장음표시 사용
41쪽
identificantur perfectiones divinae cum essentia. 31
sectiones in Deo non esse qualitate ut in reaturis, Sed esse idem euiduntificari cum divina eSSentin. 2. Confirmatur BSSerti celebri patrum Xiomate, quod Augustinus ita enunciat de civ. Dei XI, 10 se Deus ideo Simplex dicitur, quoniam quod habet, hoc St, Xeepto quod relatiVe quaeque perSon ad alteram dieitur. Nam utique pater habet Filium nee tamen ipse est Filius; et Filius habet Patrem, nee tamen ipse est Pater. Atqui Deus absolute i. e. non reSpeetu ulteriu perSonae divinae dieitur habere sapientiam bonitatem, potentiam te. Si ergo Sapientia, OnitIS, Otentia; quare hae perseetione ab Hia essentia non distinguuntur i).3. Axiomatis acute hane reddit rationem S. An Selmu MODOl. Q. 6: Si divina natura non est justa nisi per juStitiam, ne ju Stu SSe poteStni Si per Se quid magi ConSpieuum, quid magi neeeSSurium, quam quod eadem natura est ipsa justitia 3 Quae ratio enueleatius ita potest proponi Deus est justus Atqui nemo est justus nisi per justitiam. Ergo Deus est justu per justitiam. Jam quaeritur, utrum Sit juStu per u Stitiam, quae St pSe, an per justitiam, quae non St ipse. Si illud, probata est assertio in Deo persectiones identificari eum SSentia Si alterum, Certe Deus non St juStu per e, Sed per justitiam adScitam, participatum,
neeeptum Verum tune Deus non ampli US SAet arae, independenS, RetuS
PUPUS, quod salsum ostendimus. Quam disputandi rationem de singulis Dei persectionibus repetere licet.
4. Sed insignis plane est disputatio A. Bernardi serm. 80 in Cunt. n. 6 , Divinitate, inquiunt Gilbertus ejusque assectae), Deus est, sed divinitas non est Deus . . . Sed si Deus non est, quid est Aut enim Deus est, aut aliquid, quod non est Deus, aut nihil. Equidem non das Deum esse hoc enim erat, quod Gilbertus negabat), sed ne nihilum quidem ut opinor)dabiS, quam Sque adeo necessariam Deo esse fateris, ut non modo abSque ea Deus esse non possit, sed ea sit. Quod Si aliquid est, quod non est Deus, aut minor erit Deo, aut major, aut par. At quomodo minor, qua Deus est Restat, ut aut majorem fatearis aut parem. Sed si major, ip8a est Summum bonum, non Deus Si par, duo sunt summa bona, non unum quod utrumque catholicus refugit sensus. Jam de magnitudine, bonitate, justitia sapientiaque idem per Omnia, quod de divinitate, sentimus unum in Deo sunt et cum Deo. Nec enim aliunde bonus, quam unde magnus ne aliunde juStus aut SapienS, quam
Bene Bandinus l. 1 sent dist. 8: Spiritualis quoquo creatura multipleX est. Quippe anima licet corpori comparata sit simplex, eo quod particulatim per spatia loci non diffundatur sed ubicunque est, tota est tamen nec in pS Ver Simplicitas est. Cum enim aliud sit artificiosum esse, aliud inertem, aliud acutum, aliud memorem, possintque haec et alia innumerabilia in animae natura inveniri, constatisSam non simplicem esse, sed multiplicem, cum nihil horum sit anima, sed haec ipsa habeat. Denique quidquid in Deo est, Deus supple, est): unde et ejus simplici-fRS pparet, praesertim cum idem sit habitum et quod habet. μ
42쪽
32 Trach. V. de Deo imo in Deo unde magnus et bonus ne aliunde denique Simul haec omnia St, quam unde Deus, et hoc quoque nonnisi Seipso. Atque iterum adversus eundem Gilbertum de consid V, 7 , Mihi vero non deest, quod cogitem melius hujusmodi Deo tuo. Quaeris quid Mera simplicitas Vero judici natura simplex multiplici antefertur. Scio, quod ad haec respondere Solent: Non multa, inquiunt, sed unam tantum divinitatem, quae omnia illa sunt, eo ut sit conferre asserimus. Α8seritis ergo, etsi non multiplicem, duplicem Deum et non ad merum simplex pervenistis, neque ad id, quo melius cogitari non potest. Tam non est simplex, quod vel uni aerit obnoxium formae, quam nec virgo vel uni cognita viro. Securus loquor ne is quidem, qui vel duplex est, erit meus. Habeo enim meliorem. Esto quod hunc numeros et multiplici anteponam: Sed plane prae simplici sperno. Meus Deus ipse catholico est. Tam n0 habet hoc et illud, quam non haec et illa. Si qui St, non quae est. Purus, SimpleX, integer, perfectus, constans ibi, nihil de temporibus, nihil de locis, nihil de rebus trahens in se, nihil e se deponen in eis; non habens, quod ad numerum dividat, non quae colligat ad unum. Unum quippe est. sed non um i tes m. Non partibus constat, ut corpus non affectibus distat, ut anima non formis substat ut omne quod factum est, sed neque formae, ut illis visum est . . . Si cor tuum usque hue aseendere potuit, Deum tuum infra quomodo collocabis Ipse sibi forma, ipse sibi essentia est in hoc interim gradu suspicio illum et si alter potior appareret, illum potius darem. Numquid verendum, ne cogitatio transvolet illum Quantumcunque in altum proficiat, ultra est. Infra quod homo cogitare p08Sit, Altissimum quaerere ridiculum est Statuere, impium Ultra non citra quaerendus est. Ascende adhuc, si potes, ad cor altius et exaltabitur Deus. Non est formatus Deus forma est; non est affectus Deus affectio est. Non est compositus Deus merum impleX est. Et ut liquid noveris, quid simplex dicam idem quod unum Tam simple Deu8, quam unu est. Est autem unus et quo modo aliud nihil. Si dici potest, unissimus est... Nihil in se nisi se habet. Cf. te ut gen Theol. de Vorg. t. 1 d. 2 c. 2.38. Seholion Haec praedicandi ratio, qua de Deo praedicata substantiva abstracta affirmantur, est admodum apta ad Dei perlaetionem et X-cellentiam significandam. Exprimi 1 summam ejus simplicitatem praedicata enim adjectiva bonu8, sapiens te semper adsignificant aliquam compositionem adjacentem, inhaerentem perseetionem. Nam qui Si bonus est
habens bonitatem; qui vero dicitur habere bonitatem, videtur ab ea distingui. non esse ipsa bonitas ideoque ut sit bonus, ab ea informari debere insormatio vero Supponit compo8itionem Exprimit 2 perfectionis divina infinitatem quid enim b0nitatis illi deesse potest, qui si ipsa bonitas Exprimit
3 perfectionem originalem, nam bonitas non alia bonitate, sed se ipsa est bona, ideoque significat 1. Deum non esse bonum feeundum qualitatem, Sed seeundum essentiam Tamen quia ejusmodi praedicata substantiva perfectionem exhibent abstractam a subjecto scit per mentis operationem), ne qui Sputet Deum habere esse tantum in abstracto et deale, seu tantum in hominum mente, neque SSe in Se et per se subsistentem juverit praedicatis substantivis se abstractis addere praedicata oneret atque etiam dicere, Deum esse bonum, Sapientem tta, quo Significetur ejus objectiva subsistentia. Quare duplex haec praedicandi ratio tam per nomina abstracta quam per On-
43쪽
perfectiones absolutae realiter non distinguuntur. 33
creta se intuo perficit et complet. in s. Thoma in I. d. 334. I a 2 , Unde patet quod . . . neutra ratio abstracti et concreti secundum totum Deo competit nec abstractum propter imperfectionem, nec concretum propter compositionem. Sed quantum ad aliquid utrumque Vere dicitur, quia et concretum propter perfectionem subsistentiae et abstractum propter simplicitatem. Cf. I p. q. 34. 3 ad 1 AE. 32 a. . Ad rem ero q. 40 a. 1 ad 1 docet , Propter divinam simplicitatem consideratur duplex realis identitas in divinis eorum, quae disserunt in rebus creatis. Quia enim divina simplicitas excludit compositionem formae et materiae, sequitur quod in divinis idem est abstractum et concretum ut Deitas et Deus. Quia vero divina simplicitas excludit compositionem subjecti et accidentis, sequitur quod quidquid attribuitur Deo est ejus essentia et propter hoc sapientia et virtus idem sunt in Deo, quia
ambo sunt divina essentia. φ39. Corollaria. Ex his equitur 1. Deum 88 8uam 88entiam. In omni enim O, inquit S. Thoma e gente I, 21 quod non Si Sun S- Sentia Sive quidditas, Oportet aliquam SSe OmpOSitionem Quum enim in unoquoque Sit Sua SSentia, Si nihil in aliquo SSet praeter HUS SSentiam, totum quod res est esset ejus eSSentia, et Si ipsum eSSet SURAESSentia. Si igitur aliquid non est sua essentia, oportet aliquid in eo eSSe praeter ejuS SSentiam, et Si oportet in eo SSe OmpOSitionem. Unde etiam eSSentia in compositis signifieatur per modum parti S, Ut humanitas in homine. Ostensum est autem in De nullam SSe OmpOSitionem Deus igitur est sua essentia. Sequitur 2 perfectiones divinas absolutas realiter ab invicem non secerni. Di CimVS ab Soluta S, nam proprietate relati Vae, quae Seil relatione perSonne ad perSOnam Ontinentur, quia ibi opponuntur ut paternitaS,siliatio te , realiter ab invicem Sesternuntur. Porro perseetioneS, Seu proprietate absolutae eae di euntur, quae iant Solutae a relatione perSonae ad aliam personam divinam, ut sapientia, Omnipotentia ete. Patet verita eorollarii si enim Omnes perlaetione divinae absolutae cum essentia identificantur, ita ut Deus non solum singulas habeat, Sed sit ipSa bonitas, Sanctita ete. n. 37) liquet, ea non qua parte eonStituere divinam S- Sentiam, Sed inter Se identisieari. Eadem magnitudo ejus est, inquit Augustinia de Trin. VI, 8, quae Sapienti . . . et eadem bonitRS,NUB Sapientia et magnitudo, et eadem veritas, quae illa omnia. sane attributa si non identificarentur inter se, Sed realiter ab invieem Seeernerentur, de Deo praedieari non possent SubStantive, nam tune Se haberent partium inStar essentiae pars autem de toto praedicari nequit, eum totum habeat quidem partem, Sed non sit ipsa pars. Cum ergo omni identissi-eentur eum divina eSSentia, a nullum in Deo esse potest accidens. Quod etiam probatur e Summa
Dei actualitat et plenitudine essendi. Quare
Hur ter, Compend theologiae II 9. d.
44쪽
34 rael. V. de Deo uno Essentia Dei metaphysica.
4. theologi vero Oeent, essentiam i Dei ci ci ii rum, ei ju nomine intelligitur Complexus eorum, quae rem Constituunt, OnSistere in ipsa CompleXione eminentissima et simplieissima Omni permotionis et 0ntitatis. Quare Deus Conoipi debet tamquam SimplieiSSima forma tantae permetioni S ut aequivaleat omnibus perseetionibUS, qua mente Onei pereo distinguere possumus ris Thoma 1 q. 3 R. 6. 40. De 88entia Dei net hystea. In pSa autem SSentia physionali oujus naturae diStinguere solemus nota aliqua Vel notam Singularem, quae reliqua Omnes in Se radi eis instar Comprehendere intelligitur hac continetur essentia metaphySi ea. En igitur ita Comparatu eSt, Ut eOm-pleetatur id, quo re in suo esse constituitur, et ab omnibus aliis rebus distinguitur, quod propterea primum Oneipitur, Stque On et radix ceterorum omnium quae rei neeeSSari Conveniunt. Variae Sunt theologorum de Ssentia Dei metaphystea Sententiae. Ominales eum Guillelmo Oecam eam constituunt in perseetionum Cumulo Se Oti Stae passim in infinitate radienti Seu Xigenti Omnium perlaetionum; thOmista haud pauoi in intellectione sive aetuali Sive Seeundum alios radicali alii eam totaliter consistere dicunt in esse aetuali 0XSi Stentiae, ut Di an . 1 p. i. 1, a quibus non multum diSSentiunt, Seeundum quOSossentia metaphySi ea Dei Continetur in eo, quod Deus Sit ens ὁ , a se seu plenita quod Sit pSum SSe n e -ουσια. Et Sane hvie praerogati Vae eonveniunt illae notae, qua Ut propria essentiae metaphysicae philoSophi ut theologi reeenSent fl).
ι is sit istinctio sive inter essentia et attνibutre, siNe inter rati 'i- θυια ipsa absoἰutre, clamittenaum tamen est rationisiiscrimen; cubus aiscriminis funaamentum repeti aebet hinc quiclem ex influitate perfectionis ait inae, inae Nero eae imitatione mentis nostr e. i Essentia seu rei quid ditas in creatis triplici modo considerari potest 1 in
individuo, seu ea, quae constituit hoc individuum, hanc rem atque ita contineturiis omnibus, quae constituunt individuum, et quorum vel uno sublato non esset haec res: iis proinde tantum exceptis accidentibus, quae adeese vel abesse possunt, quin desinat esse haec res Hoc gens essentia Dei complectitur vel ipsas personas divinas. 2. Considerari potest essentia, Ut pluribus communis est, proin abstracta non solum a notiSaecidentalibus sed etiam individuantibus consistit ergo in complexu eorum omnium, quae constituunt subjecta in eadem specie et haec dicitur essentia physica Ad hanc analogiam concipimus essentiam Dei constitutam omnibus perfectionibus absolutis, communem tribu personis eamque opponimus notionibus quibus perSOnae distinguuntur et quae cum essentia concipiuntur persona constituere. Considerari potest 3 essentia metaphysica, de qua mo loquemur.' CL 10 ut gen l. c. cap. 5 et institus. q. 2 c. 2 Franget in thes 20: Schoebo n*68: si in rich*I59s., quia 168 adversarios hujus thesis accurate recenset. De hac, ut a junt, aseitate praeci Rre disputat S. An Selmus Monologite. 3sa.
45쪽
Thesis XCIII. Distincti rationis inter Dei attributa admittenda. 35
Dee Iaratio . heSi magni est momenti sive thetie sive Olenii est Spectatur. Ut rite intelligatur, notari debet, toties distinctionem locum habere, quotie eoneeptu non Sunt identiet; eoneeptu Vero non Sunt identici, vel quia eorum objeeta non Sunt identica Seu re distinguuntur, Vel quia etsi ad unum idemque objectnm reseruntur, illud inadaequat Sub diverS respeetu istunt. Priori in casu distinctio dicitur realis in altero distinctio habetur rationis i). Ostendimus autem in De nullam SSedistinctionem realem sive inter essentiam et attributa, Sive inter ipSa attributa absoluta. Quaeritur nune, num saltem distincti rationis OSSit
vel debeat admitti. An Omo ei extrema artanorum Seeta, ut uelliu peSti- sero errore eontra S. Trinitati mysterium tuerentur, ejusmodi distine-tionem deeerunt Contendentes, Omnia nomina Dei SSe Synonyma Non
nulli etiam theologi, qui nominales dicuntur, simplieitatem Dei nimium
Urgente puriter CenSent, varia Dei nomina esse Synonyma atque attributa divina distingui tantum Aeeundum Connotata . . Seeundum di VerSOSi Quo plenior habeatur notitia de variis distinctionis speciebus, haec pro oculis habeantur 1. distinct1onem realem distingui in maj orem, quae habetur inter ea, quae sunt separata, ut Petrus et Paulus vel separari possunt, ut anim et corpus, vel sibi relative opponuntur ut Pater et Filius in divinis etc. et in m iri in rim, quae etiam modalis dicitur et locum habet inter substantiam et ejus modum corpUS et ejus figuram. 2. Distinctionem rationis, quae etiam mentalis logica dicitur, distingui in distinctionem rationis ratiocinantis et rationis ratiocinatae. Illa, quae finm pure mentalis dicitur ea est, cujus fundamentum non est in re, Sed in solo intellectu, ut si dicitur homo est anima rationale subjectum et praedicatum pure mentaliter distinguuntur. Distinctio vero rationis ratiocinatae est ea, cujus fundamentum est extra intellectum, in re, quae propter suam perfectionem iuriis conceptibus praebet fundamentum seu diversis conceptionibus et nominibus respondet, ut de ea erificentur, sicut punctum, inquit a Thomas 1. Sent. d. 2 q. 1 a 3 ad 6, quod cum sit una res, respondet secundum veritatem diversis conceptionibus de eo factis. Ea dicitur etiam distinctio .i, tes ad ii, quae est rei simplicis aequivalentia, qua nequivalet multis virtutibus et perfectionibus alias realiter distinctis. Hujus iterum non una est ratio, a Dor et minor esse potest. LOrum enim, qURevirtute distincta sunt, aliqua ita cohaerent, ut separata nuspiam inveniantur, ut illae rationes transcendentales unitas, veritas, bonitas alia ut seorsim esse possint, Ut gradu quos vocant metaphysicos, esse, vivere, sentire, intelligere potest enim aliquid esse quin vivat, vivere quin sentiat etc. 3. Tertiam distinctionis speciem interserunt se of istae inter distinctionem realem et distinctionem rationis, medium Veluti locum occupantem, quam formalem appellant. Convenit scit cum distinctione reali quatenus antecedit mentis operationem atque ab ea non pendet; ab en ero distinguitur et cum distinctione rationis convenit, quia nullam ponit in objecto divisionem vel separationem. Illa autem distinguuntur formaliter, quorum Unum Secundum rationem formalem ante mentis conceptionem ex natura rei non est ulte- Tum, Seu quae definitione ita differunt, ut unum non sit pars sive elementum definitionis alterius, ut in homine animalitas et rationalitas, in Deo essentia et attributa inter se. Haec autem distinctio saltem relate ad Deum communiter rejicitur ut minus probabilis, non tamen ut contraria doctrina catholicae. Alias subdivisiones ΠUnoris momenti praetermittimus. f. Suare disp. mei. d. 7 Κle ut gen Phil Os. d. Org. d. 2 c. g. x De Sa p. 3 e. I.
46쪽
36 Trach. V. de Deo uno. hesis XCIII. Distinctio rationis
essectu in rebus creatis. Ita v. g. Ominibus justitiae et miSericordiae quatenus ad Deum reseruntur, unum idemque a junt significari hoc tamen unum diversis nominibus appellari, quia et punit et pareit. 42. Demonstrati p. I. Rationis distinctio quoad Deum admitti debet, si 1 plura in Scriptura De tribuuntur nomina et praedi eata, quao non Sunt Synonyma. Si enim non sunt Synonyma diStineto inter Se exhibent conceptus quod sufficit ad rationis distinctionem. Atqui quam plurima Deo tribuuntur nomina et praedient eaque non Synonyma, Ut patet ex usu loquendi. Ergo rationis distinctio in Deo debet admitti Ho argumento usus est jam Gregorius nySS. ita diSSeren adversu EunOmium l. 12: Quod si haec Eunomius tamquam legislator aliquis dicit omnia eii nomina Dei idem Significare), cur Scripturae frustra divinam naturam varii nominibus appellant, a Deum judieem juStum, sortem patientem, Verum, miSerieordem et id genus alia nominant 8 Nam si nullum nomen in aliqua propria notione intelligitur, Sed omnia invicem signifieatione miseentur, inanis est labor, multa de eodem appellationes HSurpare, eum nulla Signifieationi differentia a se invicem nomina distingunt. 2. Quod patres attinet, sufficit notasse, eos a. hane distinctionem disertis verbis admisisse; eam . acerrime propugnasse adversus Aetium et Eunomium e ejus utilitatem imo et necessitatem quoad nos inculcasse, quod e rejecta ingens oriatur confusio lataque aperiatur via omni haeresi Inter quos eminet par nobilissimum fratrum Basilius et Gregorius nyss in uis adverSus hos haereticos scriptis, quorum ille ita inter alia praeclare adversus Eunomium Ι 8 scribit: Quare qui audierit immutabilitatem Dei, deveniet ad ingenerationem ad et esse ingenitum); item qui audierit indivisibilem esse, ad creandi facultatem deseretur. Ecquid hae confusione fieri possit absurdius, si quis videlicet adempto proprio uniuscujusque nominiS significatu tum communi usui, tum Spiritus doctrinae repugnet 3g3. Ipsa experientia docet, nomina, quae de Deo esseruntur, Synonyma non 8Se. Neque enim R. divinam esSentiam repraesentant uno eodemque modo, neque h. Sub una eademque perfectione, neque e. Sub una eademquΘefficientia, neque d. unam eandemque relationem ad alia Suggerunt. Quare
admitti debet rationis distinctio in Deo. es. Stentrumth. 16.43 Demonstrati p. II. Fundamentum huic distinctioni praebero ipsam infinitam Dei persectionem patet. Experientia enim et ratione On-
Stat, varietatem Oneeptuum et Oeabulorum eSSe eo uberiorem, quo permotius est objectum inde etiam sit, ut quo perlaetior res St, e pluribus indigeamus praedicatis et verbis ad illius describendas dotes. Atqui persecti Dei est infimita innumerisque aequivalet perfectionibus distinetis. Ergo ipsa entis plenitudo et infinita Dei persectio inexhausti sontis instar haberi debet, e quo uberrima notionum Copia dimanat. altera e partΘdistinctionem hanc fundari in limitatione imperseetaque cognoscendi ra-
47쪽
inter Dei attributa est admittenda. 37tione intellectus OStri, praeelare Oeet Thomas 1 q. 13 a. 4: Intel- leetUS DOSter, eum OgnOSeat Deum e creaturis, format ad intelligendum Deum Oneeptione proportionata persectionibus procedentibus a Deo in Creaturas. Quae quidem persectione praeeXSistunt in Deo unite et simplieiter, in ereaturi vero recipiuntur divise et multipliciter. Sicut igitur diversi persectionibus creaturarum reSpondet unum implex prineipium repraeSentatum per diverSa persectione creaturarum varie et multiplieiter, ita variis et multiplicibus conceptibus intelleetus nostri respondet unum Omnino Simple Seeundum hujusmodi conceptiones imperseet intellectum. Cf. de pol. q. PR. 6.
44. Qua doctrina nihil praeclarius ad hanc quaestionem elucidandam. Eodem ergo modo non repugnat divinae simplicitati, variis atque multiplicibus conceptibus Deum a nobis concipi, Sicut eidem non repugnat, ejus erfectionem varie et multipliciter per creaturas adumbrari et repraesentari. Et sicut ex eo quod creaturae Dei perfectionem ne adaequate, ne perfecte X-hibent, non sequitur, ea totidem esse errores ita nec nostri de Deo conceptus erunt falsi, quod Deum non adaequale istunt, sed unam tantum alteramve ejus perfectionem Merito ergo damnata fuit prop. Eckhard a Joanne XXII:, Deus unus est omnibus modis et secundum omnem rationem, ita ut in ipso
non sit invenire aliquam multitudinem in intellectu vel extra intellectum. Qui enim duo videt vel distinctionem videt, Deum non videt . . . Nulla igitur in Deo distinctio esse aut intelligi potest; et 24 , Omnis distinctio est a
De aliena, neque in natura, neque in per8Oni probatur, quia natura ipsa est una et hoc unum et quaelibet persona est una et idipsum unum quod natura.
45. Eaeceptioni satissit - Si excipitur, intellectum errare distinguendo et distincte exhibendo, quae in Deo nullatenus sunt distincta respondemus, verum id fore, si intellectus Deum inadaequale concipiens non solum distinctis notionibus apprehenderet Dei attributa, sed simul judicaret, ea in Deo etiam distingui nam error non est in apprehensione, sed in judicio. Judicium autem illud non consequitur distinctionem rationis, imo a quoVis, qui Sana utitur ratione, respuitur. Non enim intellectu8, inquit S. Thomas c. gente I, 36, modum, quo intelligit, rebus attribuit intellectis, sicut nec lapidi immatorialitatem, quamvis eum immaterialiter cognoscat, et ideo rei unitatem proponit per compositionem verbalem judicium), quae est identitatis nota, quum dicit: Deus est bonus vel bonitas ita quod, si qua est diversitas in compositione, ad intellectum referatur unitas vero ad rem intellectam. Et ex hac ratione quandoque intellectus noster denunciationem de Deo format cum aliqua diversitati nota, praepositionem interponendo, ut cum dicitur Bonitas est in Deo: quia in hoc designatur aliqua diversitas, quae competit intellectui, et aliqua
unitas, quam Oportet ad rem referre. φ46 Seholion. Sunt qui cum Antonio Casini contendant, proprietateS
divinas ita esse comparatas, ut quaelibet contineatur alterius conceptu a notione. Id quidem verum est o b Laeci ii 6 seu do proprietatibus ut sani a parte rei, nam quaelibet perfectio in Deo cum ceteris identificatur subjective quoque Verum est comparate ad mentem divinam et beatorum imo et comparate ad mentem humanam, si id tantum significetur, unam Dei proprietatem
48쪽
38 raef. V. de Deo uno. Discrimen inter Deum et creaturas.
ex altera erui deducique OSSe. Verum tamen non est, nos nullum Dei attributum concipere po88e, quin immediate Omnia reliqua simul in eo apprehendamus. Us. Becanus Summa theol tr. 1 c. 1. 47. De sensu objectis et formali. - Quare in propoSitionibus, in quibus
de Deo jusque attributis aliquid praedicatur, distingui debet sensus ob-joctivus seu identicus, materialis a sensu formali seu logico, subjectivo).
Ille respicit rem ut est in se hic sequitur modum nostrum concipiendi. otest eadem propositio in uno esse Vera, in alter falsa, ut ex gr. propositio Intellectus est voluntas, quae in sensu identico est vera in hoc enim significat, in Deo a parte rei voluntatem ab intellectu re non distingui, sed cum eo identificari falsa vero ea est in sensu formali in hoc enim significaret, notionem intellectus, sicut a nobis concipitur, SSe eandem cum notione Voluntatis, seu idem utroque vocabulo designari, quod Verum non St.
48. Corollarium I. Ratione Simplicissimae infinitatis multiplex
exsistit discrimen Deum inter et creaturas, quod ad hae Capita revocari poteSt n. In ereaturi persectione Sunt ejunctim, guttatim in Deo collectim et unitae; b in illis sunt qualitate S in De Substantia e in illis circumsoribuntur limitibus in Deo alimitibus sunt solutae; d. creaturae illas OSSident per participationem, Deu a Se per e S- sentiam e in illi Sunt dependentes ab Objecti externis, non vero in Deo s. in illis augeri, minui amittique possunt in Deo augmenti sicut et decrementi sunt ineapaces. Quare 1 Deus non hae illave proprietate a reaturis distinguitur sed se
toto meritoque One lateranen Se IV. docet cap. DamnumUS : Inter
Creatorem et erenturam non potest tanta Similitudo notari, quin inter eoS major dissimilitudo Sit notanda.
Hinc bene s. Hilarius de Trin. I, 19: Si qua vero nos de natura D6 6 nativitate Filii tractantas comparationum exempla asseremuS, nemo ea existimet absolutae in se rationis perfectionem continere. Comparatio enim terrenorum ad Deum nulla est Aed infirmitas nostra intelligentia cogit species quasdam ex inferioribus tamquam superiorum indice quaerere, ut rerum familiarium consuetudine admonente ex sensus nostri conscientia ad insoliti sensus opinionem educeremur. Omnis igitur comparatio homini potius utilis habeatur, quam Deo apta, quia intelligentiam magis significet, quam eX-pleat te. Cf. Jo Damascenus . . III, 26 Anselmus Onol. o. 26 SS., Deus et esse creatum, inquit s. Thomas in I d. m. I a 2 ad 3, non di
ferunt aliquibus disserentiis utrique tamquam generi idem additis, sed seipsis unde nec proprie dicuntur differre, sed diversa esse diversum enim est absolutum, sed differen relatum. Cf. 1 p. q. 4 a. 3.
2. Im secundum patrum doetrinam es Thomas sinus III, 14s.)tanta censeri debet Dei persectio, ut prae illa reaturae Omne quaSi non entia sint. Quod bene expressit S. Augustinus in Ps. 13 n. 4: Ita ille Deus est, ut in ejus comparatione ea, quae saeta Sunt, non Sint. Illi non Comparata, Sunt, quoniam ab illo Sunt illi autem Comparata, non
49쪽
sunt; quia verum SSe ineommutabile AESSe est, quod ille solus est. Quoeirea 3 praedient bonuS, Sapien et . non univo Ce Ompetunt Deo
et reaturiS, Seil non Seeundum eundem SenSum eademque notioni persectione Sed si proprietatem Signifieatam Speetes, De conveniunt propriissime et pleniSSime, Creaturi Seeundum quandam partieipationem, adumbrationem, ideoque tantum analogiee Si vero OnSidere modum signifieandi, proprie conveniunt reaturiS, nam proprietate inSuntereaturi ut qualitate prout ea ConeipimuS, non ero Deo es. n. 20 η). 4. In Deo nulla est ne concipi poteSt Ompositio X g em e re et iis se rem fies, quia a genus de Subjeeti Speciebu un ii ae e praedientur, nihil vero de Deo deque creaturis uni voce praedientur, ut diximuS; qui ab disserentia Speeis1ea non est de ratione generis, Sed ad genu ReeedenSeoneipitur onstituere pediem. In Deo vero quidquid est, est de ratione Simplici Ssimae ejusdem essentiae nihilque potest conoipi, quod ad illudaecedens Deum Constituat, eum Deus Sit Omnia per identitatem n 36). Quare Deus desiniri nequit neque per auSRS, quibu Curet, neqUe per genus et differentium. 5. Deu non potest ratione Suae simplieissima infinitati et actualitati infinitae componi eum aliqua natura, ita ut rationem habeat partis DOVamque Cum ea OnStituat essentiam Seu naturam hine dieitur ineon-ὶSUS et SuperSubStantialiS, Super Omnia, quae praeter ipSum Sunt et concipi possunt ineffabiliter excelsus eone Vati Q. SeSS. 3 eap. 1). s.
49. Corollarium II. Cum simplicissima Dei insinitate pr0r8u pugnat pantheismu8, Sub quacunque demum Orma vel larva proponitur, et non Solum Crassior, Sed et Subtilior, Sive in Ordine naturali, Sive in Supernaturali, Sive materiali Sive SpiritualiS, quotiescunque eit uniea tantum admittitur SubStantia, Cujus reaturae Sint emanationeS, partieipationes. profuSioneS, apparitiones, Volutiones, Xplieationes, determinationeS de laetioneS, apOStaSine, prout pro Systemati varietate pantheistae loqui Solent. Stendimus enim Deum esse 1 aetum puriSSimum, in quo nulla potentia; 2. Simplieissimum ira infinitae persectionis nullius incrementi Vel decrementi apaeem. Atqui eum hae tripli ei praerogativa pugnat pantheismus oujuslibet demum sormae. Hine eone Vati Canum SeSS. 3 de Deo omnium Creatore hos Statuit Canones: 3. Si quiS diXerit, Unam eandemque esse Dei et rerum omnium substantiam vel SSentium, A. S.;4. Si qui dixerit, res finitas tum corporeas, tum spirituale aut Saltem SpiritualeS, e divina substantia emanasse aut divinam essentiam Sui manifestatione vel evolutione fieri omnia aut denique Deum SSe en UniVer-
50쪽
40 Tracta de Deo uno. De pulchritudine Dei.
Sale Seu indesinitum, quod SeSe determinando ConStituat rerum universitatem in genera, speetes et individua distinetam i), A. S.
50. Hi autem videntur fontes antheismi vel propo Sitionum, quae pantheismum apiunt 1. Quod non satis distinguitur esse commune rerum abesse proprio Dei seu conceptus entis infiniti, puri, quod Omnem perfectionem complectitur et est singulare, ab de universali et transcendentali abstractissima entis in genere, quod um ii a nota constat ideoque est minimae Omprehensionis et nihilo opponitur. Hinc congregatio inquisitionis declaravit tuto tradi non posse pr0p. 2 et 5, quas . 1 dedimus. 2. Quod non satis diStinguitur et esse creaturarum, quod habent in ordine XSistentiae, ab esse eminenti, quod habent in deis divinis 3 quod infinitum concipitur cumuli instar Omnium realitatum, non ut simplicissima forma complectens per identitatem omnem perfectionem vel formaliter vel eminenter n. 39 ). f. s. ho-ma e gente I, 26.51. Corollarium III. Ratione infinita perfectionis Deus censeri debet
pulcherrimus. Neque enim pulchritudo solis competit corporibus, verum etiam substantiis spiritualibus: Deo autem prae ceteris, nam teSte Sapientiae 13, 3 generator 8 specie i. e. auctor omnis pulchritudinis, ejus idea et exemplar. Et Sane pulchrum secundum s. Phi m a m est, quod vi8um placet, Seu ut leut-gen id explicat Instit. q. 4 c. 3 a. 1, pulehritudo est rei bonitas, quatenuS haec mente cognita delectat. Atqui infinita Dei bonitas et perfecti a beatis cognita imo visa eos ita delectat, ut voluptatis torrente inebrientur Ps. 35, ). Nequit ergo Deus non esse pulcherrimus Pulchritudo autem Dei oriri videtura ex infinitate divinae essentiae neXa cum omnimoda implicitate; h. exconcentu divinarum perfectionum ad invicem cum summa unitate; . e divino intellectu, qui exemplaria omnis pulchritudinis prae se fert d. ex processionibus divinis. De hac pulchritudine divina praeclare scribitis Basilius et vulgatus Dionysius reopagita ): Semper exsisten pulchrum Deus)atque fontanam universi pulchri pulchritudinem in seipso eminenter anticipanS
praehabensque In ipsa enim natura simplici ac supernaturali pulchrorum universorum omnis pulchritudo et omne pulchrum uniformiter secundum eau-8am praeexsistit. Ex hoc ipso pulchro rebus omnibus obtingit, ut sint Secundum propriam rationem pulchrae etc. Et Bo Uthius:
Ducis ab exemplo pulchrum pulcherrimus ipse Mundum mente gerens similique ab imagine formans ).qΦ De hoc cap. et de canonibus bene sit acute disserit Schoeben Handb derk Dogmati f. 14 67. Etiam in Syllabo prop. 1 damnata nunciatur: Nullum
Supremum, SapientiSSimum providentissimumque Numen divinum exsistit ab hac rerum universitate distinctum, et Deus idem est ac rerum natura et idcirco immutationibus obnoxius, Deus que reapse fit in homine et in mundo, atque omnia Deus sunt et ipsissimam Dei habent substantiam, ac una eademque res est Deus cum mundo, et proinde Spiritus cum materia, necessitas cum libertate, verum cum falso, bonum cum malo et iustum eum injusto. Ille in regulis fusius trach. interrog. 24 2 hic ver de div. Omin.