장음표시 사용
41쪽
eaetra applicata, opsema Producere, quae tantum remorem,
simi auxilium, quo stippuratio intrinsecus melius perfici queat, siquidem emollientia immediore progressu sito destitutum,haud attingunt, adeoque eidem alterationem illam aut mutationem conciliare haud possunt, neque eti partes, inquibus ille sanguis subsistit, ita disiponunt, ut tale quid per se efficere queant: Ulcerum restitutio & con litatio, ad Chirurgiam spectat; hanc vero neque unguentum, neque emplastrum me balsamicum, sive asstringens perficit: nam partem quandam instructura & co haesione sua lisam iterum conjungere, non cadit in vim aut medicamenti, aut ipsiUS LUAE partis, qUBe nUnc in praedicamento passionis stat et quamvis enim lympha materia ibia sit, qua mediante concretio & reparatio administratur, tamen haec se ipsum hau ta agglutinat, ut congrua inde consolidatio Proveniat, quoniam inque facile cum illa se verse dc coufusae generationeS perfici, aUt corruptiones in vitari possunt: inde etiam est, cur in hominibus torpidi, lauguidi, abjecti & enervati, aut propter senilem aetatem minus alacris animi, tales reparationes & con lidationes
regrius, tardius & di cuius contingant; quo valet effatum Bartholini in AEI. Hassen. V LI. olf r. p. a. Natura quippe is junioribus vegeta, amoliri esse conatur, quicquid corpori vesinutile, ves noxium: nam provocatio ad impuriorem lympham & strictiorem fibrarum habitum, non eXhauri rocessum concretionis, quoniam hi respectus tantum instrumentales, minime tamen formales simi: quare instrumentalia ab alia causa, quae superior est, dirigi debent: &quem attentum atque a praejudiciis liberum observatorem F latet,
42쪽
latet, quid animis hematia, perversi mores, aut animus trav-quillus in ejusmodi aflectibus conferant :
Idem judicium valet de Vulnertibus horumque cura, quorum mundi latio per remedia quidem facilitatur, ast non obsolvitur, multo minus illorum confindatio perficitur; unde multo vulnera sponte digeruntur reparantur; qualis actus vero haud a parte vulnerata, adeoque in morerioli sua dispositione laesa & ad usus consuetos inepta reddita, administrari potesst; quam ob rem in tali necessitate reqUiritur, ut hanc restituti nem efficiat causi ovis gnura & convenientis reparationiS capax ; quae qualitateS non cadunt in remedia partem affectam o nam fibras discissos & a se invicem discedentes, aut distanteS itinuum conjungere & conglutinore, nulla perficit materi quae in Vulneribus semper liquida, adeoque sua efficacia ast co cretionem inducendam , inepta' est . Tumor i humoribUS OPPletoS, neque remedia, neque pars affecta dissolvunt; illa quidem materiam contentam, qUae anteant ior fuit, quadan enus colliquare adjuvant; qUO Vero illae materiae resorbeiantur & tumor ille depleatur, Peculiarem frumen motus requiritur; quando Videlicet receptacula tumoris membranosa succestive constringuntur, Ut materia collecta aliorsum prematur & quando porro affluens& oduens sanguis illas materias successive excipit & incommunem progressum totius massae convertit: ita fuccessive tumores tales,, aliquando plane sponte eVanescunt: tale directorium vero motuum neque remediis, neque a
Iiis materii qualitatibus adscribi potest, unde persoNomxRtionem potius cauta rorionali competit : Excrescentis
43쪽
non raro per imogiuationem curantur; hinc curaestru111m rumper contiactum, cUrae verrucctrum aliorUmqUe concrementorum per similia experimenta phantasiam excitantia dc concernentia eXercentur: qUalia multa eXempla attentis observatoribus cognita & Probata sunt: cons Aorn-
cons. Dn. D. Proesidis disp. de Phantasias usu, lusu ae abusu
is messicinae omissiS multis aliis testimoniis, quae singulassiperant negativam hujus observationis sententiam fiduo
in exercit. Inat. chirurg. Ac M. I. exerc. q. p. IV. Et qUodnam principium ossa dis acta concrescit & confirmar, nisi ipsa baro anima, cum laesa pars inepta sit, seipsam restituere & potius in illa varia damna obtingant, qUse natUra, minis ante etiam arte, aVertit & Insonem sanat, collum videlicet formando & frusta separara conglutinando, quae Concretio, quo magiS regulariter flaccedat, artis subssidio indiget; cum anima haud absolutam potestatem habeat insitum corpus, sed ipsi in ratibus operationibus seque aliquomodo subveniendum sit, ac in multis aliis, praecipue etiam moralibus negotiis & functionibus: hinc impudentia& imprudentia esset, si de anima urgere & postulare velimus, quo ossa fracta ita conssilidet, sine ullo subsissio, ut pars affecta futuris usibus exacte respondeat & satisfaciat; quoniam utplurimum curva & inseqUalia evaderent mem-F et bra,
44쪽
bra, ni iusto positu & deligatione ars natura subveniret ita etiam nulla exsoliatio, spinarum insciarum nulla remo tio per suppurationem, nulla restitutio post lithotomlam , post bernio omiam M post paracenses nulla reparatio, post vaniam mcisionem, exsectionem Ssi amputationem, nulla obfirmatio legitima partis, post repositionem &c. i c.
Contingeret, ni omnia haec natura rationalis Perficeret, uvadeo arS naturae & natura arti suppetias ferat, aliquando Vero sola nati ara sive artis concursir medelam assierat; de reliquo facile demonstrari posset, quod ejusmodi restitutiones, quae in talibus , axti is praestitis, ne gotiis adhuc necessariae stant, neque corPUS D n, neqUesxtraneum remedium , quod nullum strimum positivum jus m corpus habet, neque etiam motus stariares emcere Minlaeso corpore eXcitare potest, praestare queant; ast quoniam haec demonstratio ex praecedentibus DCile inclarescit, ita ad eadem brevitati studentes proVocamUS: EXinde V ro iterum illucescit, antam potentiam habeat anima r rionalis in chirurgia e imo facile liquet, quam curta & mi sera, imo omni ope, consilio, fiducia, virtute, honore δρ pedestituta esset Girurgis, ni l jus processus eadem anima ad solutarem finem perduceret: Paucis multa diaeimus, quae simia mens capere potest: proe iudiciis enim nonnis sua se-Piunt, quae antiquaS & toties enervatos oblacutiones sem
Quando itaque causo morborum, in corpore ObVis non otiolae, sed e caces & sica sita vi operosae sunt, quae vario modo pGrtes corporis, quaS occuparunt, o Fciuur, nulla fane esset in partibus reactio, ni in iisdem
45쪽
fensio illata in genere percipiatur & deinde seorsim gradus
illius alterationis sentiarur, quoniam in corpus infensiunullo hoc respectu aestimanda & dijudicanda, . cadit laesio, ut eidem medela inVeniatur , applicetur & opsonatur, imo
quoniam ignoti nulla Gipido est; quamobrem alteratio nes, causem morbi eXcipienteS, aut ob hoc causa, aut eX parte propter hanc simi: loquimur vero de illis alterationbbus, quae ad sanati mem spontoneam, quae nctruror adscribitur, spectant & cum hac ua formali respectu cohaerent: si a causa morbi proVeniunt , tunc absolute in corpore Φumano necesse est, Ut partes, quas assiciunt, sintsen biles, quod sint tales , nullus dubitat, eapropter Vero nulla sono ratione affrinari potest, quod snsorio illa ma-xer ne propria sit facultas, sed quod rectius a causa rationali, perceptionis capaci, dependeat ; si itaque causa morbi assicit causam Sentienum, cui inceres, quo corpus suboum &sanum sit, hinc majori jure, solidiori fundamento δ: sobria magis ratione concluditur, quod illi motus, qui hanc offensionem excipiunt & ad causie morbificae sub
gorionem & elimiustionem tendunt, ab eadem causa ratio- noli deducendi sint, quia haec a causa morbi in corpore, quod in hoc mundano systemate sine anima rationali, nUllius eminentis positivi ustis est di sine quo anima in hoc inundo Parum Valet , mole se assicitur ι si causa morbilica nude phusica essicacia corpus illud assiceret, facile hoc simul destruerer & pessundaret, unde per suom & sobriam rationem huic anima interest, quo O icto suo corpori contra imminens damnum & periculum subVeniat, quoniam neque causa morbi, neque corpus a ictum in tali noeeF-
46쪽
tem medicatricem anima hominis non aliis motibus perficit, quam consueris, quibus secundum ordinem Dei a prima crearione corpUS suum instruxit & in ordinoris ac naturali statu illud conservat, aut praeservat: siquidem Pita & Saniras non nisi processus medicus est, quo in dies variae causae naturales, eX Gere, cibo &potu, motu & quiete provenientes & diverso modo & gradu corpori inimicar, ita tractantur, inVertuntur, praeparantur, sequestrantur &deniqUe evacuUntur, ut posthac corpori valde fragili &corruptibili nulla injuria aut lassio accidat, sed illud potius sonum & integrum persistat; sicut hoc thema hancque veritatem IIIustr. Un. D. Stablius in disp. de Therapio sani corporis fusius & solidius pertraStavit & confirmavit:
quemadmodum itaque Natura in ordinaria seconomia vitali motu tonico fibrarum, motu progressivo hum iam, organis excretoriis, functionibus depuratoriis, heter geneas & impuras materias abstersoriis, actualibus, forationibus, congruis & sussicientibus excretionibus, convenienti utilium & necessariarum substantiarum retentione& ad fonguificationem & nutritionem applicatione corpo - ri sito corruptibili tam exacta modificatione & directione siccurrit, ut hoc per mulcos ope annos conserUetur, quod tamen quoad materiales sitas qualitates indies in mortiferam destructionem inclinat, ita eadem natura in boo ossicio, morbos sponte curonte, iisdem moribus, organis &esfectibus utitur, modo pro causarum circumstantia
ita a dc extraordinaris, etiam in morbis eXtraordinaria
haud vero tumultuariae & confusae, illorum applicationes & modificationes observentur, quae idis respectibus quadrant: unde jam quoad fundamenso principaliora in
47쪽
clarescit, quod haec natura non modo gurn in mUrno
rum sit essectrix de qua consideratione actum fuit in D.
D. Harsidis disp. de Morborum solubritato sed & quod
perniciosorum & communi sensit dictorum, morborum medio rix sit; id quod hoc themate jam susscienter demonstraVimus, insuperque nostram mentem de hac consideratione eXposuimus, nemini illam obtrudentes, sed inquum judicium eXpectantes: paucis indicavimus quid sana rationi magis aut minus conveniat: directe aliorum opiniones invadere & refellere minime constituimUS, Unde cum
Hieronymo Tom. L opp. f K eloquimur: nullum torsimus: nullius nomen nostra scriptura designatum est y qui nobis irasci voluerit , prius ipse de se, quod talis sit, confitebitur :addimus verba et elii sub iniritim Lib.. VII Cometogr. p. 3 3. Si xu , benime Lector , es alius quis, veriorem senten-rlam , per quam phoenomena rectius ae facilius explicarita enodori possint mundo exponere volueris , id Tibi non solum integrum erit sed istam ipsemet, crede , suo rempore ambabus amplectar monibus. Quam ob rem praesentem arduam disquisitionem , cum deUota gratiarum actione , diVinae bonitati praestita , . quod hunc laborem almo suo nutu & benedictione' prosequi voluerit, pio Voto obsignamus, quo haec tractatio in Vinea Medica multam frugem ferat, ejusque utilitatem &Veritatem semper in foro Medico salutaris, ut hactenus contigit , ita imposterum.