장음표시 사용
231쪽
brum complectantur, multo autem longiores, quam Vs semel J. praecipit enim imembrum ab his saepius excipi, sic, ut singuli semel ipsum amplectantur. At
non continerent firmiter si qua parte committuntur,eadem finirentur, neque ultra procederent, aliamque membri particula complecterentur. Fere aute to
titis membri dimidium secundo pannis inuoluendum esse intelligit,quum in quit paulo breuiores, quam ut bis fractum membrum complectanxur: multo autem longiores, quam ut semel J quod sane continget, ubi hi dimidiu in Em
bri ambitum amplexi desinant. Quare si panni pedalis viputa longitudini,
totum membrum semel inuoluant, duplo longiores esse conueniet ad hoc, ut bis praestare idem possint: sed, si secundo ultra dimidium n5 ferantur, eo lon- is giores sint, quam ut semel totum membrum excipiant, quo breuiores sunt, quam ut idem bis eficiant. erunt autem sic sesquipedales. Diligenter igitur contemplari membri crassitudinem oportet, & de ipsa pannorum longitudi
nem coniectare, eosque tantos admouere, Ut primo circuitu totum, secundo
dim1dium duntaxat, complectantur. Vbi minus tuae coniecturae confidas, si eos super integrum membrum inducas, ad unguem longitudinem reperies. Dubium autem non est, quin panni ita cohaerere inter se debeant, ut nullum inter ipsos inane spacium relinquatur. Hos docet ex vino madefieri, quod colore nigrum sit, gustu austerum,habitu vero, quale illiusmodi vinum est,plenum videlicet. nam ex cunctis vini generibus ad haec vitia, id optimum est, Loquod nigrum & austerum est . communis enim illi gratia est, ob quam in xl cerum vinculis ingeritur, praeterquam, quod minus mordet, quam aliud vinum ex adstringentibus,quod permagni in eiusmodi curatione refert. ostensum enim est sub dolore inflammationem se concipere.quare potius est,quod modice,quam quod vehementer austeru est.quandoquide hoc dolorem mouet, quum carnem ultra debitum cogat,comprimatque. Quamobrem,nec id utiliter adhibetur quod tenuium partium,quale albu est, aut flavum,aut ruffum quum ad altiores partes exulceratς carnis penetret,doloriq; sit,eam comprimens, atque adstringens: at plenum, cuiusmodi nigrum est, ad carnem altius non descendit, sed illam refrigerando & contrahendo, qualitatem dun- 3 otaxat impertit. repellit itaque succos,qui iam recepti sunt,& eos, qui influunt, coercet. Ratio igitur eligi vinum hortatur,quod nigrum sit & austerum. qua-obrem, ubi velis etiam experimento comprobare, periculum faciens eius facultatis in maximis grauissimisque vulneribus, verum dixisse me cognosces. Dictum autem est etiam in superioribus, oportere ulcus ex eo contineter madere. quandoquidem, ubi superiniecta lintea paulatim siccentur, atque incalescant ulcus inflammari necesse est ,potissimum aestate. Quo tempore,quum pontifices Pergami apud nos semper gladiatores darent, eos, qui grauissime
vulnerati fuerant, curaui, multiplicem pannum vulneribus induces, istiusmodi vino madentem: extrinsecus vero superimponens spongiam mollem: de- oinde totum fere diem noctemque perfundens. Vulnerato autem membro pellem subieci leniter a pedibus sinuatam, per quam procederet infusum vinum,& quasi per canalem efflueret, atque inani petui receptum, regestumque rursus infunderetur . Extra alios usus, quos vinum hoc praestat, fere nullum odorem mouet, id ,quod inter caetera commodissimum est. cum ex alijs quod
odoratum est, maxime caput tentet . nigrum & austerum, neque etiam eo
nomine ossicit,sed si ullum excitat odorem,ille exiguus est,cum natura frigidum
232쪽
i dum sit. Ostendimus autem in libro de simplicium medicamentorum facultate, vinum austerum natura frigidu esse ac terrestre. Tale igitur,quum ex mi stura constet frigida terrestrique, calidos vapores ad superiora minime trans
mittit. At,quum plaerisque eorum,qui icti sunt,huius pr si dij utendi copia nosit, quo nos ad gladiatores usi sumus, diximus inter initia protinus horum commentariorum inungendum esse liquidum ceratum, quo simplices fracturae illinuntur, quod vino longe imbec1llius est, satis tamen essicere potest id, quod res exigit.. Mponantur autem hi super ipsum ulcus,& hinc atque hinc, neque ullo mo- b Ido adstringantur, sed eatenus insidant,vi ulcus fulciant. Nunc rursus quum hinc atque hinc -αὶ dixit, ut longitudinem
membri, non ut latitudinem indicet. seruat autem commune praeceptum, ut vincula non parum super integram partem ferantur, ubi ingens vitium est, ut
is A D ulcera vero admoueatur ceratum, quod picem habeat, vel aliquod ex o I xijs medicamentis,quae cruetis vulneribus inijciuntur,vel aliud ex ijs,quet idonea sunt,quae perfundantur. Summa curationis in perfusione sta est primis diebus, quibus & exprimere ab ulcerata parte conuenit, quidquid humoris in ea iam contractum fuerit, io dc id prohibere,quod a superiori parte concurrit. A tertio die ceratu,quod picem accipit, expeditius est, quo maturatur,quq in vicere collecta sunt. At Hippocrates cerato initio cum vini proprietate utitur,quod ulceratas partes attingi nolit a vino puro, sed medium aliquid interi jci, ne qua illis iniuria propter
adstringentem vini facultatem accedat. non enim medetur vulneribus ensis ictu simpliciter illatis,sed quibus iuxta omnis caro plus minusve quodammo do necesse est,atteratur. siquidem sub quo ictu frangitur os,caro etia atteritur. Merito igitur super ipsa ulcera imponi quoque voluit aliquod medicamelum ex ijs,quq statim cruentis vulneribus ini j ciuntur,ut attrita curet, ac mitiora etaficiat. praecipit autem,ut idonea legantur,quq id, quod extrinsecus infunditur,ueo admittant. Idoneum autem hoc loco siti quietois dixit. SI testas fuerit panni subinde vino madefiat: superdetur hyeme multa lana succida vino atque oleo respersa. Quia vitia haec , ubi vehementer frigefiunt, interdum neruorum distentione periclitantur,& vinum tum habitu,tum natura frigidu infunditur, propterea vel itus, ne quid hyeme grauius accidat, quum frigidae medicinae temporis quoque frigus accedat, occurrit immodico frigori lanam multam inducens, ininam vino,cui olei paulum adiectum sit, imperatque, ut ea succida sit, quo per oesypum aliquid calefaciat,& modice refrigeret.
- C Vbijciaturque pellis sic figurata, ut humor per ipsam facile descendat ε. & P quod effunditur,recipiatur.
Pellem ἰIώλωα vocavit. quo nomine caprina ne tantum significetur, an alia quiquis,qu rere in arte hac superuacuum est, quum non verborum expositio,
sed vitiorum curatio proposita sit, in qua nosse id sussicit, quod subiicere pellem oportet raram non densam, per quam feratur quasi per canalem,non m
do id, quo perfunditur membrum, sed etiam sanies, quae abluitur: eamque a pedibus, ut supra posuimus, figurare.
233쪽
MEminis etiam debemus exulcerari eiusmodi partes, si diu in eode hi ibi tu perseuerent,& tegerrime ad sanitatem postea perduci. Quae cingunt os sacrum quod & latum appellant calefacta, atque exesa in torporem incidunt, & vltra cutem exulcerantur, eaque exulceratio dissicultes curatur,qulini sub cute sint cartilaginost Ossium extremitates, quae nudatae ci
- I N iis qui aliquo ex superioribus modis,vel ex iis, qui postea subii et e tur; subis i vinculis nequeunt ad sanitatem perduci, eo potissimum incumbendum est.
- ut pars comminuta recte contineatur,atque e regione corporis, ea obseruatio ., ne,ut ad superiora magis spectet,quam ad inferIOra. io Praecipit, ut crus omnino e regione corporis collocetur, sed extrema parte
paulo sublimius. De ijs enim superius iam posui ex humiliori habitu ad cru,
plurimum materiae concurrere, ex sublimiori dolorem excitari. Hac igitur de causa ubique eauendus est humilior membri habitus, superior verb hactenukaccipiendus quatenus cruri dolorem nondum affert. - Vod si bene expediteque rem agere quis velit, necesse est machinationi-- buq utaturi, ut fracti ossis intentio iusta sit,ac minim , violenta. praecipue - autem ad crura machinationibus opus est. Quidam sane reperi utur, qui quo-- ties crus abruptum est,& alligatum, extremu pedem ad lectum deuitici ut,aut - ad aliud lignum,quod iuxta lectu defigunt. Hi ergo omnia mala eficiunt, neci 1 o- quicquam boni. eora nihil ad extendendu conferat vinculum pedis. quoniam - -- nihilominus reliquum corpus ad pedes fertur, atque ea de causa non amplius - exleditur neque etiam ad continendum e regione aliquid coducat,sed potius M peruertat. reliquo enim corpore in hanc, vel illam partem conuerso vinculum - non pris hibebit,quo minus pes, atque ossa quibus coli netur, reliquum corpus - sequantur quod si nullo modo vinciatur,minus utiq; peruertetur. milius enim
- relinquetur, ubi reliquum corpus moueatur.
Intentione,quae per organa adhibetur,quam in his latius, & iam exposuit,& nunc exponit,aeque totum membrum extendi neque ullam sini particulam peruerti, superius ostendimus. Qui ero scribit de iis,qui pedem vinciut,pla- 3 ona sunt pergamus ergo iam ad sermonem de orbibus. - CI quis e corio AEgyptio binos orbes suat,qualibus utuntur, qui diu in ma- , gnis compedibus detinentur, sintq; orbes hi undique tunicis 1 nuoluti, alia tioribus quidem a fractura,ab articulo humilioribus,tumidi praeterea,& mol-- les,accommodentur autem unus quidem super talos, infra genu alter, a lateri-- bus vero utrinq; habeat ex simplici vel duplici loro exiguos quasi sinus, alios is utrinq; a talis,alios a genu, sinus'; superioris orbis, e regione illis respodeant, - qui in inferiori: Deinde cornea bacula eiusdem magnitudinis preliedat, scili-- cet digiti crassitudine,& ea longitudine, ut quum flectutur, diducere ossa possiis sint,sic, ut non inhaereant. QA Orbis insta genu.B Orbis super talos. C Sinus utrinque. D Cornea bacula.
234쪽
Sermo de orbibus,quos Hippocrates excogitauit mihi ita clarus videtur,ut mea explanatione minime opus sit. Sed quoniam nonnulli s pius dixerut nescire se,quomodo se habeant,quae ab Hippocrate tradutur, incertum est quid agam. ijs enim,qui negarunt intelligere se Hippocratem, orbes ipsos mostra ui, ac librum legens,sermonem planum feci, singula eius verba accommodans ad eam orbis partem qua monstrabam,de qua ipse tractauerat. In libro autem non licet orbes demonstrare, sic,ut nesciam,qua via hanc orationem aperiam. si quis enim Hippocratis verba, uae plana sunt,comprehendere nequeat, nec 3 o mea etiam comprehendet. Ea igitur saepius legat, ac diligenter consideret certum enim scio eum,qui hoc saepius fecerit,si ante no intellexit, omnino intellecturum. equidem quicquid lucis addere potero, non omittam. Orbes igitur non debemus tales intelligere,quales sunt pilae,quibus pueri ludunt. illae enim vere orbes sunt, sed quos Hippocrates Parari iubet a compedibus ut ipse retulit non abhorrent, quorum afferre similitudinem licet. eos enim concipito anguibus similes vel farcimini. ergo, quemadmodum coqui intestinorum sinus similagine infercientes, vel carne concisa,vel alio eius generis quopiam, farcthien parant. sic tu quoq; corium suilo, quod inane intestinu reprςsentet,& molli aliqua re 1me leto. Precipit aute,ut corium sit AEgyptium, id est, vas - o dum & molle. quod si in Italia vel Thracia, aut ubiuis gelium eiusmodi coriuhabeas, AEgyptium ne quaerito. Sit aute assutum corium ita longum, ut copedum modo talos complecti in orbe possit. Alter praeterea orbis ad regionem, quae sub genu est,similiter detur. his enim binis opus est ad singula membra, quae curantur.quorum item multa paria disparis magnitudinis habeantur, ut prout unicuiq; conueni ut, huic quide maiores: illi vero minores ini j ciatur hae
autem tuniciς,quas specitu, id est,orbes vocavit, ex toto esse in orbem no debet,
neque paris lacitudinis,aut altitudinis,sed qua cuti Haerent paulatim patescen-
235쪽
tes quodammodo qua vero attolluntur,rotundae,neque etiam exquisitae tales, i
sed ab interiori parte magis in altitudine attollantur,inde in orbis speciem de sidant.dum ad cutem perueniant a parte exteriori .ea pars quae aesidit,in 1nse riori orbe ad pedem propius accedat,in superiori ad genu. Orbibus igitur Vidictum est cotistitutis,qu da appendices innectantur,quas in utroq; vult dua, esse binas in jnferiori orbe,quaxum sinus sursum spectet ad genu, binas in se
periori, quarum sinus contra deorsum conuertantur. hae autem a lateribus as suantur ab ea nimirum parte, quς maxime attollitu hinc una,atque inde altera .in quas coni j ci vult quatuor bacula extrema, quae,Vbi coniecta fuerint, eo dem pene momento paulatim curventur, Vt,dum ad naturalem rectum habi- totum redeunt,orbes coiit pellant, superiorem ad summum me brum,inferiorem ad imum. hoc enim facto fracturae partes in diuersa extentae recte componuntatur,seruanturque. Imperat autem, Ut ob firmitate ligni bacula e corno accipiatatur, constatque ad hunc usiim e eo tilius adhiberi. Glosso conium verbia
chinamentum membris in contrarias partes diductais aptissimum esse, in suta periori commentario indicaui, ubi exequutus sam eius structuram. - Agna cura, ne imae fustium partes cuti insi)ant sed extremis orbibus. ,,lV1 Parentur autem baculorum paria tria vel plura sintq; alia alijs aliquan-- to longiora breuiorave,ut, ubi magiς extedere volumus,commode possimus. - demittanturque hinc atque hinc a talis. io Insidere dixit,ε λσαι quasi inhaerere significas. edicit enim,ne bacula,qui ad orbes data ipsos, alterum ad superiora, alterum ad inferiora compellu cu- teni tangant,sed sublimio a ipsis orbium sinibus inhaereant. Cornea vero acacipi iussit ob firmitate ut quum induntur,vehementer inflexa rursus diriga tur,& ad pristinuin habitum reducantur: neque dubiu est,& sursum, & de cisu in orbes per haec eatenus copelli,quatenus extenta in longitudine procedet. . I I assic, si recte parentur,niste intendent,tum pariter e regione,nec fractura - 1 I aliquod tormentum sentiet. nam, si quid exprimatur, partim ad pedem, ,, partim ad femur trasmittetur. Commmodius autem bacula collocantur a talis ., hinc atque hinc, ne situm cruris impediant', & ut fractiira bene oculis subi j- 3o.. elaturde facile curetur.
Atia, id est iuste dixi ab Hippocrate poni pro il*M,id est, aequaliter.sed id εsignificare videbitur ἱμαμ d est, qualiter, & -ρ, id est, pariter,quod proxime subijcitur. Verum ἴ- in partibus unius rei accipitur,sed ομιλος minimum in duabus rebus. Nunc aute quod inquit iuste intendet intelligendum est de
intentione,quae per duos orbes in cotrarias partes adhibetur,& de corneis baculis in eos demissis. quod vero subdit parite de ea intentione quam singula praestant,puta orbis,qui a talis est, si per se aestimetur, dein is, qui iuxta genu, post haec ea pari,quae a dextro baculo,dein, quae a sinistro.
. Ihil autem prohibet,si quis velit,vel duo bacula superiora inter seiuge- oia i re. vel aliquid etiam superini j cere,sic tame, vi,quod superinijcitur,a fra- .. aura attollatur. Si orbes igitur leues,firmi, molles ac noui suatur,& baculare-- cte extendantur ut iam proposuimus machinatio maxime idonea est ε. sed,si - quid horum no recte habeat,oberit magis,quam proficiet. Perpetuum autem is est,alias etiam machinationes,vel recte, vel nullo modo adhibendas esse. tur-- pe enim est,& ab artificio plurimum abhorret,machinationibus utentem ipsa
machinatione destitui. Quatuor
236쪽
i Quatuor erat bacula ab utraque parte cruris duo,vnu superius,alteru inferius. duo inquit quae a superiori parte sunt, alligari inter se possi1nt,ut maneat recta, ne, dii magna vi curuantur inter se aduersa,ad proxima loca couertatur. . T Laerique tamen medicorum, fracturς,seu integra cutis sit,seu vulnus etiam L l accesserit primis diebus lana succida medentur, neque id videtur ab arteis alienum. Quicunque sane recentioribus fracturis protinus, ubi lintea no sunt, ,, coguntur lanam imponere, maxime venia digni sunt. siquidem linteis exce- ptis nihil est, quod multo commodius,quam lana super vitia haec alligetur. ea - vero copiose danda est tum bene carpta,non aspera. pauca enim & mala a-1o rum quoque proficit.Sed,qui uno die,aut altero vinci edam lanam ce senti ter ., tio autem,&quarto lintea iiiij cientes, tunc maxime adstringui, atque ex en dunt medicinalis artis sunt ignari,atq; admodum imprudentes. In uniuersymia enim omnia vulnera tertio & quarto die minime vexanda sunt,omni'; ope ra specilli fugienda est his diebus,& quibuscunque alijs vulnera recrudescui. ,. In summa enim vulnera piaeraque tertio aut quarto die recrudescui, tum quae iis inflammatione , tum quae sexdibus grauiter excipi utur, aut febrem inferunt.
is quo praecepto nullum aliud tradi potest utilius. Nam quae sunt in med di affe,, grauissima, quibus id non sit commune non enim pertinet ad ulcera tantum, - sed ad alios quoque morbos complures. 1 o Propositum auctoris est prauam emedare consuetudinem medicorum,qui satius existimabant, non protinus a principio fractum membrum extendere, sed primum duobus aut tribus diebus lenientes tertio aut quarto die a princi pio vim adhibere. Hippocrates vero curandi ratione docet huic maxime co trariam,nempe initio membru extendedum esse, tertio & quarto die lenie si,
Quod si,qus hic scributur,singula cosideres,plana erui. aperte enim loquitur. . h. IIsi si quis dicat,alios quoq; morbos esse ulcera, quod quodammodo ve-
Verisimile dixit sentitis,quas probabile.id aute propterea posuit,quia non
nulla a ratione prorsus abhorrent. Quo igitur argumeto mouebitur,qui alios 3 o morbos ulcera esse affirmet Morbi sane, i dolorem asserui,probabiliter admodum annumerari ulceribus possimi. itidicaui enim dolorem inde oriri, de quod continuu soluatur, ubi secatur, extenditur,aut contunditur: &quod im moderatum incidat temperamentum. Atqui solutionem cotinui ad ulcus spectare, cuiuis manifestum est: sed immoderato temperameto, ubi subita mutatio accidat,aliquam fieri cotinui solutionem, in opere de simplicuim medicamentorum facultat e demonstrauimus. Calorem quidem constat penetrare, &quasi exedere,quod continuum est: frigus item,quod vehemes est, cum subito cogit,quae soluta sunt, aliquam creare solutionem, in eodem opere ostesum est. Iuxta hoc igitur non solum probabile, sed verum quoque erit dolorem o mnem ad Vlcerum genus pertinere: at non aeque u ere,atque id, quod propositum est, non tamen absurde morbi omnes poterunt viceris nomine appellari quandoquidem, quum plaerisque morbis dolor coniungitur, a quibus sermo transferetur ad omnes, quum ratione quis contedet totum corpus omnino,Vel immoderato assci temperamento,uel contundi,extendi,aut euidenter secari: aeinde conficiet a quolibet immoderato temperamento continuum aliquid solui. id,quod,quanquam euideter sensui non subijcitur,rationali tamen contemplatione verum esse comprobatur. hoc adeo magis accidit in ijs, quae e
237쪽
Σor. DE FRACTURI stenduntur,& contunduntur. haec siquidem proxime accedunt ad ea, quae di iuelluntur,quae res continui solutio est.
- PEpenumero alij alijs germani sunt. O Quos consuevimus similes dicere,coniuctos, aut cognatos Hippocra. tes solet appellare germanos.quo vocabulo summa rerum colunctionem con sortiumq; significat. Nam,cum multi inter se cognati sint, nulli magis proprie cognati dicuntur,quam germani .EOs igitur,qui maxime coniucti sunt, quasi eandem coniunctionem habeant, quam germani, eo verbo nuncupat. ,. Vicunque vero existimant lana utendum esse donec ad septimum diemis N aventum fuerit, dein extendendum, dixi gendum,& fascijs vinciendum, iois non ita videntur imprudentes . tunc enim inflammationis impetus coquieuitiis atque ossa ab his diebus laxantur, & facile tractari possunt. Hac tamen curata - tione longe melior est, quae a principio Vinculum adhibet, sub qua septimuρει dies membrum exhibet ex toto alligadis serulis idoneum. quod sub hac mulian to posterius contingit. Illis in superiori sermone reprehensis, qui tertio, aut quarto die adhiberent uniculum fracturae accommodatum, ad eos nunc transit, qui post septimum diem ad id veniunt,quos minus errare indicat, ut qui partes extendant non ita inflammatas: sed, qui textio aut quarto die id efficiunt, quo tempore. i nflamatio,quum maxime vigeat,lenietibus eget,ab eo non mediocriter accusantur. Lo,, A Lia etiamnum affert incommoda, quae omnia persequi longum esset. Id. Longitudinis temporis accusauit eam curationem, quae non nisi post septimum diem vinculo utitur fracturis accomodato, nunc subdit in alia quoque compellere in comoda,quar, ne multus sit, omittit. Nos satius ducimus eas ij cere moti ab ijs,quq in luperioribus demostrauimus.ubi fractura mediocris sit, partes sub hac vinciendi ratione tumidiores fiunx, ut supra etia ostendimus: quod si os asperius & grauius perfringatur,periculu quoq; est in eo casu ne corrumpatur, si vinculum, quod ad fracturas pertinet, dum transeat, septimus dies differatur. hoc enim iubet a primo adhiberi quoniam in utramque partem a fractura exprimit superante sanguine, ut si diutius ibi subsistat, no- ιο nunquam efficit,ut ossa vitiosa sanie plurimum irrigata corrumpantur. ., V1bus ossa fracta & cute excedentia restitui nequeut,hoc modo in suam , Q edein collocantur. Solent graeci qui Asiam incolunt,usurpare verbum κατα cria ut significent in suam sedem collocare.vnde mihi videtur Hippocrates ducere nomen κα
sis M per. OV tertiam syllabam scribens, sic ut idem significet,quod vi quod vocabulum nihil aliud sibi vult,quam aliquid in suam sedem collocare,
quam rem κατὰmolli dixit. Male igitur scribunt nonnulli κατώτοιων, absque. non enim per intentionem,quam κατώφας notat,sed & per impulsum nudata ossa in suum locum reconduntur.
- Erramenta facere oportet ad similitudinem vectium,quibus in lapid1 cinisis V utuntur,latiora ex una parte,angustiora ex altera. quae terna habeatur, aut ,, etiam plura,ut semper adijci aptissima possint. quibus demissis ossa eode peneis momento,quo intenduntur,impellenda sunt. Innitantur aute ab imo,inferioriis ossi summo, superiori: atque ut uno verbo dica non aliter,quam si vectis adis lapidem vel lignum sortiter impellendum admoueatur. sint autem ferrametaquantum fieri potest firmissima,nessectantur. Haec itaq; curatio maximu mo
238쪽
COMMENT. III. L 2 Osi is mentum habet,si ferramenta idonea sint,& impulsus conueniens adhibeatur Constat fabricanda esse ferramenta ad figuram vectium, quisus in lap1d1- cinis utuntur,non tame aeque magna,cum,quq ad impellenda ossa adhibetur, ab ijs no abhorreat,quq ad urgendos dentes comparantur. Verum ad ossa -- pelle da parari multa debent, quoru alia aliis pleniora,vel tenuiora sint,vel mi nora,ab extrema parte,qua maxime suum effectum p stat. sed qua via uti ei Ddem ferramentis conueritat, Hippocrates ipse euidenter declarat . si quis eius verba non intelligit, alia expositi one, aut interpretatione no indiget, sed ocin
lorum sensu. quaedam enim res natura tales sunt, ut aliqui nec discere, nec dolo ceri eas possint nisi in c6nspectum adducantur. - X uniuersis enim machinationibus, quae ab hominibus excogitatae su t,' - tres sutit omnium valentissimae axis vexatio,impulsus per vectem, dcri clineus adactiis. namque homines sine aliquo uno, vel sine omnibus, nullumis opitis,quod maxima vim postulet,perficiunt. quare non parulfacie lus est imia
- pulsus hic. siquide ossa,vel hac via,vel nulla alia,xec5duntus: sed .si id os;quod
is super alterum excedit,vecti idoneum locum non praestet .sitque ita acutum,ve- vectis effugiat, scalpro excavandum, donec vecti locus fiat, cui firmiter hqreat. - Impellere autem oportet,atque extendere eodem die vel postridie sed n5 ter tio: quarto vero, vel quinto minime. nam, si his diebus lacessita ossa nequeat in αo suam sede reuerit,inflamatio superueniet,ac nihilominus etia,ubi restituatur. Axes nuncupantur ab Hippocrate vocabulo ονου & ράM .Horu itaque versationem ait validissimam esse, sicut & vectis impulsum, & cunei admotionem, quam vocat quae lignorum per cuneos diduci ionem, diuisioAnὀmque significat. Tqui multo magis neruorum distetio excitabitur, si os restituatur,quam - x Isi restitui nequeat.quod quidem ignorare non oportet.na,si condito osse neruorum distentio superueniat,in angusto spes est praestat autem iterum ex - pellere,si potest citra molestiam fieri. Causam quamobrem his omnibus viiijs inflammatio aceedat ubi ossa co 3o dantur, ipse deinceps omnem persequitur, semel ipsam explicame contetus, n5 'secus atque alia multa,quae in medicina maximupondus habent, ut qui trans
ferendum nobissermonem censeat ad caetera eiusdem naturae omnia. Ecce tibi adscribam eius verba, quibus uniuersum hoc, quod ag multa singularia'
pertinet, exponit. ἰ- NJ Eque enim ijs,quae iusto laxiora sunt, neruoru distentio,aut rigor super i nascitur,sed 1js,quae ultra debitum intenduntur. Quod ad hunc locu at is tinet propositis diebus irritare non conuenit, sed operam dare,ut ulcus quam M minime inflammatione tetetur,& quam maxime suppuret atque ubi septem - dies,vel paulo plures transerint,si febris non sit,atque ulcus inflamatione va- O cet,lunc minus prohibemur eniti ad reponendu,ubi voti compotes fieri posse non desperemus,quoniam sine effectus spe non couenit,& sib1 & alteri mole-- stiam afferre. Ergb,si ossa in suam sedem collocentur,quae curatio admouenaa in sit iam declaratum est,sive abscessbra credamus, siue non. Quod si abscessii rais esse videantur ut dixi fasciae in omnibus his ordiri a medijs debent,pletexul, - quemadmodum illae,quae primae circundantur,in utramq; partem attractae. . Ostensum est in libro de motu musculorum singulos musculos suo mune re fungi, ubi versus suum initium contrahuntur. quae res,quando inuitis nobis
239쪽
accidit ob instammationis magnitudine nerui distenduntur. Cur igitur, si reta iponantur offa quae fracta aut luxata inter se cestami, musculoru distentio se quitur Quaestio ex eo praesertim diluitur, quod membrum redditur breuiu , quum fractum vel luxatum os cute excedit: sed postquam in suum locum re posita sunt, quae nudata erantinuam longitudinem Ucipiunt. in quo casu co
guntur musculi quos inflammatio eXercet,Vna cum toto me bro distedi. duo
bus igitur modis distenduntur, & sub inflammatione, & nunc, quum adpriastinam longitudinem reuertunt.
- Ttendinda insaper est figura ulceris, ne sub vinculo hiet,ac divaricetur. I, Trassatione usus duo haec verba usurpat, hiare scilicet, quod taec ri di- icixit, ducto quidem verbo a labi js oris: & divaricari, quod ἐκ δεκκri .J a cruri bus plurimum inter se diductis. diducta enim crura δi uaricata dicimus: labia
vero,quum sine motu maxillae inter se distant hiantia.namque, ubi os sic aperitur ut labia non coeant, detes vero inter se cominittantur, hiare dicitur. Caiauet autem,ne ors vulneris diductς vinciantur. vult enim eas cotrahi cutis partibus situm situm recipientibus quandoquidem subiectum musculorum ulcus hac via minime comprimetur,& maxime tegetur. scire enim licet,quae euque cute conteguntur,hac eade delectari, nihilque nudari innocenter. At quid mirum est, si ea, quibus cutis proprium, atque innatum velamentum est, semper velamento gaudent innato, caeterisque omnibus laeduntur Equidem, quum Lonihil ex cute praeciderem,sed eam ab ulterioribus partibus super locum indu cerem, a quo detracta erat,agglutinatam vidi,& quod magis admiratione di gnum est)quum locus iam nigritie occuparetur.Illud item loge admirabilius, quod non modo adolescentibus,sed senibus non paucis, cutem ita detractam protinus,ubi in plapa nigresceret, saepe agglutinatii. At nuda caro, si sine cute relinquatur,aegre ad cicatricem perducitur,pryterquam quod morsum omnino sentit,& sordida redditur. medicameta enim, quae inflamationem coercent,ac leniunt,cuiusmodi est, quod quod Gihilduuini nuncupatur,affectam partem ab inctaminatione tuentur, sed ulcus sordidum essiciunt: quae vero ulcus purgant,ob detergendi facultate mordent. Sed, ubi pars,a qua 3Qdetracta cutis est,eade contegatur, nulli eiusmodi noxae patet. quod simile est, atque ubi pustulae sub variis causis ortae in tumorem assurgunt, & interdum grauem afferunt dolorem. acuta enim acu ut nosti eas aperio, ut exitum habeant,collectoque ibi humore leuiter expresso,superiectam cute relinquo. Hae deinde iterum implentur praecluso soramine, impletaeque eodem modo aperiuntur humore expresso cutis ad carnem compellitur, seruaturq;, dum quod sub ea exulceratum est, ad cicatricem perueniat. Haec dixisse volui, ut aperte ostenderem ulcus quodlibet innata cute contegendum esse. hic autem non quodcunque tractatur, sed quod alte penitus insedit, quum caro tota ab ossibus discussa sit. non enim cute excederent, nisi prius uniuersam carnem inci- odiment. Hac igitur melius est proxima cute velari. namque, ubi nuda sit,contactu medicamentorum, quibus nutritur, si oleum accipiant, & ulcus mitius reddant sordida evadit: sin purgent sordem, & detergendi vim habeat, morsum sentit. At,ubi iniecta medicamenta, percutem,sitam facultatem carni exulceratae impartiant, nulla ipsorum particula penetrante,proderunt quide, sed nullum afferent ex superioribus incommodis.Iure isitur Hippocrates magni momenti existimat oras huiusmodi ulcerum contrahi,id,quod bene utiq; cedet, si
240쪽
COMMENT. III. 2 Osi det, si diligeter figura ulceris animaduertaturi si una enim ora in alterum latus inclinetur, fascia inde orsa ad contrarium conuertenda est: si pariter in utrumque, media primo ini jci debet,atque orae vulneris inter se committi., Ascia commode quibusdam a dextra parte attrahitur, quibusdam a sini-- L stra,alijs in utramq; partem ducitur. Quscunque aute ossa reuerti in suam ., sedem non potuerunt, haec scire licet abscessura eme non secus etiam ea,quq ex ,, toto carne sunt nudata.nudatur autem quibusdam pars superior,pistisque ve-- ro emoritur caro, quae circa fracturam est.
ληόψωρ dixit, ut commode significaret,inutili translatione usus,quod militio libuit notasse. quandoquidem eloquetissimus quisque translationem usurpar,
A G Ssa quaedam sub framira diuturna alijs putrescunt, alijs minime, & qui - busdam grauius, quibusdam leuius: tum modo Fradia, modo exigua os ,, se infestantur. Ob haec igitur, quae posita sunt, non licet uno verbo explicare, ,, quo tempore abscessi ira sint. nonnulla enim, & quod exigua sunt, & quod in
is summo continentur,celerius excidunt: nonnulla non excidui, sed arefacta,& , putria squama remittunt. praeter haec multum curatio alia ab alia differt. Fere , tamen ossa illis celerrime abscedunt,in quibus celerrime pus apparet, & celer'M rime etiam,atque optime caro increscit. caro enim,quae in vitiata parte succre 2 o scit plaerunq; os attollit. Ambitus ergo totius ossis si quadraginta diebus abicis cedit,optime abscedet,quum nonnulla usque ad sexagesimum perueniat.Ra-- riora quide ossa maturius abscedunt,firmiora setius, alia,quae minora sunt in-- tra tempus multo breuius,atque alia aliter. Offa, ρος putrescunt ματρις α dixit, verbo ducto a nomine σαποῦ. nominant auteni quaecunque corrupta sunt, α, idque non recte. quaecunque enim &vetusta re diuturna sunt ab ipso dicuntur I Ι is autem de causis os prccidendu est,si restitui nequit, & parum quid ex--I 1 cedere videatur abscindere hoc licet: si noxiii sit,& carne aliqua ex parte
. in vulneret, ac molestiam afferat,nudatumq; st,hoc quoq; abscindendu est. R e-3 o liqua vero non multum refert,praecidantur necne. lcire enim certum licet odia, - quq carne nudata sunt ex toto,& arida,omnia penitus abscessura.ea vero pry-- cidi non oportet,a quibus squama resolueda est. ex propositis autem indiciis, coni j ciendum est, quς penitus abscessura sint. Ad horum curationem pannis is utendum est, ac vim perfusione, sicut ante indicauimus in ossibus,quq absces-- sura sunt: cauendumq; ne frigida aliqua re a principio perfundantur .nam pe- riculum est, ne cum febre grauis horror sequatur, neve neruorum distentio - superueniat. nam frigida semper neruorum distentionem asserunt, pra sertim - ulceribus. Illud item ignorare non oportiet, quod membra,in quibus Vtraque ossa comminuta sunt, dum inter se cedentia curantur, & ea quibus fragmen O tum a toto ossis ambitu recedit,necessie est breuiora fiant. Causas appellauit meo p σει, patet autem ab eo hic quoque sic vocari, non falsas sed veras causas. uniuersus autem sermo de ossibus putribus planus est, quum imperat,ut id ex ipsis praecidatur,quod in causa est, cur non condatur, Vt quod proximam carnem pungit, atque ut ipse ait) molestiam affert, hoc est,cum perturbatione,atque tormento reponitur. Addit insuper futuru pror- sis, ut ea ossa abscedant, quae nudata protinus restituta non fuerunt, ad haec,