Philothei ... Commentaria in aphorismos Hippocratis / Nunc primum e graeco in latinum sermonem conversa, Ludovico Corado Mantuano interprete

발행: 1549년

분량: 211페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

31쪽

LIBER PRIMUS.

A VIVI Aphorismi interpretatio omissa est a nonnullis

sapientibus, qui existimauci uia Hi p. hoc loco nugari verum non ita est,nam posteaqua Hi p. de quantitate materiae disserens usus est exemplo boni habitus, ' eius curandi rationem ostendit, nunc Vna cum exemplo sermonem in uniuersum transferens inquit se non m sol bono habitu hoc dicere scilquodcuq; satin quo euacuare 'porteat, euacuatione n insum non esse ducendam ad extremum, neque etiam resectioilem

cum nihil quod modum excedat, it laudandum.

his quiden longis semper, in acutis autem , in quibus non conuenit, perstulosus. '

'R AE 'phorismus ad rationem vidius attinet

I ordine prolatus est,ctim enim laborasset His .ut Iberaret' a redundantia secundia qualitatem ae secundum quantitarem corpus inaequale,' a periucie,quae ex illa infertur,ad rationem victus praescriben tam transfert sermonem, cum corpora impura quanto berius nutrias,tanto magis edas, nocet sinquit)exquisiti tenuis dieta,va inedia in diuturnis affectibus .nam non solum a morbo non liberantur aegroti, verueriam eorum virtutes debilitantur.anin etiam in morbis acutis,qui id non admittunt,periculosum est nihil dare,acuti autem morbi,vel acuti aequiu. ce dicuntur, qui usq; ad quartu- decimum diem exteri luntur vel simpIiciter acuti, qui usque ad si ptimum vel nonum diem,vel peracuti,qti usq; ad quartu In his igitur qui aequivoce sunt acuti, in simpliciter acutis periculosae sunt exquisita tenues dictae, hoc est inedia cum feri non possit ut aegrotans sine cibo possit tandiu sustinere. in peracutis autem no est inedia periculos a propter paucitatem dierum. hoc autem qui id non admittunt idem est, ac si diceret, in quibus conueniat, ct in quibus no conueniat. Sciendum est autem saepenumero melicratum, modicum

succultisanae sumi pro ab Ibluta inedia,cu parti ab ea disteti iiii

32쪽

A PAE O MI ME T rursus iii ad extremum deuenit tenustatis, grauis est,nam et repletiones, quae ad extremum deueniunt graue sunt.

HOC loco etiali reprehendit victum illum qui est in

summo tetruis, hoc est me di im, immodicam repletionem, hoc est copiosum victum. Vterque enim, cum sit immodicus, nouitate naturam perturbat Sciendum est autem , duas esse in ratione victus generalis differentias,quarum una consistit in tenui,alia in copioso.Tenuis autem victus triplex est, hicen: in est in extremo tenuissimus, ut est absoluta media, alter tenuissimus,ut est melicratum , tertius tenuis, Ut ptisanae succus.copiosus autem, vel est ut tota pii lana , vel copiosior, ut pisces oua,vel copiosisiimus,ut caro est autem medius horum,Vt panis lotus,vel placenta.

I tenui vietu aegri delitiquunt, quo fit Vt

magis laedantur, quicunci enim error Ommitti tur maior in hoc fit in paulo plenior Victir, Propterea etiam sani, periculosus existit valde tenuis constitutus et exquisitus Victus, quoniam errores grauius ferisit ob hoc igitur tenuis victus

aici admodum exquisitus eo , qui sit paulo plenior,magis periculosus.

I tenui victu peccant aegrotates parui facientes inedia, et no animaduertentes quanti reserat abstinere se vel a pane vel a carnibus, hac de caula magis laed itur, si qua enim fiat offenso,grauior est in tenui vi fiu.qua in paulo uberiori,cuia natura nouitate cibi offendatur, hac igitur de causa tenuis in summo victus periculosus est hoc ita esse sanorum exemplo comprobatur,s enim in illis ut dicit hi p. periculosus est. φerrata grauius serant,quanto magis in illis,in inbus virtutes fiant imbecillae.Hac igitur se causa omnino tetiuis in summo

33쪽

LIBER PRIMVs s

victus periculosus est.adie, in est autem, uberior ut plurimuin)in quibusda enim oportet ipsum adhibere, ut in peracutis morbis, si nihil prohibeat, hoc est si virtus non sit imbecilla,vel os veniticuli facile bilem contrahat.

EXTREMIS morbis extreara exquisite remedia optima sunt.

ALE sunt morbi peracutitin quibus intelligin6

potest acutior in morbo motus extrema igitur remedia sunt adhibenda,ex quibus unum est inedia, , ad rationem victus attinet, haec enim maximum habet momentum in peracutis

moibis,sed exquisite)addidit nam sit morbus hanc cxigit, aliquid autem aliud prohibet, spectandum est ad id, quod magis viget, hoc ino vel nihil prsiis dare,vel nutrire oportet.

VBI morbus peracutus est statim extremos habet labores extreme tenuissimo victuirendum est, ubi vero non , sed pleniorem Victum contingit adhibere, tantum cibi indulge dum est,

quantum morbus extremus est mollior.

PERACUTUM morbum vocat eum , qui quatuor diebus circunscribitur,extremos autem labores appellat saeuissima accidentia ut uigilias,syncopas, hoc autem fatim)Principium temporis indicat tribus aut quatuor diebus consideratum in his igitur,qui peracuto morbo laborant,extremi labores fiunt,4 ex his patefiunt. Oportet igitur in his necessario uti uictu in summo tenuissimo, quatuor enim diebus amorbo liberantur, interea possunt absolutam inediam tolerare .vel quod ipsum totum tempus status est .in quibus autem noli est peracutus morbus sed contingit uberius cibare, tandiu inquit oportet supersedere tenui uictu,quandiu morbus abest ab extremus, hoc est, uel a statu,uel ab acutis.

34쪽

APHO Is MORUM

sitierit,tunc tenuissimo victu utendum est. Conisiectari autem oportet, an aeger cum victu sussi ciat perdurare,donec morbus conssat, ciuia

quid prius ille deficiat, nec posst cum victuidurare,uel morbus antea deficiat,atc hebetestat. is

Iu C loco disserit Hip/miorborum temporibus sunt

autem morborum tenapora quatuor,principium,accessio status,decessito. 1 principio igitur in acceston iubet uberiorem uictum a thiberi,in statu autem tenuissimum, non uberrimum. Quoniam autem natura comparatum est, ut cibi ipsa uirtute concoquχntur,si in statu',quum natura aduersius morbum pugnat,adlii beatur uberior uictus, I natura contemnat morbum,conuertat autem se ad cibi concoctionem, grauiter affligitur a morbo aegrotans P si contra,natura ultamentucontemnat, certet autem cum morbo, cibus crudus una cum morbo contra naturam operatur.Hoc aut ein coniectari auteoportet) reliqua,hoc modo intelligendum est. Perpendere oportet uirtutcm aegrotantis, ct siquidem inuenias ipsam ex morbi forma post e per se ipsam resistere,potes tenuem uictu adhibere; si autem contra,morbum quidem grauem,uirtutem autem imbecillam,potes uberius cibare, ut uirtus posit morbo resistere

Q igitur statim morbia consistit, i)s statim tenuis uictus adhibendus est, quibus uero posterius debet consistere, so in ipso consistendi tempore , si parum ante illud cibus sub trahendus est, prius uero uberius agendum, taeter possit perdurare. Po

DHUC de tempore disserit. Oportet. inquit)considerare,in quibus quidem morbis statim sit status, e tenuem uictum adhibere,cum natura magnopere laboret. In quibus iu-

35쪽

LIBER PRIMUS. 6

tem non statim, sed posterius, in ipso statu. Paulo ante ipsuna hoc est biduo aut triduo ante abstinere a nutriendo, uerum ante statum pinguius hoc est uberius cibandus est. Solutio autem ex Hip.sententia sumitur,ex uiribus aegrotantis. Est igitur uniuersalis sermo prolatus de omnibus morbis, non solum enim in peracutis morbis, uel acutis in statu oportet tenuem uictu adhibere,uerum etia in chronicisis in reliquis.

I accessionibus abstinere oponet namhum dare noctium est , de quibus per circuitum fiunt accessiones in ipsa accessione abstinere

oportet . et a V docuisset Ilip.quando oporteat nutrire,nunc do-eet,quando non oporteat,hoc est in accesssionibus.cum autem dicat inaccession iuus,ostendit, neque m continuis febribus nutriendos non esse aegrotantes neque in intermittentibus simpliciter, sed in accessionibus tantum,quod aulcm nunc infertur,videtur idem esse cum superioribus vere autem aliud est. Cum enim pronuntiasset oportere in accestionibus abstinere, necui uideretur solum in febribus hoc intelligendum, adiecit in uniuersum oportet in omni accessione abstinere uel sit accessio doloris colici vel doloris relata,vel sit quelibet alia accessjo.Verum non ignorare debemus nutriendos csse eos, qui semper eodem modo febricitant, in intermittentibus autem cibandos aegrotantes in decesssione febris , non autem in accessione,ne cibi evomantur, Vehementius perturbetur natura.Praeterea sciendum est accessionem esse grauiorem partem totius periodi)periodus autem est reditus ab eodem in idem.

ACCESSIONES autem de constitutiones morbi indicabunt de anni tempora Si iracuitum succes via incrementa, siue quotidie siue alternis diebus,siue per maiora interualla fiant.

36쪽

I superiora Aphorismo cum docuisset in accessionibus

non es e cibandos aegrotos, potuisset aliquis dubitare, qua ratione cognosse possint futurae accessiones deo inserti ae cessiones autem constitutiones ostendunt morbi Re tempora anni, periodorum successiva incrementa' morbi autem hoc a to,ut si sit tertiana,cito iudicatur, de tertio quoq; die sit accesssio si autem quotidiana, sero S unoquoq; die fit accessi. s autem quartana serius, ct biduo post accessio.Sic in aliis morbis a.inifestantur Maccessiones, constitutiones.s anni tempora hoc modo, si contingat fieri quartanam in aestate breuiserit, quae autem in hicine diuturna erit, in uno quoq; alio morborum genere celeritatem quidem stas. tarditatem autem hiems addit Sedis accessiones Ialternis quidem in aestate,biduo post in autuirino, singulis autem diebus noctibus in hieme steriodotum vitem incrementa'

hoc modo,inioniam si vehementior,in ,rbus inuadat, patet non longe abes statum, accessiones breui tempore adnihilum recasuras si autem remissior, longius abesse statum accessiones diuturniores re incrementa autem sua inuasiones morbi .

SED emi , qtiae mox apparent indicia suimutur,quemadmodum iri morbo laterali, si circa initia statim sputum appareat, morbum breuiar,sa uero Postea appareat, pro diuit Z Vrinae et Scalia excrementa: is sudores, quaecunc appartieerint uel bona n morborum iudicationem , vel malam vel breues aut longos fore membros

ostendunt. 1 1. V autem ex apparentibus tradit rationem cognoscen iaccessiones, constitutiones ipsbrum morborum. Apparentia autem triplicia sunt,uel enim salutem auet perniciem indicant.uel iudicationem aut nullam iudicationem, uel co coctionem, aut cruditatem.hoc igitur in loco concoctionis et

37쪽

LIBER PRIMUS '

cruditatis signa pertractat haec autem in iis ui iudicantur considerantur. quae autem iudicantur, considerantur iasputis an excrementis, in urinis. in morbo igitur laterali sistatim sputum expuatur,hoc est tertio die predicere possumus statu esse I ximum ae o biim breuiorem fore. si autem hoc eue mat circa ouartumdecimum diem, signum in diuturnitatis ipsius morbi putum auteni ct spuitio hac ratione differunt. ouod sputum est id quod concoctum est spuitio autem cruda Lx appari cibus autem in morbo laterali accepit ratione cognolcendi. Plaeterea ex urinis, excrementis Iudoribus coniecturam facit. Et urine,d excrementa reliqua.s.l tertio aut quarto die concoctio in ipsis appareat inam testuni est proximum esse statum,c bene iudicatum iri morbuna si

autem hoc non fiat, logius abesse, fgre iudicati iri morbu.

s E ira facillime ieiunium serunt, secun

do loco qui aetatem habent consistentem , mi nus adolescentes omnium minime pueri ore servim,qui inter ipso sunt Viu dioie, i ,

CONfE VENTER nunc in aetates tran seriorationem,ut etiam ex ipsis ostenda qua ratione in unaquaque earum quis' sit cibandus.Scnes igitur facillime teliniant secundo loco consistentes, reliqua.Senes autem vocat non senio coniectos uerum ad summum sexagesimum a entes annum.consistentes aut uocat eos in quibus calor innatus decedit o remittitur. utriq; igitur inediam facile ferunt, uerum senes quidem facilius quod sacultas naturalis in ips fere sit extincta, ideo rioidiores sint. cossietes aut, idest qui paruabsunt statu, ipsiquidem serunt inediam,difficilitis autem Sua senes ex eisdein causis.adolescentes autem minime,liocci parum,s, in ipsis set ea innatus calor, pueri autem nullo modo,cum corpus habeant difflabile, nec Joge absit ab ilissie calore.sed ex pueris quicunq; uiuidiores sunt adhuc difficili sierunt inediam, nam cum mobiliores stat,uehementius uς unt, quanto autem hementior est calor intensior,

38쪽

tanto aegrius sustinetur media.

QVI crescunt plurimum habentcalidi nati, plurimo igitur indigent alimeto, alioqui corpus absumitur, senibus vero parum inest calidi in nati, paucis p opter ea tamitibus egent quia a multis extinguuntur: Hanc etiam ob causam sebi essenibus non similiter acutae sunt,frigidum enim

est eorum corpus qHIC Aphorismus pr cedetis Aphorismi causas sugnat,

Pa Opterea enim pueri nullo pacto serunt inediam, quod ea qcrescunt plurimum habeant calidi innati,ubi autem calidum annatum sit plurimum, pluriiro indiget utrimento, quo si careat,colliquatur corpus,cum calidum innatum scinper sit occupatum in agendo, non suppeditato alimento ips iiii corporis substantiam depascatur.Rursus senes exiguum habetesca lidum paticus alimentis indigent, immo potius a multis extinguuntur,ut lychnii flamma,cum subito multum et oleum infundatur.Volens autem ostendere hip. in his quae crescunt calidum innatum multum esse in senibus autem exiguum, hac de causas inquit essebres in senibus non ita sunt acutae, consistentes enim acutae sebricitant, ut calidiores, senes autenon ita,cum frigidum sit eoium corpus.

V E N TM E S hyeme de uere calidissimi

sunt, somni longissimi quare per ea tempora alimenta copiosiora sunt exhibenda. Etenim tunc calor innatus plurimus est unde et pluribus egent alimentis,indicio sunt aetates de athletae

NVNC Hip.transfert suam ipsius doctrinam in tempora, ct docet,quae corum calidiores faciant uentres, quae cali-

39쪽

LIBER PRIMV s. s

diores, praeterea ouomodo oporteat in ipsa intuentes cibare.Ventres igitur hyemed uere culidiores natura. Ventre appestant non solum eum, in si rem ingeruntur cibi, uerum etiaomnem cauitatem an profundo iacentem, ut cerebri cordis,

cpatis, reliquorum, hi igitur uetres h eme sunt natur: s

ipsis calidiores, nam propter frigiditatem continentis com primuntur de condens antia meatus, innatus igitur calor co- tendit,ut transpiret,cuasi non inueniat exitum condensato corpore,retrocedit ad interiores partes,rursusque ad exteriores redit,ex ia uario motu maganopere accensius ingrauescit,&calidior se ipso sit. in aestate autem non ita calidi sunt uetres, cum contrarium eueniat et,qrrod hyeme solet accidere.Rursus ineunte ac medio iere calidi uentres sunt, ineunte quide,s,h asidum dominetur medio autem propter temperiem.

Somni autem longissimi sunt, nam ex copios nutrimento ingesto optimi uaporcs generantur cum ratione fiant concoctiones qui peretes cerebrum humefaciunt ipsum , somnuaserunt. In his igitur temporibus etiam plura adiumenta κ-hibenda sunt hoc est copiosiora nutrimenia propter copiam caloris innatis indicium aetates S athletae hoc ut exemplum intulit, in his.n est multum calidi innati.

VI T V S umidus sebricitantis uis omni

hus consert maxime uero pueris. dc al acquirali victu ut cosueuerunt. Et quibus semel, aut is, et quibus plura, vel pauciora particulatim afferre oporteat, considerandum condonandum aualem aliquid tempori, de regioni, de consuetudini, is aetati. 16 1τ.

1 superior Aphorismo praescribebat Ilip rationem ci- cibandi sanos,hic autem consequenter de Victu aegrotantium sermonem habeti uictus humidus sebricitantibus omnibus conserto merito,nam omnis curatio per contrarium fit ve

40쪽

APHORISMORUM.

nam quidam dubitant assercntes febrem non solum es sc-cam,Verum etiam calidam.oportebat igitur Hip. sebrem curantem non solum humido , verum etiam frigido uictu uti Ad hoc dicendum. Hip .ut breuitatis studiosum, cum memisia se unius oppositionis, quae est ex humido sicco pugnantibus,reliquisse intelligendam alteram oppositionem calidi

ct frigidi . Maxime .lutem pueris confert, quoniam ista trit ipsos, febri resistit,est enim lex medicorum,quae secun ci dum natura se habent, ea consei uaria sanathbus . ille autena praeter naturam, ea contrariis curari eodem autem modo sis,qui tali actu uti consueuerunt quoniam consuetudo naturam amitans simi hum indiget.Demde docet, in quibus debeamus semel qualibet die cibare. in qu bus autem bis uel saepius,uel rarius quam bis quibus semet,aut bis, uel plura uel Pauciora, particulatim, ε hic modus exhil, di Dirigitur autem ad duo quaedam intuentibus nobis ad uirtutem&ad corpus ad uirtutem quidem,si robusta sit, pluries cibus χrc-bro exhibebimus, ad corpus autem ii indiget si autem virtus ct corpus contrario modo se habeant, parui cibiis raro sunt exhibendi,contrariam enim hanc coniugationem ostendit, cum dixit ae particulatim. hoc autem condonandum autem est aliquid tempori regioni additum est gratia decernendi,quaecunq; hoc in negotio sunt animaduertenda , cum non solum oporteat habere respectum ad virtute et ad corpus, sed aliquid oportet etiam suppeditari a tempore, quoniam si sit aestas, quamuis corpus indigeat copioso nutrimento, tamen non adhibemus nutrimentum copiosum sed modicum: crebrius autem propter imbecillitatem uirtutis, si autem sit hi es, quamuis corpus multis non indigeat, tamen uberius cibamus.

Ob copiam caloris nati, raro autem. QuΡd autem dictum est de temporibus, idem intelligendum est de aetatibus . tem eraturis, reliquis .laiendum autem est Hii' 'de simplicius febribus habere sermonem, in morbis enim complexis instandum est ei quod magis urget.

AE SI A TI autumno cibos dissicillime

scrutar,hieme facillime, secudulocu ver habet.

Nonnulli

SEARCH

MENU NAVIGATION