장음표시 사용
61쪽
LIBER . SECUNDVS. is PN morbis miniis periclitantur qUOrtam maturae aut aetati , aut habitu Ut tempori magis congruit morbus , quam quibus secundum nil ulisiorum congruit. 3 q.
HIC etiam Aphorisinus ad praedictionem attinet, haec est autem eius sententia,quicunque morbi congruunt Ppriis, principiis minus habent pericub, quicunq; Cro,no congruus,lunt maxime periculosi uel exempli causi, si tertiana febris generetur in artate declinante Scis enectutes, iratus est pericillum, ostenditur enim in his, hoc est, qui non congluunt Veli mentem esse causam,ut possit superare oppositionem quae est ex tempore, nam ex his, qui non congruunt, non posthmus affirmare magnam esse causam , sedi. uatum domo strata est ad simile conuersio,que facile fit,etiam si causa non sit vehemens, quae conuersionem faciat. Eodem modo intelligendum est de naturari temperatura corporis, de rcliquis.
IN quouis morbo partes ad umbilicum de
liniam ventrem attinentes crassitudinem habere melius est: multum Vero extenuari S contabesce
re, prauum sed ioc quoque ad inferiores purgationes perieulosum.
H IC Aphorismus adigna pertinet.Considera inquit' innaoibis ea, quae sunt circa umbilicum ximum ventiem . si . quidem haec crassitudinem habeant bonum si uero extenuata sint, s contabuerint,malum.Sciendum autem est totam illam partem , quae est a mucronata cartilagine ad pubis ossa, tres habere particulas, ex his quae superius lint, vocantur hypochondria , ii autem medium locum obtinent uocantur partes circa umbilicum,qua iacent in Ultima parte, imus uen, ter. In omnibus igitur morbis partes, quae sunt circa umbili
62쪽
runt enim utilitatem inferioribus partibus, tuae crassitudine sua calefaciunt in cum hoc modo recte, se habeant, recte fit concoctio,cnm autem sint robustae melius seruiunt purgationibus. Extenuatas autem esses contabescere,malum,opposi tis de causis.si quis autem roget, cur Hip. tacuerit superiores piirgationes tutas esse ais,qui hoc modo sunt affecti, dicimus hoc tanquam manifestum esse praetermisi um
salubritatem corporis habent per me dicamenta uacuati exolvuntur , de qui prauo
utuntur cibo. H V loco suadet His .iae corpus sanum purgatibus medizamentis purgemus ex Ohiuntur,nim quoniam in sanis corpus est quale medicamentum autem adli bitum non inue nisi superfluitatem,quain evacuet,euertit corpora liabitum,
afficit autem primo spiritus, deinde humidas partes, postre ni solidas, hos quidem dissipat, illas aut dis flat, solidas autem colliquat,cum autem haec fiant, necessario sequitur defe- animi, syncope. Praeterea illi qui prauo utuntur cibo purgationes inquit exolvuntur,quoniam medicamentum accipitur a cacochvmii, quae acuta est ex prauo nutrime 'O,' incipit ipsam purgare ipsa igitur dum purgatur, transit per nobiles partes sensibiles cum sit acuta, ' moda , molestia morsu inseri exolutioncm prauum autem nutrimen tum vel est sanguis ipse,uel exterior cibus.
bene se habent corpore, dissiculter se
I eadem sententia est hic Aphorismus, sumere autem pharmacum idem est,quod purgam bene autem, quod moderate Difficile igitur est exhibere pharmacum iis, qui bene c
63쪽
habent corpore,quamobrem quoniam est superfluitatum purgatio,si autem fiat in lanis corporibus,cum non inueniat propriam materiam, quam trahat,colliqucri partes.
AM Vra deterior cibuq aut potus Uauior autem, melioribus quidem,sed minus suaui-hus est praeferendus. 3 .
HIC Aphorismus ad rationem victus attinet, hoc autem modo connectendus est.Paulo deter oria pom. cibus sua-hior autem aegrotanti, melioribus quidem , id est , qui facile concoquantur , insuauibus autem argaotanti est praeferendus, nam non solum gratificamur aegrotanti in iis, in quibus grave damnum non subsequatur,ut iubemur in epidem iis, verum etiam 8se cibus vel potus maxime conducet,quod ni in suave est illis, quibus offertur,hoc amplectiis concoquere ventriculus consueuint ab iis autem quae suauia sunt, nausea re dc reliqua mala generari conflacuerunt.
SENIORES inuenibus plurim lim mi nus aegrotant qui Vero longi morbi ipsis acci dunt , maxima ex parte comitantur ad Or-
lem. 3'. Hac Aphorismus duas ad inuicem aetates compalat,con iistentema senilem senes inquit inuenibus magnae partetrarius aegrotant)nam senes,cum prudentes sint, in cibo &iu tu temperantes,sunt, neque implentur iis, ex quibus multae superfuitates generentur, ideo rarius aegrotant iuniorg autem Vt imprudentes mulio cibo implentur, ideo in cruditates ratione plenitudinis incidentes saciles cito aegrotant.Postea subiicit, quicunque autem morbi ipsis,hoc est senibus accidunt longi,magna ex parte moriuntur ob imbecillitatem vii tutis,quq non iacile potest morbos concoquere.
64쪽
de senibus coctionem non admittunt. o.
s VPERIOR Is Aphorismi tradit exemplum, nam raucedines, grauedines in valde benibus coctionem non admittunt ob inopiam caloris de imbecillitatem facultatum.
absque manifesta causa exolvuntur de repete moriuntur.
HOC loco ostendit rationem cognoscendi mortem impendentem. Si quis inquit frequenter I sortiter sine occasione manifesta exoluatur,hic de repente moritur,nam si manifesta de causa exoluantur non moriuntur. Mulier enim quaedam ut Galenus affirmat)in quodam balneo continenter exoluebatur quoniam vitiosa ligna accendebantur in balneo, quamobrem etiam desectum animi patiebatur,cum autem causa esset in proptu,quid efectum hunc animi pariebat,exolutio illa non erat pernitiosi Si igitur sine manifesta causa exoluantur quidam vel desectum aninii patiantur,ctfrequenter, ct sortiter,statim moriuntur,quoniam, in his vitale robur valde imbecillum est adeo facile quibuslibet de causis exolvuntur , propterea de repente moriuntur, impedit enim cordis actione imoles quaedam parsa, idest humidum, vel siccum ipsi cordi Incunabens .cum aut quaereretur causas ut testatur Calenus indisi emone corpolis inuenta est tunica quaedam superiacens ipsi cordi plena humiditate quadam foedi odoris,que quidem humiditas vitiosa illa qualitate corrumpebat temper Vestrucbat robur vitale hinc oriebatur affectus exolu
65쪽
LIBER SECUNDUS. xiam vocant, fortem impossibile est, debilem e
P L e XI est immobilitas de sensibilitas totius
corporis cum Lisione principalium actionum.Causa autem initus est humiditas pituitcs implens ventriculos cerebri de impediens quominus corpus mouentu Ut nebula praeciirrens impedit quo uatis sol possit illustrare terram, ita haec humiditas tanquam nebula obducens cerebrum prohibet ipsun, ne commuiticet suam ipsus facultatem toti corpori, quod hac de causa manet sine sensu&motu . Est igitur poplexi duplex magnas parua,Vtranque autem metimur mensura respirationis,quicunque enim maxima Violentia respirant . intermittentem habent respirationem,hi sorti laborant Apoplexia quam Hip. inquit nullo modo curari posse, cum in topere' laedat resp rationem. Qui conque autem ordinem titiain seruant in hespiratione his debilis eis oplexia, quamis non facilem dixit hoc est leuiter curari non posse. Si quis autem
roget quamobrem,cum omnes alii musculi in apo lexia immobilas sint, qui thoracem attollunt, illi frequenter moueantur,respondemus ipsbs musculos ob necessi vatem respirationis excitare ad opus facultatem,qua praediti sunt nerui ii autem qui dubitant,cuin poplexia sit immob:htas odissὸnsibilitas torius corporis hae autem priuationes fuit, qua ratione contingit in priuatione assumere magis ae minus, ut nobis liceat aflirmate hanc quidem esse fortiorein poplexiam illam autem mitiorem,monendi sunt non esse omnino insensibilitatem' immobilitatem in his qui laborant Apoplexia, musculi enim mouente thoracem cum omnino moueantur perfecta immobilitatem non faciunt.
STRANGULATI ac dis luti non dum mortui non referuntur, quibus spuma circa
66쪽
SIGNI mastignat Hipp. eorum qui strangulati sunt,
dissoluti,hoc est qui strangulatione corripiuntur,4 exolvuntur, vel potius qui moriuntur, nondum autem mortui sunt. non referuntur illi, quibus spuma circa os suerit nam cum strangulati sint,comprimunxur nerui ipsius colli, replentur vasa,quibus repletis manifestum est meatus obstrui, quibus
obstructis,non excernuntur fuliginosa excrementa . aer sintroducitur, qui quum non ingrediatur,non euentatur calor Innatus , Verum cum Varie mouetur, nec possit erumpere ob
eiusmodi obstructionem eodem tempore se ips calidior factus spuinam generat, cum spiritus in eiusmodi motu colliquent, ampullent eam humiditatem, quae illuc incidit. Hoc
modo cum calor innatus cum non euentet ob ingressum exterioris aeris,neque excernantur fuliginosa excremetiata , periculum est ne extinguatur.
Q natura admodum crassi sunt, citius
intereunt,quam qui graciles. q.
Vt D E quomodo Hip.probet omnino citius interire eos, quia primo ortu admodum crassi sunt, quam graciles, Vel quoniam imbecillus est in eiusmodi corporibus calor innatus, vel quoniam plenitudo subiacet pinguedini, ct excrementitia humiditas, de condensatio superficiei qua condensata nzn difflantur superfluitates, quae non difflatae colligutur in profundo, illinc autem decedentes implent artcriam venas, quibus compressis,extinguitur calor innatus, subsequitur mors. Graciles autem ipsi moriuntur, rarius autem quam illi, cum non sint in ipsis tot superfluitates, ut calor innatus obruatur. Alio autem modo difflatur etiam in ipsis innatus calor, ob gracilitatem is quod corpus facile afficitur . Relinquitur igitur bene carnosos,hoc est temperatos,ad bonam ct longam senectutem peruenire ratione mediocritatis.
mitiali laborant , mutatione maxime aetatis,
67쪽
LIBER SECUNDUs. αδ temporis, locorum de victuuii quot libe
rantur. s. P L E PII est conuulsio totius corporis cum laesione principalium partium . ituitosias autem humor occupat cerebri ventriculos,&generat ipsum .inuoniam igitur in ignae parte a pituita generatur, recte Hippocra dixit quibus iuuenibus cmotionem morbi afferant mutationes maxime aetatis, temporum, locorum, vi tuum Cum enim transnu tentur iuuenum aetates , hoc est puerorum , in calidiorem , sicciorem temperaturam , maxime consere epilepticis affectibus. Eodem autem modo temporum. locorum, quando aegrotantes transferuntur in calidiorem, sicciorem regionem. Praeterea hutationes victuum, quicunque videlicet calidioreim, sicciorem efficiunt corporis habitum . Victus au rei hoc loco idem est,quod ratio victus.
cum infestantibus, vehementior alterum obscu- hic pro parte corporis intelligendus est, s si
idem locus duobus doloribus excrucietur' verum hic si contingat in manu,ille autem in crure, vehementior alterum obscurat,quoniam sentiendi facultas tota abducatur. abstrahatur ad id quod vehementius est si autem in una parte resideant duo dolores, certatim augent molestiam, cum neuter eorum lateat aegrotantem. Obscurat autem hoc loco accipiendum est pro eo,quod est,adumbrat.
IN O M a corporis motu ibi quis laborare coeperii quies statim lassitudinem au
68쪽
M hoc loco dicit Gymnasium siue Palestrae siue equitationis, siue cursus. in Omnibus igitur eiusmodi motibus,quum quia incipit laborare,hoc est dolere . dentigare partes,ut non possint amplius exerceri, his quies statim lassitudinem aufert quiescenses enim ab exercitationibus lassii tudinem non sentiunt,cum facultates in quiete recreentur.
V M pus conficitur,dolores ac sebres accidunt magis quam confecto.
DUI OR ES quidem, quoniam locus continens extendatur a materia ob pilus effusionem .d ob si irituum resolutionem,ut ipsa non possit contineri nisi amplior patentiori loco. Febres autem quoniam putrefactio quae est in membro faciente pus disti buta per adiacentes arterias ad cor perueniat.Haec quidem contingunt, tum pus conficitur consecto autem non amplius dolor neq; Dbi is, iam enim attestuata est materia, d evaporauit multitudo spirituum concocta putredine.
Q VI consueti blitos labores erre S si fuerint imbecilli, senes non consuetiS, sortibuS, at que iuuenibus lacilius ferunt. 4 '
HIC Aphotissimus adrianos attinet, haec est autem eius sententia. sunt duo, hic quidem senex, ille autem in consistenti aetate,ambo incipiunt fodere, huic qu: dem seni contingit recte fodere,ilIi autem, qui est in consistenti aetate,non recte, seni quidem ob coluetudinem recte qua nuis sit imbecillus, tu Veni autem non recte,cum non assuetus sit. in uniuersum enim oportet cognoscere fortiores aliis fieri partes,quae exercentur &hac de causa solitos labores facilius sustineri. Ex hoc autem particulari exemplo licet nobis de omnibus ratiocinari
69쪽
Q ex longo tempore consueta sunt ac
deteriora sunt insuetis iramus molestare solent
oportet igitur ad insueta permutari. , o
H A C sententia uniuersalior est superiori, illic.n de Gymnasiis solum agebatur, hic autem de paucitate cibi . de repletione,&decales actione de refrigeratione. Quae igitur longo tempore consueta sunt,quamuis deteriora sint, insuetis minus mola stare solent cum enim quodq; ipsorum factum sit peculiare,minus edit, quantiis ex sua natura molestum sit, si nondum in consuetudinem venerit.Verbi causia solitus est aliquis manna comedere,hic si ad bonum cibum silinendum co- uertitur, Ieditur,cum assuetus non sit,assu eius est aliquis aquae potioni,si praeter consuetudinem bibat vinum offenditur,quoniam consuetudine cotemnitur. Oportet igitur ad insueta permutari,ut si necesse sit,ea,quae offeruntiat ferre possimus, uetctem enim copios nutrimeto, oportet etiam parum cibi quandoq; assumere,ut si contingat, erat etiam illius usum.
P V MIM M atq; repente euacuare
vel replere, calefacere vel re seu rare siue quouis alio modo corpus mouere periculosum, Quo niam omne nimium naturae est inimicum. Sed quod paulatim fit , tutum est tum alias tum cu altero ad alterum transitus fitcGONI AM in superior Aphorismo docebat nos
oporteres ad insueta permutari, nequis subitam mutationem intelligat,subiicit multum repente uel uacuare uel replere periculosum,cum omne multum naturae sit inimicum)natura enim in commoderatione consistit, ct ea paudet fugit autem ea quae modii excedunt. Quo dI bnian at o iam tranterra ad id,quod immodicum est,tutius est paulatim tran-
70쪽
serri quam plurimum: nihil enim mirum est paulatim et longiori tempore uti,uel calefacientibus,uel refrigerantibus, uel repletione uel euacuatione, ion laedi hominem ii lud auicin tum alias tum cum ab altero ad alterum transiitus at idem est,ac si diceret, maxime sit a contrariis in contraria ansferatur ii enim in his quae sunt eiusdem generis id,quod est subitum,nocet,quanto magis nocebit in contrariis.
Ora I secundum rationem lacientis no
succedat secundum rationem , non est transeun
dum ad aliud,stante eo quod a principio visum
est. F .R IC est sensus Ilip.qui omnia ratione adinvenit,&ex iis non profecit,non oportet omittere id quod a principio uisum est, quamuis nulla manifesta utilitas aprareat, ut enim gutta percutiente lapidem sensibilis tempore fit lapidis affectio, ita in affectibus,qui aegre concoquuntur,solet usuuenire.
QVIC MN CUM AE aluos humidas hiau
hent si quidem iuuenes , melius commutant hc, qui siccas habent, Ad senectamvero deterius commutant iam senescentes magna ex Parte exi
cantur. 'L. HIC Aphorismus in superioribus recte interptatus est, uersi ut omnino uera sit sentctia,ideo apposuit magna ex parte.
MAGNITUDO corporis iuuentae ne indecens,ne illiberalis est,senectae vero inutilia, de deterior paruitate s