장음표시 사용
531쪽
sia semper occupata, omnino insomni°eret: Nec tamen huic reipublicae, aut propriae familiae res omnino curae radiat
erant, neque circa animae salutem , aut corporis valetudi- ritibus incipi
nem valde erat selicitus, sed potius circa res minutas,& nullius fere momenti perpetuo angebatur. Omnium ita fuit, ut damna , aut mortem ab exiguo quoVis accidente sibi mox eventura ominaretur. Denique tam iraeis semper degebat, quasi Heraclitum moerendo superare contenderet. Porro tanta cordis anginia , & constrictione tam magna laborabat, ut sentire videretur tota praecordia Velut pugnum contractum arctissime coostrin gi. fibidemque onus immensum, & summe aggraVatiVum, sub quo pronus usque incedere, & versus terram inclinare cogebatur, se ferre putabat. Inter amicorum colloquia& confabulationes, praecordiorum constrictio & grava men nonnihil remittere, dein vero ab inassueto quovis objecto timorem incutiente vehementius repetere solebant : nec tantum in praecordiis , verum in toto praeterea corpore, constrictione quadam laborabat, atque lumborum regioni, nec non humeris & brachiis velut onus quoddam incumbere videbatur. Sympto tum horum rationes in Opothesi nostra satis
liquido patent. Quod ad Therapeiam spectat, post Varia medicamina sine magno fructu adhibita, demum suasi,
quoniam aestivum tempus tum erat, ut acidulas nonras
artificiales per sesquimensem biberet: itaque imprimis aquae fonti lib iiij. per noctem infudi chal bis non. praep. i. & postea taὴtundum in . tib. vii, AEgrotans quoque mane liquorem clarum ebibit, & intra quatuor veΙ quinque horas maximam partem ejus per urinam reddidit et epit insuper hora somni, & primo mane electuarii appr8priati quale supra describitur dosin cum julapio cephali-ς03 intra duos menses longe m*us habuit,& postea sensim ad se rediit. J -
532쪽
Dum haec scriberem Junenis illustris a peregrinatione transmarina nuper reversus, & Valetudinarius fictus se' curae nostrae tradidit. Hic olim temperamento sangui neo ac alacri, moribus splendidis, nec Π0n ingenio acuto indoleque exporrecta praeditus, dum regiones exteras per agraret, aestate quadam in Hispania tum degens,ab intensis istius loci ardoribus magnam in se alterationem persentit: primo enim sanguinis effervescentiis crebris, cum subita in votis manuum ac pedum incalescentia, di punctionibus in toto corpore subinde exoriri, & mox evanescere selitis obnoxius fiebat. Deinde quoad appetitum & somnum sedeterius habens , insuper hebes, ac subfranu, negotia aut oblectamenta quaevis, immo & amicorum commercia tabnus affectare, ac interdum vitare coepit. Tandem indispes,sione hac indies ingravescente, absque ulla causa evidenti, aut animi molestia reali, melancholicus semper cogitabundus, atque timidus , & moestus, nulla re oblectaretur , nam studia, exercitia, pesegrinati0, erudi'torum conversatio, & quaevis alia, in deliciis pridem habita, ei nunc Dessio aut terroriis solent. Ad hunc m0'dum per biennium affectus quasi aster esset a se 'plurimum mutatur. Curations gratia medicos peritiiii mos in Hi spania fallia, stillandia, de nuper in con suluit, variasque medendi methodos, vix ullo tamen cymfructu,tentavit.Nimirum ista funguino d scrofa atrabi λΠψeX aeris intemperie primb contracta usque permaneat, mini animali stiritus quassi acetosis, hoc est , qualς φdescripsimus, suppeditari facit. Huic ab initio remo igquentia commendare visum est. R Decoct. sen. Gereonis O Tamarind.53rupi de pomis purgant. I i. ag. mirabilis V. cum regimine repetendo intra dies s. Post purgatio
trahatur sanguis, hirudinum suctu, ad Syrmi matri de chal be I i. capiat cochlω D
533쪽
O lora quintam liquoris sequentis Iul. deambuLndo per horam l. vel ii. R filiorum Melissa Borraginis , Euglossi, Pimpineue, Pisariae, linguae ceminae, Nassuritias. . muti. rad. Boseraginis lib. n. florum Tunicae , calendula, an. m. iisi corti exterior. 8. Aurant. ct 4. Lim. maceris I s. incistis seeontusis affunde feri lactis cumpomaceo fassi lib. viii. dentia
R conserva florum Tunicae, Betonicae, Borrag. an. I Us. Margarit. pul. Sit. Corallii rub. ' p. 3ψs.1'ecier. Confecti. de mariniso gii. srupte coralliis Papaveris Rhead. an. q. Isin optatassumat omni ne spera g. nucis Castaneasuperbibendo aqv. forum Parat eos Iri. vel iii. Post 16. aut et O. Alterantium mutata loco horum utatur sequentibus. R puI. Eboris , margarit. Orallii rub. praep. an. 3n rad. 'eoniae maris 3iss. ligni Asies 3 . Tabularum ex Aurantiis gitii. olutionis Tragacantiae in aqu. Melisse factae q. L. f. Trochisci ponde/ is 3 . comedat iiii. mane or lora quinta superbibendo launum
d ejusdem put. sine Tabulis rum salis Asem. falis eorallii an. 3 i. cum Terebint. de chio 3vi. f. massa, cupiat 3 . ne eri mame superbibendo qu. deflulat. I iij. Cibis vescatur tantum, & eupeptis cibi stat Aiatim tenuem cum foliis Pliuitidis infusis , pitisset interdum
vinum o uoplorum aut pomaceum: vitam modo negotiis facilibus, modo exercitiis moderatis, aut recreationibus varii generis coni nue occupatum agat. Haec de melanciolia universati, qua laborantes fere maine si indifferenter a quovis objecto afficiuntur, ita ut in omni loco, k quibusvis accidentibus, & circumstantiis cogitationum multitudine, cum de spientia, timore, & moesti
534쪽
pili cap. II. lurcholia particularis. Propter duo
plicia, eorumque rationes , partim in hoc capite partim que in alio tractitu satis fuse tractavimus. 'Melancholia specialis dictatiar, quando IZgrotantes rem quandam particularem, aut rerum genus aliquod respici.unt, de quo fere incessanter cogitant, & propter . . potentias , Affectus omnes huic uni continue impensos folicite usque, ac tri les degunt insuper notiones alfur. das de incongruas, non modo circa illud objectum, sed etiam de plerisque aliis accidentibus, & subjectis habent. In Afectu hoc anima corporea a propria specie deflectens,
novam quandam assumit, atque Vel Animae rationali, Vel
corpori, vel sibimetipsi non conformis metamorpho in quandam subit. Hujusmodi ctio multis modis & varia occasione producitur, utpote quam Passiones vehementes, votum, timor, ira, τρluptas, immo caetera quaeque appetitus tum comu
piscibilis, tum irascibilis pathemata diutius continuata,& ad summum evecta, excitare solent. Duo autem sum genera, a quibus melancholia specialis praecipue & frequentissime exoritur,sc. primo siquando mali praesentia , vel imminentis sive illud merum, sive imaginarium Merit) pressiira gravior animo incumbit: vel
Iec is fi bini prius obtenti prifatio, vel optati de perati
eveniunt. In casibus hisce oppositis anima corporeasscleXtrorsum allectata, curam omnem domesticam h pn, aut corporis, aut anima rationalis omittit: vel introrsum csempressa,& rationis,l erinctions tum vitalistram anim iis munia dereliinquit , aut pervertit. Operis immenu ῖς esset,Varios in utroque genere casus,& afficiendi mod0s eoR merare; ἡ copia ingenti qui maximi momenti curam MVM cam praecipue exigere videntur, sunt, Amor diesami,
typio, Supernitio, Salutis aterna desteratio, denique imginaria corporis aut partium ejus Metamorphsi, x fortunae ὀοηa, vel mala plantanteis, de Bagubis bii ς viter dicemus.
535쪽
De Amoris potentia,Dominio amplissimo,&geBA Herbidis e quibus nempe tum Vitae humanae, tum Theatri Drama
ii praecipue constant) ut nihil hic dicamus, vulgaris &ebmmunissima observatio est , quod si quispiam foeminae,spectu & conversatione captus , eam interius deperire&concupere coeperit, atque pro devotissimo suo affectu nil praeter repudia & contemptum i rtietur; ni ratione valde firma suffulciatur ille, aut affectibus aliis velut in
transversum raptuS aVocetur, magnum est periculum ne inmetinoboliam amorinam, sive ερα - νίαν incidat ue quonthemate si forsan assicietur, illico a seipso velut in statuam animatam transformari videtur, nil praeter Amasiam suam meditatur, aut loquitur, in illius gratiam & vitae, &fortunae maxima quaevis discrimina subire ambit, interim rei domesticae, aut publicae, immo propriae salutis curam non modo negligit, quin Voti sui exspes factus, saepe manus violentas sibimetipsi injicit: sin vitam agere & superesse contentus sit, deinceps animo una & corpore emarcescens, fere hominem exuit , nam reserationis usu
deperdito, victum , & somnum , aliaque naturae munia necessaria omittens, totus in suspiria, & gemitus, inque lugubrem corporis habitum ac gestum componitur. In hujus Affectus rationem si inquiratur, facile occurrit, quod Mima hominis corporea affectilibus violentis obnoxia, cum in objectum sibi charissimum, Q. foeminam amatam tota effertur, illamque assequi, & complecti nequit,
nihilo praeterea delectatur, aut acquiescit, quin Anima ra- Iionali immorigera obsurdescit prorsus, & dictata ejus non udit, sed imaginatibni notiones tantum tragicaS Ingerendo , intellesim aciem obfuscat. Porro quatenus praecordia Ospirituum affluxu uberiori iis denegato I quoad motus suos latii sciunt , janguis in sinubus aggestus, di stagnare aptus, gravamen & oppressionem magnam,
proindeque suspiria & gemitus ciet; interim facies, &
536쪽
membra exteriora propter sanguinis & spirituum i ἡ entias subtractas pallent, & oblanguescunt: hinc nosti.
Idiomate,des eranter amantibM rfructum esse dicitur. i, quantum se. hic muscuis animali haud vegete si litis actuatus, tarde & debiliter vibratur, sevo: linon amplius cum vigore in partes omnes projicit. Profecto in ore Anima cor rea sui gratissimi Ideam inti me complectens, eidem moX conjungi, & penitus uniri isatagit; versus hanc affectuum radices, quibus arctissime scomplicatur, emittens, inde potissimum, & vitam & ve getationem haurire videtur, adeo corpore neglecto, cum iin rem amatam se totum inclinat, si sorte ab hac unione iabrupta divortium patietur, velut planta solo maxime icongeneri exempta, quatenus pabulum sibi idoneum non lexcipit amplius, aut assimilat, cito in marcorem redi- lgitur: hinc stiritus animales munia assueta, &solitos lexpansionum tractus derelinquentes, nec cerebrum, nec ip r acordia,nec oppendicem ner sum debito modo actuant, laut irradiant: quapropter haud tantum in praesens inc0a- cinna, & delira mentis distositio cum lugubri corporis iliabitu excitanur, verum exinde sanguine vitiato & sti' iritibus indolem acetosam nactis, melancholia habit lis sintroducitur. fQualem functionis animalis inordinationem Amor de-fanus circa objecti sui acquisitionem, talem fere, aut p. rem zelotypia circa ejusdem acqui siti reteationem accersit, adeo semper via. in fruitione aeque ac cupidine, ) re solliciti plena timoris amor. Animo ista de praeda sua charis' sima si minus secura fuerit, statim excandescens , propri*serenitati caliginem, ac nubila suffundit: dein postea im' clura bilarid infecta, objectum quodvis gyas' νο ορο ς imbutum excipit: enimvero velut IIomachi ferment- core nimio praeditum ingesta quaevis in suam isd0ὶςm pervertit , ita affectus semel exortus , acciή
537쪽
ita quaevis, & circumstantias in veneni sui pabulum com
mutat , cumque in hoc pathemate Animasensitiva , velut incurvata, corpori suo non conformis evadit, ideo funaetionum, Q. tum animais, vitalia, & vegetatinae nomia depravata, Vlotum delirat ac emarcescit. Supernitio , ac AEurnae alatis desteratis, Anima sen-- πβitiae sanguini, & corpori similes fere melancholia affectus, ac Amor dic imprimere solent, sed assiciendi modo nonnihil diverso: nam in issis objectum, cujus acquisitio, aut amissio periclitatur, prorsus immateriale est, ejusque Affectio ab Anima rationali imprimis concepta alteri corporeae imprimitur: in cujus prosequutione si haec facile obtemperat , tunc nulla perturbatio , exoritur , sin refragante prout saepe assolet Animὰ corporea , rationaliS usque monitis, & minis instabit, statim illa excandescens sanguinem, & spiritus inordinate commovet, Bona, & oblectamenta corporea
spiritualibus, iis intellectu objectis, opponit, inque suas
partes hominem pertrahers satagit; cumque adeo inter duas animas Velitatio continua habetur, atque modo voluntas superior, modo 'petitus sensitivus praevalet , tandem conjicientiae forum a mente erigitur , ubi singuli quique actus scrupulose examinantur. Propter haec crebriora Animarum dissidia stiritus animales utpote nimis,& fere perpetuo exerciti, faepe huc illuc in contraria jussi, de quasi distracti, tandem a vigore , ac indole sua nonnihil desciscunt, & demum fixiores, & melancholici fa-
quatenus a solita expansione detinentur, tractus devios, & inassuetos in cerebro procudunt, & sic δε- lirium cum timore & trinitia immensis inducunt: in ejusmodi affectibus Anima conporea quasi violenter abrepta , tum a seipso, tum a corpore dissidet, atque juxta Ideae imprefae characterem modificata, speciem novam aut An relicum, aut di bolicum assumere assolet; interim in- Nnna telis iis
538쪽
relliam , quatenus imaginatio notiones tantum incon cinnas, & monstrosas ei suggerit, a rationis ossi nino pervertitur. Simili huic assiciendi ritu, contingit melancholicos qdosadam, aut quoad unas, aut corpora sua metamorpiosis imaginarias subire, viz. dum unus se Principem , alter mendicum imaginatur, & agit: alius se corpis vitrem habere,atque alius se canem aut lupum, aliudve monsum esse credit; postquam enim melancholia diuturna affecta, mente occaecatὰ, tum a seipsa, tum a corpore penitus descivit, illa aut conditionem
atissat, & quantum in se est, revera assumk.
539쪽
Post mancioliam, sequitur agendum de ω
quae isti in tantum assinis est, ut hi affectus saepe vices lumbuta sunt commutent, & alteruter in alterum transeat ue nam dia- thesis melancholica in pejus evecta furorem accersit ueatque furor deferbens non raro in diathesin atrabilariam desinit. Saepe haec duo quasi fumus, & flamma, se mutuo excipiunt, ceduntque. Et quidem, si in melancholia cerebrum & spiritus animales, fumo, & densa caligine obfuscari dicantur , Manisi istis apertum quasi incendium accersere videtur. At vero siquidem spiritus animales accensos, sive inflammatos phrenitin cum febre qua Mania caret excitare supra ostendimus, illorum affectio in hoc morbo, sicut in melancholia, liquorum cbmisorum Analo eid melius illustrabitur. Mandoquidem igitur Manis febre, cumque insigni iunctionis animalis laesione exciti a , continua,& diu permanens esse sole subjectum ejus proximum & immediatum erunt stiritus animales; qui sc. non per consensum, nec ab alio impetum faciente, sed per se, & habitualiter affecti, ab indole propria, genuina, nempe lyiritu a--ὰquχειν lina, insulphureWalinam Optout supra innuimus ) Aquae aemulam desciscunt, proindeque actus tantum inordinatos edunt, ac ita perperam agere diu persistunt. Huic illorum vitio aliquid torte cerebrum, aut sanguis aliae partes contribuant , M si stirituW primo, & poti mum in culpa sunt. De
540쪽
Marii tria praecipua Mei. dentia. ae item in
1φ Hujus pari, euia semper in motu seunt.
De Maniacis observare est hae tria illias fere omnibu, esse communia, st. nimo eorum phantasias, sive ima i- nationes cogitationum impetuosarum aestu perpetuo dccupari I proinde ut dies, & n0ctes, varia sibi obmurmu rent , aut clamando, & ejulando proierant. Secundo no tiones , sive conceptus, aut incongruos esse, aut sub specie falsa ,sive erronea iis repraesentari. Terti A Illorum delirio audaciam & furorem saepissime adjungi, contra ac in me lancholicis , qui timore, ac maestitist semper ariciuntur. Primaria istaec Manue symptomata es ritibus animalibas
indole Aquar stygiae aemula praeditis aptissime deduci, exsequentibus patebit. Primo enim Aquae flviae particulae summe agiles, &irrequietae, in motu perpetuo existunt , hinc ut effuvia ab iis decedentia nares continue feriant, atque liquore vase effusus corporibus quibusque aliis occurrens, valde effervescat, eorumque poros, & meatus penetret 3 cujus ratio est, quod particulae salinae sulphureis conium stae, se invicem exagitant, cumque nullis alius generis c0hae rent. Pariter opinari licet spiritus animales, e sanguiae
uberiori & quasi nitrosulphureo extillatos, insigni m0bilitate sive inquietudine praeditos esse, qui proinde e
cerebri meditullio quaquaversus, tum in ambitum qu , tum in sustema nervosum expansi, indeque perpetim rς flexi , phantasmata efferata, & fere nunquam interrup'ta, atque funὴionis tum sensitivi, tum Acbmotivae inor' dinationes maximas ,& perpetuas producunt Secundo EJuvia e spi itibus nitrosis sive exhalaa tia, haud tantum spatiis apertis evaporant, quin Valde pς netrantia, in quovis fere subjecto, poros & meatus per qβὴβ erumpere possunt, ubique novos procudunt, immo c0sp0xδpleraque hujusmodi spiritus continentia,aut vasis foramipi
imposita,ab jpsis ita perforantur,ut fitiabilia statim re Ixy