장음표시 사용
71쪽
ctionem producere possit , tum datis Optatis dolor quidem tollitur , sed destruistio non prohibetur, ideo fallit . Medicum , quia aeger Conqueri non potest ; hinc puto licere quidem somnum
conciliare, modo Medicus Cogitet se modo indolentiam induxisse, sed non Causam doloris sustulisse. Victu tenui. Qui quam maxime accedit i ad aquam, Hippocrates'sn tali casu laudat Hordei crudi non mundati decocta , quod per mulutas horas Coctum S dein Contusum iterum plus
Coquebatur , 8c hujus Colatura ipsi fuit dicta Ptisana, si plus Gelatina , si adhuc plus Cremor, vel puls; Diaeta sit ex Avena, Milio, oryza &C. Cum aqua in Plisianam decoctis ; ex quibus etiam Ut ex seminibus quatuor frigidis majoribus ει minoribus &C. quoque emulsi
nes parari possunt, huc etiam Hectant decocta Panis cum pauxillo vini vel f ci Citri, Poma, Cerasa, Pyra, Ribesia, bene matura, in aqua
cum parva vini Copia deCocta, vel assata &C. quae omnia sunt optima, quoniam languinis m tum nec ejus impetum augent , nullum pondus faciunt obstructis, S interim pro vita sustentaris da sussiciunt si vero crassa dentur , tum Inflammatio augetur; ex hisce de adhuc Furibus aliis tot varia edulii genera cum eadem indicatione a Medico praescribi possunt, ut, si aeger ab una abhorreat , facile Medicus alteram formulam Praescribere queati Potus debet esse aquosus te pide assumptus ex A lana tenuissima; vel larum lactis, quod est optimum nutrim-rum L Ddm- hamo laudatum in Rheumatisino. - Iam e tyratum, & quoque laC Cum aqua seu hydrogata nempe aquae Platae tres & lactis pinta una, part
72쪽
aequales, si Hyems sit, si Wger sit debilis, turn
lac ebutyratum est egregii usus, quod est refigerans & nitrosa aciditas adest, sicque resistit putredini, caeterum decocta,farinosa quoque hiehona sunt, uti & decocta Cerasorum, quae
multa aqua cocta per Seiaceum transmittum
tur , unde fit quasi puls, postquam pauca fari est admista , crassior tamen est quam laerecens; qui vero est valde debilis, 'huic uti ii cet ovis & jure carnium , haec dicta vobis inmemoriam imprimite, ne rea ita sese vobiscum habeat , uti cum plerisque junioribus Medicis, qui formulis quibusdam sunt instructi, sed ubi seniores Medici quaerunt, qualis victus sit in1Η- tuendus, tum haerent, sed si aeger sit- in eo sta, tu, in quo nondum Suppuratio adest, utum his uti possumus, haecque simul loco potulenti sunt
adhibenda. ὶ --ntiphlogistico. Hisb tamdiu uti debemus , quam diu Innammatio est adhuc in statu, ubi suppurari vel gangraenescere potest ; tum haeo dicta danda sunt, quoa quoque possunt loCo potulentOrum adhiberi, nam aliter obstructio augetur , .nam peri nullum lopum: difficilior, est transitus, quRm Seres losum , t ubi inflammaeoxium spissum
haeret, vero hoc attenuare posset, & interim non augere, motum, tum Curo Inflammationem ,
sed hoc est dissicillimum, nam haee, quae alte nuant, plerumque motum augent, hinc vero danda sunt Antiphlogistica, id est, quae Inflam imati*Ri opposita sunt , φλογωσις enim significat
disiammatio , hinc φ γγι κ ν insammas orium &Iasim medicamenta, attenuant simul refrigerant,
73쪽
mluens est aqua, quae multo levior sanguine Inflammationem neC Calorem procreare PO-test, nam si homo esset Calidissimus, & unico momento sanguis ejus aqua fieret ut per impossibile loquar tum illico frigesceret, quia aqua invasis fluere non impeditur , omne strictum laxat, crassum diluit, & in venas non resistentes facilotabit. Refrigerantia , quae Calorem minuunt effecta
Physico , uti & densitatem in liquidis, stricturam in vasis & impetum cordis, quae sanguinem attenuant, si jam humorem diluere, Vasia laxare M impetum minuere velis, tum Veneto Sectione ει Purgatione hoc corpus refrigeratur; refrigerantia sunt primo, quae diluunt, secundo, qua vasa larant, tertio, quae humida laxant, quarto, quae mitificant, hic ergo aqua, aCescentia , Nitrosia , Emulsiones oleosiae & oleosa laxantia summi usus sunt, aqua sola refrigerat: verum sunt nonnulla, quae aquae admista aquam plus refrigerare faciunt, ut est succus Limonum, Ribesiorum, Ze hi, Cum sint aciduli, Nitrosi & molles, leniunt, & acre supprimunt , quod alCalescere
potest; hic vero in Materia Medica tale refrigerans medicamentum praes ripsi, non Vero Volo, ut adeo Compositum mediciamentum sumatis, sed Potius unam omittere plantam, & alterius dosin multiplicares sicque variationes habere potestis; haec mediCamenta refrigerantia sunt DeCocta ex
Radicibus Scoretonerae, Graminis, TragoponiS,ACetos se , Sisiari &C. ex Foliis Becabungae, Endivise, Lactucae, Dentis Leonis, CichO- Tei, Acetoseli te, Agrimonoides, &C. ex Floribus Buglossae , Violarum , Borraginis &C. Emulsiones ex seminibus Bardanae , Cichores; Gm. LI. D qua-
74쪽
uuatuor frigidorum, majorum & minorum 'Petroselini, Hordei, Avenae &c. quibus Dei coctis & Emulsionibus addi possunt Syrupi Ri dicum quinque aperientium , Violarum, RobSambuci, Ribesiorum, Sal Prunellae, Nitrum&C. γ6. Haec Methodus veteribus famosa fuit, sed apud recentiores explosa est, Vel es quam maxime laudarunt repellentia, & adstringentia in Obstructione & Inflammatione, sed recentiores id neglexerunt, quia putabant haec Coagulare humores, sed videamus , quid veri subsit, si v. g fiat Obstructio in arteriae fine, ut semper fit, si ibi aqua frigida nitrosa, vel Sal Ammoni cus applicari possit, tum materia obstruens retrosilit, quia vascula inde se contrahunt , & sic materiam Obstruentem trepellunt, sic ergo si ad
vasorum apices accedere possimus, tum talis effoctus est sperandus, si vero hoc non ita cito suc- sedat, tum non inhaerere debemus, nam tum Gangraenam procrearet , sic etiam veteres hoc fieri quoque Voluerunt modo in initio, quod est impetus in loCo minui, arteria ad finem obstructa plus impetus patitur quam non obstructa, quia non nimis ad hanc adfertur, quam antea, 1ed non transmittitur, ergo jam quaero, quid sit impetum sedare, seu fluxionem Veteribus, seu Catarrum Graecis , recentioribus Circulationem P Hoc fit faciendo, ut vasa non extendantur , nec impetus in iis fiat, haec vero fiunt, T. Per restigerantia, quae vara arctiora reddunt
M liquidum pellunt in locum magis patentem ;rectigerantia vero porro sunt talia, quae attritum minuunt, nam Caloris incrementum est, ut attritus incrementum, & decrementum attritus
75쪽
est ut incrementum frigoris, & sic omnia , quae minorem attritum faCiunt, dicuntur refrigerare, si1CMissio Sanguinis est refrigerans, sic etiam si aeger Febre putrida alcatina laboret, tum staccus Citri est
refrigerans, hoc in Casu etiam omnia, quae Causam doloris tollunt, sunt refrigerantia, ergo omnia T. quae aCre tollunt, a. quae impetum minuunt, 3. quae Obstructionem tollunt, sic enim si quis v. g. valida m1nus Inflammatione laboret, tum ponantur ad locum fomenta aquae tepidae vel lactis, tumque mitescit Inflammatio, Calor & impetus minuuntur , sed modo hoc lac humectando ratione olei agit, siC etiam ad locum Podagricum applicari potest lac mulsum reCens Cum flore Tritici Cocti, adde parum Croci haecque puls appliCetur loco dolenti, raro fallitur, quin dolor tollatur, haeC sunt refrigeran
mpellentia sunt, quae constringunt vasa, ct faciunt ex arteriis venam, idem adstringentia faciunt,
quae si externe adhibeantur , tum ligatura est primarium adstringens, hinc Chirurgi circa locum inflammatum lenem ligaturam CirCumducunt, si videant reQlutionem possibilem ; veteres talia repellentia adhibuerunt, nempe applicabant parti inflammatae aquam frigidam, Phreniticis amandebant frigidam aquam Capiti , Calidam pedibus in initio morbi; tamen non auderem haec sola
adhibere , sed prius interne caeteris adhibitis; illa medicamenta sunt aqua simplex , aqua florum Sambuci, Plantaginis, Rostrum, A tum Sambuci , Rosiaceum, Sciliticum; mirum, Sal Ammoniacus, Sies albus, Tutia praeparata, Saccharum Saturni, Vitriolum album; haec de multa alia similia magna Copia harum aqua-D a rum
76쪽
rum diluta, tepide applicata, optimi usus sunt, si
in initio morbi Cum prudentia appliCentur, praecipue praegressa Venae Sectione & caeteris; in inutio Variolarum obvolvo pedes aegri fomentis emollientibus, ut vasa laxentur, & mollia reddantur, tum Capiti lenia frigida applico; sed haec fomenta magna cum prudentia sunt applia
8 odyna sunt eadem, quae refrigerantia, I. sunt acre rodens mitificantia, a. tensum laxantia, 3. humorem distendentem diluentia, . motum seu impetum vi se minuentia, hinc appliCetur fomentum humectans & oleosum si locus doleat, ut Hippocrates suadet. Aperientia sunt vasa laxantia, quae superficiet laevigant, quasi obliniendo, & quae materiem obstruentem tollunt, haec generalia sunt, sed vide iis in exemplo, quantum haec methodus juvet,
si V. g. aeger Colore rubore per totum corpus siti
S Febre laborans de doloribus hinc inde obnoxius, sed tamen sine stupore inflammatorio, ne quid maligni adsit, quomodo hic morbus vocandus sit 8 An Inflammationem cum Febre dicerem p Imo, tum hac methodo aegrum Curare possumus, ut si quis v. g. ultra vires deambulet, tum vesperi sentit dolores circa artus, & tota noctessitit, calet, rubet, & urinam habet rubram, e
go Febricula de levis Inflammatio adsunt, sed quid tum faciendum, legite Hippocratem & GL sum, qui suadent aegrum in balneum ducendum , vel pediluvia adhibenda, & potus aquosi tepide magna Copia dandi, ut est Come , quod fere
idem potus est , ac tempore DaUidis milites usi sunt, ut in Sacris legitur, quod erat ex tritico tosto, si vero medicamenta moventia Ci
77쪽
sque crassbs sumat, tum tota nocte aeger sin- quietus, aliter feliciter hisce supra dictis a Febre liberatur, sic quoque in Rheumatismo obtinet, ubi aegri calore, siti, & Febre laborant, si vero tum Spiritus Vini adustus vel aquae Theriacales dentur, hisque medicamentis quieti ad sudandum
Componuntur, tum saepe ex hoC morbo si morbus acutus multo gravior ; ergo jam huic quaesito datisfactum est , ubi quaerebatur , quot modis laesio vasorum impediatur ; haec vero seque vera sunt in morbo interno quam externo , hoCque modo in Pleuritide & Phrenitide laesto futura est tollenda. I. 397. Laxata. Simul vero causa obstructionis & causa obstructam materiam urgens tolli debet, sic si distractio nimia sit, tum pars est laxanda , ut liberum sit iter, & hoc vas Paralyticum factum, hinC se non iterum Contrahit, v rum hic de Paralysi non ago, sed pono Vires Contractrices vasis nondum esse disperditas, tum distractione laxata se restituit, vasque redit in naturalem statum , sed primo modo fit semi-Paralysiς. Vis. Nisi ita distenta sint vase ut elasticitatem
g. 398. Haec tertia indicatio hic magnam dissicultatem facit, nam quid est materia Oh- struens p Est lentus, viscosius Inflammatorius sanguis, Per quem lentorem sanguis seorsim inflOCCos concrescit, dein in majores & minores, ει tandem fit Homogeneum Corpus, nam non est terra, sed sanguis inflammatorius, ct illa materia est ponderosior, densior & durior materie sana, quae plerumque est orta a nimia sanguinis compressione, haeC vero a nimia ve-
78쪽
locitate, hinc hic longe alia resolutio requiritur 'quam in morbis Chronicis. Attenuare est partes quasi scindemia reddere 1,nuiores hinC ita attenuatur, ut non Plus incre.
Diluere est materiam ex globulis concretis compostam liquido interposito res era ; de his vobis multa dixi in Capite de Obstruetione, si enim potestisfacere materiam tam tenuem, ut tranε fluat, tuin resolvisti. 1. V s &c: uti in Obstructione dixi. Omne vas, ubi Obstructio fieri potest, est arteriosum, sed omne arteriosum reciproce expanditur &contrahitur, hoc motu materia Contenta atteritur , & dividitur, hinc vasa nimis distenta amittunt elasticitatem & motum ; hinc non comteritur liquidum , Pergo causa distendens est mi.
Missis sanguine. Nam cui persecta est arteria magna, ex hac eXit sanguis, aeger fit debilis, frigescit, pallescit, anxie obruitur , ct cadit in animi Oeliquium, & tum sanguis retrogreditur; dicunt vero alii, quod si semel in arteria retroiret sanguis, quod tum non esset cirCulatio, sed tamen hoc pro momento fieri potest, nam si sanguis incipiat deficere, tum retroit dc ad partes non derivatur, sed modo ad cerebrum , quia ibi ut dixi minima fit resistentia ; hinc Galenus dicit, quo Missio Sanguinis ad animi Deliquium fieri debeat, quia tum vasa per frigus Contrahuntur, Zc hinc sanguis retropellitur, putavitque ille illo temporis puncto, quo fit animi Deliquium, sanguinem retropelli, hoC summum remedium , sed saepe nocet alteri indicationi; haec vero methodus sola sussiceret, si non quandoque aliquod esset obstaculum, nam
79쪽
Med cinam nostram non tradere possumus nisi ad circumstantias, universale enim remedium non habetur, si vero quaeratur, an Minio SanguinI
sit bona si nil aliud adesset quarti obstructio,
tum sufficeret , si nullum esset contraindicans. Venae Sectio prodest in eo, quod etiamsi oscillatio sit amissa in aliquibus arteriis , sed non in omnibus, tum facile restituitur hac operatione; hinc sanguine ex vena quadam detracto, siabsequenti pulsu statim restituitur oscillatio. Vide
Observationes Severim & Bartholini in Anatomede Arteriotomia, nam simulac arteriarum fines sunt infarctae, ut Venae Sectio non prosit, tum instituerula est Arteriotome v. g. ex arteria Tem porali.
Per simulum. Haec quoque est antiqua methodus , ubi resolutio cito maxime fieri debet, ut notat Baglivius in capite de Pleuritidie, qui solum hoc animadvertit, sed tamen sub conditionibus praemissis, at tantum in hoc Cassi sufficient decocta tenuia leviter aromatica interne Calida assumpta; quae praeparari possunt, ex tribus lignis Santaliciis, Settactas &c. ex Radicibus Imperatoriae, Graminis, Petroselini, Eringit, Carlinae &C: ex Her- his Scabiosae, Rutae, Betonicae, Parietariae &C. dc ex variis pluribus leviter stimulantibus, in Materia Modica dedi tutissimas & ordinatissimas formulas; haec si largiter potentur, vi illius aquae dilutae solent ad illa loca venire & facere stim tum, ut motus oscillatorius restituatur ; idem fere efficitur per syrupum de Acetosa Fernelii, de Althaea vel Citri, haec omnia magna Copia sunt assi1- menda, si haeC pertransire possunt, tum bona sunt,
sed si acre Vel acrimonia oleosia adsit, ibi ligna &reliqua in Materia medica recensita meliora sane ;
80쪽
haec tuto usurpari possiunt, licet simi Aromata quia sunt lenia, quae a veteribus fuerunt laudata. 'Fomentis. Haec nunquam sunt omittenda , &haec est regula universalis quod nunquam singularia debeamus adhibere & universalia or littere &vice versa , sic si homo sit Pleuriticus, tum omnia, quae in Pleuritide singularia dc simul. generalia applicentur, ut fomenta ; sic si quis in crure Inflammationem habeat, tum fomenta adhibenda sunt, & simul Venae Sectio, quod a multis Chiarurgis non Observatur.
Frictionibus, mollibus nempe &.lenibus, quae olim fiebant per servos Hlyptas dictos, quando. redibant Domini ex balneis ; sibi te enim hoc modo roborantur oc humorum fluxus Promove
a. Diluendo. Disilutio fit diluentibus tantum aquosis, nam omne, quod diluit ut serum lactis, lac ebutyratum , Cerevisia Neomagensis Mol diacta tantum diluit, quatenus aquam admissam .h het, hisce diluentibus utantur forma balnei, fotus, vaporis, Clysmatis, potus dic; hinet diluens generale est aqua , nec novimus aliud , Oleosa conglutinant, spirituosa Consolidant, but Alcohol summum est conssilidans, salina discindunt. Aqu calida laxat, frigida vero Contrahit, ergo Obstructionem majorem Creat, ut Galenus optime annotavit, hinc si Medicus posset inveniret modum diluendi sanguinem per aquam , & immiscendi eam sanguini , tum sanguinem sola aqua diluia
tum retineret, dc fanaret utique omnes morbos inflammatorios , sed jam observavit Galenus aquam in sanguine non remanere, nisi admi-steantur saponacea ut mel aqua dilutum , quod per totum Corpus penetrabit, nempe si intra