Chirurgia è graeco in latinum conversa, Vido Vidio Florentino interprete, cum nonnullis ejusdem Vidii co[m]mentariis

발행: 1544년

분량: 567페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

211쪽

176 DEFRACTURI svocari extrema ossa, quae in cauis recipiuntur, sic,Vt totum id appelletur A. i in t ubi committuntur extrema ossium, quae in flexu atque porrectione mo uentur. Ex utroque autem ossie id, quod inseratur, ἄρ ρπ: cauum,quod recipitia λή,vel ab Hippocrate dicatur. sed liqc nominum disceptatio reijei ediest. D eincepsvero ostendet luxati restituendi rationem uniuersam sicut no, in primo horum commentariorum diximus,Vbi intedendi vim explicauimu, demonstrantes non posse luxata commode restitui,nisi ita diducatur, vi alte rum alteri non inhaereat. protinus autem terminum habes,ad quem usq; exte dere conueniat. namque,ubi iam videbuntur eatenus extenta esse, ut altero at teri non inhaerente,diducantur,extendere desines. 16- Andum insuper eodem modo vinculum est, aeque capitibus ea parte,qui

si L extat impositis ibsque primo & plurimum circundadum,& pannis plu- , rimis iniectis potissimum agstringendum. Capita summatim comemorauit illius Vinculi ad fracturas pertinetis,quod

ante declarauimus. Meminisse autem oportet,ea,quae in manu,peae,calce, talisque tuo loco excidunt,eo modo vincienda esse, quo fracturae,atque idcirco in hoc libro omnia comprehendi. Causam vero,quamobrem ita vinciendum sit, siue fractum os sit,sive prolapsum,in superioribus habuimus. - Um hinc atque hinc plurimum obuoluendum.1 Hoe etiam docuit in libro de ossicina medici, quum inquit compre, Lohendatque vinculum integri; partis 'uam plurimum. Causa in prioribus posita est. satius enim est succos,non solum exprimi a vitiata parte ad ea loca,quet iuxta sunt,sed repelli ad ea,quae plurimum recedunt,& longe cohiberi. i, Vnc autem articulum,ubi primo deuincimus, comprimere magis debe-- 1 1 mus quam qui in manu. Modum comprimendi, & fasciarum numerii constituit pro magnitudine articuloru, intuitus etiam,quam neruis contineantur, & quam acris sensus sint, hos siquidem minus comprimi iubet. - INiecto vinculo pars deligata reliquo corpore sublimior habeatur. sic tamen 1 continenda est, ut pes minime suspendatur. o Pedem continendum esse reliquo crure paulo sublimiorem, supra quoque dictum est. Dictum est insuper ipsum eatenus excitandu,quatenus exteti musculi non laborant. Nunc prsceptum adiungit,quod ad tuto continendu pertinetat pes ne minimum quidem suspedatur. id autem fit ubi lana molli undique cingitur . quin re pars eius extrema, qua cutis est , ipsi subiecta, molli aliquo, ut puluino fulcienda est, tum ligno aliquo erecto, ad quod per mollem habenam vinciatur. - E Xtenuari autem corpus debet, prout ossa grauiter suo loco excidunt. non-- Π nulla enim leuiter,nonnulla plurimum mouentur. In aperto sane est,quae paululu excesserunt parua curam exigere, luet pluri omum prolapsa sunt,& maiorem abstinetiam,& caetera,quae corpus extenuat.

- Agis omnino ac diutius extenuare corpus oportet, ubi crus, quam ubi A IV1 brachiu laeditur, quum illud maius si, & crassius,quam hoc. necesse ite,, est corpus quiescere,atq; iacere sed soluere articulu, tertio quoq; die, & rursus is alligare nihil prohibet,nihil item cogit. reliqua omnia eadem fieri debet, quς- in prioribus posita sunt. Quod si homo quiescat,& iaceat,abude sunt quadra - is ginta dies, modo ossa in suam sede restituta fuerint.sin quiescere nolit, aegrius i

212쪽

COMMENT. II. kγγ, crure utetur, cogeturque diutissime vinculum adhibere. Ipse causam reddi dii eius, quod praecepit, inquit enim Auum illud maius sit, & crassius, quam hoc.Jquibus tertium adiicit,quod homo cubans consanescat,non ingrediens, sicut ubi brachium offenditur. Haec igitur in uniuersum pertinere ad omnes

articulos arbitramur.

- IErum,ubi ossa ex toto in suam sedem non reuertuntur,sed aliquid abest,

V tempore extenuatur coxa, femur & crus: ac si in interiorem partem exce-- dant,exterior pars tenuatur: si in exteriorem, interior.

Si qua ex integris partibus diu quiescat, vel leuiter moueatur, tenui cir fit, io quam prius esset. motus enim corpora calefacit,eorumque vim firmat,quo fit, ut partes melius nutriantur. sed, ubi luxatum aliquid non fuerit persecterestitutum, deterius perficiuntur motus, praecipueque a contraria parte illi, inquam venit, quandoquidem locus ea vacuus relinquitur, quum os in contra Ariam moueatur. Homo igitur facilius illi parti inhaeret n quam artieulus ex cidit . superiores enim partes sedem requirunt, quam inanis locus non ex hi bet,sed plenus,quum nihil possit inani loco haerere, atque ea de causa crus ab ea parte, in quam articulus erumpit sustinere corpus solet, & tantum musculis, qui ea continentur suo munere fungi. hi siquidem bene nutriuntur: 1nexercitatis vero non satis alimenti subministratur, hi autem in contraria parteio continentur.

- DL aeraque tamen in interiorem partem promouentur . sed, si integra cuteis I utrunque cruris os comminuatur,validius intendedum est. si una pars fra-- cturae valde super alteram excedat, aliquo utendum est ex propositis inten-- dendi modis: abunde quoque est, & per homines extendere .sere autem satis is sunt duo homines robusti,qui in diuersa contedant unus ab una parte alter abis altera. Extendere autem recta secundum naturam oportet, & e regione cruris

A ae timoris:tam si huius quam si illius fracti ossa extendantur.

Quae excidunt ab inseriori parte qua cum talo committutur, in interiorem partem magis prorumpunt.cuius rei causa est surae processus, qui ab exteriori 3o parte talum magis complectitur,quam tibiae processus ab interiori. - A Tque ita extenta ambo deligare, utrumuis devinxeris. at non eade cru-- I xri ac brachio accommodatur. namque ubi brachij vel humeri ossa com- ,, minuta deligantur, brachium suspenditur,atque,ubi extentum alligatur,caro is alio modo figuratur,dum cubitus flectitur. nequit enim cubitus extentus diu is haberi. non enim solitus est saepe in hoc habitu detineri, sed curuatus . quin, , quum homines ingredi possint brachio comminuto, necesse habent cubitum ., curvare . crus vero,quia ambulando & stando in inferiorem partem, nunc ex - toto,nunc prope ex toto intendi secundum naturam, & ferre etiam reliquum corpus consueuit, idcirco sine molestia extenditur, quum opus est. quid quod o & in lecto saepius hoc modo continetur figuratum Sed, ubi fragitur, necessi is tas hominis animu subigit. nequit enim excitari, quare de curuando crure,auto de surgendo nullum verbum facit,sed ita figuratus quiescit,& cubat. Sive femur,siue crus alligetur, praecipit, ut utraque commissura extendatur,scilicet, quae in coxa est,& quae in genu. Cur ita figurari debeat,ipse deinceps ad ij cit euidenti demonstratione usus, cuius mentem facile comprehendes. Horum itaque verborum calesta sunt. Consueuit crus,& eorum,qui stant,& eorum qui ambulant,extedi.a natura enim corporis serendi gratia factum,

213쪽

ab eadem ad hunc habitum praeparatum est,atque ea de causa In cubado piae irunque extentum seruatur, sed brachia & in ingressu, & alioquin fere modi eὸ

curuata continentur. quandoquidem nemo extentis brachIJs ambulat. ac pro pterea brachio etiam deuincto mitella cubitum excipiete ambulare aeger po : est at crure perfracto, priusquam callo firmetur Ingredi minime licet.

Η has igitur euidentissimas causas non conuenit idem habitus braehib. atque cruri extendendo ac vinciendo. Quod sit abunde fuerit per duo, is homines adhibita vis, frustra laborandam non est . iactantiae enim est uti mi A chinamentis,ubi res non exigit. At si duo homines non satis extendant, con ia fugiendum ad eum ex pro possitis intendendi modis, qui expeditissimus sit. i. ., Inietione satis adhibita ossia facile restituuntur, & in suam sedem compellun is tur, prominentioribus palmarum partibus directa atque diducta. Postquam is restituta fuerint extenta fascijs alliganda sunt, quae siue a dextra, siue asini is stra parte magis attrahi debeant, illis primo inuoluendae sunt. Ordiantur au si tem ab ea parte, qua fractura est, primoque ibi circumeant, deinceps ad par is tem cruris superiorem porrigantur, quemadmodum ostensum est 111 alijs fra cturis . fasciae vero latiores & longiores, ac multo plures ad crus adhibeantur, quam ad brachium. ubi deligatum fuerit, super aliqua re plana mollique colia is locandum est, ne in hoc vel illud latus deprauetur, neve in anteriorem,neve in

., posteriorem partem peruertatur. LoEuidentissimas causas appellauit mestores σου quamuis causae,quas proposuit, verte sint, neque id vocabuli ad falsis causas significandas ut usurpari solet mutuatur: paulo infra etiam eodem modo ipsum accipit, quum inquit, Ob has igitur euidetissimas causas, si os,quod ab exteriori parte est, confringatur, mature homo ingreditur.J Id quod de sura dixit veram causam reddes,cur ea fracta crus celeriter moueaturi atque,ubi tibia perfringitur,longo spacio opus sit ad hoc,ut homo uti crure possit.' Axime aute pro valetudine est ceruical subij cere ex lino aut lana, quodl Vl medium in longitudinem molle sit, vel quidpiam tale.

Crus fulciri iussit eo modo,quem posuit,ceruical magis quam canalem ad- 3οhibens,proxime autem subdi cuius rei illos accuset,qui canali utuntur. E canali, qui fracto cruri subiicitur,incertus sum quid dem consilii,sub-- I. 1jci necne debeat. prodest quidem, sed non quantum existimant,qui il- tum a)mouent. non enim quiscere cogit, ut arbitrantur . nam neque si reli-- quum corpus in hanc vel illam partem conuertatur,prohibet canalis,quo mi-- niis sequatur crus, nisi ipse homo caueat. Neque item prohibet, quo minus si-- ne corpore crus in hanc,vel illam partem moueatur.Sed & subiectum lignum , immite est, nisi molle aliquid in ipsum indatur: est tamen commodissimum, - quando vel sterni lectum, vel desidere hominem oportet. Licet igitur,& cum M canali, & sine eo curationem bene vel male admouere. Vulgo sibi persuasum 4o- habent medicum culpa magis vacare, si canalem subi jciat, quanquam res mi-

nus artificiosa est crus enim rectum prorsus iaceat, oportet, & super plana acis molli aliqua re,quum necesse sit contineri vinculum, ne peruertatur,du mem -- Grum iacet,quocunque se vertat,& moueatur. Respondeat item,qui deligatus - este ad em,quq supra posita sunt. Nam vinculu tale em conuenit,& tumoremis in extremis partibus assurgere,& eodem modo laxari,ac tertio quoque die re-- lui & rursus deligari: ad haec id,quod alligatur tenuius inueniri, tum arctius

214쪽

COMMENT. II. 17s, .. vinciri,& pluribus linteis uti,pedemque non arcte comprehedere, nisi fractu-- ra ad genu proxime accedat. Debent etiam ossa modice extedi,ac dirigi, quo-- tiescunque vinculum ini j citur. nam, si curatio idonea fuerit, & tumor ut con- uenit procedat, alligata sedes tenuior est, atque gracilior, & ossa facilius tra-- ctantur, & ducentibus magis parent. septimo aute vel nono die ad ferulas ve-ώ niendum est,quemadmodum dictum est in alijs fracturis. Quosdam medicos novi,qui etiam nunc cruri vel femori affecto canalem

vel glossocomum subi jciunt, ubi femur quidem laesum est uniuerso cruri: sed, si quod inter genu & pedem est,taedatur, nonulli uniuerso cruri lignum sub io ij ciunt, nonnulli eam partem duntaxat glosibcomo fulciunt. laedunt, qui una

femur etiam comprehendunt,sed minus quam alij. noxas docuit Hippocrates sic aperte, Ut mea explanatione non egeant: verum, si quid iudicauero in

verbis eius fore cuipiam obscurum', illud explicabo, atque ante omnia, quid inter canalem, & glosso comum intersit. Glossocomum ab atticis appellatur arcula illa, in qua seruare homines solent eas res,quas in precio habent, & scri pia, quae recondi volunt,qua nonnulli ad itinera utuntur. At nihil refert, siue glos comium, siue glossocomum nominetur, sicut neque siue per duplex. it. siue per duplex. T. Constat autem glossocomum, quod cruri subij cie dum est, longius esse debere,& angustius quam quq in usu sunt. eius enim latitudo pa-io riim excedere debet cruris latitudinem, seu crassitudinem, seu quomodocunque libeat appellare. ut lana undique adiecta bene crus firmetur, sic,ut loci angustia, etiam si aeger velit, crus moueri nonsatiatur. sed, ne in dextram partem, vel sinistram moueatur, potest imposita lana essicere: at quo minus insuperiorem vel inferiorem seratur aut excitetur, prohibere non potest. Quocirca Hippocrati huiusmodi ligni usus non placet,quoniam praeter caetera incommoda durum est. nam immite,quod ipse dixit durum fgnificat,& insuaue,quod nihil cedat, quemadmodu ceruical, & ille puluinus,qui cum

cubito subi jciatur, graece dicitur. Haec enim modice cedentia cruri minime infesta sunt. Commodum autem est machinamentum hoc, quum 3 6 desidere homo debet,vel ad lectum alterum transferri,ut ille in quo iacet,sternatur,qua potissimum causa eius usum admittimus. quaquam alii ceruical adhibentes habena transuersa initio illi protinus subiecta, atque, ubi crus in id coniectum fuerit, habenae caeitibus inter se aduersis utrinque ductis in altitudinem cruris, & in superiori parte membri inter se deuinctis, fideliter contineri crus existimant. quoniam ceruical, ubi homo ex uno lecto ad alterum transfertur, cruri vicem gloi comi praestat. Adiecerut nonnulli ad imam eius

partem lignum rectum lana superdata, ut pes extremus mora habeat: ne homo videl1cet, crus vel ad superiora attrahat, vel ad inferiora demittat. ad superiora enim ferri vinculum non patituri ad inferiora vero lignum,quod pla- o tete adiicitur. Verum,ut haec a medicis stabilia praeparentur,non tamen prohibetur motio articulorum, quum languens possit articulum tali ac genu paulatim dimouere. De coxae enim articulo nihil attinet dicere, quum nec a vinculo, nec a glo como comprehendatur. canalis vero in caeteris gloGcomo similis est, sed figura ipsa dissert. quum ab exteriori parte teres sit, ab interiori cautis, ad exemplum fictilis canalis unde nomen traxit. Videtur autem hic ad propositum usum maxime .idoneus . namque uniuersum crus In Orbem complectitur,magis quam glossocomum,in quo nonnulla loca inania re-

215쪽

1go DE FRACTURI s

linquutur postquam demissum crus fuerit . quidam Vero medici plures cani iles paratos habent, ut ad singula membra eo viantur, qui idoneus sit, id ii gnum conquirentes, ex quo cauare eos possint firmos, albos,& mollex. Apud nos autem quidam medicus eiusmodi canales complures habebat ex tilia eo sectos, sic ut ad singula crura eos adhiberet,qui magnitudini membri respou derent, non sine vinculis, quae ut recensui) a quibusdam ceruicalibuς supes dantur. Sed vincula in ceruicalibus laxatur, & compositum crus corrumpunt canales vero,dum homo ex uno lecto ad alterum trans 'fertur,ob ligni mollitu dinem,sine ulla compressone id continent. Ad continendum autem firmiter, Glosso comum a iunioribus medicis in i, uentum est,seu femur,seu crus fractum sit, cuius structura usumque subiiciam. id autem non ab re mihi videtur filisse excogitatum ,& tam si femur, quam si crus comminutum sit,ubi callus circudatur,commodissime adhibetur. Ha beat ab ima parte axem, ad quem extremi laquei in diuersa extendentes deli gantur. inijciatur laquei extremis partibus ossis,quod curatur, fiantq; ex dua bus habenis,sic,ut quatuor uterque capita habeat, bina a dextra parte,totidem

a sinistra. Ex iis capitibus,quae inferioris laquei sunt, per foramina facta in in seriori parte glosso comi ad axem duci debent, quae superioris, primo procedere ad superiora: deinde ipsa quoque per latera glossecomi perforata trathei,

quibuς foraminibus trochleae inclusis sint . utrinque autem ab exteriori parte io glosso comi superioris laquei capita ferenda sunt ad axem. His enim ita con stitutis una axis conuersio pariter ambos laqueos extendit, deorsum versus italum qui ad inferiora fracti ossis alligatur,sursum alterum, sic, ut, ubi erus iacet, liceat in posterum cotidie hanc laqueorum in diuersas partes intelionem eorrigere, valentius vel lenius extendendo. Laqueum igitur,qui in inferiori parte est,directa ductione axis extendit, eum,qui in superiori parte,intercede te alio

Α Αxis ad quem laquei alligantur.

B Laqueus superior. C Laqueus inferior.

D Inferior pars glossocomi j.

E Trochleae. F Superioris laquei eapita ab exteriori parte glossocomi j.

216쪽

. Auendum est, ne ferulae e regione talorum, vel eius chordae, quae a cru . re ad pedem tendit, imponantur. conferuent autem ossa cruris quadra.

ginta diebus, si recte curentur: sed, ubi suspicio sit, ne quid ossis dirigi debeat,ia neve aliqua interim saeta fuerit exulceratio, infra hoc tempus soluere opor, o tet, tum dirigere,& rursus alligare. At si alterum os abrumpatur,lenius inten-- dendurn est, sed non propterea omittenda intentio est, aut negligenda. po-- tissimum autem, vel cum fractura primo deligatur, vel certe quam celerrime, extendenda semper ossa sunt, dum in suum locum reuertantur. Quodcunque is autem membrum ossibus norrrecte compositis sub vinculo adstringitur, ma-- gis indolescit. Reliqua curatio eadem est. Ex ossibus cruris interius,quod con- .. spicitur in priori parte cruris, quam graeci α νκ uuli dicut, curationem aegrius is admittit,&intentionem postulat valentiorem, neque latere potest, ubi nonis recte offa concurrant. totum enim se ostendit, & sine carne est,multoque tar-

.. dius homo ingreditur, ubi hoc fractum est: Quod si exterius os abrumpatur, 3 o casus longe tolerabilior est, neque id ita facile deprehenditur, quum minus

A recte componitur, quoniam carnosum est, maturius item aeger pedibus conis sistit. maximam enim oneris partem sustinet os, quod ab interiori parte situm si est. tum quia magis laborat,& ob ipsum crus, & ob pondus, quod e regioneis est. femoris enim caput superius corpus fert, id autem ab interiori cruris par is te stum est,at non ab exteriori, sed e regione prioris partis tibiae itum quia alis tera pars totius corporis e regione huc propius accedit, quam ad exterius os. - Adde,quod os interius plenius est, quam exterius,no secus, atque in brachio, , cuius os,quod e regione minimum digitum spectat tenuius est,& longius. Extantes ossium partes, cuiusmodi sunt tibiae,suraeq; extrema, ferulas non o patiuntur. Cautio igitur esse debet, ne his locis circumdentur. imponanturi dixit Dειλας quasi ἔθας, adiecta pr positione G,ut clarius rem ipsam exprimeret. Haec itaque ossa, quum extent ,& carne minime tegantur, impositis ferulis premuntur. Magis autem premi dicantur, non ipsa, sed musculi illis superiniecti, tum quidam musculorum fines & cutis . haec enim collocata inter duo corpora dura, nempe inter ferulas ab exteriori parte, & os ab interiori premuntur,atterunturque,& tapius ita laeduntur,ut exulcerentur. Calci ero a posteriori parte versus prioretia innectitur chorda,quae ab uno diduci-

217쪽

tur ex musculis qui continentur in parte cruris posteriori,qua carnosa promi inet. ligc,quum carnis maxime expers sit, potissimum in homine gracili, sepe) impositam ferulam no sustinet: sed, quum acerrimi sensus sit,si comprimatus inflammatione urgetur. ea vero,quq tibiae suraeq, tuberculis superiniecta sunt ob duritiem eorum, quibus ut dictum est eXcipiuntur,compressa eatenus lae

duntur, ut exulcerentur. summae autem cutis exulcerationes sub comprimen tibus ortae,εκθλιματα ab Hippocrate Vocantur.

- IErum logioris ossis structura in inferiori articulo dissimilis est. non enim - V similiter flectitur cubitus,& poples. Ob has igitur euidentissimas causa, πι si os, quod ab exteriori parte est, perfringatur, mature homo ingreditur: s, io

A quod ab interiori,tarde.

Quum ipse in prioribus dixerit surae os longius, quemadmodu & in bra

chio os cubiti, utrunque autem e regione minimum digitum spectare, &tenuius esse, quam id, cum quo iungitur: deinceps addidit, qua ratione inter se distent. Explicauimus autem in commentario de osmbus, praeter alia, quo modo se habeat utriusque commissura:atque insuper radium in brachio cum interiori tuberculo humeri committi, ac circa ipsum moueri in exteriorem vel interiorem brachii partem conuersum : sed in crure tibiam solam cum femore committi, quia sura nullum motum praestat. Nam, neque hic articulus in latera vllo modo mouetur, sicut articulus cubiti, sed curuatur duntaxat, Loidque non eadem ratione, qua articulus cubiti, ubi humeri ambitus trochiaeam referens in cauo cubiti recipitur. at in genu duo processus femoris in s-nus tibiae se inserunt. Adde, quod ex cubiti processibus rostrum referentibus, posterior in posteriori sinu humeri recipitur, ubi maxime articulus ex- tenditur: prior in priori, ubi maxime curuatur. quorum neutrum tibiae accidit,quum nullum penitus processiim habeat rostro similem. no enim similiter flectitur cubitus ac poples. cubiti vero eminentiam clarum est vocasse ααδα, quo nomine usus est etia in superioribus de cubito agens,quum dixit fest au- tem idem cum illo eminentia cubiti, cui praecipue innitimur.J Eandem eminentiam & Δλεκροινοιο dicunt, & κυβiἶii. sed nunc ait non enim similiter se- 3ο

stitur cubitus & poplesJ idem significans, ac si dixisset, illa commisi Ma, quae

iuxta cubiti eminentiam est,& illa,quae iuxta poplitem, dissimiliter curuatur. Cuius rei exemplum infra habet,qua de luxatis,ubi asserit quae in cubiti articulo simi molestiora esse. illud aute multis in locis meminisse oportet, exquisitam nominum rationem, ne ab uno quidem ex vetustis graecis seruari,quum quibusdam abutantur, quaedam a proprijs rebus ad alias transferant. Atqui

poplitis nomen tale est quale ipsa ala, quae locum significat sub humeri capite. at poples id appellatur,quod a posteriori parte ipsi genu opponitur: genu

autem notant, priore partem huius articuli uniuersam. Quare, si cui hac parte cutis exulceretur, eum hominem inquiui teneri vicere in genu. quod si chor- oda,quq sub cute os cingit, secetur, genu accepisse vulnus dicunt non secus,etias patella vitietur,quam graeci , - -σα vocant. Ad haec,qui latera corporis exprimunt, modo ab interiori parte genu, modo a posterior1 ulcus ortum aiunt.yniuersum enim hunc locum a lateribus, genu vocabulo appellant. eadem ratione, & poplitem,& alam,& humeri caput: sic etiam cubitum,& talos, & primam palmae partem ad totum locum significandum usurpant. saepe etiam adijciunt,articulum capitis humeri,aut cubiti, genu,coxae,vel ta

lorum.

218쪽

COMMENT. II. Ii lorum. constat igitur Hippocratem varie nominibus uti aliorum maiorum exemplo ut retuli) contempta, quam iuniores excolunt,curiosa verborum ratione.quae ab iis,qui in ea versantur,exquisita diligentia dicitur. De semore.

- A T si timoris os fractum est, valenter omnino extendi debet, ne minus o. T L res postulat, id fiat. siquidem plus iusto intentum non laeditur. Nam ossa - haec, quae per vim didu cha sunt, si sic recedentia inter se vinciantur, non saneis poterunt,ita diducta, vinculis contineri, quin celerrime concurrant,quum pr1I o mum,qui eXtendunt,ex opere se receperint.

Quia maximi sunt musculi, qui femur circundant, non immerito veretur, ne quod nepe contingit) non satis membru extendatur. Ergo,ut audacter ex

tendamus intentio ait iusto valentior non laedit . fieri enim in hac parte potest, quod 1uspectum esset in alijs. At quid hoc est ut deuinciatur os fractum,

dum ipsius partes,quae pertractantur,inter se recedunt,quas non secus, atque

ubi membrum naturaliter se habet, coire oportebat nullo relicto inani spacio in quo ex cotracta sanie periculum sit,iae os corrumpatur. Si quado enim fracti ossis partes,quum vehementius intentae fuerint, d1ductae vinciantur, non po terunt post iniectum vinculum, ut in caeteris locis cotineri, in quibus circumio acti fasciae musculos immobiles seruant. quod in femore monet pertimescendum non esse ob magnitudinem musculorum.quum hos vinculum non superet,sed cedat. quam rem propterea dixit,quod proprietas est,uinculi quidem femur tueri,quomodo deligatum accepit: musculi vero ad suum initium concurrere. Quum contraria igitur sit proprietas utriusque, si vinculum superet, naturalis musculoru motus cedet,quum fracti ossis partes diductς contineantur: sed ,si musculorum motus vinculo validior fuerit, ips ad initiu cotrahentatur,atq; una trahet,& ad superiora adducent comminuti ossis parte inferiore. - Rassa enim ac robusta caro vinculum superabit, at non superabitur. Id

- ergo,quo de apitur, extendi valenter oportet, sicque, ut in neutram par- 3o tem conuertatur,neve minor Vis,quam ipsum exigat,adhibeatur. quum tur-- pe magnopere sit,atque incommodum,femur breuius reddere. brachiu nam-- que, si breuius fiat, celari poterit, neque noxa magna erit: crus si breuius red-- datur,hominem claudum demonstrabit. ab inteξro enim, quod longius erit, - prodetur, adeo, ut illi, qui male curandus sit, satius suerit utrunque crus fran-- gi,quam alterum. aeque enim in utraque partem inclinaretur. Vb1 vero exten-

., tum sit abunde,prominentioribus palmarum partibus, eodem modo,quo su-- prapositum est, dirigatur,ac deligetur: fasciaeq; caput inijciatur,ut ante indi-- cauimus,lpsaq; sursum versus porrigaturitum itidem respodeat ut in superio-- ribus: praeterea,& magis urgeatur,& laxius vinculum sentiat ijs partibus,quae o supra positae sunt: ad haec similiter resoluatur,ac rursus delisetur . ferulaeq; eo is dem modo superaccommodentur. coferuet aute femur quinquaginta diebus. Hippocrates usitato vocabulo carnem appellauit, quos in superioribus musculos diximus. nam quaecunque caro sentit musculi pars est, atq; haec in me- dijs musculis potissimum se ostendit, quum in extremitatibus musculi neruosi magis quodammodo sint,minusque carnis habeant.

- I Llud etiam scire licet quod femur ab exteriori parte gibbu est,magis quam - 1 ab interiori,& a priori magis quam a posteriori. in has igitur partes conuer

m iiij

219쪽

18 DE FRACTURI s

is titur,ubi no recte curatur.quin & in his partibus minus carnosum est,quam in iis aliis:vt quado peruertitur, latere minime possit. Ergo,siquid eiusmodi suspe - ctum sit tale quidpia moliri oportet,quale traditu est ad humem peruersum. Gibbum dixit, Mos. at quod haec vox gibbum significet,res ipsa declarat, siquidem femur no omnino rectum est,sed a priori, atque exteriori parte gib bum,sicut a contrariis simum. Vtrum Vero Vox postrema syllaba aeui an penultima circumflecti debeat,incertum est. non enim frequenti in usta est

apud grgeos id verbi quidam a similitudine ducti penultimam circussecti vo

lunt,quemadmodum, Gu Mς,μ- ,γοωρος:quibusdam Vero magis placet viti mam syllabam acutam esse. quoniam omnia nomina duarum syllabarui qui id affectu significant acuto sunt accentu in ultima,Mλις, Me 3ς,πGMς,κυρ-, Minosi e vi goti nec solum,quae duabus syllabis constant, sed fere quaecunque affectum notant,ὰρ mu ς, πλωρ iriMς, --mis. Cocedito igitur, viro quis velit modo pronunciare. at μυώς, efferenti tibi ultima acuta eos enim,qui librum legunt ire in hanc sententiam tantum comperi si quispia aduersetur,existimans debere penultimam circumflecti,tu quoque,Vtcunque illi placet,pronunciato. Quod si alium rursus nactus fueris,qui malit vltimam acui, tu itidem facito,nomina, atque accentus parvipenderis,utpote, quae nihil ad philosophiam conferat, &multo minus ad geometriam, arithmeticen,musicen, astronomiam. Quare,si nulli arti ad suum snem importun , contemnendaque nominum Inquisitio- Line opus est,non modo horum hominum non probare studium conuenit, sed quam maxime deridere. - lacundare autem aliquot lintea oportet, eaque in orbem circa coxam M- ilia. ut inguina etiam, & quod inter anum & naturale est ris dissici graeci - vocant inuoluantur. quod & ob aliam causam utile est,& ne extremae ferulae - nudam partem offendant. Coxa,id est os illud in quod se inserit femoris caput, V ce nuncupatur,sicut & ipsus cauum κοτυλι. utroq; nomine utitur poeta in hoc carmine.

Ilia dixit ιμαρ, quae nonnulli accipiunt pro illum ossibus, nonnulli pro parte, quae super ipse est, quae λαπώρα proprie vocatur, quod verbum apud poetam

reperitur in eo carmine, - - τα λοι- ρει

Equidem de vocabulo λα ulραρ dicere possem,adductus experimento,& Hip- .pocratis ac poetae usu,tum ipso morbo, eam significare partem, quae inter ossa pectoris, & quae proprie appellantur ossa ilium,est interiecta. de quo suo loco agemus. Quae autem partesdυες nominentur,non est quod multis agam. b id enim,quod poeta numero singulari iluis scripsit in illo carmine,

tum ob id, quod credibilius est zona dari inter ilia & thoracis ossa, existimet aliquis hac 1psam parte corporis appellari. Contra vero ex eo, quod Hip 'pocrates multitudinis numero qὐM dixit: quodque ad ilium ossa voluit vinculum pertinere iure arbitrabitur aliquis haec ipsa nuc upari. Quod ad hunc locum attinet, quado superior femoris pars cominuitur,fascia no solum usque ad inguina ferri debet, sed ultra aliquam ex superioribus partibus comprehedere.tales sunt,primum coxa,deinde ossa illum,postremo ea pars quet sine OG est

220쪽

1 est λαπώραν vocat quam, ubivis,complecti licet dum ilium ossa etiam deuii 1-xeris,quibus omissis, fasciam protinus ad hanc sedem porrigedam esse mini me puto, quum Hippocrates maximi fecerit, nullum relinqui locum nudum, sed Hue perpetua,donec ex integra parte coprehensum aliquid esse videatur, omnia fascijs alligari. UM doquidam per χ scribunt: quidam per γ, πινγ G. eo vocabulo significatur, quod inter utrunque crus spacium est. unde Hippo

is i dixit, significare volens divaricabant pedibus. - Α ' Qua semper utrinque fatis recedere debent.semper autem cautio sit, ne i6 II imponantur super ossa in articulis naturaliter prominentia, neque in artiis culorum Vicinia super neruum

Solet Hippocrates, ubi de una specie pertractat,complura docere ex ijs,quq communia sunt ac generalia, monens ea non esse propria unius speciei, sed ad omnes,vel multas, vel aliquot pertinere. Adijcit autem orationi modo parti

cula sempe ut in propositis verbis: modo quod intellexisse pertinet ad multata locri interdum hoc ad omnia utile est.J Est enim reuera,quod nunc ab ipso

proponitur, semper commodissimum,non in femore duntaxat,sed in uniuer sum in omnibus fracturis, quae ferulas postulant. Breuiores enim sint oportet, quam ut ad eam sedem perueniat,quae fascia non excipitur. quoὰ potissimum Lo obseruadum ait,ubi ferularum extremitates proximae sunt ossium tuberculis.,, l 'Vmores vero iuxta poplitem vel pedem, aut alibi sub constringentibus,, 1 vinculis assurgentes, multa lana succida curentur,bene carpta,& Vino,&is oleo respersa :tum cerato inuncti deligentur: atque ubi ferulae urgeat,citius la-

,, xentur. extenu retur autem tumores, si sursum versus ad ferulas tenues fasciae. vincirentur,quae ab imis partibus orsis ad superiores intenderent.

Tumores inquit sub constringentibus vinculis assurgetes quos dixit:) propterea,quod succi expressi magno impetu feratur, curari debent alligando multum lanae succidae bene carptae,item vino axque oleo resperst. cu tem vero,cisi haec superimponuntur, iubet cerato inungi,atque ad eadem ra-s o tionem vinculum adhiberi a tumoribus sursum procedes. Fasciandi rationem ipse aperuit, docens a qua parte quis inceperit deuincire, ab eadem transinitti materiani, atque depelli. At de facultate medicamentoru, quibus utitur,abunde dictum est in operibus,quae de illis sunt: dicentur & nunc capita eoru,quae in illis fuerunt ostensa. Ergo oleum dolorem leuat, & discutienai vim habet. Vinum siccare potest, repellere,& concoquere, item mollire & digerere. Constat autem lanam succidam quam nonnulli vocat & ceratum praetexleniendi vim,digerendς quoque esse & repellendo. No sine ratione igitur ab eiusmodi medicamentis praesidium peti j t. quoniam vero tumor fit iusto maior ab ijs,quae sub vinculis eo exprimutur, curatio primum dirigi debet ad id

o exhauriedum, quod in tumida parte praeter naturam subsistit. At quum multa sint,quae hoc efficiunt,quibusnam utemur digerentibus, pellentibus, lemnientibus : digerentibus quidem ac reprimentibus, quoniam aperte exhauriunt : at lenientibus eo nomine,quod prohibet, ne materia prae dolore ad vitiatam sedem concitetur,atque ob hanc causam lenius digeretia, ac reprimen tia ad inflammatam partem admovemus. nam, quae horum utrunque fortiter praestant dolore irritant. His ratiocinationibus ductus Hippocrates, lana succida usus, hoc est, oesypo xedundante,curationi adijcit oleum,vinum ac cera-

SEARCH

MENU NAVIGATION