Philothei ... Commentaria in aphorismos Hippocratis / Nunc primum e graeco in latinum sermonem conversa, Ludovico Corado Mantuano interprete

발행: 1549년

분량: 211페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

51쪽

ipsius vir hoc expellendum alterandum materiam acien- te in morbum, ii ic de causiarboratur, verum in nocte, namco it inpore nota sine molestia somnus abrumpitur a turbatio ne Vox autem quae subsequitur pleruoque facilior est, cum plures tu licationi: faciliter abibluantur,neque natura defatigetur in expellendis superfluitatibus.

IN prositi uis alui mutationes excrementora iuuant nisi ad mala mutatio fiat. 14.

IRO C loco Hippo tradit rationem cognoscendi, ut fir- ni ius discas,utrum pei secta fuerit iudicatio necne. Consideradas inquit est mutatio excrementorum Ventris,nunquid, cum diu flaua uel liuida excreta sint,nunc in meliorem partem mutari coeperint. siquidem in meliorem partem mutatiotiem inuenia , iudicabis nullum malum esse in corpore , quamuis sortasse eo tempore non absequatur facilitas tolerantiae, si autem excremeta maneant eadem, Vel in deterius mutentur, tuc malum est, etiam si fortasse non sequatui difficultas toleratiae. Setiendum autem est hunc sermonem etiam uniuersalen esse posse,non solum enim conuenit an uentris profluuiis, uerum ct in omni euacuatione.

Via aurea aegrotant,aut tubercula nascuntur in corpore, excretiones inspicere oportet, si enim bilios fueri ni,corpus Una aegrotat, si vero similes sanis, tutum est corpus nutrire.

IVDICATIO duplex uel enim fit per excretionem,

uel per abscessum, se iudicatione autem quaerit per excretionem superius dis eruit, cum diceret in quibusdam uentris I fluuias mutationes excremetorum conduciat.nunc aut sermo

est ei de ea iudieatione,ifiti absces i.ubi inat fames aegro-

52쪽

tan ut tubercula nascuntur in corpore,considerandisunt excretiones , nam ex his poteris cognoscere,virum per distributionem delata sit materia,an per translationem , si enim facto abscessu seruntur excretiones bilio', pater per distributionε delatam esse materiam. non esse absolutum corpus hoc est nobiliores partes a cacochymia,verum adhuc aegrotare, quamobrem non est tutum nutrire, si autem excretiones ferantur similes his,quae secundum naturam,tunc tutelligendum est omnem naturam per translationem derivatam esse a nobilioribus partibiis ad ignobiliores , tunc autem pos uinus tuto cor

pus nutrire.

VBI fames,laborandum non est. c.

AIM O R IS hic ad sanos attinet, non oportet enim exerceri moueri illos, qui fame laborant, ne intendatur siccitas ratione gymnasiorum, te eiusmodi motu uehementius resoluantur virtutes.Siquis autem roget.quam uti- Iratem afferat hic Aphori sinus. in quo, p.sanorum meminit. responde . Hi p. non solum laborare. Vt morbum tollat, verum etiam ut existentem sanitatem conseruet. Praeterea scire debema duplicem esse famem, est enuia vel penuria cibi, cuius meminit Hi p. in epidem iis his verbis in oppido aeno , qui ob famem leguminibus vescebantur,crura debilitata sunt priuatio igitur iaccessarii hoc est cibi,fames dicitur.Est etiam fames inedia,cuius es hoc loco meminit. Animaduertendum et stautem hunc Aphorismum etiam de aegrotantibus interpretari post 't.

vi cibus praeter naturam in clitus est , hic morbum facit, ostendis autem sanario .

NUTRIMENTUM triplex futurum nutrimentum. ut cibi,quasi nutrimem, ut succus qui est in uentriculo quod amatrit, quod qui dein d proprie uutrimentum appellatur,cuius causa neruo appositi naturanerui transmutatur. I musculo in

53쪽

musculi substatia, venae invenae natura Hoc igitur loco snsa Hip. intelligenda est te omni genere nutrimet: ti, ubi cibus inquit)vel qualitate vel qualitate naturae modum excedit morbi,qui ex noc fit,per contrarium curatio firmiorem nobis et tutiorem laedentis causae cognitionem tradit.

EUM VN quae uniuersim dei lociter nutri

unt,veloces quoq; fiunt eXcretiones as UPERIUS monebat Hip. facilius esse impleri vino

qua potu,nunc ut diluat ea, in quibus dubitari pollet ostendit, quae sint ea,que facile, quq non facile impleant, cito enim inquit implent ea,quorum superfluitates cito excernuntur quorum aut scro,ea sero Verbi causa oportet inquirere utruvna hora post exhibitum nutrimentum excernuntur e Xcremeta, an pluribus, S si una hora post, sciendum num: imentum illud facile alterari, si autem pluribus post, non facile alterari uniuersim quidem velociter nutrit humidum nutrimentum, ut vinu, si quid eiusmodi uniuersim nutrit,hoc est breui tempore,Et Velociter,hoc est breui tempore, postqua exhibitum est alteratum .Quaecunq; igitur uniuersimis velociter nutrisit horum et veloces fiunt excretiones,quae autem sero, contrario modo se habent,Ventriculus enim primus fruitur cibis,ea ipsis trahens lucrum . Deinde postqua expletus est, ad excretionem superfluitatum excitatur

ACUTORVMitiorborum no Omnino

sunt certae pro nutiatione salutis aut mortis et '. ATI TU S morbos vocat sui breui tempore graueneat, qui feruentem de ardente habent caliditatem, re qui habent accidentia prauia, sui simpliciter dicam' qui ex bile generantur,sed hi vel aeque in omnibus partibus animalis generantur,ut ardete febres, vel in aliquo affecto.ut pulmonia, ct angina in his igitur acut: morbis non sunt omni cer-

in Pran tiationes vel salutis, vel mortis, cum mutatio sit

54쪽

APHORISMORVM

in ipsis momentanea, di finia latur in naturae pernitiem humor liorum autor molborum, vel liuio laedens quandoque

transseratur ex aliis in alia hoc est a nobilioribus partibus in ignobiliores, ab ignobiliosibus in nobiliores.

Q VJ TV S iuuenibus adhuc aluus hume

cta est, iis seriescentibus etaiccatur. Quibus vero iuilenibus adhuc aluus sicca est , iis senescentibus humectaturi

I iis qui aetate sunt consistenti humida st aluus, vel ob γrefrigerationein existentem in ventriculo,uel ob robur excretricis facultatis, vel ob bilem confluentem in ventriculum in intestina. Quibus autem iuuenibus humi clae sunt ob refrigerationem mittaculi, iis senescentibus siccae sunt ob incie- mensum frigiditatis. Quibus vero iuuenibus humillae sunt ob robur excretricis facultatis, is senescentibus, siccae fisit ob becillitatem eiusdem virtutis.Verum quibus iuuenibus humidae sunt ob affluentem bilem iis senescentibus siccae lunt, cum noamplius in ipsis generetur bilis.Rursus in iis, qui sunt in aetas- te consistenti sicca si aluus . ob caliditatem exilientcna inventriculo,uel ci, non confluat bilis in ventriculum is intestina,vel o distributio recte ac ratione sat Qqibus autem iuuenibus alui siccae sunt ob caliditatem , his senescentibus hia midae sunt ob frigiditatem , quibus vcro iuuenibus alui siccae sunt ob inopiam bilis iis senς scentibus humidae sunt, non simpliciter autem,cum in ipsis bilis non generetur , sed quoniam a multitudine gravetur,quibus etiam iuuenabus humida fiant, cum ob iecinoris imbecillitatem distributio non recte fiat. Sciendum est autem humidum Iccum ventriculum dici noratione substantiar, sed excrementorum. Praeterea sciendum est hunc sermonem esse de eo, quod ut in pluribus contingit.

TA ME Mohorexis, idest vini potio sol

PAM E M hoe loco appellat Hip. vehementissimam, dif

55쪽

quae nunquam deficiat ciborum appetentiam , qu.im nonnullican inam Vocant, haec autem duplicem labet causam, vel immodicam excretionem, vel frigidum humorem incumbentem ori ipsius ventriculi,qui frigiditatis,quidem ratione appetentiam excitat, dissoluit autem ct obtundit concoctionem in hac de causa copiosium nutrimentum assumunt, non concoinquunt autem, fame conficitur totum corpus eam i ritu thorexi idest vini potio soluit,tali enim victus ratione tim sedatur fames, citu autem nobis id facientibus tandem desimit quoniam uaporetur materia famem faciens calefactione viani,Vinum autem non acci endum est pro omni vino sinph

ne fiunt. curat evacuatio, A quicunc, ex euacuatione ,repletio: is allorum contrarietas. IN proximo Aphorismo I . particularem semis curatio

nem praescribebat,in hoc autem uniuersalem laabet sermon an uniuersum inquit)omnis repletio uacuatione curatur econuerso,contraria enim contrariis curantur. Ad haec autem

refertur medicina definitio,quae est eiusmodi,medicina est adiectio de ablatac,adiectio quidem eorum,quae delictim ablatio autem redundantium. '

A C VII morbi in quatuordecim diebuη

iudicantur . Septenorum quartus est index alterius septimanae octauus principium est auted undecimus contemplabilis, ipse enim quartus est secundo septimanae. Rursiis vero de decimus septimus contemplabilis, ipse siquidem quartus est, quarto decimi, septimus vero ab undeci-

HOC VO C O vltimum terminum acutorum morbortam Hippocra. quartumdecimum diem assignat, acuti enim

56쪽

morbi ex tenui de actita matel a generanit; , quae materia ratione quidem substantiae habet ut facile iiiifletur, rationi autem acrimonia habet ut facile cacorreatur inordens miri molestia afficiens naturam,excitat ipsam ad expellensuiu c5traria quo sunt in corpore. ad sustinendam iudicationem. subiicit septenorum quartus est index,qua ratione moniam decretorius esse igitur quarto non sat persecta ita licatio .sertimo et,cum in summo virtus sit imbecilla, nou posit cito expellere causas morbum facientes, si autem septimo non fat persecta iudicatio in undecimo perficietur, si aut in in undecimo persecta, quartodecimo absoluetur.Hi igitur ii es indices uno contemplabiles, indices quidem, quoniam indicant in morbo nondum futuram iudicationcm contemplabiles autem,quoniam exsuperioribus Psos intuentes praedicimus. Sunt igitur hi quaternarii perio ii, quibus abiici continuationem nominantur,alii autein per interuall in quo qu dem non est id in sinas quaternarii cum eius cm principio, qt artus autem quaternarius rursus per cotinuationem. Vnde cimus enim dies de princi Dium, finis nominatur. Si quis autem ostendat acutos, morbos quandoque, decamotertio , vigesima iudicari sciat hoc esse numerandum uater ea, que raro funt Rursiis i quis asserat Hip. in pronosticis docere quadragesimum diem esse ultimum terminum acutorum , res Ondemus Hip .m eo loco sermonem habere non de morbissimpliciter acutissed de acutis ex decidentia,quorum ultimus teriri inus est dies quadragesimus.

AESTIVAE quartanae magna N partehreues autumnales autem longae domaximae hiemem attingunti a s.

IN proximo Aphorismo tradebat Hip.rationem cogno, scendi morbos acutos, in hoc autem continuando chronicos aestiuae igitur quartanaro hoc est,quae in aestate generantur, breues sunt, hoc est breui tempore iragna ex parte durant, quoniam continentis caliditas attenuat materiam, rarefacit

meatus,

57쪽

meatus,& dis flat ipsam; Autumnales autem,hoc est, quet in autumno affligunt,longe ct maxime quae hiemem attingunt ob refrigerationem , Qquoniam condens antur meatus a frigiditate,vel quoniam crassior est materia.Si quis autem dubitaret qua ratione fieri possit ut in aestate generetur quartana,ubi est calefactio Misfactio respodemus, quantum ad tempus attinet non oportere generari, uerum in causia esse rationem victus,caliditas enim agens in crassumis terrestrem cibum,ut crambeia,carnem bovillam, i alia id genus, gen rat humorem melancholicum,ex quo generatur quartana.

FEBREM conuulsioni superuenire quam se-hri conuulsionem,melius est.

CONVULSIO motus est inuoluntarius qui fit in instrumentis, quae ad electionem pertinent, fit auten uel ex

multitudine, qua repleto ce: ebro&neruis ipsi nerui intenduntur,vel ex siccitate cuius gratia nerui simul augentur ad inuicem, cum autem uel exicccntur, vel intendantur motum inuoluntarium faciunt. Melius est igitur inquit Hi p. conuul soni superuenire febrem quam ecoiiuerso, nam febris interiores Dartes penetrans magna ex parte calefacit, attenuat, difflat humores conuulsionem generantes.Si autem febri superuenia conuulsio haec autem est ex siccitote malum, opus enim est curare siccitatem, non expectat autem tempus grauitas morbi, sed quam primum resoluit virtutem de celerem mortem infert.

HI S, qui non ex ratione leuius se habent, non oportet confidere neq; multum timere mala quἴPr te rationem eueniant plurima enim talia stabilia non sunt, neque multum durare perma n consueuerunt: μγ. iis loci praecipit Hip.nequalibet de causa vel confia

tue timeat his qui praeter rationem alleuati sinat no oporri

58쪽

APHORISMORUM

tet confidere verbi causa, quem vehemens morbus inuaserit, postea statim remiserit euacuato corpore, vel per Omirum, vel per sudorem,vel per excrementa , Vel per urinas Vel per sanguinis eruptionem, sed neq; quavis signa concoctionis, appareant, fidelem existimare oportet eius inodi alleuationem. Metinim hac ratione eueniunt recidiuas facere consueuerunt

svi in altis dictum est Deinde additi neque timere oportet ,

sique r.eter rationem prauaeueniant Verbi causa quum quis disticilem habuerit respirationem sine ratione, vel delirauerit,uel magno rigore correptus sit,iaeque hoc stabile existimandum est no enim oportet timere ea, quae videntur quidem pernitiosa,vcre autem non surit,sed praeter rationem eueniunt,interim enim nihil difficiis significant.

FEBRICITANTIUM non omnino

leuiter , perimanere corpus de nihil minui uel etiam plusquam ratio postulat contabescere,malum illud enim morbi longitudinem , hoc vero imbecillitatem significat a

V autem ex habitu corporis tradit rationem c gnoscendissebricitantium non omnino leuiter sed in edi rarer,permaneres nihil minui corpus, malum' ostendit enim condensationem corporis, crassitiem humoris, propterea longitudinem morbi. Contabescere plusquarati postulat. malum hoc enim indicat tenuitatem humoris, raritatem cutis,quod quidem pernitiosum est nam ex hoc ostenditur uirtutis imbecillitas. sciendum est autem illud plus quam ratio Postulat ad utrunque reserendum esse, ad non manu cor pus, ad contabescere.

Vimorbi inchoant siquid videtur m uendum moue, cum vero consistunt, ac vigenx, melius est quiescere. 3

59쪽

. HIC Aphorismus ad acutos morbos attinet, haec est autem eius sententia considerandum est an materia turgeat, tunc euacuatione utendum est, illud est siquid videtur si autem non urget,non evacuabis Euacuationem autem hoc loco intelligit languinis missionem, purgationem, uerum si uidetur)in principio moucas,ut,nitura inueniens modica materiam,eam ficile concoquat, temoueat, in statu autem quiescere melius est,tunc enim natura in certamine superauit materiam, sacta est concoctio, nec opus est auxilio medici Aha autem ratione possumus osserere, in his morbis tenuem humorem subiacere, qui facile turgeat,4 facile moueatur, ideo quam primum expellandum csse a corpore, ne anoidinam motu ad nobiles partes suat, graue malum efficiat. In satu autem oportet quiescere, quoniam in concoquenda ma-rema occupata sat Virtus xvitalisis naturalis utraque enitnharum est robusta cum virtus animalis, ualde laborauerit, ut in principiis,econuerso.

Ima initia de finis omnia imbeciIlio

ra cum uero consistunt Drriori. 3 o.

EIV S qui ex aegritudine bene cibatur,nihil

proficere corpus, malum. 31.

. HIC Aphorismus adeos attinet quae ex morbo conualuerular, hoc, autem patet ex eo quo diciti ex aegritudines' siquis igitur copias sit usus nutrimento . nihil profecerit eius corpus pernitiosum, quamobrem fauoniam virtus appetendi non est naturalis acutus enim subiacet humor inventricula, qui excitat quidem ipsam virtutem verum ob in- frigidationem non concoquetur nutrimentum, tunc corpus

non nutrItur.

OMNES sere qui male habent lac initia C

60쪽

ΑPHORISMORVM hene cibat nec quicquam proficientes , circa fionem rursus cibum non appetunt, Qui Ver circ initia non valde cibum appetunt , postea bene appetentes a melius evadunt. 3 a.

Hic etiam Aphorismus ad coualescentes attinet. Duo autε nobis hoc loco ostendit, quorum illud repelIit, hoc uero laudat,quicunque inquit male habent, hoc est vitiosos tumores in corpore relictos habent, circa initia bene cibati, posterius

cibum non appetunt, deterius evadunt. Hi autem contrario

modo se habentes melius evadunt,quoniam illi, qui circa initia bene cibati sunt robore appetentium partium bene cibantur, sed postea cum multitudine nutrimenti auctus sit vitiosus humor,qui est in corporeaaeditur virtus appetendi, hac de causa non appetunt,qua propter Meterius evadunt.ii autem qui circa initia nullo modo appetunt , hoc est, omnino

pauca assumunt. non appetentes non concoquunt redundante natura uitiosi humoris illlo tempore quo aegre cibantur, hoc autem concocto necessario circa finem bene 1-bantur

PN quouis morbo bene mente constares, de bene se habere ad illa, quae offeruntur honum

contra Vero, malum. 3 34 HIC Aphorismus tradit nobis praedicendi rationem sum' piam a nobilioribus partibus,hoc est a cerebro xa uentriculo. Ita omni morbo s inquito mente bene constare, lene se habere ad ea quae offeruntur. . t .ad cibos,bonum. Hoc quidem mente bene constare bonum,quoniam ae membranae, spinalis medulla, septum tranniersum omnes neruosae partes, mixtine quaecunq; cerebro propinquae sunt,Omnino,recte se habere significantur.haec autem bene se habere ad ea, quae offeruntur etiam bonum , cum ventriculum ὀ iecur, ipsum cor eode modo recte se habere cognoscatur.

SEARCH

MENU NAVIGATION