Commentarivs in epistolam Pavli ad Galatas, scriptus a Nicolao Hemmingio

281쪽

EPISTA AD GALAT. tantum valet noua creatura. Dicitur autem nolla creatura, quo ad animam homo reformatus friutu Dei qui non amplius ibi Cmmundo uiuit, sed christo, per quem regeneratus est in hunc Mnevi, ut in nouitat uitae ambulet, hoc est,ut non fecuna dum carnem,sed fecundum stiritum uiuus.Quoad eorpus attinet, homo tum demu dicetur noua creaeatura, quando in resurrectione deposuerit mortualitatem, ET induerit immortalitatem. Asa hoc est quod Parius ait a. Cor. s. Si quis est in Chri1to,nouua creatura elis Sed quomodo noua creatura, cum

nulla novi substantia condaturi Eisi autem non substantia sed usitandi taxat immutatur tamen placuit ita loqui Spiritu sancto, ut intelligeremus uia esse in folidum gratiae Dei trιbuenda in eis generationis opere non quod trunci r 1tipites sinus, sed quod Deus adsit in uerbo edisiit escax

per uocem Euangeli , creans in nobis non relaactantibus, nouum spirituam, quo Cr bene uelimus, C possimus. Huc precatio Dauidica pertinet, Cormundum crea in me Deus. Haec novitas supra in

quinto fidei nomine significatur, ubi ita ait Apori potus. Nam in Chri)D Iesu, neq; Circam cisio aliαqiud ualet, ne Praeputium, se ij despcrcurita.

tem agens Novam ergo creaturam dicit uitam

normi perfidem Uu Christi. Vt recte Augustinus interpretatur, C Ambrosias ci ait: Noua credas tura

282쪽

tura est regenerati ostra. Porro partos huius nouitutis enumerat Paulus ad Roman . . ubi agit Apostolus de causis mortiscationis G uluisca,tionis: quae fiunt regenerationis scusauit cutionis partos. Locus hic dilinter obseritandus est, docet enim, q-di uim potifimum Christianorum studium esse debeat videlicet prae cruce Christi contemnere, quicquid est in mundo sublime ac toritis uiribus uortie uitae studere. Damu itur ergo hoc loco omnis excellentia, et Vicquid magniferi μή ut ab hominibus, avi si defit rcnouatio cordis, si non ahit noua creatura, frustra gloriaris de ullos rebus mundi.

Et quicunc hac regula incesserint, Pax super eos erit, misericordia, Scsuper Israelem Dei.

Promisione claudit praesentem locum, disddeo totain superiorem doctri tam de ii fiscutioαne,de christiana libertate, de uita iuxta stiri Odirectionem instituenda. Haec promisi non aliter accipienda est, quam si illam suo ore Domi nus pronunctaset proinde consol illo haud mediocris fidis uerbi ministris, ait adeo omnibus pq petenda est idque maxime cum ab impiis dum nantur ut haeretici, et schi iraticcati adeo a codamussaistras

ctat

283쪽

E PIST AD GALAT.

damnati est ubiecti, hoc est ut loquuntur, anatheamatietati Si enim Deus promittit pacem,c miseraricordiam omnibus ijs, qui fecundum Regulim a Putilo praebcriptam ambulant, hoc est, qui doctrialium Puttii prostentur, docent, propugnant, iuxta eam uitam dirigunt, more' forniant, non est quod metuunt sibi a fulminibus una thematum Paupae. Vcrbum en in solχ0p0ι supra quos admo'nui,significat proprie ita incedere, ut certus Orado teneatur, adeo ne linea quidem transcendatur,ucrum etiam nouis regulas comminiscitur pugnantes cum Regulti Christi, quam Paulus hic noubis commendat, nullo modo audiendus cst, sed pοαtius tanquam serpens, qui nostros parentcs decopi fugiendu3, C execrandus esst. Uuleat igitur Pupa cum fluo D unci co Dominico, Antonis,

cum reliqHis agrettor locnstis,o nobis fulsesciat regula christi, tum nobis in Abrahamo

commendat, qui propterea pater crcdentium nouminatur. II te me Methonγmicos totum deatium coctum denotat, C tacite perstringit Aponstolus Iudaeos circum cssionis propugnatores qui non parum gloriabuntur de carnal propagatio a ne a functo Putriarcha Iacob, qui a Irati dictus est, Ac1idiceret Pardus Glarierit:: istia ritum.

uoluit de carnal suo patre, nos tam nccrtii 'me

sciamus, quod benedictionis tromisi pertineat s ud pro

284쪽

ad promisionis filios, qui fiunt credentes onones ex quibusicunq; tandem parentibus ortu ductit. Nam bidon ita particula Quicunq: tollit discrimeri irationum, scirperforiarum.Sigiusculi promistomnem gratis uniuersitem 4be. Deinde Regulumentio applicationem gratia notat. Cuicunq; eitim iuxta Pauli Regulum promisioni gratuitae credit, Deo reconciliatus edi e sectus est noua creatura in Christo Iesu: idq; non ex suo merito, sed ex mera Dei misericordia, bonitate. Istuet proinde Dei est cuius au secta Deo, Cr non ab hominibus hoc est, qui probatur Deo uestigij si dei Israelis Patriarchae insistens: Qui Iudaeus ira. occulto, ad discrimen eorum qui in carne consedentes Christi, uingelium de gratuitu iustifc

tione repudiant,dicitur.

Deinceps labores mihi nemo

praebeat. Extrema admonitio est: cuius hic es sensus. Post uisi iam satis Pseudoapostolorum imposti τώ aperui, a ueram uiuendi Regulam iuxta Christi institutum docui ιcstrum erit nunc diligentius olficium facere, caueres ne rursus decept ncus doapostolorum fraudibus, indigeatis ulteriora inacrepatione quae mihi profecto pariet i on leues

285쪽

EPIST. AD GALAT.

nrolestias, Non enim potest magister pius ne graui molestia discipulorum suorum desectionem, 'sapinam negligentiam ferre.

Ego enim stigmata Domini Iesu in

corpore meo gesto.

Ratio admonitionis est a cruce, quum perapessi est, nomine Christisam α.Sunt autem Stigantam notae mustae, ficu igna quaedam reatis, quisbus erui delinquentes olim a suis dominis notaribantur, non Aine magna illorum infimis. Unde erSiγματια sigmatici dicebantur: in m Taliqua adusti semper apparerent sontes uacadcrucem e perfecutionem piorurni, Cymotifimum nrinistrorum uerbi, transfertur uocabulum. Vt Domini stigmata sint quaedam uelut nota, quu primuntur nobis, ut sunt probra, lapidationes, colaphisagella, carcκes, contemtus er id genusaeia,quibuε Dominus ouessu gregissignare solet: non quidem in illorum contumeliam, sed iussi rum niaximam gloriam. tas notis reddimur conformes quadam ratione lio Dei, cum quo olim glorificabimur. H ovis obber tur de cruo

286쪽

Gratia Domini nostri Iesu Christicum spiritu uestro fratres, AM E N.

Precatione et uoto, ut incoepit, ita filii hunc Epistolam. Cum autem ait: cum stiritu ucstro, optat ut in imo pectore istam gratiam sentiant, retineant. Nam ridemum obtinentu Chrissi gratinii, quando eum sentimus in corde nostro, uiua ducia in ipsum rectombentes Non enirn suscit nuda cognitio gratis, scd requiritur etiam sensus in corde. . in Apostesus noster optat Philippctinibus, ut abundent in omni cognitione, o sensu rerum excellentium cognitione quidem, qua intelligamus a cognoficamus quae oportet:. Scu it u A quo inim in animis experiamur Crsentianam ea quae intelligimus nosciis cursiupcrgamus ubi ad diem esii Christi tau p. I. Friiα

terna compellatio eo pertinet, ut intelligunt Gaalatae, quia sectu Paulus hanc Epistolam e carcere Romano scripsierit nempe ratemo, ut qui coma munem patrem crinia illis agnoscat Deum in Chriristo osse Domino nostro-. ita, ,a ueritate dictae turri cuius usus in Ecclesia uarius ect. Nam in preacatioibus est fidei obsignitio In uotis,c rufectus comprecant ι testimonium: In approbationibus, est conficii usis catro Et in Jeucrationibus cst confritiatio taciniorum a eorum qui audiuunt

287쪽

approbantes, csidicas: Sit ratum, ut pro quo Graeci intcrdum usurpant om. Deus Pater Domitii nostri Iesu Christi det nobis omnibus Fili sui stiritum, ut ipsius donati ac firmati gratia, secundum ipsius uoluntatem iit

hoc mundo ulumus e tandem re uscitatis coraporibus per cundem Dominiim Utrum Iesum Christum, aeterna fruamur beatitudine Ameri