장음표시 사용
61쪽
Liber Primus. Cap. XII. is inon festivis apponi sesent, et super illis cerei assii , in quorum medio locabitur crux ex emem metallo , opere pra alta , ita ut pes trucis aequet altitudinem vicinorum can4ela..Horum , et erux ipsa tota eandelabris super emiueat . cum
imagine SS. Crucifixi, versa ad interiorem altaris iaciem. Ipsa candelabra non sint omnino inter se aequalia, sed paulatim , quasi per gradus ab utroque altaris latere surgentia ita ut ex eis altiora sint immediate hinc inde a lateribus crucis posita. 22. Celebrante vero Episcopo, candelabra septem super altari ponantur, quo casu crux non in medio illorum , sed ante altius candelabrum in medio cereorum positum locabitur , a cujus lateribus , si haberentur aliquae Reliquiae, aut tabernacula eum Sanctorum Reliquiis , vel imagines argenteae , seu ex alia materia, staturae competentis, congrue exponi possent ; quae quidem sacrae Reliquiae , et imagines , cum sex tantum candelabra super altari erunt, disponi poterunt alternatim inter ipsa candelabra ; dummodo ipsa altaris dispositio, et longitudo id patiatur; sed et vasculacum flosculis , frondibusque odoriseris , seu serico contextis,
studiose ornata adhiberi poterunt. ,
33. Quod si altare parieti adhaereat , applicari poterit ,
ipsi parieti supra altare pannus aliquis caeteris nobilior , et speciosior, ubi intextae sint Domini nostri Iesu Christi, aut gloriosae Virginis, vel Sanctorum imagines , nisi jam in ii
So pariete essent depictae, et decenter Ornatae : desuper VPro in alto appendatur umbraculum , quod baldachinum vocant, sermae quEdraiae , cooperiens altare, et ipsius altaris scabellum , eoloris caeterorum paramentorum. Quod baldachinum etiam supra statuendum erit, si altare sit a pariete sejunctum λ nec supra habeat aliquod ciborium ex lapide , aut
34. Si autem adsit tale ciborium, non est opus umbra eulo , ετ' ipsum ciborium floribus frondibusque exornari Poteritia 5. Cum Episeopus erit celebraturus Μissam solemnem, ponentur omnia paramenta Pontificalia in medio altaris ordine retrogrado , videlicet, annulus inclusus in aliqua capsula seorsum ab aliis , planeta , chirothecae , almatica, tu-nieella , stola, erux pectoralis , cingulum , alba , et amistus,
manipulus vero ad partem ibidem ponetur. Sed in Ecclesii ,
62쪽
έα caeremonialis Episcoporum, ubi esset secretarium, sive locus , ubi Episcopus paretur ,
paramenta praedicta possent ibi praeparari, non autem super altari, ut suo loco dicetur. Libri vero Μissalis , Evangeliorum, Epistolarum , tecti serico ejusdem coloris, quo caetera paramenta , cum pulvino ex eodem Serico , ct colore , vel parvo legiti argenteo, aut ligneo ambre tamen elaborato , ponuntur super credentia in cornu Epistolae. 26. Gradus omnes altaris inferiores cooperiantur aliquo
amplo , et pulchro tapete , ut , si fieri potest, sint magis
Conspicui, et ornati, quam reliqua pars Presbyterii, quae annis viridibus contegitur. Si vero tale tapete amplum na-eri non posset, saltem scabellum, seu suppedaneum , quod est proximum aliari, sit tapete aliquo coopertum; similiter et locus, qui in plerisque Ecelestis sub altari majori esse solet , ubi Ss. Μartyrum corpora requieseunt, qui Nartyrium , seu Consessio appellatur, decet floribus , frondibusque , omnique ornamento decorari. Caetera altaria per Ecclesiam, pariter palliis c coloribus , decentibusque ornentur absque coronide, et cum sascia, ut supra de majori dictum est; et habeant quaelibet duo saltem candelabra cum cereis , et in medio crucem eum imagine Crucifixi argenteam , Vel ex aliquo metallo, aut eupro aurato: scabella eorum, ni fieri possit, tapetibus, vel saltem pannis operiantur. Altare vero, vel locus, ubi est repositum SS. Sacramentum, prae caeteris Sumptuosius , ac nitidius exornandum ret.
17. Lampades quoque ardentes numero impari in Eces stis adsint, tum ad cultum , et ornatum, tum ad mysticum sensum, ut et multa ex superius narratis pertinentis Hae vero in primis adhibendae sunt ante altare, vel lacu , ubi asservatur SS. Sacramentum , et ante altare majuS , quibus in locis lampadarios pensiles esse decet, plures Sustinentes lampades, ex quibus, qui ante altare majus erit, tres ad minus , qui ante Sacramentum , saltem . quinquae lucernas habeat. Ante vero reliqua singula altaria singulae possunt lampades appendi; quae quidem in praecipuis sestis, saltem dum Vesperae , et Μissa solemnis decantantur, continue ardeant. Ante SS. Sacramentum , Si non omnes, ad minus tres accensae tota die adsint. Sed et ante locum , et senestellam Consessionis supradictae, ubi consuetudo est lampadem ardrae, servanda est. Possunt etiam in altari Disitigod by COOgle
63쪽
majori vel alitu , quae habena ciboria, circumcirca lampades appendi. 18. Ambones, ubi Epistolae, et Evangelia decantari solent , si qui erunt, necnon , et pulpitum, ubi sermo , vel concio haberi solet, consentaneum est, pannis sericis ejusdem coloris, cujus sunt caetera paramenta, exisse
nari , ita tamen , ut locus Evangelii pulchrius ornetur.
I9. Restat, ut de mensa, seu abaco, quam credentiam Oeant, pauca subjiciamus. Ea vero in Μissis tantum solemnibus praeparari solet a latere Epistolae in plano Pr sbyterii, si loci dispositio patiatur , atque a pariete parumper disjuncta; ita ut inter illam, et parietem stare possint familiares Eplicopi, ad manuum lotionem destinati, nissi propter loci angustiam id fieri non possit, ut supra ea . XL. XII. quo casu set prout melius poterit. Ejus mensura regularuer erit palmorum octo in longitudine, in alitudine quatuor , vel circa , in altitudine quinque , vel
modicum ultra ; lineoque mantili mundo super Strato , usque ad terram circumcirca pendenti, contegetur. Super ea Mutur duo candelabra cum cereis albis altitudinis, et
formae, prout duo minora ex his, quae super altari posita sunt, et in ipsius medio calix cum patena, palla , purificatorio, et bursa , corporalia continens : libri item Μissales , et legite, atque ibi proxime capsula cum hostiis , et pel- vicula cum ampullis vini , et aquae , eaque omnia coo perientur velo pulchriori , quo uti debebit Subdiaconus ,
cum patenam tenebit. Super eadem mensa apponentur mitra pretiosa , vel auriphrygiata , et altera simplex cum bimreto parvo, quod mitrae supponitur, necnon velum pro Capellano serviente de mitra, pelvis pro abluendis maui- hus , et urceus argenteus cum aqua pro manuum lotione , quatuor mappulae ad tergendas manus, thuribillum cum naρ'icula, et in ea cochlear, et thus, eum quo possint misceri aromata Mnh olentia , dum tamen thuris quantitas superet, gremiale , caligae, et sandalia , liber pro Psalmis lege dis, ac denique omnia , quae usui esse possunt celebranti , praeter paramenta Μissalia , quae super altari, vel in Mere tario ponuntur, ut supra dictum suit, et baculam pastora lem , qui manu ministri , ad id constituti , sustinebitur. So. vasa quoque argentea ampla , et magnifica , Si ha herentur, ad ornatuin adhiberi possint , maxime celebraus
64쪽
te aliquo S. R. E. Cardi sali : sed neque crux , neque Sanctorum imagines in ea ponendae sunt. Prope ipsam mensam in loco opportuno , et ab oculis populi, quantum seri potest , remoto, vel in sacristia, erit vas cum carbonibus accensis , ac forcipibus pro usu thuribuli. Funalia pariter cerea pro elevatione SS. Sacramenti ad minus quatuor, ad summum octo, item alia sex vel septem ad summum su-nalia opponi possent in alto loco , in frontispicio tribu nae ;maxime si celebraret aliquis S. R. E. Cardinalis, et locus esset ad id aptus. ar. Haec, ut diximus , observanda erunt in solemniori-hus Ecclesiae sestivitatibus , ac celebrante Episcopo; plus autem, vel minus, pro celebrantis qualitate, et gradu.Non celebrante Episcopo, sed praesente, simpliciori ornatuerit agendum. aa. In Ecclesiis Cialegiatis, ubi Episcopus , nec cel
brans , nec praesens est, eadem circa ornatum Ecclesiae, et a taris conveniunt, exceptis his, quae Episcoporum sunt propria. Parmenta vero in sacristia parari conueuit. Μα-- , inulto brevior , et demissior erit adhibenda, cum pau- ea sint in ea reponenda , nempe pelvicula cum urceolis vini , et aquae , calix cum bursa, et corporalibus, et quandoque quaedam alia pro eelebrationis necessitate , et usu ideoque satis erit scamirum Oblongum, copertum aliquo ta- Pete , aut panno, aptari a latere Epistolae, in quo sedeat Sacerdos celebrans cum Diacono, et Subdiacono. 23. In solemnitatibus, maioribus, quae ubique per annum oscumint , videlicet in Nativitate Domini , Paschate, et Pentecoste etc. eadem erunt servanda, nisi quod valvae, porticus, et parietes Ecclesiae non ornantur regulariter; sed si in aliqvistus Ecclesii& eonsuetudo esset tunc quoque or nandi , retinenda haec erit, cum circa maiorem ornarum semper sit laudabilis. Id tamen in hujusmodi senis non omittatuE, ut saltem tribuna , altare majus , et aliis minora, sedes Episcopaliae, abacus, et inhones eadem forma
γή. Dominicis diebus , et aliis sistis, quibus popin ab
Opere cessant, in ornatu altarium, sedis Episcopatra , --dium Cananteorum . et altatum. , eadem, sea aliquant parcius seri debent , videliaet , ut paramenta non sint itae Fumptuosa, coloris ipmpori congruelitis, et Omnino pretio
65쪽
riora illis, quae sestis duplicans minoribus, semiduplicibus, et octavis, seriis Quadragesimae, adventus quatuor Tem-
susscient in altari quatuor candelae in candelabris. ; sed infestis simplicibus, et seriis per annum duae. Eadem respo
etivo etiam in Collegiatis Obseruauiuris . . . I
25. Erit autem valde opportunum , t ubi fieri possit , praesertim in Ecclesiis majoribus, et opulentioribus, si constituatur minister aliquis, cui curae sit, ut Ecclesia continuo in omni ejus parte munda sit, et exposita, tam in pavimento; quam in parietibus, columnis , semicibus, et laquearibus, nec per eam discurrere permittat mendicos, .ca--s aut .ava animalia, diuiua osseia perturbantia. Quaedam vero alia ἰ, quae in quibusdam solemnitatibus , aut ossiciis spe talibus requiruntur, suis locis dicentur. I
Sedes Episeopi in qua partu eollocanda- Tribus gradibus ad
eam ascenditur. Ejus forma, et omatus. Si ehorus sit in
- medio EccIesiae , Episcopis assistit ibi in medε pro ipso O dinata. Cardinalis Legatis, vel non tigatus, assistit iasede Episcopali , et Epigcopus sedet interis ins distorio; iSι Episcopus sit Candinalis . et ammta Ilegatus, Episcο--ivus Cardissialis habet aequalem sedem peope Legatum. Ubi sedere debeant Μetropolitanus, Nuntius Apostolicus , ba--' bens 'sacilitates Legati de latine vel ea, non a bs, Visitator Apostolicus ' Episcopus , Vicarius Generalis ; Protonotarii Apostolici, Magistratus, aliique Pro rem x. QEdes Episcopi vario modo collocatur pro divaesitateo altarium, apud quae statui de edi oam aut altam
est in medio sub tribu na , pariete. disjuaetanti se ita imi, in spatio illo constitutus sit cholus ; et tuncriades Episeopalis e regione altaris parieti applicabitur ita Episcopus , , in ea sedens, respiciat recta linea i mediam altaris renem 4 ha-hebiaque hinc inde sedilia Callosi eum. . . i issi. Si vero chorus sit in i medio i Ecclesi et taliure ad hae xeat parieti, vel ab eo modico sit intosvallo , separatum, ipsa sedes Episcopalis erit collocanda a latero: avgelii. d. Utroque autem casu tribus gradibus ad eam aseenda-
66쪽
46 Caei in talis Episcoporum tur, qui pannis , aut tapetiuus riantur. Forma sedis erit
praealta, et sublimis, sive ex ligno, sive ex marmore, aut alia materia fabri in in modum cathedrae, et throni immobilis , quales in multis Ecclesiis antiquioribus videmus: quae debet tegi, et ornari aliquo panno serico concolori cum aliis paramentis , non tamen aureo , nisi Episcopus esset Cardinalis : et super eam umbraculum, seu baldachinum ejusdem panni, et coloris appendi poterit, dummodo et super altari aliud simile, vel etiam sumptuosius appendatur ; nisi ubi super altari est ciborium marmoreum , vel lapideum : quia tunc superfluum est, nec aptari commode potest. Hujusmodi sede utetur Episcopus, dum Vesperae, et Μissae per ipsum emniter celebrantur. Cum vero Missis non mumnibus, et horis , Μatutinis, aut aliis Episcopus assistit: , si scierit in medio Ecclesiae chorus ante altare, poterit ibi iii sede , pro ipso ordinata . residere, quae remanebit in eo loco, ubi ex consuetudine--esse solet, sive longius, sive propius ab altari distet. At ubi chorus est sub tribuna, poterit in
de Episeopali supradicta in solemaibus, quam non
solemnita ossiciiS esse. . . . .
. Si serie aliquis λ B. E. Cardinalis Legatus de la
tere, xes nou. Legatus, rei disinae interesset, convenit ei aedes Episcopalis supra dicta ; Episcopus vero, si celebret, ire saldistorio tu. 'ein nu Epistolae 3 si non celebret , et c russit in Pres terio' sub tribuna , sedebit in digniore parte
s. Quod isti Episcopus quoque esset S. R. E Cardin lis; si Legatus haberes sedem a latere Evangelii, sedebitriue Episcopus Cardinalis nou celebrans in eodem loco, ano, et sedibus aequalibus prope Legatum. Eodem quoque modo sedebunt, si plures ad sentCardinales dummodo Episeopus Cardinalis sit omnium p
stremus V celebrans vero in s distorio , ut supra. l7 . , Si vero: Legatus esset in sede Episcopali subi tribua ,
sedebit sei opus Cardinalis, et alii Cardinales, si adessent , ii Pr e , alum: ut supra dictvita est: ipse autem simplex Ep;scopus sederet , vel )ex: opposito: in inde buinis
vestiti diriori phi te chori, aut in laldistorio; prout die uisi s de Cardinali Legato , vel non Legato praesente pro, vix e thte tituationis ultori , et Episcopi celebrantis,
67쪽
8. Quod si Episeopus sit Cardinalis , et intersit alius ,
vel plures Cardinales non Legati , poterant omnes ab eadem parte Evangelii, ubi solet esse sedes Episcopalis, sedere in sedibus aequalibus, vel in digniori parte chori quando est sub tribuna; dummodo Cardinalis Episcopus sit omnium p
stremus. Et Episcopalia munia remittet exercenda Cardinali praesenti, vel si plures sint, priori in ordine. Quae si Ca dinalis praesens sacere recusaverit , poterit Episcopus Cardinalis omnia praedicta munia , vel remittere ad celebrantem, vel ipse exercere , et in fine quando benedictionem solemnem erit daturus, accedere ad altare, et inde populo benedicere, ut supra cast. In I. LII. dictum est'. 9. Μetropolitanus Q absente Legato , vel alio ' Cardinali , habebit aliam sedem ex opposito in cornu Epistolae , similiter ornatam, ut sedes Episcopalis , alii vero Episcopi hospites sedebunt in digniori loco post Episcopum Dioecesanum supra omnes Canonteos. Abhales insecesani benedicti . habentis usum mitrη , . qt basuli , babebunt locum coudecentem pro iudisio , ei prudentia .Episcopi , dummodo non
sint supra , nec tute Canonicos. . . . . . . .
xo. Nuntii Apostolici , habentes in . eo doco oculiates Legati de latere , sedebuvi iv. alia sede ornata , prout demiropolitano dictum ust ', non tamen bin. νede propria Episcopi, et habebi,ut honores ante Episcopum non celebrantem. Alii vero Nuntii Apostoliet , non habentes saeuitates Legati de latere , vel habentes, sed non in eo loco , et dum sunt in itinere, et contiogat eos transire per aliquaseivitates, vel Ecclesias Cathedrales, seu Metropolitanas . sedebunt in digniori , et ieminetite sede . chori , et habebunt honores imimediate post Episcopum , et in processionibus, et aliis actibus. similibus habebunt praemineutiam supra omnes Prolonotarios, et supra Gnonicos.
11. visitator Apostolicus, si erit Episcopus , habebit sedem sicut Nuntius , non habem secultatem Legati de latem: visi talis Nuntius esset praesens, Cui tunc codit , sed R
ia. Vicario. Generali dabitur locus, quem habere solet pro coosuetudine diversarum Ecclesiarum. Protonotarii Apostolici non participantes . post Abbates; participantes Udro praecedunt Abbates. Post Prot otarios, Geuerales Ordanum,
deinde alii Praelati Apostolici.
68쪽
48 Caeremonialis Episcoporum. 13. sedes antem pro nobilibus , atque illustritas vitis
laicis , Μagistratibus , ac Principibus, quantumlibet magnis, et primariae nobilitatis , plus, minusve , pro cujusque dignitate , et gradu ornatae, debent extra chorum , et Presbyterium collocari, juxta sacrorum Canonum praescriptum , laudabiliaque antiquae disciplinae documenta , jam inde ab emediis Christianae Religiovis introductae, ac lango tempo
Umbraeulum, seu baldaehinum et super altare, et supra sedem Episcopi statuatur: ejus serina et color. Alterum umbraculum pro rebus sacris in processionibus gestandis.
Λ quibus hoc umbraculum deserendum, et quo Ordine. i. Ilubraculum , seu baldaesimum duplex est, aliud quod o appendi in sublimi debet supra altare , et supra 'sedem Episcopi, forma quadrata, eolore, ubi eommoue fieri'
possit, conformi coloris caeterorum palamentorum , pro totuporum, ac celebritatum varietate; aliud, quod supra Episeopum, ac res sacras in processionibus gestari consuetum est, sex, Vel octo hastis sublevatum , quae quidem per nobiliores lateos deserri inolent ; itaui, cum via est longior , qua procedendum est, primo loeo illustriores viri illas de-larant , quae ante Episcopum gradatim primae c6nspiciantur Porro color baldaehini , et umbellae in processionibus, i. quibus defertur SS. Sacramentum, si albus. v. ordo autem hujuspodi hastas gestandi talis est , ut dignior serat primam hastam, quae est ante Episcopi dexteram ; ecundus alteram', quae prima est ante Episcopi s nistram ; tertius aliam, quae immediate est subprimae apacte dextera 3 quartus aliam, quae succedit primae a parte sinistra ; quintus tertiam hastam a parte dextera : sextus tertiam is parte εinistra , sic deinceps; ita ut minus digni habeant postremas hastas post tergum Episcopi. Deinde , si via erit Jbngior distribuendum erit onus sevcudi hastas praedictas caeteris civibus, et nobilibus civitatis, seu ossicialibus, vel sodalitatibus , aut aliis pro locorum consuetudine, judicio Ehiseopi moderanda , ubi opus videbitur, m rixae,
69쪽
3. Quod si inter digniores, et illustriores plures essent,
qui de aequali gradu , aut praeeminentia contendereut, adeo ut omnibus his primo loco hastae baldachiui φssignari nequirent, relinquitur his ultimus locus , idest, ubi proeessio iam pervenit ad Ecclesiam, ad quam dirigitur; talis enim Deus reputatur primo aequalis. 4. Illud etiam observari solet, ut eum Ss. Saerameatum in processione sub baldachiilo desertur, primo loco deseravi hastas Sacerdotes digniores de Capitulo, sive sint Dignitates, sive Canonici, sive Beneficiati, aut Μansionarii digniores, iuxta consuetudinem Ecclesiae , sive illi sint parati saeris vestibus, sive non ; prout processio fit eum paramentis, vel sine illis, sicut in eap. XXXI. lib. u. dicitur.
Habitus Episeopi aecessuri ad Eeclesiam pro te divina sa.
cienda. Canonici omnes in habitu Canoni ii ad illum proficiscantur , ac eum eaepa indutum ad Eeclesiam eo mitentur. . ordo procedendi . at est Archiepiscopus, vel cruce utatur. Quomodo Episeopus excipere debeat Cardinalem Legatum, vel non Legatum, qui rei divinae intersaturi fiat. Certis diebus in accessu Episeopi ad Mes alam campanae pulsandae, et in solemnioribus etiam Osegana. ubi orare . et parari debet Episcopus. Quando Canonici sumere debent sacra paramenta. ordo es edendi ad Μissam solemnem. Quo ritu procedendum sit ad F
veras, et ad Missam in Ecclesiis Collegistis. r. Episcopus rei divinae peragendae musa ad Eeel
siam venturus erit , sive ipsemet celebraturus sit , sive alter, debent Canonici omnes in eorum Ecclesiastico, et Canonicali habitu , appropinquante hora , ad illum a cedere, eumque c*ppa indutum, cujus caudam Capellanus, seu Caudatarius talari veste incedens, sustinet , atque deseri : et si Episcopus Μissam Pontificali ritu sit celebraturus , Vel in sede cum pluviali assistat , tunc Caudatarius superpelliceo indutus, eam deserat, ex ea aula , seu cubiculo , quod ad hoc destinaverit, ad Ecclesiam progredientem , comitari, et deducere.
a. Praeibunt familiares Episcopi, et si aderit, Magistra-
70쪽
tus , aur alii nobiles, et illustres viri immediate ante Rei-
seopum 3 tune' ipse Episcopus, et post eum sequuntur ca--niei bini, iuxta antiquam, et canonicam disciplinam. Quod si fuerit Arehiepiscopus , aut alius, utens cruce, ipsa erux immediate ante Archiepiscopum per aliquem Cape la- num deseretur, imagine Crucifixi ad Archiepiscopum conversa , inter quam et Archiepiscopum nullus omnino inc dat : est enim insigne ipsius. 3. Eo ordine procedent usque ad portam primariam Ee-elesiae; ibi dignior ex Capitulo porriget Episcopo aspera rium eum osculo aspersorii. et manus. Episcopus asperget primo seipsum , detecto capite , deinde Canonicos, et alios circumstantes , incipiendo a diPiori. . Sed si sorte S. R. E. tardiualis Legatus, vel non Legatus venturus esset ad Ecclesiam, eι rei divinae intem futurus; tunc Episcopus ei obviam ire debet usque ad pomdam Ecelesiae praedictam , et aspersorium porrigere ipsi L gato eum solitis osculis aspersorii, et manus , qui se , et alios asperget. Si vero esset Cardinalis non Legatus, debet quidem Episcopus ei obviam ire usque ad praedictam Ecelesiae portam; sed aspersorium non Episcopus , sed prima di-
Pitas, jubente Episcopo, Cardinali non tigato porriget.
nterim, nisi celebretur tiro Defunctis, vel in diebus serialibus; nisi, etiam quoad dies seriales , alia sit consuetudo, inpariae Eeclesiae pulsabantur , et in sestis solemnibus
etiam orsana.. 5-Μox perget Episeopus ad altare SS. Sacramenti, ubigem flexus super pulvino , aut genuflexorio, .ibi p.rato , ora hit; sed ante dictam genuflexionem, genuflectet prius in plata 1 solo absque pulvino : et simili aer, cum voluerit dis cedere ab oratione, ob reverentiam M. Corporis Chiasti ;mox accedet ante altare maius, ubi pariter post profundam cruci inclinationem, genuflexus orabit. 6. Si fuerit sestus, solemnisque dies, et ipsemet Rhise pus Vesperas sit celebraturus , postquam pervenerit aa E clesiam ordine supradicto , dum genuflexus orabit ante altare majus, vel aliud ubi Vesperae sunt celebrandae, poterit in genuflexione aliquantisper morari, dum Canonici sumant sacra paramenta, post Episcopum stantes, videlicet, illi,
qui habent Dignitates, pluvialia; Presbyteri, casulas; Dia- soni, et Subdiaconi, dalmaticas , et tuuicellas coloris con