Dissertatio inauguralis medica, de natura morborum medicatrice ...

11쪽

Mn eooperante Medicus cuncta incassum molitur θ' mea comina ut ut Heroicam virtutem obtinentia , frustraneae sollicitudine, tum meditatur, quom porrigitu ira contrarium eodem certitudinis fundamento flabiliri posse non d spero mus, eandem quoque Isturom morborum existere est

Abicem quod ultimum D. D. Pr es fusius demonstravit. in disp. de Morborum Salubritato & I Jδ. repetit: supra

aediximus bono fine Naturam morbos parere , acerrimam contra vitiosos humores luctam instituere, ut eosdem expugnare ac removere sic posito ex eadem cognitione Suden-hamius Sect. I. cap. I. exorditur: Morbus, quantumlibet ejus causae humano corpori adversentur, nihil a iud est quam

natura conamen , materias morbis in exterminationem iuregri salutem omni ope molientis: Et quae non elogia de hac natura medicatrice profert. Case. Redies. Cum p. VII uo.

quast. =a. n. Io. II. quamvis hin admirandin praedictarum rerum a corpore expulsiones toties observata sint, merito tamen tantum natura artificium mirari decet , quo ipsa in

illorum expulsione utitur: jure enim dicebat Hipp. in Lib. de Lege di de decenti ornatur naturam quandoque mirabilia sperari: Siquidem arcomo operandi modo incredibilias ius exsequitur , dum in nostram utilitatem quod optimum es intendis, evigilat, ac nil non arrificiose molitur ex his, quin fieri possunt semper meliora quaero , ut Lib. de coelo erδ.pb sic. text. V scribis Aristoteles s c. quo cum aliquatenus consentit mohsyetterus qui derad. δ. cyr. p. aaI. scri-hil : Multa sibi natura reservavit, qu suos ministellos a fhuc celavit: hinc juXta Galenum Medici nominantur Natur re ministri: cons IV elii obf. in A. N C. Deci a. an. K. obfai . quam inseruit silis exercitationibui HGog. Med. B a Dec.

12쪽

et Mere.'. Seorsim Vero Metius in Miscet n. Lib. r. I. a.' IVMelius in Exercitat. Medico - mi logicis De- cad. V exercit. Io. Naturam Morborum mediciam depraedicant: huc spectat posterioris authoris disp. de nia riae humana vi medica: quare idem author in loc. ante cicp.

13. dicit: Medicus ubique Magistram bono sequitur, fert suppetias' juvat pro humani ingenii viribus: manet enim misister natura medicus erism jacentis, non patronus, nec herus, secus ac Helmontis visum est lib. ignor. hesp. morb. x.so. quare Naturam, praecipue si legitime functiones suas perficit) in opere suo turbandam haud esse A. N. C. Dec. I. Gn.= obfMi Praecipiunt: & si de Natura SDυσt in Progr. de Naturasianitatis destructrice disserit, hoc praedicato erroneas HUS OperationeS principue respicit: quare merito cum Scheluammero Natura Vindicias amplectimUr.

Praeter haec testimonia multa alia consentientia sus fragia in medium proferre possemus; hinc infrunitae temeritoris symbolum esset, si singulorum effata pro fabulis

aut prinjudiciis declarare VelimVS, qui tamen attento animo effectus & opera, qUse naturae adsicriblantUr, annotarunt, insuperque perhibuerunt, quod eadem haud fortuiso, neque a ViribuS materia, multo minUS a causa mombi & lasso corpore, sed potius ab emiuentiori causa, qUae natura appellari meretur & suevit, dependeant; hinc Galenus & ex eodem Sindridus GeneUnthr. Lib. I. tr.I. c. q. s. 7 s. dicunt, quod opus naturae, sit opus intelligentiae quam ob rem Bobnius in tr. de o c. Med. dupl.p. a F. I xuram medicamentis vov xurbiandam esse suadet, quando dicit:

13쪽

cit: maneat regula illi, quisalutem regro fontis cupit, ut sine

medicamentis inque emn comnode ac cum iis, qua evidentius movent atque alterant curet; rum ut sumptabus porcositum ne n uriae conarus interpellet eomque debiliter: hinc natura opera prudenter obserUanteS, PraeserUantur a prin-judieiis & figmentis & prudenter discernere discunt, quida corpore, quidVe a natura proveniat: quare insonticis 6c admirandis operationibus, natura optimus medicus,natUra benigna, provida &c. declaratur, quando alia causae ad celebrium talium effectuum explicationem neque quadron

neque sufficiunt: id quod plenius demonstravit m. D. Proeses in Progr. de Natura , quatenus colo ae idolo in Medicina: ubi satis diserte explicatum & confirmatum prostat, quomodo acres & morosi naturae chersarii saepe in ipsa natura castra confugiunt, ejusqUe protectorium quaerunt: quae singulae circumstantiae medicatricem naturae Virtutem comprobare adjuvant: cons Bollonius Eliae p. T. ubi naturam sape morborum medicum commendat siquidem multi spontaneis naturae operationibUS multUm tribuunt , insuperque sollicite dehortantur , ne eaedem impediuntur; quo tendit effatum dic. Lusitani in Med. Prisc. Histor. LV. I. histor. O. p. III. praestat aliquandos liam relinquere naturam , quam imprudenter eiam fluvUre, ne dicam impedire ac perturbare: Si itaque Natura morbis medetur, tunc actio haec est propter finem, videlicet subjugandi causam morbi, tempestive avertendi mortiferam corruptionem & restruendi sanitatem: amo vero proprer finem est rationalis modificatio, aut moratis motuum directio, hinc natura propter finem agit, quod Aristoteles Lib. a. pbs confessus est, serons Smibaldus L c. Lib.J. tr. I. c. I.

14쪽

p.1Ι19 insuperque Lib. I. de coelo elocutuS, quod natura rationaliter operetur, Unde morborum curationeS, Prout frequenter spontanea inclarescunt, haud ex accidenti contingunt , nam quod per accidens sit, a natura haud est dixit Zoochias in furest. medio. legat. lib. I. iii. a. qu. I. uocio. qui itaque ejusmodi solemria documenta natura solertor annotant , non opus habent stippositis & fictionibus sed potius Noturre studium praeferυat a fictionibus, cons. AH. BerotDe ad. a. Vos a. p. 'V. Neque proinde talia celebria naturae opera occulta esse possunt, sed multi liberali nutu consentiunt, Naturam esse morborum medicatricem, quid quod hane Hippocratis observationem eXtollunt eXplicantque, in eo tantum ambigunt disseruntque, quid per Natu- Tam intelligere debeant, unde diversi ejus significorus eminent, ubi judicio in indaganda Veritate OPUS es , an pradicata, opera & encomis congruant cum subjecto, an haec vel alia causa possit agere propter finem, an possit causae morbificae oppositas, convenientes tamen, mUtationeS & Ο-perationes inVenire dc applicare, an laesum corpus f nare valeat: in qua meditatione crinomenoI haeret, Unde

postea vera aut radsertio dijudicanda sit. f. IV.

Antequam vero evidentibus documentis demonstremus & confirmemus, quod Natura sit morborum medicatri X, necesse priuS ducimus, Ut verum Naturae sensim indicemus i probemuS quoenam Natura sit, in corpore humano vitalia aliaque corporis emolumento quadrantia offficia administrans: haud vero volupe est, diverssis alios natura significatus refellere, siquidem quilibet sententiae& cognitionis sitae certus sit, neque in rem alienom aUt liteS

15쪽

lites inanes speciali modo nos immiscere Volumus: nostraitant Lampracipue agere laborabimus,ni astramque sententiam de Natura demonstrabimus quam amplectatur,cui placuerit, cui vero minus, illi haud nostra obtrudimus I suffecerit plu- imorum assensu in hac meditatione gaudere; in hac disqui-1itione mox reminiscimur Pob. R i sententiae de Natura, qua in tr. Gloria Dei, cur Sapientia Dei in operibus creationis, tam in Lib. I. c. p. quam in multis locis per Naturam causam intelligentem certa corpora moventem, agnoscit &defendit, cons etiam Aes. Em G An. Issa. Mess. Febr.p.77. ubi haec Rayi sententia allegatur et id Stumius in disp. de Natura agentis idolo cap. a. f. st. Ita etiam AH Ggorias ἱ-nimam sonis em omnis motus esse adsieveravit: In Concilio Loteranensi tertio, sessione octavo sub Leone det imo, & in Viennensi sub Clamente si uinto: anima pro natura decIarata fuit: Commentatores Conimbricenses in Lib. a. Adis risor. Up. I. qu. . p. a .a p. dicunt animiam inres cita messe naturam cons. Dn. D. Praesidis tr. de Anima Hominis, Brutorum. Plantarum, nec non Programmato de falso Synsu Medico Naturre corporei Hippocratico & de Hero Sense Medico Notum incorporei Hippocratico: Spectant huc quadantenus Verba s vorata in diff. de natura solerte sanitatis confervatrice tis. μ. Natura corpo ris humani

quicquid ogit, illud ope portium fluidiarum solidarum earumque motu perficit; sed quoniam partes illis saltim instrumenti vices gerunt, non commode mechanismus solus natura dicitur: desideratur enim hic semper aliquod principium, quo stupendae illius machina ex multis organis compositae, morus operationes intendat, continuet ae ad F-

ν suum dirigox, quote si recesserimus ob coimo, commi-

16쪽

nisci arduum videtur: commendamus etiam hoc loco scripta controversa de Natura Scheiahammeri, de Natura vindicata vindicata vindictione , nec non Sturmis de

Notura sibi incassum vindicata: Quodsi1 etiam antiquissimorum Philosophorum Medicorum prindicata Naturae conciliaverimus, tunc facile judicare licet, quod eadem Natura juxta illorum sensum dignius subjectum, quam quidem corpus hujusque qualitates sunt, constituat; propterea tamen Veneranda illa antiquitas non ignorantia &stupiditatis arguenda est, quia in titulo de natura non secundum subtilem & curiosam philosophiam senserat: quale judicium nimis fostuosum, portentosum, imo manifestum praejudicium esset: nam in multis casibus satis ape tum est, quomodo summi naturae chersarii nihilominus similibus encomtis naturam concelebrent, ac quidem Veteres sueUerant, dum naturam benignam, providam, sapientem, ludentem&c.&c. nominant; unde facile inclarescit, quam instabile, contradictorium, incertum & si ibinde fallax saepe de natura judicium feratur : neque quidem ea- propter Hippocratis effatum in Lib. de Loc. in hom. . I. text. I. quod natura corporis principium sermonis in arte medica sit, testatur quod natura corporea, aut affectio essentialis corporis sit, sed potius dicterium illud tantum inseri, quod in arte medica principale studium versetur

circa cognitionem nutura humanet, i. e. natUrae commercium suum cum corpore, quod inhabitat, tenentis; hinc multi medici quando anthropologiam medicam a primordiis tractare suscipiunt, illam aliquando titulo de noturo humana exornare & designare solent. f. V.

17쪽

f. V. Natura itaque vi suae notationis nominalis etiam rea vi significatum complectitur δι nihil aliud denotat, quam causam L principium nativitaris, aut generationiS: quicquid itaque naturali generatione formatur & producitur, id in ordine naturali ab hoc principio originem suam ca- Pit, quod natura Vocatur : quae dum corpus e primis si1- is rudimentis producit, formose fabricat cic affabre figurat & struit, adeoque digniorem & nobiliorem talem actum perpetrat, sane reliquum inferiorem amim sugmentiarionis , confirmationis, conservationis & reparationis administrare potest; adeo, ut quoad singulas has operationes hoc principium motuS Natura appellari mereatur; hinc a plurimis medicis etiam principium vitale nuncupatur, a quo originaliter in processu naturali vita animesis, sive naturalis provenit: & hic etiam est ordo a Deo sancitus & constitutus, dum videlicet principium vitale Crestor, corpori e pulvere de terra facto inspiravit, quod nominavit animam 3c sic factus est homo in animam viventem. Gens. a. v. g. ab hac anima itaqUe corpus vita naturali instructum fuit; cons. I Cor. XV. .F. huc pertinet locUS parallelus notatu dignus M. E r. III. 1. Tu dedisti Adamo corpus mortuum, jUXta aliOS inanimum, i. e. nondum anima praeditum) nam ipsum quoque sigmentum manuum tuarum est, eique spiritum virorum isse asses di factus est et i-Σus coram te: Ita cum Sacra Scriptura eXacte congruit,

quod ordine primum formatum fuerit corpus, quoad omnia requisita perfectum, adeoque omnibus instrumentalibus qualitatibus praeditum, quod tamen fuit motu adhuc & vito destitutum ; vita Vero non corpori, sed anima

C primum

18쪽

primum attrisula & ab hac Mima dein corpus vita naturali instru m fuit : illa anima non fuit materialis, aut corporea, sed talis, cui etiam Vita spirituriis tribui potuirrcausae vero corpopere taliS actus & processu piri uotis aut incorporeus adscribi haud potest, nam illa anima , de qua

praedicatur vita corporiS sIVe animalis aut Isturalis, e

iam eadem & non alia est, cUi tribuitur vita omissis aespiritualis quae est anima hominis rationalis: quare illi qui principium Vitale corporeum, aut de corporum afectio me proxime particiPans, aUt inde proVeniens adstruun aperte contra ordinem Dei judicant & sui intellectus opinio nes huic sancto ordini prinferunt, qUem propterea violant,

nec in veritate ambulant: quare Vivorinjses commentatores & cum illis Tosianus in locum Genes. I. v. 7. Oommentar

19쪽

Seelen tim Et in multis variis locis: quibus testimoniis probamVS etiam , quod haec adsertio inter probatissimos & acutissirrii judicii a heologos assensum suum in

veniat.

Per hanc naturam itaque, quae humana esst, non aliam caUsam moUentem , quam eandem hominis animam immaterialean rationalem intelligimus , siquidem in ordine naturali nulla alia causa corpus hUmanUm generare. augmentare, confirmare, confervore &snare potest, quam talis .causa, quae rutione praedita est, id quod in multis locis D. D. Praeses ad stiperfluum demonstravit, cons. ejus Ph=siologia cap. A de Natura, item troch de Anima hominis aec. porte principue oltera, nec non in Schediasmatibus de Hnergia Naturae, de admirandis Onimae prio. humani effectibus, de occultis animae humanae effectibus, ut & in risu. de Sensu et itali, de Sensuum inremorum usu in oeconomia vitalis Haud quidem animus nobis est, hoc loco multis pationibus hanc assertionem obfirmare; id solum demonstrabimus, quod nulla clia causa in hoc ordine naturali C a morbis

20쪽

morbis mederi queat , quam quae rationialis est, ubi non frivole supponimus, aut tantum declamamuS, Deum

ita soluisse & constituisse, sed indicabimus hunc esse, secundum Dei nutum & pro 'identiam optariem, Ut tales Operationes, hac rationaliS, dc nou alia irrationalis aut manerialis causa, perficiat: etenim quaci que causa corpUS a

primis rudimentis & pominibus generat, illa idem corpus

conservat & cipissime curat, atqui sua quam rationialis causa corpus non fenerat &c. E. Quod enim illas oblo cutiones concernit, si anima rationaliS esset uctura, non deberet erronee operari l quasi vero anima humana adeo perfecta & innocens esset, Ut nunquiam erret' qUae contra in moralibus & dignioribus aestibus saepi me aberrat;

cur in vitalibus & indignior us operationibus perperam ab erroribus libera desideratur; item, Onima de rebus, partibus & negotiis, quae tanquam natura. administrare debet, non cogitat, aut sensim res a Uum format, ergo natura esse non potest; quasi Vero anima omnia senstis ἴ- urativo sibi concipere debeat, qUar operatur ' dum in moralibus lepida & erronea esset conclusio, quemcunque ac iam anima imaginstivo aut cogitativo sensu non concipit, illum eadem non perficit, atqui judicium degrato & adverso, rationem formalem Velle malum Vel bonum , formationem ideariam, Praecipitatam propensionem in malum; consuetudinem in VitiiS formalitiarem concupiscentiae carnis contra spiritum, subitaneam pravarum cogitationum & cupiditatum originem &c. sibi non praefigurat aut refleXiVo actu concipit, ergo singulorum horum & multorum aliorum actuum causa haud esse deberet anima: con clusio est erronea, ergo etiam prω-