Sancti Aureli Augustini Opera

21쪽

Ρraefatio.

XIII

diaeimus, hanc enim p0ssibilitatem deus sqq.; lal. 27 97, 3

Ni hii controuersiam euomendum: Ita libri constanter, fortasse nihil controuersis uel controuersiaru mouendum, quae eadem ad-n0tati0 0deurrit in R; 10l. 28 98, 21) reete e0didis P mutatum in recta et adnotatum: forte recta, qu0d idem in R habetur. C0didis Ott0b0niani 783 s. XVII capitula eum editi0his DVel serianae capitibus set ed. Suarianae capit ut 0rum numeris arabiei s) 00nsentiunt, e0dex ipse e libr0 F 0riginem duxit; es 54, 2 eunetu; 54, 20 praedictu; 55, 3 nunquid; 58, 8 siue; 60, 4 esset; 62, 3 suis 0 m. al. ubi a textu discedit, F c0 dicis

lecti0nem in margine app0suit. J00ti0nes uariae in sinistr0 et dextr0 margine additae pleraeque dise0rdantes scripturae illius c0 dicis Sunt, aliae merae c0nieeturae. inscripti 0 00 dicis haec est: Saneti Augustini Hipponensis episeopi liber de gestis Pelagii contra Aduersarios gratiae Dui Nri Iesu Christi ad S. Aurelium esiseosum. Eae Bibliotheeu Abbatiae est. Bartholomet Faesulanue dioecesis ordinis Canunicorum Regularium Latera

Eundem textum, easdem lecti0nes uarias in margin0 additas Be0nsentientibus capitum 110tis e0dex Barberinus XIV. 78 0lim 3370) s. XVII f0l. 58- 80 exhibet. utrum Velser0 et Suari0ap0graphum c0 dicis O an B transmissum sit cert0 definiri nequit. Vt igitur paustis repetamus, sie statuendum est: 00dices ΡRdd libr0 Ll, c0 dices OB ex libr0 F descripti sunt. h00 un0l000 0d0eeri p0teramus, nisi c0llati0ne pri0re in err0rem inducti essemus. is enim qui pri0r e0didem F e0ntulit adu0tare 0 misit 52, 3 cum ea 0 missum e88 e. p0Stea eX 00llati0 0 a Camill0 Vitelli e0nlaeta qua0 110bis tradita est eum haec pars iam typis mandata esset uidimus, unde Velseri et Suarii ap0grapha petita es Sent. itaque 52, 3 in ad 0tati0 0 eritida Scribendum erat: cum ea om. F. te eti0nes uarias librarii h0rumc0dicum partim ex aliis c0 distibus putiuerunt, e0dicibus d 08tituti ad e0niecturas c0nfugerunt. In textu Augustini recensend0 0 paucis e0dicibus neque eis aut uetustate aut b0nitatu insignibus ad L priri stipatum detulimu8,

22쪽

qui eum et ipse 0mni uiti0rum genere 1 00datus sit fundumst tum 0rati0nis in lubri00 atque instabili 80l0 l0catum est. tamen ascitis e0niecturis librari0rum e0di eum ΡROB qui haud spernenda d0xteritate usi aut ueram lecti0nem reppererunt aut certe quae uia ingredienda esset indicarunt assequimur, ut serm0 Augusti 0 haud indignus eXent.

Liber do gestis Pelagii ut supra dietum est primum a Marc0Velser0 ann0 1611 editus est: D. Augustini liner de gestis Pelagii. Nunc primum editus. Augustae Vindelicorum Ad insigne sinus. MDCXI. qui qu0m0d0 ap0graphum acceperit quidue in edend0 libr0 speetauerit ut intellegatur haud a roerit seius praefati0nem app0ni. ibi retraetati0ne praemissa p. 2 J0gitur: His uerbis S. Augustinus seristionis causam et litri argumentum e licat, qui antehac omnes Augustinianorum operum conquisitores, uiros doctrina et diligentia praestantes,

fugi , nunc demum Faesidis in bibliotheeu Abbaliae S. Bortholomaei Canonicorum Lateranensium repertus. Eius anti-

graphum cum Scipio Cobellutius, reb Epistolis et Seeretis Summi Ponti eis, Roma ad Marcum Vel serum II uirum Augustam

Vindelieorum misisset, uisum pulelerrimae gemmae sublicam lucem non esse inuidendam. Sustentia enim abscondita et thesaurus inuisus, quae utilitas in utrisque' Romae quidem et Florentiae accurati imas editiones, commentariis illustratas, parari ferebatur et falcem in alienam messem non mittendam esse memineramuS , Sed quoniam longum id futurum neooti mres loquebatur, neque enim Sane tanti momenti causa fra eisituri debet, si interim nuda Augustini uerba tenda fruenda promoneremus, stra iam n0S a pud Miros pios et eruditos, antiquae do trinae amantes, Romanis Florentinisque editoribus ipsis non inuisis, quippe quorum industriae nullum hine sus amen, eum ne dedicationis quidem s0rem praecerpserimus, inituros sperauimus. Memplum Roma missum cum fide ea ressimus et lectiones uariantes ad oram adscriptae inde sunt sed quod in imu paginu, plerasque Antonius Ve erus. Canonicus Frisinoensis, inter layendum subitaria coniectura annotauit, paucas aliquaS, audaciores putillo, non agnoscit. Nulias in

23쪽

Praefatio.

eonteitum quant tuis probabilitatis specie blandientes re e-

Hanc Vel seri praefati0nem I 0uanienses in t. VIII 0xcudendam curauerunt; receperunt etiam textum eius, ita tamen, ut ubi eis loeti0 a M. Velser0 in margine p0sita apti0r uideretur hanc in textum p 0ni, illius in margine ascribi iuberent. Qu0m0d0 Franei seus Suar eg exemplari Roma sibi miss0 usus sit praefati0ne editi0nis p0st eius obitum in prole-g0men0 sext0 ad libr0s de gratia capite septim0 uulgatae ed0cemur. R. f. Franeisei Suares de diuina protia pars prima continens Prolestomena seae et duos priores libros de neeessitate diuinae gratiae ad honesta opera. Operum tomus Seaetus Venetiis apud Sebastianum Coleti MDCCXL. ibi p. 182 sq. legitur: Monitum Leetorem uolumus ostis hoc de gratia editione posthumum multo ante annu- I6Id seriptum fuisse ab auctore. quod ergo hodie Augustini operibus Parisiis cussis praedieto Anno I 6 4 Liber de Gestis Pelagii insertus

circumferatur, neque ueritatem elevat eorum quae hie in e ite praefatur Marius neque deprimit utilitatem sed potius mutuam sibi Parisiensis Conimbri ensisque editiones auctori utem c6nciliant. . . . Hic ergo liber hactenus desiderabatur, quia inter opera Augustini typis mandata non continetur, ante sauc0Suero Annos primum inuentus est in Bibliotheca manus ista Abbatiae saneti furtholomaei Fesularum Canonicorum Regularium Luteranensium et postea alius liber omnino similis inuentus dieitur Florentiae in Bibliotheea n regni Dueis, ut a uiro quodam nobili, doeto ac fide dignissimo aecepi, de cuius

munu eaeen lur habui, quod fidelissime transcripsi. . . . Et quoniam ad huius nostri operis perfectionem utilissimum ac fere nec Sarium esse Gistimamus et an ab aliis promulgandus sit ignoramus, illum hoc Deo praemittendum duximus, nihil omnino de uerbis Augustini immutando. Quia uero in eodem

24쪽

Praefatio.

eaeemfluxi uariae interdum lectiones notabantur, quae n0bis magis placuerit, in textu sonemus, alias, ubi res clara ut lebitur, omittemus, ubi uero fuerit dubia in maryinem reiiciemus, et cur unam prae aliis eligamus, interdum proferemus. Ubi deprauculus uidebitur textus nihil immutabimus, illius tumen 60rrectionem, quam aptiorem iudicauerimus, adnotabimus. Simili ratione cum in eodem exen lari liber hie in erepitu diuisus sit et diuisio non uideatur ab Austustino factu, quia multis in locis minus usta minusque rationi consentanea nobis Nisa est, alio commodiori modo capita diuidemus, semper tamen antiquum diuisionem in maryine adnotabimus. Ac denique ubi opportunum uidebitur, breue aliquod scholium litteris A, B ete. indieatum ad maiorem rei declarationem adiiciemus. Qu0d odit0ros Benedictitii in adm0niti0ne de numer000didum Ital0rum seribunt: Liber de Gestis Pelogii ab innumeris mendis purgatus est aurilio ueterum eaeemplarium, Gallieunt quidem unius ei bibl. Coibertina et Italorum quatuor, Romuni scilicet, cuius uariantes lectiones ad oram sui libri Velsorus adseripsit, et aliorum trium manuscriptorum, quae in bibliotheeis Magni Ducis Florentiae asseruantur, cum his n0u c0nueniunt quae in e0rum c0llati0ne Parisina, i. e. iud0dice Paris . lat. 11657 Dl. 56 p. 414 leguntur: Variae Detiones Truetutus Saneti Augustini de Gestis Pelagii. Colluti eum JUS Thuuno atque aliis tribus eae bibl. Serenissimi Magni

Dueis otium uno Vatieuno oetiam - Vaticano s. l. add. nec non cum eae usis Augustae Vindelicorum I6II et Lutetiae Parisiorum I626 I626 insertum) Denique Lovaniensiu- I6 p. in margine sinistr0 ad Seripta sunt:

V. mS. Bibl. Vrb. not. IIS V. ms. Vaticanum haed expuncta sunt F. mss. Florentina L. Lovaniensis editio P. Rhamsiensis editio I6I6A. Editio Augustae Vindelicorum.

25쪽

Praefatio.

XVII

his autem repugnant quae in c0dice Parisin0 leguntur: Variae lectiones eae collutione Mss quae eaetant in trimus bibliotheeis Serenissimi Mapni Dueis. illud p 0tius uerum uid0tur Benedicti 0s e0llati0110 quattu0r 00dicum, quae in Ρ exstat, e0di est Vrbinati, libr0 sive Ott0b0nian0 siue Barbstrin0US0S 0880. apparet e0sd0m 00dices qui 110bis usui seis suis s0. Ρ08trem0 Eaecerpta ei gestis habitis eontra Pelustiu- heretieum et alia ex libellis eius quae in Palaestinta sibi obieetu ipse damnare compulsus est, quae in 00disse Vatican0 lat. 544 s. XII in e0dice Abri e0nsi 96 s. XII, in e0 die0 223 bibl. eluitatis Ch ari e vili 0 s. XII e0ntinentur, pri0re parte 0bieeta Pelagi 00sserunt pr0rsus c0nuenientia cum eis quae p. 26, 16-25 27, 13-16. 84, 3-b. 97, 20. 2 l. 98, 3-6. 14-li habentur. altera parte d0gma eath0licum dec0m capitibu8 0pp0nitur. Ρ08trem0 haud gratiamur pr0steri ad hune et s0quentem

III. DE GRATIA CHRISTI ET DE PECCATO ORIGINALI.

librum deseripsit 00 saepe peceauit, qu0d similes syllaba 8 aut litteras bis p0suit aut in0ptu e0niunxit, uelut 189, 23 oceu tutας 152, 23 terminasses et, ubi et expungendum erat cf. 182, 26; 136, 16 inestsubtilis suavitute; 180, 20 abieetionis secundum 180, 8 unde sequitur. sunt autem alia, ubi mendi 0rig0 n in

tam facile perspiciatur: 130, 5; 137, 14; 131, 8; 162 21.

manifesta uero interp0lati0 inculcata u0eu fuerit existit 172, 13; cf. etiam 163, 17; 178, 22. 178, 26 Drtasse rectius

Scribendum erat uertebatur pr0 versabatur. lacunis rar0 laedatu8

XXXXII Aug. Seet. VIII pars II.

26쪽

XVIII

Praefatio.

est: 174, 12 moriatur - hominum, ubi 0missi0 similiter desinentibus u0culis facile explicatur. 0rth0graphicis qu0que rebus liber etsi restenti0r ex antiqu0 exemplari derivatus ess000 arguitur. uelut semper legitur adqΗ6, VHum, quur, quura curre), gigaris, quidquid, plerumqHe inquid, Semel quod pr0 quot. ae usitat0 m0d0 adhiberi 80let; tamen leguntur adu0rbia: peruersae, intῬrae, Semel factae; Semper 0ccurrit hereticus, heresis, pedu909Η8, pul68tin , pr0mi 80Ue questio, querere, rep- hendere. aspirati0nem e0ntra c0n Suetudinem aut aspernatur aut admittit: habundantia, habundauit, hester, hubraham, matusalsi. 001180nantes praep0 siti0num cum n0minibus et uerbis c0mp0sitarum assimilari 110n s0lent: adfirmat, adi uit, adtraxit, a mlenderam, sed ammonet, ammi880 admiss0); inlustrationem inmaeulatus, at semel implerisque in plerisque ; conligare, conpetentibus. 00n80na duplissatur in repperitur. u cum b s0mel permutatur: liberauit. s 0mittitur in e ectare, Gultare. ad emendati0nem liber quanti pretii sit infra exp0netur.

asseruatur in 4' f0l. 222 8. XI XII 00 laetus h00 0pus Ditis 28 13 0Drt. Di. 2 manu bibli0thecarii h00 ad 0tatum est: S. Petri Casulis Benedicti Congregationis S. Mauri. libρr initi0 libri secundi lacun0sus est; d0sunt 0mnia a 167, 17 ubi negant - 174, 17 diuites. hunc c0dicem Benedictini

adhibuerunt. 00rrecti0ne8 praeter manum primam alia c0aeua fere essectae c0n8pidiuntur.

Ch C0dsix Cholientiam si sis 23021 s. XII exaratus soli0rum numeris staret. unde in bibli0thecam Cheltentia mensem migrauerit n0n est ad 0tatum. c0rrecturae in margine app0sitast litteris perexiguis seriptae sunt; emendati0nes in textu factae et litterarum ductu et atramenti e0l0re disserunt. hac manu littera p in dampnare et calumpniari, o littera in mi hi si nichil trucidatur, m u0eabuli quicumgue in n mutatur, loquutus in locutus translat matur. 00mpendia quae hic illic 0ecurrunt

usitata Sunt.

27쪽

XVIIII

Seripti0nes atque e0dex Cheltent, amensis 0ssert. liber et m. 10t m. 2 multum e0rrectus e0teris suae familiae auet0ritateot utilitate n0n est p0sthabendu8.C0dex Parisinus 2093 membr. misceli. Di. 196 in lali 0 Ρs. XII ut H. Om0nt suspissatur Scriptus: nam in catal0g0s. XIII ess0 dicitur. und0 0riginem ducat Di. 1 additum sest: 84 Alme eeelesie sei Amandi in Pubula spectat hic liber qui Augustinus appellatur. Codeae Telleriano Remensis 259, Remus 36333. 3, et extr0 10 00dice adn0tatum sest: Liber est Amandi eluonensis Cenobii. in paginis quae binas c0lumnas habent uersus 39 de eurrunt. C0dex Vaticanus lat. 500 s. XV scriptus a n0bis ita Vc0Jlatus est, ut primum rati0nem editi0nis a papa Sixt0 Vinstitutae n0800remus, tum ut examinaremus qu01110d0 Bene-dietini libr0 saepius laudat0 usi essent qua de re ali 0 l000 agetur), qu0rum e0llati0nem Parisinam huius partis desesse c0nstat. ceterum liber etsi 0mnium recenti88imus praeter innumerabiles ineptias n0n pandis l0cis multum c0 siderandas

c0nferendas curauimus; sed lecti0nis 00rum uarietas ad usum criticum n0n est admissa. ad utram c0dicum claSSem pertineant infra mem0rabitur.

Etiam hi libri manu scripti n0bis inn0tuerunt.

I. Anglicani: codex Cantabrigiensis Trinity Coll. B. 2. 2I 5629 s. XIV; codeae Cantabrioiensis Peters Coll. 197 cIS3 s. XIV. II. Itali: codices Vrbinates 66 et 82 s. XV, codeae Romanus 00 A. V. I36 8. XIV. III. Codeae bibliothecae armamentarii de T Ars enal) 250 397 T. L

8. XV, olim Victorinus.

Omnes qu0s in textu c0nstituend0 adhibuimus e0 dices ex du0bus lantibus manare in duasque familias abire quarum una in 80l0 e0dice M e0nsistat, alteram ceteri eXpleant per

28쪽

spicuum est. M n0u e faece haustum esse testes sunt multast et praestantes lecti0n08. is unus uerba ab aliis 0missa 128 18 0s eri, quae negessaria esse l0eus 139, 10 d0get; is ceteris

pleni0rem 0rati0nem praebet 150, 11; 182, 7. 9; 189, 19;193, 19; 195, 16; 201, 6; is 80lus 115, 1 uariegatus exhibet;

is s0liis 203, 23 natiuam te eti0nem habet. aliis l0 eis uiam indicat, qua 110ra te eti0 reperiatur, uelut 155, 23 ubi haud

dubie ex Demetriadis epistula rep0nendum 08t: bonum quodammodo obruere naturae; es. etiam 174, 25. 11110 l0e0 eius iactura ali0 libr0 c0mpensatur: 143, 18. etiam in c0ll0eandis uerbis suum iter in8istit, qu0 in genere n0n Semper ducem eum seduli sumus. ceteri libri m0d0 inter 80 c0nueniunt,m0d0 sibi refragantur, id qu0d 110lumine saecul0rum siues0e0rdia siue studi0 librari0rum fieri c0dicibus usu c0gnitum habemus; illi enim n0n semper attente describebant sed saep0 etiam emendabant. 00dides Ox0nienses maximam partem cum ΡΤ faciunt nullam c0nsiderandam ieeti inem prae ceteri8 SHppeditantes. Omnes editi0nes quae h00 0pus c0mplectuntur c0ntinuo 0rdine percenSere neque n08tri pr0p08iti neque huius l0 ei est. quas qui c0gn0scere u0lunt Sch00nem anni librum adeant.1108 editi0nes his qu0que temp0ribus dignas menti0ne recenSebimus. qu0 110mine imprimis duae mem0randae sunt: editi0prindeps quae Basileae a. 1506 pr0diit apud I. Amerbaelitum et editi0 M0naeh0rum S. Benedicti e c0ngregati0110 S. Mauri quae Parisiis apud Franeiseum Muguet a. 1696 emissa est. Atque I. Amerbachius in ad0rnand0 h00 0pere c0dicem Secutus esse uidetur qui n0n multum distabat a libris ΡΤ, aliis l0 eis a V. inueniuntur autem in eius editi0ne multa quae uel illis temp0ribus haud aeq0mm0 data sint uelut

significatio cap. 192. 18; 162, 3 perperam, 167 18 omnes qui, 170, 30 ferendo al.

Benedietiui e0dicibus qui eis praest0 erant dextr0 usi eum auct0ritate c0didis qualis M est destituti essent recensi0nem huius tractatus n0n tantum quantum alia 0pera pr0

29쪽

Praefatio.

XXIIIII. DE NUPTIIS ET CONCUPISCENTIA.

In h00 0pere recen80nd0 quin destim c0dicibus usi sumus; praeterea sex libr08 manu Script08 qu08 00ntulimus neque 00rum lecti0uis uarietatem in ad 0tati0110 eritissa sexhibuimus

234. liber umid0 l000 asseruatus esse uidetur. quo factum est, ut tred edim ratia putredine ita c0rrumperentur ut part080rati0nis auct0ris exciderint. qu0d eum in ad 0tati0ne critica nisi ubi dubiam aliquam lecti0 0m suffragi0 si10 00nfirmaretc0nsult0 silenti0 pra0termiserimus iam hie suppletur. igitur haee

30쪽

XXII

Praefatio.

ster uocari; 221, 16 et non uter eius; 224, 17 ris siue

tum pro; 225, 27 fidem-αdulterium; lal. 8' 226, 21) orum quae in; 226, 22 seruandum-Christi; 226, 23 of heiosissima - illam; 226, 24 quisse-spiritaliter; 227, 1 earnaliter nati; s0l. 8 227, 25) tereunt vos; 228, 1 est domini; 228, 3

munditiae lania; 239, 8 nas-imnun. multa m. 1, plHram. 2 e0rreeta Sunt; manu redenti haud dubie Benedictin0rum, hic illic capitul0rum tituli in margine additi sunt uelut Di. 10 233, 20). saepius accentus additus est uelut Natere, conditus. uestigia manifestae interp0lati0nis 0ecurrunt 244, 3 quand0 autem sunt quidem quando aurem sunt desideria sub-