장음표시 사용
211쪽
mtus. Qui expedit iter, axat & emollit ; sumatur AEqualis Copia aquae Ia in ebutyrati, haec omnia spiritu vini misceantur, quae adplicata Optime sanant, Vide Misteriam Medicam; sumatur vel lac virginis vel acetum Lithargyrucum aqua & vino mistum, Vel urina recens, Vel unguentum Lithargyrii. Pro Cataplasmate inservit pauxillum seminis Lini, bulborum Liliorum alborum, pauxillum aquae, ultimo addatur parum spiritus vini Theriacalis similisve ; Hic tantum c veniet spiritus vini , non in aliis occasionibus , hoc moneo , ut Caveatur a Sydenhamno in ultimo tractatu paulo ante mortem edito , vult ibi ab inferioribus probare exemplo & hoc sine discrimine , sed pessime facit, ubi malum est emolutiendum.
s. 8 I. Gangraena futura scitur. α. Si bulla ata sit; β. si cutis sit crispata& contracta; γ. si pars incipiat dura apparere , tum estote Certi, quod Panniculus Adiposis eo usque sit corrosus , ut perspirabilis non amplius sit, tum resolutio tibi erit impossibilis , ec quoaue sena 'ris, zzzzzzz Suppurationem ; an vero hic quando que nil tentandum Imo, si in facie vel in partis bus, ubi deformatio timetur, cum Missio Samguinis est instituenda, Diaeta tenuissima , de m dicamenta Antiphlogistica sunt adhibenda , hac
que ratione prospere resolutio fit, ut in me ipsbexpertus sum , nam magnam ustionem acceperam a machina Papiniana, quae sic valde ignea dissiliebat in manum meam , & sic aqua in ea Contenta visursum in faciem meam cecidit, ita ut uno mommento caecus factus fuerim, sed adhuc mentis h ne compos dixi Chirurgo, ut sanguinem mitteret
ad animi Deliquium usque , dein sumpsi Purgans putredine servat, i
212쪽
Antiphlogisticum , & Unguento Nutrito partea oblinire aussi, & modo pro victu aquam Hordei cum paulo lactis ic macilento jure carnium sumpsi, α Missione Sanguinis repetita & alvi subductione octavo die iterum in publicum prodii. Parvam
puellam , quae in ignem facie Ceciderat, curavi Veneto Sectione clicet parentes detrectarent in ta-Ii puella tenella Missionem Sanguinis permitterrised tum semper vires vitae sunt minuendae , ita ut nulla Suppuratio fieri possit, hic enim maximum incommodum habemus ae viribus vitae &nervis fibrisque irritatis. Si stillet liquorem ex
parvis bullis , semper quid gangraenosi adest, si
externa tangantur, neci aeger sentiat, aut dicat se sentire saltem quasi per supposita stragula si co Ior sit cineritius, fuscens, certa est Gangraena &Curanda, ut talis Inflammatio ; hinc aegris & amicis praedicimus diuturnam Curam mansuram
8a. Gangraenosum separari non potest sine Suppuratione , hinc agenda sunt, quae ante mo nui I. PersCindenda est. pars usque ad initia sibni, a. lavanda fotu , qui putridum Consumit &emollit, cum aqua & spiritu vini, tunc apponitur Cataplasma suppurans , laudatur farina Lini, nam est blandissima puls, huicque decocto addatur pauxillum butyri insul S, tunc optime emollit, si Eschara vacillet, tunc bona est spes, dccurorat vulnus Balsamo aliquo, si quid adhuc adhaereat, digestivis tollatur. Si Cellulosa membrana fuerit Consumta ab igne . ibi recrescere non poterit, sed cutis subsidens se applicabit tendinibus subjectit, ibique fiet fovea seu cicatrix , quae nullatenus Vi vari potest. Quidquid hanc crustam gangri. Miῆm externe emollit, ει quidquid interno
213쪽
si laxat , hoc faciet separationem & curati 483. Si magna vel profunda ustio non sit
facta , fit bona cicatrix , si profunda non item. Combustio exedit pinguedinem ει cutim , sed tum euticula adnascitur musculis, deformata sunt solida, & tensia albedo in hoc loco nascitur ; hinc
semper ut hoc Caveatur, emollientia, non vero
adstringentia vel exsiccantia sunt applicanda, quae emollientia faciunt, ut natura Quodammodo amissis defectui suppleat, hinc observandum est, quod monent Hildanus Charriere & alii, locum semper esse emolliendum, ut vasorum fiat textura; ergo Conveniunt fomenta ex farina Lini, floribus Meliloti, Sambuci, Unguentum Basilicum, quod utitimum optimum est e molliens. Cicatrix ex Combustione est politissime resplendens Candidi colo ris , & dein non fere perspirat , hinC locus Cicatris alus nunquam; sudat, non habet pilos, sed est tantum confusa vasorum Compages in Cic trice; ad pulchram cicatricem proCurandam I. cavendum est , ne exsiccatio fiat inter Curandum, m. ne fiat Suppuratio magna, nam nullum est remedium Circa cicatrices , nisi haec duo inter curandum simul sant. Scirrhu S.I. 48 . Hic morbus non modo Chirurgicam pertractionem , sed etiam maxime Medicam con templationem requirit , quia in morbis Chronicis ex decem aegris fere novem ab haC Causa labo
rant, di haec est, quod saepe Medici morbum
214쪽
Chronicum curare non possunt, sic V. g. sunt mul. tae species Icteri in quibus aeger favet per totum corpus, urina est flavescens, & dolor in Pericar- diis & imprimis in Hypochondrio dextro observis tur, ει Febrem Hecticam quotidie habet , tunc saepe Medicus quidquid facit, sanare nequit hunc
morbum, quia SCirrhus haerebat in hepate, ut ex dissectis cadaveribus patuit, tum malum non se det a vasis neC ab humoribus, sed a Scirrho, idem quoque ini pulmonibus & liene observatur, Medici Scirrham is iunt, nempe quod sit tumor fraternaturalis , durus, scaber , non dolens in loco glan. ω , Hacque ratione bene ab alio glandulae morisho nempe glandulae Phlegmone distinguitur, nam ibi dolor adest, uti & Inflammatio, nam gla
dulce tumore inflammatorio laborare possunt, qui mn est ScirrhUS- i
Durus est, ut vix scindi possit. Maiar id est , , scabrities praerupta, scrupea
aspera. Ingia uo, nam nunquam carnem scirrhosam sectam fuse observatum est.
Causa quae t est Θ Diu ad hoc negotium cogitatus credidi , quod omnis glandula nobis cognita haheat folliculos Cavos , qui solliculi extra vasa μcirculationem positi sunt, nam novistis, quod alateriae disponantur supra folliculos & tandem in iis
luant, hunc tale Cavum est extra circulationem de vasa; hinc Cum materia in eam secreta durescere incipiat tum subtile exhalat crassius remanet,l c medicamenta modo in vasis agentias eo Per Venire non possunt, inde Calculus in vesica solis non potest, quia medicamenta eo non pertingunt,
sic enim liquor perspirabilis partim haeret in in
desis, ibique ins sustu i potest , ergo pro causa ,
215쪽
het omne id, quod inspissat seu serum coagulat. Lac in uberibus naturaliter depositum inde in ductus Galaetophoros fertur & tandem per papillas educitur, si vero ibi inter ductus Galaetophoros
S papillas obstaculum haereat, tum omne crassum manet , tenuius serumque per papillas exsugitur vel exstillat, manetque crassus Caleus, & qui eo durior & crassior, quo magis serum exstillans exhalavit , nam notum est sanguinem constare sero
M liquore rubro , ut hodie in Chemicis exhibui, si vero haec materies sero crassior, ibi stagnat,
haeret extra vasa, & haC ratione SCirrhus genera
turi Medici vero hodierni plerique imprimis, qui Philosophiae & praeprimis Chemiae indulgent nimis, putant, quod in tali Icausa loco affectoalcohol, spiritus Carminativi & similia ad resetiyendam materiam sunt applicanda, sed hodie in
ipsis Chemicis operationibus clare Contrarium ob
servavimus, ubi Alcoholi serum admistum ilico coagulabatur, sic per Uitriolum; si ergo ad gla dulas vel in loco glanduloso talis obstructio & materiae aggregatio sint, tum novistis facile hic Scim rhum futurum, si vero Medicus in tali Inflammatione adhibeat Alcohol, tum Suppurationem qui dem prohibet, sed Scirrhum faCit, verum Suppuratio hic unica erat sanatio , hinc Clare Videtis, quam male hoc sit factum. Siccatio a Calore Corporis in stagnante humore liquidori ablato, relia quum quasi concrescere faCit , ut sanguis in C pella supra ignem durescat , siCCetur, non Vero putrescit Vel dividitur vel materia manet dura M pera , ergo vel coagulo vel ab inspissatione vela dimatione liquigissimi Scirrhus oritur. His ergo intellectis , quaeritur quid sit morbi sedes 8 omnis
dula folliculum habet, nam hi glandularum
216쪽
Scirrhuri. solliculi comprimi possunt, & sic materia in his
comprimitur & quo λrtior Compressio, eo materia contenta fit durior, quo plures λlliculi comprimuntur , eo tumor fit crassior & pejor, nam pessimus est Scirrhus in glandulis maximis, hac ratione fieri potest Scirrhus in glandulis sex Sali yalibus, in glandula ad Thyroideam Cartilaginem, in glandula Thymi conglomerata in superiori parte Thoracis sita , in Corpore glanduloso mammarum, licet disputetur, an mammae sint glandulae, quidquid sit, habet ductus Galaetophoros , qui a
lacte casescente obstrui possunt. In PanCreate vero frequentissime fit, hoc quoque in viro ultimodissecto scirrhosum inveni, in glandulis Vagis, quae etiam circa Cisternam lumbarem magna Copia sunt collectae, circa 'esiculas seminales, & Circa testes& scrotum, & in inguinibus , ut etiam in tonsillis, quae saepe scirrhescunt , quia simili structura glandularum sunt factae, in omnibus his locis sis. pe Scirrhus observatur, sed quia viscera quoque secundum Mal Dium sunt structurae glandulosa scirrhescere quoque possunt. Sic totum hepar &lien scilirhosa fuerunt inventa, saepe quoque in la- hiis Scirrhus nascitur, nam ibi haerent tubercula cava seu granula a nemine huc usique descripta, quae quidem sentiri possunt, si inter mordendum labium inferius talis granula seu glandula dentibus comprimatur , tunc haec inflammata quandoque sciri hescit, & si negligatur, quandoque adeo cancrescit; ut aliquando totum labium scirrhosum evadat , accidit enim saepe , ut ibi nascantur parvi Cancri , quod est malum Contagiosum, & infectio fit quando quis bibit in poculo alterius hoc morbo affecti, tum vero curatio facile fit Consumpta hac parte sancrosa cum lapide Vitristi.
217쪽
Maxime vero notandum tale quid quoqηe seri 1n morbo qui dicitur oculus Elephantinus, ubi oculus cum dolore intolerabili ex Orbita protrahitur , hoc malum sedem habet in glandula Lacrymali uuae 4 uti notum est , materiam lacrymarum secernito quae tunC scirrhosia & tumens facta oculum extrorsim trudit. Tale exemplum notat Fabrisius m prima sua obser Atione , Cui simile vidi in clitoritide. uxoris Cujusdam Viri, quae mox
postea suo magno bono per morse m a suis Cru
delissimis miseriis liberata fuit. Deiri quoque Ovarium & Uterus mulierum saepe varicosa fiunt, tunc folliculi incipiunt scirrhescere, quia hi folli culi muco distenti comprimuntur, hi aliter fluxum Rheumaticum uteri faciunt, quem Charbunus Θ-lus bene descripsit , estque . instar muci narium , si ergo hae venae varicosae fiant & sanguine comΛimantur , tum fit Scirrhus ;. dein Cancet qui vase sanguinea uteri erodit, & sic mulieres Hae morrhagia moriuntur; in naribus4 membrana Schneid riana vel mucosa seu olfactoria ab usu cli sta, α velo Palatino inspissatur mucus, unde fit increscentia mucosa ; in mammis & sub axillis &e frequentissime fit Scirrhus ob motum lentiorem ει situm; si mulier laboret Scirrho mammarum a
Causa interna, tunc etiam Scirrhum gestet in ut ro , raro enim Contrarium obtinet, nam mammai & uterus habent in se magnam assinitatem.
Quando oriuntur strumae sub maxillis aut ad Parotides , tum scirrhosae & strumosae inveniuntur glandulae Mesenterii , quibus scirrhosis facitis advertitur etiam caederas glandulas esse Seirrho affectas uti ει Pan eas. In his Omnibus locis
dictis' ferumque & magis quam in aliis scio rhus fit. Causa 'erq remota Scirrhi ex dictis o n. Κ tet
218쪽
fet , narrespe materia crassescens faciens Sei
q. 48s. Infiammatio. Cum enim parietes horum folliculorum arteriis constent, ipsique solliculi humorem suum ab arteriis accipiant, hinc si hae arteriae inflammentur , tum novum liquidum sobliculis non suppeditant, ergo materies in folliculis secreta ibi stagnat & liquidissimum exhalet, sic quoque videmus in naribus , in quibus materia tenuis secernitur , sed si ibi per aliquot horas hae reat , tum per aeris accessum inspissatur , fitque mucus tenax, sic quoquo semen in testibus, ubi primo secernitur, non est adeo tenax, sed postea fiagnando incrassatur , hacque ratione materia in selliculis deposita stagnans magis magisque inspise satur , hinc Inflammatio Scirrhum procreare po
Lae ab omnibus alcatinis ad ignem coagulatur & acidis in frigore ipso de nonnullis salibus. Sine caseolam sit factum, ει non Inflammatio nec Suppuratio bene succedat, tum fit Scirrhus, nam lac stagnans semper inspissatur, lentescet, & Caseosum si coagulum, quod semper oritur a lacte, a quo serum secessit , quis enim crederet, quod easeus Belgic. Comi--haas imprimis dicitias, qui fi per annum servetur, sat adeo durus , ut vix seindi possit, cum tamen ex solo lacte componatur, eodam modo etiam lac in mammis inspissari potest ;quod eo facilius fit, quia lac haeret in tubis in medio latis, in fine angustis, vide Nachium. Laenon haeret intra arterias , sed intra tubulos Gala
ciophoros ; demonstrante Rudis . Darsens. lac durum fieri potest , licet
Agulatum. Tum morbus est levissimus.
219쪽
Seirrhus. 2Is Contus frangit vasa minima, hinc in solliculis
haerens liquor Comprimitur, nec, novo liquore secreto, diluitur ; hinc a nulla cauti citius S m gis fit Scirrhus quam a Contusione. Attritur. Vesulus , Columbus aliique habuerunt occasionem aperiendi Corpora scortorum , in quibus vagina penitus scirrhosa erat facta ab attritu, sic quoque doret crista Galli, quae est excrescentia scirrhosa ex intestino recto , extrorsum , ut apud Citatos auctores legere est.
Anthrax est , Ii pars subculanea illico ita indurescat, ut nec suppurari nec gangraenescere possit ut fit quasi Sphaceius Topicus es pars assecta tota una vicesxcidit He Suppuratione ut Belgae dicunt P pes- hos is vige Eem si vero Anthrax in loco glandulosis oriatur , & materia fit lentior , tum fit Scirrhus, ergo fit Anthrax , si in glandula materia crassa stagnante liquidissima pars expellitur, M si Medicus tum applicet talia , quae partem
durescere faciunt , tum ilico Scirrhus ex Anthrace in glandula nata oritur. Eubones sunt maligni tumores circa Inguina; hi sunt triplices r. sunt bubones non maligni, qui oriuntur Eepe eo tempore , ubi adolescens ad pubertatem aCCedit , a. sunt bubones Critici semipestilentiales vel pestilentiales , id fit, si Febris
Pestilentialis materiam ad glandulam ilico deponit ; 3. sunt Bubones a Lue Venerea, Cum vero tales. mihi saepe videre Contigerunt , dicere pos sum: quod glandula nunquam Citius sCirrhesCat.
quam, a Liue Venerea, si vero tum aquae Theria- Cales vel TheriaCa vel similes aquae exsiccantes
applicentur, tum illico fit Scirrhus, si vero emollientia vel suppurantia applicentur , tum curatur aeger Sc contagium eduCitur, raro tamen postea
220쪽
perfecte mollis glandula iterum redditur; hinc a notandum est, quod si peccatum fuerit admissum horum malorum , nec ad Suppurationem perfectam fuerunt deducti-Bubones sed nimis cito clausi, tum scirrhestunt , & dein saepius CanCresaeunt, quod plerumque contingit in curatione Bubonum Venereorum, cum festinantes Chirurgi nimis cito
Ulcus est sositio continui in parte molli, ubi pario tes sic constituti sunt , ut nil nis pus mel ichorem velIaniem generent , si tum huic ulceri applicentur exsiccantia , tum scirrhescit, fitque asperitas scrupea praerupta , licet tum Empyrici dicant se Curasse partem', sed minime verum est, nam sic Scirrhum induxerunt ; ergo ulcus fit , si nimis cito aer admittatur, vel adstringentia. applicentur, sic quoque in internis obtinet, nam si v. g. quis a Peripneumonia Suppurationem pulmonis accipiat , & paulo levatus ilico ad pristinam vivendi consuetudinem redeat, & omnes gland leto non suppuratae vel resolutae sint, tum fit Sci
Materies atrabilia M. Est conditio sanguinis , ubi oleum crassissimum & faex terrestris plus remanet quam a bono sanguine, ut in Chemia demonstr vi, si ergo talis homo penitus atrabiliarius sanguinem stagnantem habet, tum magnus esi Scirrhi metus; sic Melancholici ut plurimum in loco habent Scirrhum haerentem , S sic intor centum mulieres MelanCholicas fere nonaginta novem in
Veniuntur Scirrho laborare. Veteres vocarunt atram
bilem, ubi difflato blandissimo & fluidissimo, reliquum criniim, terrestre viscosium oleum reman
sit ; si hinc hilis sic excocta occupaverit glan dulas, tunc ab hac materia obstipantur , male