Opuscula quaedam argumenti philosophici

131쪽

seu quantitatum qualitatis, ut et, momentorum; Seu quod sint dimensionis, mensurae, 'o li

Ueic desunt paginae triginta et duae libri manuscripti.

- - - rii, vel a veritate alienissimi; quod in causa solet esse, philosophiam rationalem subinde tot errorum sontem esse, et antistites ejus a recto magis deerrare, quam qui ultimaS SURSCRuSas in causatis ponunt: nam ratio in causis longe ab effectibus constituta saepe injungit et imperat animae fidem inde fluentium effectuum, quia causarum; prout Solent omni S generiS systemata. Sed haec in tranScurSu. Interim in rebus physiologicis non statim in limine sollicite inquirendum est in animae Substantiam, HUSque proprias Vires et leges, hoc eSt, in causas effectuum, et vaticinandum, esse illam immediate ex nihilo omni naturali simpliciorem, et inde per concinnatas series ad effectus inducendum; profecto Sic perVenire ad veritatem consequentium, divinae mentis Opus erit; tunc enim immemor ambagum vates obscura suarumV vaticino Ore venturi praescia dicet. Sed missa faciamus principia alte petita, et inquiramus nude, an anima sit in mundo aut intra naturae circum, Se HS ac Sentiunt nostrates, et quidam philosophiae hodiernae primores, qui ex mundo illam eliminant, et edunt, similem fore, Si nec mundus nec natura esset: ut primum eVictum CS esse illam intra gyrum naturae, seu ens mundi purissimi aut coeli, tunc ingredi licet et exequi, philosophia duce, quales Sint caHSM HUS motriceS, potentiae, leges, Series et substantiae; pariter quo neXH, cognatione et necesSitudine Se jungat cum Orga-

132쪽

II 8

OPUSCULA PHILOSOPHICA.

nis inferioris subsellii, aut cum seriebus sui corporis, quas in arctissimam secum assinitatem et prOXimitatem recepisse videtur: quod clavum et summam imperii in suo microcosmo teneat, ipsa loquitur; pariter, quod provideat fortunis et saluti sui corporis, et omne teneat punctum in operibus, quae eX Voluntate aut instinctu tanquam sine praevio arbitratu fluunt. Quod ergo sit in mundo et intra naturae gyrum, pntet eX eo, quod illa in suo microcosmo sit; illam enim nullo loco habent,

qui inter entia nullius mundi reserunt, et non tantum CX mundo, sed etiam EX Suomet regno exterminare Velle videntur: quod intra moenia et limites sui resnι seu in iuga corpori sit, patesciteX eo, quod eX primo ΠRScendi momento embryonis sui corpusculo praeesse incipiat, et omnes partes et nexus tam in utero quam R CuΠiS, Seu a primo et tenerrimo ungue, Suae potestatis

laciat; illico moderatur clavum, et Sedet tanquam in puppi, et

secundum Suam Reum aut Viae indicem Omnem naVis cursum

dirigit; vel statim, ut incipit agere, a primo Stamine Se CR ISRm, principem et arbitrum profitetur et facit, et format statum suum publicum, et effectibus in corpore tanquam Suis invigilat, primum scilicet illis, qui naturaliter fluunt, dein, quum adolescit, affectus intra sphaeram rationis suae coercet. Quod rebus sui mundi studeat, et saluti ejus prospiciat, hoc ne quidem Sensus nostros latet, qui principium Suorum modorum aut mutationum ab illa tanquam effectrice, seu ab ejus desideriis et arbitriis petunt : ergo, ab effectuum conscientia constat, illam suo corpori esse praesectam et RSSociatam, Seu QSSe Suis cerebris inclusam,

et craniis incinctam vel involutam. Quod corporis sui assidua comes sit, et e loco in loca sequatur, si vel Indos petas vel Bactros, et quod nobiscum e quoVis portu, Sique Velis per immen-

Sum Oeennum, IanViget, nec HSquam regnum Suum genitale seu patriam germanam deSerat, eX Omni effectu, actione, SenSU,

desiderio, et voluntatis ejus vi, determinatione et modo induciassatim potest: ubicunque es, illa in conSOrtio operum tuorum adest; conseia eSt Omnium tuorum motuum; eSt tua non alius ;quod tuum est, etiam est animae; quod animae est, etiam est corporis et tuum; de te quod praedicatur, de subjecto unanimo, junctim scilicet de anima et corpore praedicatur; causa enim et

causatum, essiciens et effectus, conatus et motus, Voluntas et actio, primum in serie et ultimum, Omnia pro una cuuSa Stant:

133쪽

nexis et unanimis aliis constet: quia jam talis est nexus, ideo

Communem traliunt omnes partes animum, vivunt in Serie et vinculo Simul, Sentit unaquaeque parS, nec datur membrana, modo in nexu sit, quae laeta non Sentini : Si communis res aliquo modo labefactatur aut convellitur, vel si pars concidit aut dilabitur, illico sentit, contristatur et dolet anima, et quantum opis possit, fert inclinatae, labenti vel occidenti suae reipublicae, cujus praesidium tenet : verbo, tanta amicitia conjuncta sunt, ut dum vivunt, nihil detur quod sit partis sed totius : ergo loco et mundo suo inclusa est anima, quam tecum trahiS, quocunque tendis ; sed residet in sua curia, quia in supremo loco. Ex his jam fluit, quod corpus in pendentia suae animae, et anima inpendentia sui corporis Sit; nec Substantia pure Simplex, et Sic

imaginarium quid, de qua nec locuS, nec aliquiS ΠOXuS, ΠOC OX- tensio praedicari potest, consequenter nec Similis, si nullus mundus aut nullum corpus daretur. Quod anima intra naturae circum, et in mundo inque nostro corpore, et sic in loco sit, evidentius adhuc fluit ex eo, quod nodo sui corporis nequeat eXSOlvi, nisi dum per mortem et satum Supremum corporis, Vinculum ejus disrumpitur aut religatur : extemplo ut hoc diem suum Obit, tunc quasi a catenis et Carcere, tanquam eX loco Suo evolat et aufugit; flaccescunt illico ligamenta nervea et tendinea; prosternuntur membranae et retinacula communia ; dilabuntur musculorum Vires ; calor omni Sin sanguine et continuitas tensionis disparet; consequenter

et ipsa illarum organa morte resignantur; tunc primum, TelaXutis loris, e custodiis liberatur anima, et regno Suo CXcedit: quod Signum est, esse illam suo corpori innexam, et suis loculis et Sinubus membranaceis inclusam, secus ac si foret substantia Simplex, quae Sic incarcerari non posse videtur, minus adhuc eo usque locum in suo cerebro tenere, quamdiu neXibHS membrR-naceis Sui corporis non exuitur: ideo exspectat illa diem ultimum serierum sibi subditarum et famulantium, quae cum harmoniam naturalem amittunt, corpus CXtrema pati, spiritum ducere, animam trahere, et vitalem Suam aurum exhalare dicitur. Quum jam corpus aetatis suae sabulam peregerit, et anima

134쪽

OPUSCULA PHILOSOPHICA.

nium amiserit, haec tanquam e praetorio suo evolat aut emigrat, nec ideo eXtra Omnem mundum exulat, et Sedem aliquam Supra aut infra naturam occupat; sed liberiorem campum tunc nacta in immensum coelum naturae Suae convenienter EXSpatiatur, et quidem altius in auram coelestem elevatur, quo purior et SRHetior in suo microcosmo et ad statum genuinum causarum Coeli

et principiorum sui melius efformata est: Manet in illa effigies Sui corporis ejusque motuum et effectuum simplicissimis ejus substantiis modificabilibus ut causis purissime impreSSa, non Secus ne figura arboris cum Omni suo vegetabili in semine; quicquid tunc mediante corpore per exercitia habitum seu instinctus naturam tr erat, in anima ad vivum repraesentatur. Si itaque anima secundum moralitatis cum fide conjunctae principia, Seu

Secundum causas constantissimas et Veritates unicas caeli, quarum recipiendarum Subjectum adaequatum est anima integrioris StatuS, gratia numinis providente, per Virtutum exercitia, in suo corpore formetur, ut in habitu et quasi instinctu sit, non vello nisi quod causis illis genuinis et purissimis conforme est,

tunc modorum caelestium, Summe harmonicorum et fere instantaneorum convenientissimum Subjectum, Orginon et instrumentum est: sic coelum, quod a Similibus animabus perpetuo vivificatur, ei summe consonum ineffabiles laetitias et delitias creat, cum quibus comparari illae crassioris mundi nequeunt, quae a

modulaminibus impuris, mixtis, plerumque discordibus et lentis veniunt. Sed de his alias. Ex his jam fluit, quod anima in mundo sit, et mediante

natura in neXu cum Suo corpore, et in harmonia cum suo mundo

purissimo aut coelo; quod scilicet intra limites naturae et finita Sit, ab una parte cum microcosmo Suo ligata, ab altera cum coelo contigua, et ab aura coelesti pendeat; conSequenter quod Sit tam purioris, quam crassioris mundi enS, et quod per muΠ-

dum crassiorem, dum nimirum in Societate cum Suo corpore

Vivit, ad purioris mundi statum formanda sit: sic est in loco, in tempore et in ortu, ut et in potentia et vi patiendi ac agendi. Fallimur et illudimur a sensibus nostris imperfectioris sphaerae, et illi a suis atmosphaeris, quae a purissimis ita distant, ut ViX Comparatio nisi per rationes et analogias altiores institui possit : quod enim in illis est unitas seu minimum, hoc in SenSibus et auris purioribus potest aggregatum, productum aut maX-

135쪽

imum esse; Series crRSSiorum Sensuum inchoare possunt, ubi Seterminant series purioris, et sensatio Visus incipere, ubi animae desinit; gradus et momenta minima organismi visus aut auditus pOSSunt esse in anima tanquam maxima; hoc est, intra minimum visus aut auditus momentum millia aut myriades similium formari possunt in organo purissimo, quorum non ConSeii reddimur, nisi modificationum producta sint Sensuum craSSiorum modis adaequata, quorum momenta et tempora obserVari queunt, caetera latent tanquam temporis, momentorum et graduum expertia: conscimus tantummodo effectus ex infinitis minimis compositos, et Series ex causis multiplicatis aut perplures series subordinatis CXistentes; et quum causarum ΠΟΠconscii reddimur, putamus nec illorum graduS, momenta, legeS, Successiones aut Series dari: Haec jam ratio est, quod ad substantias nihili fugiamus, quae non po8Sunt eSSe aliquid, quia nihilum et aliquid sibi mutuo contradicunt, num Secundum Clarissimum nostri aevi Ρhilosophum On. WOLI FIUM in Ontologia, si nihilum ponis, quotiescunque libuerit, quod ponitur, nihilum est, non aliquide ut et, qui terminos inanes novit, nihil novit, neque intelligit, cur aliquid sit, ubi nihilum mentitur causam. Porro, Si nihilum sumitur, non propterea admittendum est, esse aliquid: si aliquid esse ponitur, ponendum etiam e8t aliquid, nam nihilum est sine ratione Suffciente, cur potiu8 8it, quam non

sit. Interim animam esse corpori Suo addictam et annexum, et Seriebus HS conterminam, non melius quam ab anatomia corporis animalis elucescere potest: si enim Sensationem Vi Susarmamus vitris, et pereeptiones animae illustramus scientiis,

patebit, nihil dari in corpore, quod non DeXum Continuum et contiguum habeat, continuum per diversi generis membraΠRS, contiguum per totidem liquores et fluida; et quod unum vicem agentis, efficientis et modificantis, seu principii et cauSae, alterum Vicem patientis, effectus, principiati aut causati, reserat:

ut remonStretur, cuncta fere in corpore animali membranacea et Sic continua e83e, a primo ovo incipiendum est: Sunt ipsissima Ova mulierum purissimis suis tunicis et matribus cincta, ipsi teStes et Ovaria ex concinnatis membranis sunt conteXta; qUUmque Ova ViVificantur, et inclusus embryo eum omni potentia et forma Sui genitoris expanditur, apparent ad visum et tactum tunicae,

136쪽

OPUSCULA PHILOSOPHICA.

quum craSSescunt, embryo enim illico circumdatur amnio et

chorio, et capite tenus placenta, Seu placentis pluribus, ut et membrana sarciminali aut allantoide, si animalia bruta sint, ut

taceam funiculum contortum umbilicalem, sunt merae tunicae eX OVO etc., Originem trahentes, quae principio sunt tenerrimae, et sensim lentescunt, et tandem Successive magis indurescunt, scilicet, ut illas elementa agentia et atmosphaerae Secundum SuR-rum pressionum, actionum et modificationum naturam ad instar Suarum Serierum apte formare possint: ut taceam hydalides, quae pariter tunicatae et bullatae sunt, incluso sero. Sunt ubique per SerieS corporis Sparsae glandulae, quae excernunt et eX- stillant liquores, et exstillatos acuunt et rectificant, ut adoptentur suis locis, et Suppleantur desectus, quum redintegrandae sint partes in serie, ubicunque Sunt: glandulae apparent CSSeformae Sphaeroideae, et singulae Sua membrana incluSae, in quibus etiam conglomeratae visuntur minores et simpliciores etiam suis meningibus intertextae, ut speciem faciant, tanquam Sint congerieS, CX quibuS majorum teXtura componitur, prout pituitaria in sella equina, quae dura matre Sed attenuata, tanquampia meninX foret, cingitur et Suspenditur; ut praeteream plureSalias, Omnes ideo, ut men Strua Suis partibus renovandis conVenientia secernant, vel ut Succos silirent, quae Suas membranaSapte subeant et tendant, unde dantur glandulae mucilaginosae, lymphaticae, SaliVales, ceruminosae, Sebaceae, lachrymales et plures, quae propter diversiSSimaS SUAS Operas colore, figura et

usu disserunt, de quibus Adeuologiae Eruditorum videantur. Substantia pinguedinis ex sanguine et aliis liquidis secreta ex meris conglobatis partibus constat, et illarum unaquaeque excellulis et loculis membranaceis; similiter etiam medulla ossium, usque individuae partes praedictis subtiliores : ut NaScula, vesiculas et folliculos alios taceam. Musculi ex fibris carneis ' ' Deest continuatio manuscripti.

137쪽

OPUSCULA PHILOSOPHICA .

Pro titulo generali disputationum inscripsi OPUSCULA QUAEDΑΜ ARGUMENTI PHILOSOPHICI, ut distinctio inter hos tractatus et opera Clar. Auctoris Theologica rite fiat. Pag. 3, pro titulo autem paginarum particulari, brevitatis gratia, inscripsi OPUS-

- 4, l. 16, Adjeci commata citationem ex Μalpitio denotantia. l. 17, Bombyce ex typis Romanis in Italicos converti. - 5, l. 8, legi et pro et et. l. 12, 13, signa parentheSeOS appOSui. - 9, t. 6, legi condemnet pro condamnet. - II, 1. 12 et 14, signa parentheseos adjeci. l. 2, inf. illumJ Supplevi. - Ι2, t. 13, legi ejus pro eis. l. 16, ponum pro pos8o, et post conatus fixi signum interrogationis loco commatis. l. 19, post inciendi comma posui loco semicoli. - 13, 1. 5, legi 9imilitudinibus pro similitu ddinibu9. l. 15, fixi comma posts . l. 26, legi obolum pro Obulum. - 14, l. 18, condemnant pro condamnant. I. 21, Amorem pro Amor. - Ι7, Cap. Ι, l. 4, colon fixi loco commatis. - 18, Cap. III., l. 3, legi queunt pro queat. - I9, Cap. IV., l. 16, 8int pro sit. Cap. V., l. 5., Semicolon adjeci post ter

- 20, l. 6, legi incavata pro in avaim. l. 21, post urinosi fixi semicolon loco commatis. 1. 26, legi tum pro fam. - 2l, Cap. VI., l. II, locum pro loco. l. 21, coerui cit pro cerui cit. l. 22,c0nsrmatur per pro confrmant. l. 23, aque08, et, Pro aqueOS:. l. 26, post chymicas fixi semicolon loco commatis.

138쪽

NOTAE CRIΤICAE EDITORIS Pag. 22, Cap. VIII., l. 5, et inserui. I. I 3, maj0r pro minor, quae lectio Procul dubio eligenda est, secundum ipsissima Cels. Auctoris verba in ejus GCO- ΝΟΜΙAE REGNI ANIMALIS, Trans. I, n. 83, l. 12, ; necnon et Secundum loci totius tenorem. l. 14, excitat pro excitant. l. I 6, prom0vet Pro pr9-

- 23, l. 2, inserui fluidiJ. l. 3, in post cedentia fixi comma. - 25, l. 4, post consistit fixi semicolon loco commatis. - 26, 1. 3, post intimum comma delevi. Cap. XIII., l. I, punctum fixi post

corporea.

- 27, Cap. XV., l. 3, comma post formarum. l. 20, legi explarari pro expl0r

are.

28, l. 15, pro compositu8, compositus, legi simpliciter compo8itu8. Cap. XVII., l. 3, fixi punctum post crassioris. Ibid, l. 7, legi penultima propeneultima. l. 8, 9, vhoerica pro Sphoericea. - 30, Cap. XXI., 1. 9, post accessoria fixi comma. itis. l. 3, legi inducit pro inducunt. - 3I, post S c fixi punctum cum commate. - 32, t. 1, inserui CAP. 1. 7, legi prostatarum pro pr0Stratarum. - 35, l. 4, phoenomeni8 pro phaenomenis. l. 8, fixi comma post correSpondeant. - 37, l. 23, legi phoenomeni8 pro phaenomeni S. - 38, Cap. VI , l. 1, 6Xi asteriscum post idem, et asteriscum respondentem lineae ultimae paginae praeposui; quia verba in hoc loco constituta notulam infra lineam revera constituunt, quamvis in margine manu scripti reperiuntur. Ibid, I. 3, legi fatiscente pro fathiscente. l. 7, post inuunt apposui Semi- colon loco puncti. Et in notula dicta post mutentur comma fixi, et post distin lu8, PunCtum. - 39, t. 10, fixi semicolon loco commatis post animatus. l. I 4, legi phoenomena pro phoenomena. Ιbid, Cap. VII., l. 9, post duplex, comma inSerui. l. II, quin pro qui legi. - 40, l. 16, inserui quod . l. 19, legi parallelismu8 pro paralelismuS. I. 23, d init pro de*inunt. l. 2, in , seri pro Serum. l. I, inf., paralleliSmo pro parallismo. - 42, t. 10, post Hippocratem fixi semicolon loco commatis.

- 43, l. 2, legi illum pro illam. - 44, l. 7, formant pro forment. - 45, l. 6, inserui seseJ. Ibid. , Cap. XΙΙΙ., l. 10, legi quin pro qui. Ibid. , Cap. XIV., l. ΙΙ, insuit pro in uni. - 46, Cap. XV., l. 6, proinde pro proind. Ibid. , Cap. XVI., l. 6, post virituali8 comma POSui. - 49, In fine Tituli punctum adjeci. - 51, Titulum DE SENAAΤIONE SEU DE CORPORIS PASSIONE Capiti Primo praepOSui. - 52, t. 5, mammiliares legi pro mamilar . Ibid. , Cap. ΙΙΙ , l. 2, in , comma delevi poSt anima. 53, Cap. V., l. 10, post obscuroe adjeci comma. Item l. 14, post distinguitur. l. Ib, legi aliter pro alitur. l. 16 variatur pro variantur. - 54, l. 4, comma fixi post corticalis. Ibid. , Cap. VII., ad sin. post Sequitur addidi colon una cum linea ; Sic, :

139쪽

Pag. 56, Cap. X., l. 3, legi ac pro se. Ibid. , Cap. XI., I. 5, 6, pro : : substitui mera signa parentheseos. Ibid. , Cap. XII., l. 5, legi phoenomenorum pro phaenomenorum. - 57, l. 1, legi aguntur pro agitur. l. 16. post procreat fixi semicolon loco puncti. l. 17, legi quicquid pro quid. Ibid. , Cap. XIII., l. 8, fabricata pro fabricatum ; iterum phoenomeni8 pro phoenomenis. - 58, l. I, post corporis comma fixi. Ad finem hujusce paginae asteriscos posui,

quibus significatur quod continuatio Tractatuli DE SENSAΤIONE &c. ab auctore nuSquam conScriberetur. - 61. Titulum DE ORIGINE ET PROPAGATIONE ΑΝΙΜ E Cap. Im0 praeposui. l. 2 in , existere legi pro exiStare. - 62, t. 2, phoenomena pro phoenomena. l. 13, Simulacrum pro Simulachrum. I. 16, foemina pro femina. l. I7, phoenomenorum pro phoenomenorum.

Ibid. , Cap. II., l. 3, fixi punctum post superinduat. l. 6, legi parastatis pro parastratis. l. 7, epidi missibus pro epidi medibus. l. 8, prostatis pro proStratis. l. II, foeminini pro neminini. - 63, J. 9, deincep8 pro MimcepS. - 64, l. 2, proeparatorium pro proeparatismum, Ibid. , Cap. IV., l. 2 perenni3 pro perrennis. Ibid. , l. 4 in , lipothymioe pro Epothamio . - 67, DE A cΤΙΟΝΕ titulo praepOSui. - 69, t. 15, punctum fixi loco commatis poSt ObStructa. l. 3 in , delevi punctum post mu8culari8. - 70, Cap. VII., l. 14, inserui nervearumJ, et legi pendent pro pendet. - 71, l. 5, comma fixi post digiti. l. 8, legi h0rum pro harum. - 72, Cap. XI., l. 4, inserui inJ. - 73, Cap. XII., l. 10 post vires comma posui, et post reddere queatJ supplevi.

Propter errorem numerationis, Caput proxime Sequens etiam Cap. XII., ab Auctore denominatur ; quapropter aSteri Scum adjeci, ut, errore non impediente, Series numerorum adhuc SerVetur.

- 74, 1. 9, comma fixi post limbo. Ibid. , Cap. XIII., l. 5 inf., legi quemlibet pro quamlibet, necnon et intendi pro intendere. - 75, 1. 25, comma delevi post oculi. - 76, l. 3, inserui determinareJ. l. II, comma fixi post concludere. l. 2 inf., punctum delevi post actione8. - 77, 1. 8 in , comma fiXi loco semicoli post organigatio. - 78, Cap. XVIII., l. 5, legi a pro a a. - 79, Cap. XX., l. 7, comma fixi post essciente. l. I 6, legi phoenomenon prophoenomenon.

- 81, Cap. XXIII., l. 12 coincidit pro coindit. l. I 5, Secundum pro secundum

Recundum.

- 82, t. 1, CAP. inserui. - 83, l. I, legi sues pro suis; post naturale8 comma posui; item legi qui pro

- 84, Cap. XXVΙΙΙ., l. 13, redigantur pro rediguntur. - 86, 1. I, simillima pro similima. Cap. XXXII., l. 2, punctum fixi post vectatre. Cap. XXXIV. . l. 7, legi agat pro astant. - 87, l. 5, inserui Se post quiSque. Ad sin. punctum post vimu8. - 89, titulo generali praeposui, DE ANIMA FRAGΜΕΝΤΙΙΜ.

140쪽

ΝΟΤ E CRIΤΙCAE EDITORIS.Pag. 94, 1. 12, legi simulacri8 pro Rimulachris. In hac pagina asteriscos cum notula adjeci pro significando hiatu sane mmime deflendo unius folii integri codicis manuscripti.

- 10 I, l. 7, legi avium pro a Ium. l. 18, phoenomenis pro phaenomeniS. l. 3I, post relinquimu8 comma fixi. - 103, l. 5 inf., legi qui pro quo . - 105, l. 27, uveag pro uva8 ; item Sint pro Sit. - 106, l. 6, tradidisset, ut, pro tradidisset, ei; item Emonis pro insonis. - 107, l. 3, quarum pro quorum. I. 26, relicta pro rellicta, uniformitatis gratia, nam idem Verbum secundum modum priorem scriptum reperitur in I. 24. - 110, l. 1 inf., trahamus pro trahatur. - 112, t. 7, asyla pro a M. l. 5 in , tran8mitterentur pro transmittererentur. - 113, l. 10, legi speculati erant pro veculati sunt. l. 19, araequuti erant pro asyequuti Runt. l. 20, signa citationis adjeci; locus ex Ovidio, Met. lib. iv. l. 760, desumptuS PSt. - 114, 1. 3, 4, Poeta heic laudatus Horatius est, Sed locum non verbutim Sequutus est noster ; vide De Arte Poetica, l. 325. l. 7 ins, illarumque pro

illorumque.

rentheseos substitui.

- 116, l. 7, legi aula pro a M. - 117, l. 10 in , signa citationis inserui, quoniam verba immemor ambasium, vates ob&cura εuarum ' ex Ovidio desumpta sunt. Mel. lib. vii., l. 760 . l. 7, legi vaticino pro vaticano. - 12 I, l. 9, queunt pro nequeunt. l. 17, WOLLFIUM pro WOLFIUM ; ut supra, p. 115., l. 4. - 122, t. 3, allantoide pro alantoide. l. 5, etc. pro etc. : . Ad finem asteriscos

iterum inserui, et notulam terminationem praematuram codicis, foliis sequentibus scilicet, sicut apparet, eXSciSSiS, maerentem.