장음표시 사용
381쪽
here , sdemque amicitiae , quam perlan cte coli a te non dubito , in hac re mihi potissimum praestes σῖ : hocque sic statu s , tuum mihi judicium in utramque partem gratum atque expectatum c b) fore ce . Ego de tuo Psalmo , ac de ceteris , quae in hoc gene re plura praeclaraque edidisti , ac quotidie edis , cum ingenium S copiam ct facilitatem tuam mirari soleo , tum animi virtutem at que constantiam c d : quod plurimis aemulis tuae laudi obtrectantibus, ab instituto labore minime deterreris , studesque quotidie ma- is , ut bonis & literis & moribus per te confulatur. In quo tua scientia & egregia voluntas maximis mihi videtur laudibus ad coelum extollenda . Unum est quod optarimos quid enim me prohibet idem ossicium amici praestare tibi, quod ego abs te requiro unum est, inquam, quod uelim, idque tibi vehementer suadeam, ut a contentionibus omnI-hus te avoces , ct aliqua in scribendo praeteria mittas, quae ut non fuit a vera pietate ab horis gentia sO , contrR tamen inveteratas populi
Edir. Londinen. exhibeas . Oo Edit. Londineo. expectatumque vice Ed a. Londinen. futurum esse . .
cd Quid de hoe Sadoleti ei rea Erasini seripta iudici.
sentiendum sit , diximus superius in notis eum ad Epi Molam xxxv I. pag. II 8. tum ad Epistolas TMv.& Lxxxv I. Pag. II .3c a 4. . di a 48. Illud enim sane posthaberi debet capientissimorum a Tridentina delectorum Patrum auctois vitati , qui Theologica Erasmi opera alia legi absolute uetuerunt , alia donec expurgentur , prohibenda exi simarunt ace Atqui leniter nimis hoe loeo hominem admonera videtur Sadoletus , quod tamen in alia ad eum data Epiis
382쪽
opiniones , & quorundam hominum sive etiam ordinum studia tendunt: quibus se non opponere , majoris arbitror fore gravitatis . Quid enim te cogit hominem in omni doctrina summum , cum longe imparibus quasi altercare , & iurgiis concertare λ Cum praesertim sacrarum scripturarum paratus campus sit, late in o innem partem patens, ubi te ad tuum arbitrium exercere , ct omnes iaeo ingenii tui divitias explicare possis , quas admirentur homines , non de quibus litem t hi intendant. Equidem quicquid scribo, scri-ho animo optimo atque amicissimo , ct quod majorem tu modum cupio, tantam virtutem , 'quanta in te est, ab omni non dicam Iabe, sed suspicione labis etiam apud vulgus alienam esse . Verum haec tu melius. Nos, mi Erasme , quantum possumus , uterque pro
virili parte seramus opem labonti fidei Cliti-
Bianae , quae , ut vides ipse, non solum vitiorum in hoc tempore dominatu S multitudine facinorosorum hominum , quibus omniae Eedundant, sed externis domesticisque hosti-hus , omnibusque , ct bellorum S impietatis machinis oppugnatur , estque ad cadendum
sola xv. Calend. Octobris huius anni , vehementi praestitit . Quamquam enim Erasmus in Heterodoxorum numero non veniat , quod saepius & eontra Lutheran deelamaverit , & Catholicorum partes susceperit , multum nihilominus illum rei Catholicae incommodasse conis sat . Homo etenim acris ingenii , multiplicis eruditio mis, Latinae Graecaeque linguarum peritissimus, sed The Iogiae plane rudis, immodica quidem , ut omnes faten
tur , in veterum scriptis , in Ecclesiae sanctionibus , i a Theologornm sententiis , in publieis ritibus iudieandis , fimo & convellendis exagitandisque libertate usus est .
383쪽
proclivis, nisi eam qui unus omnia potest, fulserit & sustinuerit Deus . Cui quidem Deo ac Domino , si gratiam eam , quam debemus conabimur referre , ct beatam ipsi inveniemus vitam , ct ceteris noster non inutilis erit, neque infructuosus labor . Quamquam tu quidem hortatione non indiges. Nos, ut locum nostrum ne deseramus , debemus magis providere. Sed de his satis . Tu valebis , nosque diliges, tibique persuadebis e sis nobis maximae curae & quietem S dignitatem tuam . Vale etiam atque etiam , mi Erasme . Amer-hachio nostro plurimam salutem , a quo cre-σ hriores literas desidero . Carpentoracti pridie Idus Februarii M. D. XXX. t
Q Histe sadoleti litteris respondet Etasmus . in ea Epistola quae extat sua m Epistolarum lib.Xxv. num. IT. Col. II a. edit. Londinen. in qua perperam legitur alis
scriptu annus M. D. XTIX. Pro M. D. TXT. Eam Rutem
Consulto praetermisimus, quoniam & parum apposite , ut ipsemet Erasmus fatetur , in illa ad hasce Sadoleti Iitteras respondeat, & nihil praeterea contineat dignum quod proferatur. Est enim multis in Monachos querella pravisque in Indulsentiarum promulgatores erimina tionibus reserta . Quos quidem insectandos Erasmus suscepit , propterea quod quum essent Fidei muttitores , nonnulla cum eius, tum aliorum illius seculi Gramiamaticorum hae quidem arte insignium , sed Theologiae Plane rudium seripta , in quibus multa dictitabantur , quae novitatem saperent , 8t a Catholica doctrina abhoris Terent , atro carbone optimo meritoque iure notave Tint , ut diximus in notis ad Epist.26Σ Ι. Pag. 247.
384쪽
EpIςTOLIE FAMILIARES. EPISTOLA CXIII.
Pino Rivens Episcopo S. P. D. ca
co rementorium in Psotihum XCIII. ei inittit, petitque tit iuuis corrigat.
DIU est , quod nihil ad te dedi literarum e
non Oblivione amicitiae nostrae , sed quod cum nihil haherem quod scriberent tua lectione dignum, nullas volui potius, quam inanes esse meas literas. Nunc vero cum se mihi occasio , ct prope dicam necessitas quaedam ob tulerit scribendi ad te , libenter hac oportunitate sum usus . Etenim quibus in rebus egere mihi uideor cum eruditi hominis doctrina , tum amici de , tu mihi statim occurris ad utrunque aptus , cujus judicium S integritas a me maximi aestimetur . His diebus absolveram commentarium in Psalm. x CUI. sane maximo cum labore atque cura , quod mihi te rescribenti semper accidit, ut propter tenuitatem ingenii omnia dissicillima esse videantur .
Eum librum cum cuperem commui Icare tecum , S cum aliquot viris doctis , ut quam maxime emendatus in manus hominum exiret, clissi cultate librariorum fui retardatus, quorum est incredibilis in his locis Inopia . Itaque ad impressores me necessario contuli, P a ne
385쪽
ne nunquam quicquam ederem quod laude dignum es e posset. Nam cum non insistendum
mihi in hoc uno opere sit, sed ad alia, Deo bene juvante , progrediendum ; visum est fore utile mature intelligere, quid qtiisque in hac
lucubratione mea prima ex me requirat, ut
ex his , in quibus jure nunc reprehendar , in aliis posthac cautior S sapientior fiam . Hac spe & fiducia libello exitum permisi , eumque e vestigio misi ad te: ut sive tibi probaretur , singularem animi laetitiam ex hominis doctissimi, atque amicissimi approbatione acciperem: sive minus probaretur, tua castigatione & monitis in posterum fierem melior . Quorumutum vis ita mihi gratum futurum est, ut utrum malim nesciam . Utile est reprehendi , Cum erres: iucundum laudari, presertim a laudato viro . Sed si hi sumus, qui esse debemus , hoc est veri rectique cultores, potior esse debet voluptate utilitas . Quamobrem a te peto, idque majorem in modum , ut cum haec nostra leges , reperiesque aliquid
quod tibi non satis probetur, sensumque acris iudicii tui aliqua in re offendat, ne parcas
monere S reprehendere me, fidemque amicitiae,
quam a te sanetissime servari non dubito , in hac re mihi potissimum praestes . Ut enim diis co , si minus in hoc volumine, quod jam editum est, at in aliis ad quae ego me paro , plurimum mihi & tua eruditio proderit, &autoritas. Tibi equidem hoc confirmo, me in hac scriptura S lucubratione mea , non tam meam spectasse laudem, quam eorum utilitatem , qui legent: si forte in hac tanta vitiorum ubertate, quibus hodie terrarum orbis IabΟ-
386쪽
laborat , aliquid ferre opis possum labenti jam , & graviter affectae religioni Christianae . Quod optatum etsi majus multo est , quam
ut conveniat meis visibus e per quos tamen
vult, omnia quaecunque vult, ct potest, ct potuit semper omnipotens Deus ; qui ct a pecore pascendo, S a sycomoro , reges populo suo R prophetas accersivit. Cujus nos honori, &nomini toto animo inservientes, satis habituri sumus , si cui inter legendum nostra , aut Dei ipsius omnia intuentis timor solito major, aut acrius desiderium recte faciendi incesserit. Sed de his satis . Tu ut me diligas , tibique persuadeas , te a me S coli summopere, &amari, magnopere a te peto . Vale . Carpe tor acti, Calend. Martii. N. D. XXX.
387쪽
signor di Verona accompagnata conae, id vostra ce) , & Puna & altra , mi h stata forte grata . Sua Signoria , strive haver falloedi quei denari tutio quelio , che domanda vano, & son certo h cosi: ma i nostri di la deip renti in iei parto ) gia tanto tempo nou citranno scritio nulla , di clie mi doglio piis chomaravi glio . Io rispondero a sua Signoria , eo me habbia un poco di tempo Sc agio , Se Panio fia me eo, che per la peste che da Carpen tras stramo divisi ; Sc egit pisi lontano , perche pid pericolo δ di lui , che di me . L altro gior no vid di una vostra lettera, M. Binomio , dove par lavate di non sci che pagamentodi mula. Io non s m, se uoi comincia te a de- porre t 'animo che mi portate , o vi dissidate dei mio verso vo I. Vorrei che la mula fusis lami glior dei mon do , ba quale era pero huona,
Est hie Ioan . Matthaeus Gibertus Uero e li. Episcopus , de quo vide notas ad Epist. Lxv. Pag. ΤΟ. ed Giberti ae Bini ad Sadoletum literae , de quid Mic mentio a minime reperi utur.
388쪽
malitia , h non tanto vostra sinistra sorte , quanto mia, che desidererer haver vi dato Scpotervi dare cola d importantia . Pero, sami volete bene , non usa te con noi tali modi; pluito sto pensate tutio quel che havemo esservostro, poco in fortune, assai ne ita buonavolonta, & voglia teci bene, S pensate se mailiavere te liberta , che desiderate come cosa vera mente desiderabile , che non h perdura lasperan Ea , che ancora a qualche tempo non ciliabbiamo a godere la conversatione P uno dei Paltro . Io mandero a Pa Olo questa lette-ta , ii quale fcliveta copiosa mente a voa , o a D. Antonio , che δ tutio uno . Et cosi ponendo fine vi preghero , quando havete tem po , a scriverca alc una volta , ct racco mandat mi a tuiti gli amici, S praecipue at mio Reverendissimo Ravenna co) . Dat Molino
ca Benedicto nimirum Aeeolio Cardinali , de quovida quae diximaa in notis ad Epist.KsvI. I 1.181.
389쪽
Ibam fortunae injuriis iactatum , ct advers.
valetudine Iaborsntem folatur , mittitque Commentariuis in Psalmum XCIII. NOllem te existimare , aut negligentia
fieri mea, aut oblivione nostrae veteria amicitiae , ut raras ad te dem literas et nocienim ea caeusa est. Sed tui saepenumero summa cum benevolentia memoriam recolens , habeo tamen Sc temporIs, Se vaeletudinis tuae rationem . Nam ct duriores adhuc res tuae , quZm tua virtus Se dignitas postulabat, me sepe conantem scribere retardarunt , nomvλbeatem praesertim opis atque auxilii aliquid , quod tibi possem afferre : Si invale
ludo tua ita mihi molesta est, ut non tu laterdum corpore gravius affecto sis, quam ego tua causa perturbato sim animo. Quod cum communis humanitatis est, aliorum incommodis commoveri e tum vero benevolentiae Proprium , aeque ac suis . Sed te quamvis jactatum fortunae injuria, & valitudinis Imbecillitate laborantem , tua tamen gravitas sapientiaque consolatur . Etenim multa tibi iate ipso praesidia sunt adversus taleis casu a comparata, literarum , ingenii, philosophiae, atque in omni genere rerum agendarum , consiliorumque Sc capiendorum Sc dandorum pru
390쪽
dentiae, summaeque autoritatis . Quibus rebus fit, ut tu in adversis major multo appa- Teas , quam in secundis, iis qui existimati nem bona in ab hominibus nec dignitate mereri , nec per virtutem consequi potuerunt. Accidit, quod isti omnium maximo S praestantissimo Regi confido magnae curae esse quietem S tranquillitatem tuam e qui ut liberalis ac benefici erga omnes , sic grati adversus de se bene meritos, summam iamdudum laudem obtinet . Sed ut haec tibi possunt esse solatio , quae a me dicta sunt, ct si qua alia sunt hujusmodi ad firmandum animum apta atque accommodata, sic te experiri non dubito, id quod ego quoque facio, in cunctis casibus humanis , maximum S certissimum perfugium esse Deum . In quo qui rationes & spes suas collocant, hi placatam in omni fortuna, Seiaetam praecipue degunt vitam . Equidem quoa ad me attinet, eum ipse quoque fuerim multis c ut tute seis P fortunae injuriis Incommodisque ataehus , patrioque relicto sola , in
tenas & pene ignota v regiones me contulerim: tamen hoc uno solat Io semper maximesostentatus sum, quod Deo certo reputan mnostra curae esse, caetera ferenda omnia sortiter & patienter duxi . Quam quidem rationem & persuasionem meam c si tamen persuasio, ac non eertissima potius scientia appellanda est ut ne sola cogitatione, sed scriptis etiam ct literis usurparem ; confeci his mensibus commentarium quendam in Psalm. XeIHω sane quam laboriose : quo enim meum tenujullest ingenium, hoc mihi maior in scribendo curae ac diligentia adhibenda est.Sed cum viderer in