장음표시 사용
91쪽
pus non spuunt, si haec ita sese habeant, tum re-λlutio non est tentanda, nam sic materia Conde
sata solidiori liquido privatur; saepe vidi Chirurgos
tractantes mammarum M uteri Inflammationem, quam retruendo Curare non poterant, Curam tamen ad Suppurationem dirigere nolle, unde dissipatis liquidissimis, Scirrhus natus est ; tumque Pu
tabant se aegrum Curasse, quod minime verUm, nam in pejus periculum Conjecerant ; Hesmontius . vero vult Suppurationem esse morbum , quod ne gari nequit , sed tamen aegrum liberat a majori morbo. Haec quatuor Cum ita sese habeant, tum metus est Suppurationis, si vero subito haec omnia aUgeantur , tum brevissime Suppuratio est
exspectanda , sic etiam si materia violenter sit impacta , tum non resolutio seu Suppuratio est exspectanda, si vero tum quis vellet pertinaCiter dis luere, tum fit Scirrhus, hoc enim modo sae pe imperiti Chirurgi suos aegros majus malum conciliant, sed hic nulla est occasio ad res,vendum , licet multi Medici tamen tentare velint, sed frustra , nam tum reilutio est impossibilis ;hinc tum modo Suppuratio est promovenda, quae fit sex modis. I. Crudum Graecis dicitur , omne id, quod recens est, & functionem impedit, Mediaci Crudum vocarunt, ut id, quoct per vasa fluere debet, transfluere nequit, tum si tale quid
haereat in mille vasis, haec Omnia Cum materia Contenta sunt Conterenda ; conteremo vero dicitur macerare , coquere ; a. recens Medicina id tentare volebat per exsi Cantia , ideoque applicaverunt Diuitum vini Camphorati & reliqua C
lida , sed quid illis faciebant λ Constrinxerunt Vasa, fecerunt majorem motum , dissiparunt fluis
92쪽
dissima , crassioribus interim relictis, & sic praecavebant quidem Suppurationem , sed indurescebant partem in Scirrhum millionesies pejorem, sed aliud quid faciebant interioribus V. g. laborat quis Inflammatione hepatis, statim dabant Medici Spiritum Theriacalem , Cornu Cervi, Tinct
res, Certe si talia ita agerent, ut illi putant, indure1sterent partem in petram, uti probant Ana tomici, quando his spiritibus sua praeparata indu-resCunt re conservant, ergo Emollientia hic sunt optima ; hinc id , quod nunc pro parte ruptum est , ad rupturam magis est aptandum. Hippocrinus ubique, ubi agit in suis scriptis de morbis materiei , loquitur de Apostemate, quod idem est ac Λbscetius , qui est colu rio materiae morbum facientis , prius disperso , nune in unum locum collectae,
unde intelligitis , quod aliud sit Suppuratio &aliud sit Abscessus seu secessus materiae, mempe hac collecta primo Suppuratio fieri debet v. g. si scipit quidam venenum aliquid Pestiferum, laborat vehementissime , tertio die erumpunt maC
lae, tum Abscessustest factus sed nondum ulcus, ergo hic prius fieri debet Metastasis sive transmigratio materiae in alium locum, qui si suppur tur, dicitur Abscessus Scirrhosus, Gangraenosus, CanCrosus, dc tandem purulentus, de quo hic est
noster sermo. Γῆ . Ut materies , quae ex vitalibus partibus se- Cessa ducatur extrorsum, ne vergat ad interiora, quae materies.cum acris sit, oc absorbeatur in sanguinem , inducit Caco hymiam purulentam , si materiamZsemper ad exteriora ducere posse muS, tum in omni fere inflammatione hanc motbodum curandi per Suppurationem eligeremus ,
93쪽
sed hoc non semper succedit, at hic quidem naturae viam quodammodo saepe Parere possumus, sic enim Hippocrates in Pleuritide in Suppurationem Cedente jubet externe fomenta applicari, Minustiones M incisiones fieri, idem quoque dicit de Peripneumonia, quae transit duodecimo quar to die in Suppurationem , 8c ubi vigesimo primo die pus est factum & maturum, tum Corpus praeparat , dat vinum molle de vapores haurire jubet, vectiones in Curru praescribit, ita ut pus in vesiculas sibi aperturam faciat, & sic per Asperam Arteriam derivetur extra Corpus , Praeterea
aegros multum edere & bibere jubet, ut ventriculus impleatur, & diaphragma sursum prematur, tumque, Corpore siC praeparato, Currui imponit , & per aspera & inaequalia loca vectiones facere jubet. Hippocrates per Apostema intelligebat materiam in sanguine non Coctam sed Heterogeneam , quando autem illa materia abibat exsanguine & recedebat, Ut v. g. quando pus abibat per renes , tum dicebat materies abivit ἀπεσάσει , Cum Vero in morbis Inflammatoriis haec materies abeat in quasdam Corporis partes,
hinc Apostema vocatum est , dein ab omnibus Medicis Abscessus ; Abscessus igitur hodiernus
sive Suppuratio est species illius generiS απο σεων Hippocratis. q. Furi cocto. Dum maturatum est, nam aliter
tenuius & acrius it facile in vasia resiorbentia, &sanguinem facit Cacochymicum ; Cutis raro vel nunquam suppuratur & Consumitur, sed Panniculus Adi sus , qui est multo tenuior , Pari ratione hepatis substantia est Diabilior ejus mem
s. Omnis locus suppuratus semper est impu-
94쪽
tus & sordidus, plus minusve, tum est ulcus ἰquod differt a vulnere in eo, quod sit anu- quum , purulentum Vel ichorosum , & nunquam consolidetur , nisi prius rubens & mundus fit liactuS. 6. Tunc enim relinquitur vulnus, sed Cum substantia perdita, hinC eodem modo est tractandum, sed quomodo hoc nunc fiat, est dissicillimum; possum enim in externa Cute aliquid emcere, quod magnam dissicultatem haberet, si fieret in hepate. Omnis Abscessus suppuratus habet, T. Vomicam, quae est materia in vasis collecta, tum dicitur Vomica Clausa, a. inflammata labia , 3. si Vomica
aperiatur, tum vocatur ulcus apertum, Φ. si mum
detur. Si haec sex fieri possint , tum Suppurati
4o3. Maturatio est omnis materiae obstruentis missiculorum obstructorum ter vim vitae auctam com- . mutatio in pus.1. Hic generalem Methodum praescribere est impossibile, nam in nonnullis motus nimius & n, mis Calor, qui paulo est Coercendus, in nonnullis vero, qui V. g. Febre Quartana vel morbo Hypochondriaco laborant, hi inclinant in Scirrhum; hinc tum Cataplasina ex Caepis assatis sub cineribus cum fermento panis & paulo aceti de gummi Galbani subactis applicare licet, nam tum motus ibi plus est augendus, si vero medium obtineat, tum medicamenta media adhibeamus ; si V. g. mille vascula obstructa, haec ut suppurantur, F
brim requirunt, nam si pus fiat , tum Febris &dolor adsunt, si vero factum sit pus, vix dolor
et Febris adsunt. Calefaciendo. Nam pars maturando debet esse Calidior, ac pars sana ἔ aliter sciri hescit: x P tus
95쪽
tus enim est faciendus, quo Solida eum Fluidistmelius miscentur, fati ergo dicunt Medici calorem debere esse talem in parte ac est naturalis calor, sed N pocrates notat caloris , sitis doloris, Febris gradum, sic. longe majorem qua do pus nascitur, quam quando adest, idem ac si diceret, si Suppurationem promovere velis, Calorem maiorem Conciliare debes ; nam in omni parte inflammata, ubi frigus adest, ibi non fit Suppuratio, hinc Calefacientia tum applicanda sunt, ut Emplastra CalefaCientia nempe Emplastrum de Meliloto, de Cumino, hocque modo
Febricula. Hac fiat motus major, ergo qui Medicus scit locum esse suppurandum , ct tamen imminuit Febrim , ille Scirrhum inducie Febre longe pejorem, nisi Febris vehementissima, quae Gangraenam minitatur, adsit, ergo non in omni morbo Febris est tollenda, conducit enim maxime ad Suppurationem, uti vidimus: maturantia talia optima stant Gummi, quae Constant duabus partibus, altera subtiliori, quae se in vascula minima insinuat, & materiam movet , altera tenaciori & vi plastica praedita, quae hosporos OCCludit, unde ejus Calor Optime fovens& praegnans est ; hinc nulla Suppuratio fit sine Febre, etenim v. g. PhthisiCus , quando mane exspuit suum pus ex suo Pulmone, Cre
dit se bene habere , sed postquam sumpsit cishum , tum materia alimentorum Cocta fit novum pus, quod iterum Creat, Cum ob virium vitae debilitatem hanc materiam concoquere non
possit. Σ. Qui vero λla calida & sicca adhibent, illi Scirrhum & Gangraenam faciunt, hinc debe
96쪽
- Apscessus mus modo se re , ut Calor & motus redundent ad partes affectas , ut ibi fiant attritus & digestio, eodem modo ut ChemiCi sua Menstrua cum parte
λIvenda indunt in vase, & huic ignem supponunt, sicque motum faciendo materiam solvendam solvunt. Motus nempe redundatur Ze reflectatur ad lo Cum, tum fit praegnatio eodem modo aC gallina ovo' incumbit, quod Belgae optime exprimunt Brofen, nam in aliis linguis non habetur melius vocabulum sic densum exprimenS.
Exhalationem. Si vero spiritus Vini vel Alco lappii Cetur loco affecto, haec nimium dissipant; si
vero parum Salis Ammoniaci imponatur, cui
supponitur gummi Galbani, Bdellium & similia,
haec enim obturant, vel fiat Cataplasma ex farina Secati cum pauxilllo Λllii vel Coeparum vel cum pauxillo Ficuum έ haec Calida in loco retineantur, acris Coepa dividit, farina determinat, alii sumunt in hoc casu butyrum recens, in quo magnam copiam Acetosae decoquunt cum farina Lini, quod
3. Nam qui vellet magnam Febrim excitare, ille Gangraenam faceret , si vero Inflammatio per nimis siccantia tollitur, tum fit Scirrhus: sic
qui incipit laborare Variolis , si accipiat Febrem infestissimam, tum rion fit Suppuratio , & ille tum habebit Variolas Confluentes dictas , in
quibus nullum pus, sed Ichor oritur, totumque corpus fit nigrum, ergo hic summa est Medici sapientia, ut Febrim faciat, sed non nimis, Febremque etiam nimiam tollat. Empla strum de Mucilaginibus adhibeatur ad matura tionem Gummi Ammoniacum , applica ad locum indammatum , tum fit vittritus partium
97쪽
ad locum de haec est maturatio , si vero adve tat Medicus nimium esse calorem ab Emplastro, tunc oportet adhibere lenius ; si autem in morbo Inflammatorio magno ut Ρes e Suppuratio fieri non possit, tunC adhibenda sunt Emollientia, ut farina Lini, Avenae Cum pauco acido, si compus senile sit, & deficiat motus, timeasque Scirrhum , tum adhibenda sunt Calefacientia , ut Gummi Ammoniacum &c. si autem mulier lactans & Febricula simul laborans aCCipiat malum in mamma , ut plerumque aCCidit, unde timeatur GanCer, tum oportet adhibere farinam A-Venae Cum paUCo melle, non autem appliCanda
sunt Emplastra de Galbano, opopanace & similia calida, nisi mulier fuisset laxa & debilis, nec
Febrim haberet. . Hoc vero nullibi majori Cum periCulo negligitur, quam in mammis S glandulis Inguina-I1bus a Lue Venerea, nam si talis Suppuratio nimis Cito aperiatur , tum medicamenta fortissima sunt adhibenda, ut per vim resblvatur, aliter maturatio hic sum ceret, haec ultima methodus est optima, si nempe talis locus suppurans Clausus maneat per tres, quatuorve dies, pro ut tota materia obstruens & vasa obstructa magis minusve sunt, si vero aperiatur , antequam omnia in pus sunt Conversa , tum omnia pessima fiunt, hidus ratio est , quia si sub cute Clausia v. g. mille vasa
suppurare incipiant , dc dimidia pars horum jam
suppurata in pus abierit, tum hetoet pars, ut bonum Menstruum reliquum Convertisset quoque in Pus, sed si aperiatur, tum omne illud pus effluit, sed tum reliqua vasa Cum humoribus induresstunt, fisque Scirrhus, nam si Chirurgus aperiat, Pus e fuit, accedit, omnis illa Pars eXsiccatur. Con-T . E tr
98쪽
trahitur , non suppuratur , sed materies ichorosa emuit; Verurni scio , qu*d aliter scriberent ex urbe Massiliensi, ubi crudos Bubones & Anthra ces illico exsciderunt, sed dum Consulo litteris ad me inde delatis, & video haec omnia pessime habuisse eventum, sed pars maxime est emollien da, si hoc fiat, nil tum oritur mali, idem quoque in Lue Venerea obtinet, si bubones erum Pantur , tum per Emollientia & macerantia tot luntur, si Suppurationi sum ciens. temPUs concedatur, & puto , iquod tum simul venenum is co
. Pus. Alii dixerunt eme a sero, alii a sanguine; verum Chirurgi norunt, quod si omne pus absor-heatur, & post horam iterum ulcus aperiatur, tum ros appareat humidus , quo sublato, si post duas horas aperiant , limpida aqua tenuius apparet , &sic semper per moram in loco si non abstergeatur) ex tenui fit Crassitus, & si per sex horas relinquatur, fic aliquid puri simile, hinc non puto in Vasis pus generari, . sed Ichor tenuis inde fluit, ex quo, parte liquidissima separata, fit pus. g. .s. Hic recenseo signa, quae docent , quando Abscessius est aperiendus.. Mollities. amdiu materies est in 'asis duris, tum pars est . dura quasi spinis ferreis yel ligneis constaret, sed Cum materia est soluta , tum pars est mollis, quia vasa in unium liquidum a- bierunt, hinc tumor debet esse mollis , digitis
Fluctuatior Undulatio Chirurgis dicta si v. g. magna Suppuratio vel Bubo, tum digito explorat Chirurgus ,.an ad omnes partea si in lateribus
gis adsiit, quae si adsit, totus locus est suppuraΠψε-
99쪽
Remissis doloris. Nam Omnia hae et sunt minuenda simulac pus factum sit, Careatque pars affectahis' malis , neque rubeat , neque doleat, neque magis dura sit pars.
Vertex mucronatus. Ut ab Anthrace, Furuncu-
Io, Carbone, ubi pus sub Cute haeret, ibi in medio liquor in cuspidem mollem adscendit, tumque attenuari incipit, & hoc est bonum signum, nam omnis locus, quamdiu Cit inflammatus, tum tensus & dolens est. Febris. Nam omnis pars, si bene procedat, se ita habeat, & si ita non sit, tum nondum est apta , ut aperiatur , idem fit internis , ergo F ebris jam abesse debet. Vertex, qui semper deprehenditur, & ibi aperire potest , si in circumferentia se bene habeat, idem fieri deberet in internis, si Chirurgi manui
Gramitas. Id est, in parte, nam id ponderat, quod est extra vasa. Haec sunt signa jam maturati puris, verum sisepe latere possunt in loco Varices vel Aneurismata, quae pro Suppuratione habentur , nam signa Suppurationis quoque adesse possiunt , hinc Hippocrates diCit, ut scias Suppurationem esse , Inflammatio debet esisse praegressa; jam ergo dictum est , quid sit. maturare, qui sint effe*us, quae Causae, & quis sint signa maturationis , & hac oCCasione monui, quod si Inflammatio ita sit disposita, ut in Suppurationem veragat , tum haec sit promovenda tamdiu, donec omnis pars affecta sit facta pus, & hinc quoque signa dedi, quando ab emus est aperiendus. Omnis Inflammatio non potest dissipari , ut perperatri existimavit Hesmontius, nain. si tunc istud tentetur, tum spiriosum & tenue restaveretur, re-
100쪽
maneretque Crassium; ergo apponenda sunt media camenta superius allata, & tamdiu ea relinque
da dc apponenda, doneC pus Viam ex se sibi ape riat , quando sibi parare viam potest, nec ob crassities integumentorum aut loci profunditas idem dicendum est de Bubonibus , quando nimis
I. o6 Si vero pus accurate perfectum & ma turatum diutius in loco relinquatur, tum ibi attenuatur, fitque iterum tenuior, Caeterum si modo ad illud punctum temporis perventum sit, ubi est bonum pus, tum est instar Cremoris lactis recentis seu quasi liquati butyri, & spissitudinem albu- minis ovi habens , sed si tale pus diutius in loco
affecto retineatur tum ex spissis pure fit tenue, quae res vobis non mire videbitur, qui novistis, quod sanguis .missus illico concrescat, sed postea iterum resolvatur per eandem Causam , nempe Per Aerem, sic etiam per dissipationem partis liquidiorimi pus CrasTum, & dein per speciem putrefactionis fit tenue, ut quoque in omnibus n0stris liquidis observatur . quae omnia, si stagnent& foveantur leni calore, semper evadunt tenuiores & acriores, sic vi sanguis blandus ullo modo acris fiat, tum cuti impositus Epide idem sua acrimonia deglubit. Putrescit. Est illa conditio , per quam olea &sales antea blandi, nunc acres, antea sal AmmoniaCuS, nunc aCriores, antea sepones, jam sales simplices non faetentes, jam faetentes, antea sales Ammoniaci, nunc Volatiles, sic etiam quandoque , olea ex blandis acria , & minus volatilibus, volatilia ., ex minus istentibus stetentia evadunt,& sic hic quoque fit, pus vero fieri & in frigore admodum diu haerere potest, antequam Putrescat,