Valerii Cordi Dispensatorium, sive pharmacorum conficiendorum ratio; cum Petri Coudenbergii, & Matthiæ Lobelii scholiis emendationibus, & auctariis. Accessit hac editione, præter Guilielmi Rondeletii de Theriaca tractatum, emendatiorem; & formulas se

512쪽

Pro Acaciae succo ; succus Prianellorum lprobatur, & Rhois Dioscotidis. Dis corides ipse succum Hypocisti dis substituit quidem; verum aliquanto magis adstringit & siccat, si in antiquorum pharmacis recipiatur. Pro Opio, Meconium,vel succus Lactucae sylvestris, vel, domesticae , quantitato lmaiori.

Pro Absinthii succo , Abrotoni, Eupatorii , vel Centaurei minoris utriusque, vel Agerati. Pro succo Absinthii Pontici nostratis Romani succus : differt tantum regione, ut Macedonicum a Pontico . In externis remediis, Santonicum & Marinum. vel ablutum leuiter in internis conce

datur.

Pro opobalsamo, Stacte, id est, styrax liquida non adulterata , Vel oleum Myrrhae. In suffusionibus, ad figerendum , Oleum Spicae Lauemdulet , quod aeque tenuium est partium. Pro Glycyri hietet succo , infusum & deis coctum eiusdem , vel succus uuarum Passularum , vel Vinum coctum, siue

Sapas

513쪽

Pro Citri succo, Limonum. Pro Thymelaeae , Chamaelaeae succus. Pro Cyclaminis , Iridis. Pro Omphacii, Rhois & contrLPro Aloe . Absinthii succus. Pro Seni per uiui, Cotyledonis succus ; &contra ; Vel Solani, Lactucae. Pro Sanguine Draconis. Laccam sustinuit Avicennas in omnibus operibus suis. Pro Elaterio, succus Lucumeris agrestis, aliquantum coctus. Pro Sapa , Vinum dulce ; & contra. Pro Lycio, Gentianae succus, in ulceribus. Pro aqua fontana , fluviatilis. Pro aqua pluuia, fluuii potius quam fontana , contra quam Galenus praecipit in Diacodio, quia composita est, partim ex pluuia, partim ex fontibus.

Pro opobalsamo , Stacte sive Myrrha liquida , natura vel arte parata, Liquor Terebinthi. Opo carpathum , ut auctor Succe-Non daneorum praecipit. Oleum laurinum. Liquor Myrti, non Semen Myrti,& Zedoariet ,vipt ceptores nostri

statuerunt.

514쪽

sos DE sv c CEDAN FI s. lPro Carpobalsamo, semen Lelitisci, veI lTerebinthi, cuius multae sunt species: Cubeb in minori dos vel Terebinthi partes da ac , una Cubebarum. Oleum e rametis Iuniperi, iPto Cedria' paratum per descensum, vel Gummi Iuni peri. Pro Xylobalsamo , surculi Lentisci. Pro oleae lachryma, Gummi Elemni. Pro Myrrha, Bdellium , vel succus Smyz- nti, vel Apii. Pro Galbano, sagapenum. Pro Sagapeno, Gummi Cedri , Pini ι vel lopopanacis dimidium. Pro Ammoniaco, Propolis , siue sordes i

Pro opopanace, Ammoniacum , vel Galbanum , vel Bdellium , maxim E cum emollire volumus.GalenuSVsus est Pro- , poli in externis. Pro Manna Turis , cortex cui adhaeret aliquid Turis. Pro Ture, Mastiche, &Resina Pini sicca. Pro Styrace,Ben ZOInum. Pro Terebinthina, Mastiche. Pro Mastiche. Abietina resina indurata, aut frixa , ut docet Dioscorides. Pro Cupresina Resina, Laricina. Pro Abietina, Resina Pini. Pro pice , Resina Pini cocta.

Pro Pice liquida ; Pix oleo dissoluta , vel

515쪽

Pix ex oleo Iuniperi liquefacta. pro Pi Tasphalio , Pix & Bitumen. Pro Mumia, Pisinasphalium.

Pro Asphalio , Petro leum,vel Gagates;&contra. Et carbones petraei E terrae visceribus. quibus fabri ferrarii utuntur. Pro Lacca, Myrrha.

Pro Adipe Vrsi , Vulpis. Pro Adipe Anseris, Anatis, vel Gallin

rum.

Pro Adipe Capi, Gallinae. DE MINERALI Bus.

Pro Antimonio, Plumbum ustum; & conistra : Avicenn. & Stannum ustum. Pro Lithargyro, Plumbum ustum, Molybd na. Pro Plumbo,stannum. Pro Flore 2Eris , 2Erugo Pro spodio , Antispodium ex Myrto, Lentisco, olea, oleastro , Malo Cydonio ; vel Cornu cerui ustum. pro Pompho lyge , Spodium Dioscoridis. Pro Cadmia, Lapis calaminari S. Pro Sandaraca Graecorum, Auripigmentum, & contra. De Succedaneis virἰmque Βιhen, ex eodem Lobelio. C uM radice Behen albi & rubri destituamur, necessario succedaneo utendum. Y 1 In coἀ-

516쪽

In cordi dicatis medicaminibus, ut Dia-moscho dulci & amato Mestate , & aliis similibus, radices utriusque Buglossi substituendae: In medicamentis ad Venerem, Horminum , Satyrium , Scincus , vel radices Pastinacae saltuq& siluestris Dioscotidis, siue Dauci siluestris Galeni,& Ossicinarum ; Actuarii exemplo, qui eas Behen substituit in Dia satyrio. De his plura in Plantarum Obseruationibus aut Illustrationibus nostris, aut Aduersariorum

altera parte.

De Ben , siue Balano Myrepsica in Aduersariis egimus pag. 4I .

517쪽

MEDICI

THERIACA

exvltima MATTHIAE LOB EO Irecognitione.

518쪽

I HERIACA MAGNA

CV M antiquissima ac nobilissima

Theriacae Antidotus a quibusdam di pensaretur, in mentem venerunt errata aliquot a Nicolao Pr posito annotata,&aliquot minime animaduersa. na obrena plurimum me rogarunt, Vtiveterem illam ac vulgatam Editionem

Iecognosccrem . quod etsi mihi difficillimum esse probe perpenderem , & plane immensi laboris; nolui tamen amicis tam singularibus , honesta praesertim petentibus, operam meam denegare : tum quia sanctum esset quod tam instanter peterent, tum etiam Rei p. admodum utile ac necessarium ; cum omnia ne stra studia & labores ed spectare debeant . Vt Rei p. caeteris bonarum artium studiosis prodesse possint. Nihil enim existimo utilius, quamvr illa Antiquorum medicamen a , quae appellant, si deliter praeparentur, atque ex felectissimis simplicibus ad communem omnium utilitatem compΟ-nantur, quod hoc hactenus , proh dolor, quorundam ignorantia ac incuria factum

519쪽

THERIACA MAGNA. Si

non est : quo fit, ut verissimum si carmen Homeri, Ocys.

am ob caus ain . Lector optime, te ad meliora quodammodo reuocare videmur, dum pro viribus adnitimur veterem illam Andromachi traditionem ad germanam Graecorum lectionem emendare. Et ne existimes tibi a nobis imponi, consilium fuit quibusdam annotatiunculis reddere ratione cura tam vulgata illa descriptione recedamus , idque addendo aliqua quet noua forsan tibi videri poterunt; ac expungendo qu numquam ab Andromacho excogitata fuere. Sed unum abs te peto, Vt ne veteri rubigini addictus h c sine ratione improbare velis, ni prius apud te probe examinaueris , quae prodesse&iuuare soleant.

C v M igi tur variae sint Theriacet descriptiones a diuersis Autoribus traditae , inlata rerum varietate difficilis erat electio: omnes tamen ad veram illam Galeni lectionem contulimus, cum easdem omneStruncatas di vitiatas offendissemus: hanc que veram ex Antidota,n libro secuti sumus : quae etsi perfectior videtur ; aliqua tamen desiderabantur iniuria tempori So issa , quae nos pro virili restituimus ex

520쪽

riique locis, ut postea in Annotatiunculis

declarabimUS.

Nostrae autem tempestatis docti quidam impossibile quodammodo existimarunt hanc Theriacae confectionem absolui posse se ; his moti rationibus : tum quod Viperas non haberemus, quae sane hoc in negotio prima S tenent: praeterea Balsamum, Aspalathum, Cinnamomum, Myrrham, Rha ponticum , Calamum aromatic Um,

Phu, Nardi Spicam, Pentaphyllon, Schoe Ananthum , Dictamnum Cretense , Sigillum Lemnium , Thiaspi; tum quod omnibus incognitum dicunt Scordium. miror non addidisse Malabathrum , Acaciam, Acorum , Bitumen Iudaicum , opopan cena , Galbanum, quod non nisi adulte- Tata aduehantur, ut quibusdam placet. Sed nos corurn rationibus faciemus satis. Absurdum enim est illa medicam eta inutilia existimare , quae a Galeno in usum trahun- Iur, etsi non omnia adsint. Multa si quidem ipsemet Gal. suo tempore desiderabat , in quorum locum ανπιβανίδεα proponebat. Enimuerd si Ga l. pro Cinnamomo Cassi te duplum ponendum iussit, imo& Phu ; & pro oleo Sabino , oleum antiqui stimum ; pro Omphacino , Oleum paratum cum foliis oleaei quid prohibet Acorum poni pro Amomo, quum Acoria S cum δε momo similem facultatem obtineat Z pr