSSita eXSi Stendi Seu ut a junt asottas. Pro triplici hac consideratione Deia merito

praedientur παwzελης, περtελης, Dz0zελ η- Perfectiones simplices illa dicuntur, quae pura realitate constant et in Sua notione ullam involvunt imperfectionem, ut bonitas, Sapientia te. ; et quamVi nomina, quibus ae designantur, modum creaturis competentem adsignificent, is tamen non est de ratione et definitione perfectionis, adeo ut non pereat formalis notio earum, si tollitur modus ille cf. n. 20 λ). Persectione Vero mi X tae eae vocantur, quae una cum realitate defectum admixtum habent, qui est de ratione formali illius perfectionis, ut esse corporeum, ratiocinandi facultate praeditum Me Non desunt theologi, qui persectiones diStiΠ-guant in mixtas, simplices et simpliciter simplices. Mixtam eam dicunt, quae excludit persectionem majorem a subjecto Simplicem, quae aequalem Simpliciter Simplicem, quae nullam excludit i). - Αliquam persectionem ine8Se ΟΥ- maliter significat soniologico inusso secundum suum proprium determinatumque conceptum. Inesse vero eminenter significat, inesse persectionem non cum ea imperfectione, quam adsignificat vel adjunetam habet, sed altiori et praestantiori ration0 Quod ita explicat ossius es. I c. 4: 4 In rebuS

Cf. s. Anselmus Monologi c. 5 opusc. t. S. Alii paulo secus perfectionem simplicem et simpliciter simplicem accipiunt. Illius nomine intelligunt perfectionem, quae vi sui formalis conceptus neque includit neque excludit limitem sedis eo penitus praescindit. Contra perfectio simpliciter simplex est perfecti pura usque Vi sui formalis conceptus excludit a se omnem limitem seu defectum. f. in Sanar de Deo uno . 1 p. 1 e 1 n. 6.

34쪽

24 Tract. V. de Deo uno. hesis XCI. Deus creatis ut aliud in alio emi non ter contineri dicatur, duo requiri Videntur: primum St, ut id, quod continet, sit praestantioris aturae, quam id quod continetur Si enim non est praestantius, non est ratio, cur illud dicatur esse in eo eminentiori modo, quam in se ipso . . . alterum eSt, ut illud, quod minus praeStans St, in illo praestantiori reportatur. Hoc autem fit poti88imum quatuor modis 1 si res per seipsam sit in alia tamquam in cauS . . . Si qualitates et accidentariae perfectiones contin0ntur in substantii eminenter, e quibus promanant . . . . si sit in alia per sui quasdam similitudines. Sic omnia inferiora dicuntur continuri minentor in intellectu, cum ea intelligit . . . 3. Secundum Vim agendi vel xt0ndendi s ad objecta, ut cum quidquid potest causa inferior, potest causa superior nobiliori modo . . . . Secundum ordinationem et aestimationem seu scundum rationum boni et appetibilis. Sic media Sunt eminenter in causa finali, quia solum propter finem aestimantur et ad illum ordinantur, et tota illorum bonitas a fine pendet. Hi quatuor modi persectissime locum habent in Do0 te. Virtualiter vero inest aliquid, si subjectum id producere possit ad quod tamen necessarium St, ut Subjectum eam perfectionem seu realitatem formalitor ut eminenter po88ideat. Aequi- Valenter aliquid inesso dicitur, si nos alia perfectio, quae eadem vel Similia praestare OSSit.

27 Demonstrati p. I. Infimitas Dei probatur 1. Seripturae flatis,

quibUS R. affirmatur, magnitudinis Dei i. e. perseetioni non SSe finem, numerum, terminum. Ita PS. 144, 3 Magnus Dominus et laudabilis nimis

et magnitudinis ejus non est sinis h0br. investigatio). Quem in . Seribit Hilari u n. 6: Haec Dei primam pra0cipua laudatio est, quod nihil in

Se medioere, nihil Circumseriptum, nihil mensum et magnitudini Suae habet et laudis. Virtus jus opinion non clauditur, Oei non Continetur, nominibu non nunciatur, temporibus non subditur Aretu ad id Sen-SUS DOSter St, ingenium hebes est, sermo mutus est. Finem magnisileentia ipSila neSeit, et aliquam metiendi se opinionem immensa magnitudo non patitur. Nuibu b. praedieatur major omni laude n. 18x. 20 β) laus enim est in ratione perseetionis: si ergo illius nullus esse poteSt terminUS, nee

huju erit limes quibus e dicitur: Domine, quis similis tibi PS. 34, 10;IS. 46, 9 te. vel solus praestans, solus justus et omnipoten et aeternu82. Maeli. 1, 8 1. Tim. 6, 15 ita vel Super omnia elatus aliaeque perseetiones X elu Sive e tribuuntur; quibus d. dieitur ipsa vita, Sapientia, Virtus n. 37 etc. nec e probandi vi carent illa testimonia, quibu Deus Salutatur omnipotens, vel Sistitur ut sons, o quo omnis persectio Hat Rom. 11, 36 1. Cor. 8 6, et prae quo omne gentes qua8 non in . . . quasi nihilum et inane reputatae sunt IS. 40, 15 17 Sap. 11 23. Hinc enim liquet Deum sontem esse inexhaustum omni perseetioniS.

2. In primis vero id probatur verbis Dei ad Moysen: Si diaeerint filii Israel mihi: Quod est nomen ejus ' Quid dicam eis ' Diaei Deus ad Moy8en: Ego sum qui sum. Ait 2 Si dices siliis Israel: Qui est ὁ υ)mi8it me ad os EX. 3, 13 S. Coll. IS. 4l 4 43, 10 S. Jo. 8, 58; pota

35쪽

est infinite perfectus. 251, 4. ). Hisee enim Deus Sibi Vindieat τι SSe tamquam proprium, quo reliquis distinguitur, sine ulla limitatione Simplieiter Seu ut vulg. Dionysius ait de div. nom. e. 54 4: Deu non quadamtenu eSLens, Sed Simpliciter et infimite totum in se esse Comprehendit et praeoeeupat. Quod si Deo competit esse purum Simplieiter, non quadamtenuS, nulla perseetio ei deesse poteSt.

Qua interpretatio et illatio luculento patrum suffragio confirmatur. Cf. Ρ et avius I, 6. Quis est Deus) interrogat A. Bernardus de consid. V 6. Non sane occurrit melius, quam qui est . . . Si bonum, Si magnum, Si beatum. si sapiontem vel quidquid tale de Deo dixeris, in hoc verbo instauratur, quod est est nempe hoc est ei esse, quod haec omnia esse si et centum talia addas, non recessisti ab esse. Si ea dixeris, nihil addidisti; si non dixeris nihil minuisti. Et Jo Damascenus . . I, I 0 docet: Ex omnibu porro nominibus, quae De tribuuntur, nullum aeque proprium videtur atque ὁ ωυ qui est: quemadmodum ipsemet cum Moysi in monte responderet, ait Dic siliis Israel: Qui est misit me. Nam totum esse veluti immensum quoddam ac nullictermini definitum essentiae pelagus compleX suo ipse continet. φ3. Probatur infinitas Dei a. ex ipsa notione ob SSe, quae Deo XSeripturae patrumque do et rina plenissime Competit. Seeundum modum quo res habet 88e, inquit S. Thim a S e gente I, 28 est Suia modia in nobilitate; nam e Seeundum quod Suum esse Contrahitur ad aliquem specialem modum nobilitatis majorem vel minorem, dieitur eSSe eeundum hoc nobilior vel minus nobilis. Igitur si aliquid est, cui competit tota virtus essendi, ei nulla nobilitas deesse potest, quae alleui rei Conveniat. Sed rei, quae St Suum esse, Competit SS Seeundum totam SSendi po

totam virtutem ipsius 8Se. Non potest ergo Carere aliqua nobilitate, quae alicui rei competat Siout autem omnis nobilitas et persectio inest rei Seeundum quod est, ita omnis desectus inest ei secundum quod aliqualiter non eSt Deu autem sicut habet esse totaliter, ita et ab eo totaliter absistit non esse. Deinde . ibi est limitatio, ubi esse distinguitur ab e8Sentia, ab hae reeipitur. Atqui in Deo nullum diserimen inter SSe et eSSentiam, eSt irreceptum. Ergo tantum patet SSentia quam esse l. e. illimitate.

Praeclarissime vero id ostendit s. Bonaventura in itinerario mentiSc. 5:, Volens igitur contemplari Dei invisibilia quoad essentiae unitatem, primo defigat aspectum in ipsum esse, et videat ipsum esse adeo in se certiSSimum, quod non potest cogitari non esse, quia ipsum esse purissimum non Occurrit,

nisi in plena fuga toti non esse, sicut et nihil scit oecurrit in plena fuga του esse. Sicut igitur omnino nihil nihil habet de osse ne de ejus conditionibus, Sic e contra ipsum esse nihil habet de non esse ne actu nec Olentia, nec Secundum Veritatem rei, nec secunduin aestimationem OStram . . . Vide

igitur ipsum purissimum esse, si potes, et oecurret tibi, quod ipsum non P0-test cogitari ut ab alio acceptum, ac per hoc necessario cogitatur ut omnimode primum, quod nec de nihilo nec ab alio potest esse. Quid enim est per e, i

36쪽

26 Traef. V. de Deo uno Thesis XCI. Infinitas Dei. ipsum esse non est per se nec a Se Occurret etiam tibi ut carens omnino et b)non esse, ac per hoc ut nunquam incipiens, nunquam cleSinens, Sed aeternum. Occurret etiam tibi ut nullo modo in se habens nisi quod est ipSum esse, ac per hoc ut cum nullo compositum, sed simplicissimum. Occurret etiam ut

nihil habens possibilitatis, quia omne possibile aliquo modo habet aliquid de

non SSe, ac per hoc ut summe actualissimum. Occurret ut nihil habon defectibilitatis, ae per hoc ut perfectissimum Oeeurret postremo ut nihil habens diversificationis, et per hoc ut summe unum Esse igitur, quod e8 e8Se purum et esse simplieiter et esse absolutum est HSSe primarium, aeternum, Simplici8Simum, actualissimum, perfectissimum et summe unum. Et haec Sunt ita certa, quod non potest ab intelligente ipsum esse cogitari horum oppOSitum, et unum horum necessario infert aliud. Quod brevissime expressit Hilarius in s. n. 3 , Ipse St, in Sese est, Secum est, a Se St, Suus ibi est, et ipse sibi

Omnia est, carens omni demutatione novitatis, qui nihil aliud quod in se posset incidere per id, quod ipse sibi totum totus est, reliquit. Lege et essium l. l, qui hos proponit fructus c. 6 e insinitatis divinae consideratione colligendos ,1 ut summa reverentia et humilitate cum Deo agamus et coram eo ambulemus . . . 2. ut Deum Supra omnia sincerissima caritate et benevolentia amemus ra ut Deum supra omnia diligamus amore ut sie dicam concupiscentiae, sive ut eum super omnia desiderabilia desideremus; . ut cognoscamus servitutem Dei esse nobilissimam eamque rebu omnibus, etiam Sceptris et imperiis anteponamus. argumentum utilis concionis CL Suare de Deo l. e. S. Sche eben g71.28. Corollariunt. Merito infert Oetor angelicia I p. q. 13 a. 11:-Dicendum, quod hoc nomen qui est tripliei ratione est maXime proprium nomen Dei 1 quidem propter Sui Signifieationem, non enim significat

formam aliquam, Sed ipsum esse. Unde eum esse Dei sit ipsa ejus es- Sentia et o nulli alii conveniat . . . manifestum est, quod inter alia nomina hoe maxime proprie nominat Deum . . . . propter HUS Universa litatem. Omnia enim alia nomina vel Sunt minia Communia, Vel Si Convertantur eum pSO, tamen addunt aliquid Supra ipsum Seeundum rationem. Unde quodammodo insormant et determinunt ipSum . . . 3. vero X HUS OnSignis eatione Signisilent enim esse in praesenti, et hoe maxime proprie de Deo dieitur. Cujus QSSe non novit praeteritum vel futurum. 29. Demonstrati p. II. in Sequitur, De ineSS Omne perseC-tione ereaturarum. Cum autem Deo infinito nulla insit imperilaetio, inerunt persectione mixtae Sine defeetu, quem habent admixtum ergo eminenti Ori ratione, quam earum noti prae e seri; Simpli Ce Vero, eum pura realitate ConStent earumque desectus imperseeti foret, Seeundum Suam propriam rationem i. e. Ormaliter. 30. I lie818 XCII. Cum a nita Dei erfectione intime neκα

Deel aratio. Ex 0gmate de infinitate Dei sponte sua Sequuntur magni momenti corollaria prius tamen quam ea inferimus, de simplicitate

37쪽

Thesis XCII. Deus est simplex. 27 est disserendum, ut infiniti notio et ratio magis illustretur et perficiatur. Simplex directe opponitur composito, in quo duo considerari poSSunt elementum materiale i. e. partes, et formale illarum Scit unio Quo minor inter partes distinctio, quo intimior earundem unitio, eo magis compositum ad rationem simplicis accedit. Nomine autem partis intelligitur ens incompletum, imperfectum, quod per alterum se ipsi communicans et uniens perfectionem accipit, ideoque quadamtenus est in potentia. Ex quibus liquetra simplex esse maXime unum in se, utpote carens vel partibus 2 compositionem oriri ex imperfectione, cum scit aliquid sibi non sufficit. Ideoque 3 id, quod vi Suae essentiae omnem perfectionem possidet et non extrinsecus adscitam habet, esse simplex compositionemque 1 in iis tantum locum habere, in quibus potentia et contingentia obtinent. Quare 5 ens, quod compositione non indiget ideoque simplex est, maxime erit perfectum ejusque simplicitas definiri posset: illa entis praerogativa, i cujus omnem persectionem, quam habet vel habere potest, per se sine pe cujuslibet elementi aut auxilii, quod ei posset quoquo modo accedere aut recedere, obtinet. Ab aliis definitur perlectio entis, vi cujus ab eo quaevis compositio et compositionis possibilitas exclusa est Thesis, quatenus Deum affirmat esse simplicem, de fide est profitemur enim indefinition fid0i cone lateranensis IV divinam naturam omnino simplicem , quod repetitur in cone Vaticano n. 24J.3l Demonstratio. OmiSSi patrum effutis ), qui passim docent

Deum SSe Summe SimpliCem, SimplieiSSimum, adeo Simplieem, Ut praeipSO Omni Creatura censeri debeat eompOSita, eamque perseetionem Olligunt ex Summa Dei unitate, ex praerogativa, quaeSt primum prineipium, ipSum SSe et ipSa veritas probari potest summa Dei simplieitas via assirmunte. I. De ratione omni reali compositioni est potentia, num Vel quaelibet pars est in potentia ad aliam tamquam ad aetum, vel Saltem OmneSparte Simul ad totum, in qu Omne perffieiuntur, totum enim maju quid

et perlaetius est singulis partibus hine etiam in partibus reperitur eSSentiali persectionis limitatio, quae nulla omposition infimita reddi poteSt, mutua ab invioem dependentia. Atqui hae in ente, cujuS SSentia SteSSe infinito, plane neeessario et independenti admitti nequeunt. 2. Deus ita absolute est alpha et omnium primus, ut nihil ante ipSUm neque re neque ratione SSe Ogitarive queat. Apoe. 1, 8 D08um t et o principium et sinis; quibus similia habes 21, 6 22, 13 IS. 4l 4 46 6 48, 12. Atqui Compositum sui componentibuS SPpOSterius, neque dignitatem primi Omnium prinoipii lueri potest nam in Om-pOSit parte rationem tibi, et Si dissolvatur του tu habent. Ergo en qUO priUS, O Simplieius esse debet. 3. Omni compositi indiget aliquo componente Si enim OmpOSitio St, ex pluribus est. Quae autem Secundum e Sunt plUra, in Unum

38쪽

28 ract. V. de Deo uno Thesis XCII.

non Conveniunt, niSi ab aliquo Omponente uniantur. Si igitur Compositus esset Deus, haberet componentem non enim ipSe Se pSum Componere posset, quia nihil est ausa sui ipsius; Sset enim prius Se pSO, quod est imposSibile. Componens autem est causa efficiens OmpOSiti. Ergo Deus haberet causam efficientem et Si non eSSet CRUS prim . . . . In quolibet genere tanto aliquid est nobilius, quant Simpliet US . . . quod igituros in sine nobilitatis omnium entium, oportet esse in sine implicitatis. Hoc autem, quod est in sine nobilitati omnium entium dieimUS Deum. . . nulla igitur compositio ei aeeidere potest. est S. Thoma Contra gentes I, 18 es. m. 3 R. T. 32. 5. Probatur Summa Dei Simplieita via ex eludente removendo

a Deo omnem OmpOSitionem.

Propositio I. In Deo nulla est compositio eae potentia et actu, ersto

Deela ratio. Potentia et actus, quando Sibi Opponuntur, U-plici Significatione, generie Seil. et Speeisie Reeipi OSSunt SenSU M-neri e potentia signissent Capaeitatem quamcunque alicuju ad aliquid, quae etiam dieitur potentia passiva, estque principium patiendi Seu reeipiendi aetii vero hujus Capacitatis Xpletionem adaequatam vel nudaequatam Sensu pestifico potentia designat vim saeuitatemque Sub- Stantiae virtute agendi praeditae, quae propterea dieitur activa aetUSVer hujus virtutis explieationem exercitiumque i). In qualibet re Creata CompOSiti e potentia et aetii reperitur, non vero in Deo et quaelibet reali CompoSiti Sive physica sive metaphysica revoeari poteS ad Om-p0Sitionem e potentia et nutu. Quare Si hae caret Deus, Omni Caret compositione reali ideoque erit SimplieissimuS. 33 Demon Stratio. 1. Probatur prop. ex notione Omnibu insilXa, Deum SSe enS, quo melius Oneipi nequeat. Melior autem est aetu quam potentia 2 ex infinitate Dei, quae incrementi est in ea paX. Persicitur autem potentia aetu; . e praerogativa, qua Deus est ὁ Α, ubi autem potentia, ibi desiuit saltem aliqua realitas seu aliquod SSe. Denique 4.

DE T Uo m a s in i dist. 42 q. 1 a. I ad 1: Potentia primo imposita est ad Significandum principium actionis sed secundo translatum est ad hoc, ut illud etiam tu ori recipit actionem agentis, potentiam habere dicatur, et haec est potenti pRS-siva, ut sicut potentiae activae respondet operatio vel actio, in qua completur potentia activii ita etiam illud, quod respondet potentiae passivae quasi perfectio et complementum, actus dicatur. Et de Ot 1 a P , Actus est duplex, scit primus, qUies forma, et Me inum dira, qui est operatio . . . unde et similiter duplex est potentia: Una activa, cui respondet actus, qui est Operatio, et huic primo nomen potentiae videtur fuisse attributum. Alia est potentia passiva, cui respondet actus primus, qui est forma, ad quam similiter videtur secundari nomen potentiae devolutum. De propositione cf. c. gentes I, 16.

39쪽

In Deo nulla est compositio. 29

apud Patrem luminum non est transmutatio nec vicissitudinis obumbratio

Jae. 1, 17). Sed quid, Subdit dial. 2 adv. ar Cyrillus aleX., hoe aliud

est, quam eonversi et eraSS Veluti VieiSSitudo, a potentia migrare in ae- tum Θμ Iisdem lare argumentis probatur, in De non SSe OmpOSitionem ex acultate et aetu, Sed uni eum esse elum. Unde Irenaeus docet Ι 12 n. 2 Deum non Seeundum aliud Cogitare et Seeundum aliud velle, quia totus est cogitatio, totus VoluntaS, Otu menS, OtUS JUX, totu Oeulus, totus auditus, totus On omnium bonorum; quae repetit piphantu, haer. 33 n. . Quare Deus, eum in eo nulla Sit potentia, Sed tantum aetUS actu puri88imus est, et Hu aetualita adaequat potentiam,

seu tantum Si quantum SSe poteSt. 34. Propositio II. 0gma est catholicum contra anthropomorphitas

statutum, Deum non coalescere eae partibus physicis, cujuscunque demum generis Sint ideoque neque esSe corporeum neque habere corpus. Quod probatur non solum corollarii modo, sed etiam 1 ex divinis litoris sive cum a Deus eXimitur ex ordine Substantiarum, quae corporeae sunt negaturque ei Similitudo cum illis Ex 20 4 Deut 4, 15 88. 27, 15 PS. 96, 7 105 19 S. IS. 40, 8 46 5 etc. Sive cum . impliciter invisibilis . Tim. 6, 16 praedicatur Quem nullus hominum vidit, sed ne videre potest; sive cum e dicitur Hebr. 12 9 Pater spirituum veritas ipsa, ita caritas I JO. 4, 8 SS. 5, 20 ete. Accedit 2 unanime suffragium patrum, qui oppositi erroris patronos inter

haereticos numerant anthropomorphiSmum Vero qua errorem, cogitationem turpiter Vanam, fultam Sententiam, Stultissimam haeresim etc. damnant. Quodsi 3 in divinis literis Deo adscribuntur membra humana, haec ei tribuuntur, vel quatenus humana forma apparuit, vel sensu metaphorieo , Stolidi, inquit ad rem Theodore tu sin es in Genesim, non adverterunt, Dominum Deum per homines hominibus loquentem audientium infirmitati ermone accommodare. Damascenus . . I, l. 35. Propositio ΙΙΙ. In Deo nulla est compositio eae essentia et w8istentia sicut in creaturis, in quibus exsistentia non est de essentia, Sed ad hanc veluti dono Dei creantis accedere c0ncipitur. robatur 1. Exod 3, 4 es n. 7), ubi Deus sibi tamquam proprium, quo a ceteris distinguitur, et eSSe, profecto actuale, vindicat. Atqui quod alicui ita est proprium, ut eo conStituatur et ab aliis distinguatur, est essentiale. Significat ergo Deu8, exsiStere

Sibi non esse accidentale, sed essentiale, non esse extrinsessus ad Seitum, Sed sibi insitum. Ad hae 2 ens, de cujus essentia non est exsistentia, Si COH- tingens, in potentia, ideoque Si revera Xsistit, productum. Atqui Deu Π0nes en contingens, Sed necessarium non est in potentia, sed actus puriSSimus; Π0n 8t productus, sed improduetuso ergo exsistentia est de ejus 8Sentiu neque hujus tantum pars, nec proprietas essentialis essentiam eonSequenS, ut patet, Sed eum ea plane identificata. f. s. Thomas m. o. Suare de De I, 2.36. Propositio ΙV. In Deo nulla est reulis compositio eae 88entia et proprietatibus seu perfectionibus, sed hae omnes cum divina 88entia ident cantur.

40쪽

30 Trach. V. de Deo uno. In Deo

Deelaratio. In creatis individuum superaddit aliquid essentiae i. e. plures notae proprietatesque in Oneeptu alicujus individui ineluduntur quam in Onceptu essentiae, qua individuum in Siaa Specie Constituitur. Num praeter nota es Sentiale compleotitur proprietate aecidentales notasque individuantes, quae pro diversitate individuorum sunt diversae et quibus ab aliis ejusdem speeiei distinguitur. Contendimus autem, in Deo idem esse divinitatem et Deum, Seu in De nihil Sse praeter ejus essentiam proindeque nullum esse reale diserimen inter hane et perseetiones, Omnesque perseetione eum hae identisieari. Hanc veritatem addoetrinum Catholieam pertinere, patet ex Cone. Olotan XV a. 688 et

rhemensi a. 1148), cui interfuit Eugenius III., quod contra Gilbertum porretanum i Statuit: Credimus et Onsitemur Simplicem naturam divit tutis esse Deum, ne aliquo SonSU Catholi QO OSSe negari, quin divinitas sit Deus et Duus divinitas. Si oubi vero dieitur, Domini Sapientia Sapientem, magnitudine magnum, divinitate Deum esse et alia hujusmodi

Credimus nonnisi a Sapientia, quae St pS DeUS, Sapientem SSe nonnisi ea magnitudine quae St pS Deus, magnum SSe nonniSi e ueternitate quae St pS DeuS, aeternum eSSe nonni Si en Uni tute ianum, quae est ipse nonnisi a divinitate Deum, quae eSt pSe i. e. SeipSO Sapientem,mngnum, ueternum Unum Deum. Resertur autem in hOe eone praeter

alias propositiones et hane suiSSe damnatam: Quod divina natura, quae divinitas dieitur, Deus non it, Sed forma qua DeuS St, quemadmodum humanitas homo non est Sed forma, qua homo St. 37. Demonstratio. Probatur propoSitio 1 loquendi ratione S. Seripturae et patriam, qua Deus non Olum dicitur bonus, SapienS, quod etiam

de creaturis diei potest; sed ipsa bonitas, Sapienti auo. 1, 4 5, 26 14, 6;1. JO. 1, 8 1. Cor. 1, 24 etin, quod de reaturi diei nequit. Nam ut Seribitis Leo ep. 15 ad Turribium opuse XXV, 127 α 5: Nemo hominum VeritRS, nemo Sapientia, nemo u Stitia est, Sed multi participes sunt veritatis et sapientiae atque justitiae. Solus autem Deus nullius partiei pationis indigus est, de quo quidquid digne uteunque Sentitur, non qualitas St, Sed essentia. Hae autem praedi eandi ratione Signi sientur, peri CL de in burti porretani aliorumque erroribus Gaia fredus i. contra US errores Mig. 185. 395 s.), et avius I, 8 et 24. Stochi esch der Philos des Mittelait. I 4 9 83 De Sa f. c. 2. Putant nonnulli eum admisisse reale discrimen tantum inter naturam et personas, divinitatem et Deum, non vero interesgentiam et attributa et inter haec ipsa. Doctrinae catholica adversatur etiam sententiam eam oes Di Dogmatili f. 1 p. 133 negantis proprietates Dei esse ipsum Deum: adversantur opiniones Hesychastarum, qui diu et vehementer turbarunt ecclesiam graecam. Distinctionem nimirum realem admiserunt essentiam Dei inter et operationem lumenque quoddam divinum. CLAEL. V, 19604s.