장음표시 사용
41쪽
eifluviis aquosis, salinis, imo putridis ab Vis non solum, sed & cadaveribus aliisque sordibus praegnat te, degunt, quamvis reliqui in diaeta errores & delicta sorte evitentur: Attamen his quoque in tantum , si non in totum remederi licet: Corrigi potest aer vel solo sumo istaci, qui eliciendae simul humiditati stiperfluae & salivae vitiosae corrigendae
apprime consert; modo temperamenti, consUe- tuuinis aliarumque circumstantiarum ratio habe tur, & excessus omnis evitetur: Vel ejus loco et 'iam suismigia e ligno & baccis juniperi, thure, mastiche, succino & similibus substituantur. Ita Vae & cerevisiae malae notae, impurae, uti stupra jam monuimUS, Coquendo, fit trando & praecipitando,
imo herbis antlicorbuticis affundendo, commode corriguntur: Sic panis muciduS eXsiccatione, Contusione & cum seminibus anisi, sceniculi, corbandri , carvi, baccis juniperi permissus; carnes nimium salitae & sumo induratae, ante Coctionem in Ua dulci satis maceratae, emollitae & lotae minus nocent: vel si haec non siissiciunt, in prom- ptu quoque sint praeter universalia evacuentia, medicamenta antiscorbutica, modo calidiora &Volatilia, modo magiS temperata, cujusvis aegri temperamento & texturae apta, quibus aliasi loca
maritima prae caeteris ex providentia Divina gaudent.
42쪽
dent. De Groniandia notissimum est, inquill nos & advenas ibidem Scorbulo tam violento in festari, ut vix ullus ab eodem immunis Viveret,
nisi remedia quoque inquilina & optima, Cochleariam, Becabungam, Acetosam, Trifolium fibrinum aquaticum, Nasturtium, Fumariam, Hypericum, Helenium, Chelidonium minus, Pimpinellam, Centaurium, Absynthium, Chamaedrin, Chamepy tin, Raphanum rusticanum & similia ha
berent, & usu eorum quotidiano se ab eodem praeservare & munire possent. Si C pleraeque hembae, quae solo nostro emergunt, inquit Magnus
noster bartholinus, Patriae nosse immortale Decus Lumenque, Actor. Ha iens IIL Our XXXVII 1 aliquid alexipharmacae, contra inquilinam scorbuti labem, secum vehunt; e quibus etiam Uam antiscorbuticam egregiam Celeberrimus Olam VP o mitin composuit, quae adhuc in ossicinis ibidem prostat, multorum Votis expetita & usui maxime probata: Ad cujus igitur imitationem ex iisdem blantis etiam Essentiar, Extracta, Decocta &Infu- a, loco Theae orientalis, pulveres aliaque facili negotio parari, Cum aliis componi, & non solum cujus Vis aegri temperamento, sed palato etiam adaptari postunt: Sciendum praeterea, quod, uti alias, ita quoque in mari Versantibus, non eadem omni
43쪽
bus medicina ejusdemque dosi S ConVeniat; quoniam in his humores communiter magiS Crassi, Vi-icidi &austeri, & corpora ipsa firmiora magisque constipata, dissicilius omnino a medicini S moventur & alterantur, nisi dosis, sive alterantium, si ve purgantium, ad tertiam us Ue partem augeatur , uti nostrates Medici toto die experiuntur, &quoque Illustris Admiratis Danicus NICOLAVS J VEL, cum posci gloriosa praelia navalia in Mari Balthico Hasniam reverteretur, eosdem serio
Atque his observatis, etiam reliqua mala, asthmasco uticum, colica, iliaca, nephritis, arthrbiis, tumoreS, Ulcera, stomacace aliaque ex hoc fonte promanantia, si non penitus & in omnibus Classiariis praecaVeri, maxime tamen mitigari, &facilius longe curari poterunt. Soli certe succi plantarum modo laudatarUm, recenter eXpressi,& cum potu ordinario, Vel jusculis permisti, nec non planta: ipis ibidem frequentes & recentes, imprimis Trifolium illud aquaticum, Becabun ga, Acetosa, Sedum minus f Herba vermicularis , Cochlearia & Nasturtium aquaticum, loco Theae infusa, aeque ac DeCota lignorum Pere-F grino
44쪽
grinorum usitata, aliaS non immerito in his affectibus tantopere laudata, larga sua humiditate, non ilum omnia vasa, etiam tenuissima, perVM
dunt, visciditates & Sia illa peregrina diluunt, abstergunt & per vias secretorias expediunt, sed
etiam partibus suis balsamicis tonum Viscerum omnium Corroborant, eorundemque digestiones& secretiones egregie promovent, praecipue si, pro necessitate & conditione aegrotorum, etiam
alia adjuvantia, abirbentia, Cinabarina, dia, Sata item Volatilia . S C. C. Viperarum, Begoard. Bussi Eκci anis Gummi ammon. Cochlear. Asthmat. Mich. Aperit. Ρenoti & similia adduntur & inter-Ponuntur. Extra moenia nostra Ha 'niensia, &ubique sere in triviis, nasturtium illud sylvestre, sive thiaspi modo laudatum in tanta copia prOVenit, Se vol. balsamico & antiscorbutico egregio praeditum, ut nostrates Medici jam tum priori seculo A. M. DC. LXXII. e sola hac planta . Umquendam essentificatum, ope Dia. Beckeri Pharmacopei quondam peritissimi & curiosi, Compararint, magni usus, de cujus virtutibus supra laudati Thom Barthoc encomtum instar omnium est, quod in MusHa levibus, reperitur, quando inquit: Maeum Agua
maxime utile armacu corbuticis praescripsi per-- , suo com 'voluptate usi, commodum non leve experti Aunt.
45쪽
leariam & Acetosam, quae duae plantae imprimis in monte, ursorum dicto, ibidem conjunctim & tam Copiose crescunt, ut gressus Viatorum impediant, cum Rhangiserorum aliarumque aVium Carne centi & avenacea, vel hordeacea ptisana coquunt, ejusque brodii, his herbis antiscorbuticis conditi esu ita alvum laxari dicitur, evacuatis 'humoribus Corruptis, ac si medicinam Catharticam hausissent, cum subitanea remissione omnium symptomatum
Tu Es. XL Ouodsi tamen symptomata quaedam graciora
propriam simul curam urgeant, ex iisdem plantis inquilinis parata remedia, si alia deficiunt , Ope sufficiunt: Sic ad gingivarum putredinem, plerisque Communem, inhibendam egregie prodest frequens collutio & abstersio oris & faucium cum decocto absynthii, scordii, cochleariae, vel quod melius, sedi minoris cum ipsa Va marina parato, & melle rO
46쪽
sarum arbitraria quantitate edulcorato: Idem decoctum sedi istius cum cereVisa paratum, praeter usum internum, etiam eXtrinsecus applicatum, scabiem & ulcera sordida tibiarum egregie abstergit& conitidat: Immo ContracturiS artulim medetur,s menti loco usurpatum.
THES. XII. Cic Haemorhoidum tumores serventes, mali scor butici proles, praeter curam istam internam, ope quoque eXternam, eamque subitaneam sibi postulant: Quo fine, p missis quidem universalibus, in tempore, antequam inflammatio & exulceratio eo-Tum accedit, etiam extrinseca lenientia & discutientia Unguent. de Linar. de Lithargyrio, Camphor. alb. Populeum; oleum Scorpion. Lini, L lior. albor. Mucii an Gummi tragacanth. Cydon. Viteli oVor. Butyr. non salitum & similia adhibere conVenit; praesente Vero jam inflammatione, praemissa, si opus, Venae sectione, a pinguibus ab-1tinendum, adhibitis eorum loco fimentationibus, magis discutientibus, ex decocto Scordii , Ri face, Flor Sambuc. Verbasc. Chamsem. Sem. Lini parato, & cum Spiritu Vini Camphorato aucto; vel si tumores plane ad exulcerationem tendunt, quod tamen omni modo, quantum postibile, inhiben
47쪽
hibendum, etiam linimenta abstergentia C. g. dia-pompholog. oleum momordiCae genuinum, Sacch.& Magist d zius d. Lap. calamin. & similia in subsidium trahenda. Tu s. XIII. Sed hic quoque in tempore cogitandum, ut sir,
goris inclementia omni modo arceatur: Corpus , in primis quoad extrema, probe muniendum, quo fine Mindererus in Medicina sua militari pelles leporinas ab experientia Valde commendat :Ιnterne Vero ipsa antiscor butica, antea Commendata, maxime Allium, Nasturtium, Thiaspi, Cochlearia, Raphanus rusticanuS, Vinum, Vel ous ejus, usus ni cottanae & similia praeserVant, calorem internum augendo, ut frigoris Vis eo minus laedere possit: Ideo etiam, iaViente bruma, uti alias, ita hic in primis minus tutum est, sub dio latesCere &dormire, licet lassitudo & somnus quam maxime Urgeant; quoniam obrepente semno, ob remi rentem elaterem succorum, calor simul remittit. Jam tum Vero ab eodem laesi caVeant, ne membra frigore tacta igni admoveant, quin potius actu frigida, aquam frigidam, nivem, glaciem rasam & smmilia, cum frictione diligenti, applicent, adhibitis simul interne resolventibus bauamicis, quibus V 3 motus
48쪽
motus & transpiratio humorum debita restituitur& conservatur: Quo fine etiam Rae beZoard. camphor. Mistur. f vel Es Theriac. Myrrh. Succin. bals in iis C. C. begoard. Balsam Vitae aliaque medelam praestant: Ubi Vero membra jam tum exulcerata, tum putredini resistentia, abstergentia & exsiccantia, e. g. Decocta Ruthae, Scordii, Absynthii, Sem. urticae, avenae; Spiritus Vini Camphor. Oleum Lauri, Cerae, UngV. de Ra
trahenda, THES. XIV. c oculorum ex frigore, vel splendore Varum,
imminens periculum averti debet & potest, si illi panno quodam tincto retisormi, vel paropiis vitreis ab istis injuriis muniuntur, quod militibus in expeditione Cyri maxime prosuisse, Xenopbou Lib. IV. Hist. meminit: Et incolas rupium Regni Tibet hoc ipse remedio adversus caecitatem se dosendere Mereniar in Histori Nat. C. LXIX. refert. Sed tamen ante omnia etiam alimenta illa, a quibus oculos maxime laedi, supra observavimus Vitare convenit: laesione jam tum facta, cura ad
injurias istas marinas in specie dirigenda, & qu, dum in frequenti illa uncanthide, aegilope & an-
49쪽
Mgilope eo laborandum, ut, praemissis & interpositis universalibus antea laudatis, seri istius vitiosi, viscidi & falsi affluxus ab oculis arceatur, stagnanSibidem discutiatur, & tenerrimis alias glandulosis membranosisque partibuS naturalis temperies &robur restituatur: Cui usui Collyria magis exsit cantia e Lap. Calaminari, Tutia, Sarcocolla, Aloe, Myrrha, Sanguine Draconis, Thure, Mastiche, Camphora &c. praeparata egregie fatisfaciunt; & si alia adhuc symptomata concurrunt, plura quoque
remedia a prudenti Medico facile addi possunt. THES. XV. Quod vero hesiones a vermibus attinet; Insecta, pulicibus similia, declinari possimi, pedes tibialibus calceisque probe muniendo, Vel et-jam Decocto Absynthii, Scordii, allii, Spiritu Vinicamphorato abluendo; aut si nihilominus irrepserint, eadem statim eruenda, & loca lana oleotherebinthinae, lauri, spicae, picis, Vel pinguedine piscium illinenda: Sic Dracunculi, quos in Gubnea Ichon appellant, Caute educendi sint, ne retrocedant , Vel rumpantur, quem extrahendi modum & instrumenta cum omnibus circumstantiis,& requisitis videre licet apud Vel chium l. c. oe O. D per Africe. m. ysia. Ad arcendos pediculos suis-
50쪽
cere itidem potest Allium, ob cujus usum largiorem Judaei, ut ut alias sordidis Vestimentis incedant, nec eadem frequenter mutent, tamen ab iisdem rarius, vel nunquam assiciantur. Alias vero ab ejusmodi insectis etiam defendunt indusia in ipsa aqua marina lota & exsicCata, nec non Camphora de collo suspensa, Crocus sacculo inclusus &sub axillis gestatus; vel, qui omnibus aliis praestat Mercurius Vivus, in Unguenti sormam redactus,& vestium plicis illitus. THEs. XVI. De caetero non raro contingit, quod Navigantibus famem sitimque diutius perferre necessitas & inopia imperet, quarum tamen aliqualis medela invenienda; atque tunc omnino, in desectu aliorum, latrantem stomachum aliquamdiu sedare potest crusta panis cum sale & allio trita, particula Theriacae per intervalla cum Spir. Vini sumpta, vel haustus solius spiritus Vini, aut vini generosi, si haberi potest, nec non Nicotiana non per sumum solum, sed masticationem usurpata, utpote quibus non solum menstrui stimi lantis ac rimonia corrigitur, sed & vigor succorum & robur ventriculi conservatur. Asiaticis in hunc finem Opium familiare esse expertus sum :Ιta