장음표시 사용
481쪽
non dubium est , quin ad miserendum sit paratus . Potius , si forte bona fide nos aliqua uindo ad illius opem & misericordiam studeamus eonfugere . Nam de ostentis & prodigiis, quae multa scribis & mira Romae in spetia partim , partim aliis ex Iocis nunciata fuisse , sane ego quam minimum laboro . Quo enim portentorum significatione opus, cum quae e talibullsolent significari damna , mala, incommoda, quotidie sentiamus λ quae satis ipsa portentum sibi sunt: nec ab aliquo disjuncto monstro , sed ex se ipsis non magis portendunt, quam
inserunt calamitatem . Nihil certe novarum cladium jam expectamus , quod non ante fuerimus experti: nisi forte universus impendet interitus. Sed haec Deus viderit, in cujus manu sunt omnia . Nos damus operam quoad possumus, ut domicilium ibi nobis praeparemus, ubi tantum datur vere vivere , ne cum ex his locis fuerit migrandum , velut re nova atque inopinata perturbemur . Ad quod magna nimirum opus est non solum cura , Verum etiam felicitate , Sc apud Deum gratia . Habemus multa ut homines, quae nos interpellent , verum tamen adnitimur . Tu qui in illis fluctibus versaris , qui sunt ventis plurimhus expositi, majorem artem & constantiani adhibeas necesse est . Quod ipsum tamen tuae virtuti praestanti & singulari futurum est pondissicillimum . Quod reliquum est, ego me hinin te amorem, insignemque Observantiam su trima cum pietate conservo . De tua voluntate erga me prorsus sum persuasus . Omnia tibi prospera es fausta evenire opto . Tuis opibus 6c facultatibus cum usus venerit, perinde utar,
482쪽
ut me Is . Denique tibi confirmo , nec habere te quenquam , qui te magis diligat , quam ego diligo, ct me cui plus confidam, quam tibi, reperire profecto neminem . Vale , Carpentoracti, XvΠ. Calend.Novemb. H. D. XXXI.
Iac. Sadoleto Epist. carpentoractis
Suom erga eum benevMentiain testatur ,hnarratque felicem exitum prime Helvetioruis contra Haereticos, in quorum nuisero erat
Minglius, qui in eo praeliλ est interfectus.
CUΜ mihi nihil solea: In hae disjunctione
nostra non soIum jucundius,verum etiam utilius accidere, quam tuae epistolae; vereor ne illud mihi saepius , pene quodam fato, accidat perincommode , ut sive tabellariorum negligentia , sive meis occupationibus , seriusquam ego vellem meae ad te literae perferan tur e mihique propterea fructu iucundissimo atque uberrimo tuarum epistolarum diutius sit carendum . Nammetsi nihil statuam e tanti, ut cum his honestissimis sermonibus , quibus absentiae nostrae desiderium perliteras
483쪽
suavIssime lenire consuevi mira , sit conferendum ; tamen ita negotiis quibusdam odiosis . atque adeo importunis , his diebus proximia distinebar , ut quod in superiore mea epistolaetabellariorum culpa est commissum , ut tibi tardius reddεretur ; nunc plane siε effectum mea , qui ex illis molestiis non valuerim tantum demere temporis , quantum ad rescri-hendum ad disertissimam illam tuam epistolam plenam singularis tui erga me amoris, quam ad me xvII.Calend. N ἡmbris dedilli. fatis essM ἡ Τὰ qua tanti me a te fieri animadverti , ut qualem me esse cupio , talem tu illustribus quibusdam amoris nolis pigmentisque lectissiniis mirisce expresseris . Quod quamvis ab incredibili tua in me benevolentia profectum agnoscam , amplissimum tamen istud , atque insigne tuum de me testimonium quanti a me fieri oporteat, quantumque Ornamenti apud omnes honos mihi sit allaturum , facile intelligo. Itaque cum tibi omnia me debete anteis profiterer, nescio quo pacto magnus nunc c quod minime iam posse evenire putaveram ) innum. res singularibusque tuis erga me officiis, hoc etiam nomine si additus cumulus . Atque utinam aut ea quae tu de me amicissime sentis , praestare possim aliquando ec dabo equidem in eo sedulo omnem operam aut caeteri tibi tantisper assentiantur, dum mihi facultas major ad te pro tua singulari exi mi aque virtute , egregiisque in Christianam rempublicam meritis , ornandum atque augendum detur. Τone enim in magnitudine mei erga te amoris immensa atque mirifica tibi declaranda, plenissime mihi ipsi satisfacere pos. se confiderem . Quod verbis, aut scriptione
484쪽
prosequendum non puto . Non in Iuni quod
eam esse volo animorum nostrorum conjunctionem , ut re & benevolentia , non verbis inanibus confirmetur ; sed etiam , quod in ea summa voluptate , quam ex tuis literis capio,
ita purissimis illis atque amplissimis admirabilis tuae eloquentiae splendoribus mei ingenioli praestringitur acies , ut nisi ab illa tua in omnes , seorsumque in me insigni humanitate recreer , plane deterrear a scribendo . Uerum de his hactenus . De rebus publicis , est quod laetius quiddam tibi possi in hoc tempore significare. Ex eisdem enim qui hac aestate proxima nuntiabant maximum illum Τurcarum motum, nuper accepimus, ea. quae ab illis nunc nobis impendent, multo esse commodiora . Nam scribunt, Τ urcas ipsos bonam illi uxbellici apparatus parte in ad mare rubrum esse conversuros, ut per illud ad oceanum Indicum validissima clade delati, impendiant Lusitanos, qui ad Indos aromatum gratia soliti sunt Commeare . Quod etsi nobis aliquid sit allaturum incommodi, summae tamen Christianae Reipublicae Dei optimi Maximi immenso erga nos amore , ita consultum vides , ut cum e faucibus pene fati erepti ac plane conservati esse videamur a tum etiam aliquid nobis supersit spatii in eas cogitationes incumbendi , quae sint & tantis nostrorum acerbitatibus aptissimae , ct antiquo Christianae pietatis decore dig iissimae . Quod ut iam a nobis non praetermittatur , ct his quae quasi dormientibus nobis a divina clementia sunt concessa , negligentiores non eficiamur ; sed ad ipsius Dei Optimi Maximi opem cui est in tuis literis bona fide coniugiamus . Cum enim nullum
485쪽
tempus pietati & religioni aptum non sit, tuna id magis est necessarium, quo major in noRillius elucet benignitas , ne ipsius misericordia frustra cadat: sed ad ea potius pericula , quae premunt, I evanda alliciatur . Aut si quia acciderit, nobis ad salutem tranquillitatemque perpetuam iter patefaciamus: neve quanto ille benignior fuit in nobis conservandis ,
tanto sit in illis puniendis iratior , si quos tot
tantaque beneficia pro maleficiis habuisse animadverterit . Nam cum saepe antea ipsius Dei optimi Μaximi immensa nostrarum rerum cura extiterit; tum vero non dubiis significatio-bus csi modo ii erimus , qui esse debemus
sperare nunc possumus, illum non solum tantam malorum molem ab extero hoste Turca iam pridem imminentem , a cervicibus nostria
esse remoturum ; verum etiam eas omnes ,
quae nuper a domesticis proditoribus, quos haereticos appellant, per uni τersam fere Chrisianum orbem delubris templisque sanctissimis nefario scelere subjectae sunt faces , ab ipsius praesente numine restinctum iri. Quis enim non videt ea quae superioribus mensibus ab Helvetiis qui Catholicam fidem nobiscum una retinent, adversus reliquos ejus gentis pagos qui a recta religione desciverunt, duobus magnis praeliis sunt gesta , sine ope divinae geri prorsus non potuisse λ Cum enim magnae ipsorum pars teterrima illa impietatis labodudum esset contaminata e nam ex tredecim pagis , quinque tantum in fide permanserunt decreverunt illi , qui nu nero superabant , vi& armis ita cogere quinque pagos verae religionis amantissimos , ut illos suae perfidiae socios sibi adjungerent. Cumque jλm,riS cuc
486쪽
te audisse non dubito a ad manus deven Imset , primo in praelio octingenti ex nostris maximo Christianae pietatis studio inflammati
paulum extra aciem , quae ex octo tantum hominum millibus constabat, primi procurrere, incredibilique virtute ct fortitudine viginti hosti uin millia sunt adorti. Quos continuo, occisis hominum amplius tribus millibus , de totidem fere captis, qui projectis armis mor- item supplices sunt deprecati, in fugam conis ecerunt . Cujus victoriae cursui, quamvis nox magno, fuerit impedimento, praeliumque divi irem erit ; in eo tamen illud.maxime salutare accidit, S praedicandum,' quod cum hostea
rem esse in angusto animadverterent, eo Riom-nest qu0rum opera & artificiis plebs fuerat
conciliata , ita primam aciem coegerunt procedere . Quod ubi sine mora facere, velut suῖς adderent aut mos , vel quod ita necessitas po-ctulare videbatur a minime recusassent Interisfecti sunt noti fere omnes tantorum scelerum& perfidiae autores , inter, quos ceciderunt quam plurimi sacerdotes , qui asjurato verae religionis cultu , sese in Satanae famuIatum eonjecerant: repertusque est inultis vulneriatius confectus Zi ingli uriqui primus ad Helvetios attulit peltifera Lutheranorum dogmata 2 eisque o h singularem , qua maxime inter Hel vetios silorebat, opinionem virtutis , doctrinae , ct sapientiae, assidue imperitorum animos imbuebat : cognitumque postea est, pagum qui Tigurinus appellatur , quique omnium illorum infidelium habetur caput, ex CCC. Ω- natoribus, ad septem tantum , eo confecto praelio ,-ese redactum . In quo triginta tantum pedites a nostris sunt desiderati : relata -
487쪽
que sunt ex pugna ad pagum Lucernensem qui itidem fidelium Helvetiorum est facile princeps complura signa militaria e . inter quae fuit vexillum maximum pagi Tigurini, & tormenta muralia XIX. quadringentaque cλstrensia . Hoc praelio inter haereticos nuntiato ,
quanquam nulli erat dubium, quin illa omnia , Dei Optimi Μaximi felicissimis auspiciis a nostris essent consecta , mireque ipsius duinglii . interitus hostes perterruisset; multitudine ta- men & numero suorum confisi , iterum praelio decertare, rursusque fortunam experiri decrevere . Itaque brevi redintegratis viribus,delectisque ex omnibus pagis, teterrimo illo scelere imbutis , ct in unum Iocirmi coactis, hominum millibus circiter trigiata, additisquο Praeterea Germanorum auxiliis , qui superioin re praelio non potuerant interesse, sin nostroacastra moverunt. Quibus cum nostri appropinquassent; subito S praeter omnem spem ho-
nium ., concursu tam acri in eos impetum fecerunt , ut eum modo hostis ferre non potuerint . Itaqδε primum Ioeo pulsi , deinde dissipati, universi terga verterunt . Quos nostra insequuti, compluribus captis , magnum eo-τum numerum trucidarunis, multos quoque ex eis repentinus suorum terror , ac fuga , iaquasdam locorum angustias compulit et quibus laterclusi , ex praeruptis es tHimisque ru- .pibus, nostris urgentibus, se praecipitauerunt is Hoc prae Ito a nostris felicissime confecto, rursusque hostibus profligatis, ct insigni clade a
fictis, cum Lucernenses , qui ut supra memoravi , inter quinque pagos fideles ins maximo hλbeatur honore , aliqoot oppida ab hostibus
488쪽
occupata recepissent, ea qua ChristIanos decuit usi niansuetudine ac lenitate , legatos de communi quinque pagorum concilio ad Tigurinos miserunt, qui testarentur, se quaecunque feci sient, nullis privatis inimicitiis, sed tantum verae religionis causa fecisse et neque quicquam aliud petere suis armis , quam ut ad avitum sacrorum morem rediretur . Quaecum aequo animo Tigurini, Dei cui ego arbitror) ira perculsi, accepissent: omnes qui pertinaciores in ejuranda impietate sunt visi, confestim e pago expulerunt, seque Lucernensi-hus S aliis fidelibus adjunxerunt. His de rebus heri in senatu recitatae sunt, magna Omnium laetitia , literae Episcopi Verulani, quem illuc Pontifex Μaximus Iegatum miserat. Quia hus nobis maguam spem facit, cum unus omnino sit hic pagus Tigurinus, cujus autoritate reliquῖ, qui a communi religione ct Christiana pietate discessernnt, contineantur; fore, ut brevi dimissa pristina errorum pertinacia , cum pagis fidelibus se conjungant . Quod si evenerit, tanto futurum est Caesari adiumento in eo conventu , quem pro sua summa pietate S religionis studis, ad abolendum , aut si is fieri non poterit, aliqua saltem ratione , reprimendum impium Lutheri scelus , aliaque haeresin monstra conficienda , quae ex letallillo, ac pestifero fonte per omnem Germaniam Fonge lateque fluxere , ad Calendas proximan Februarii Ratis bonae indixit, ut ipsum multo commodius , maiorique existimatione Mdignitate, tantis vulneribus Christianae Reipublicae Deo bene iuvante , mederi posse spellandum sit. De rebus urbanis, nihil est quoascri-
489쪽
scribam et nam ct pleraeque eodem loci sunt, quo reliquisti , ct si quid praeterea novi sit ,
puto te ab aliis certiorem fieri. Itaque venio ad potiremam epitiolae tuae partem , iis qua devitae tuo instituto gravissime scribis . Qua perlecta in eadem opinione continuo fui: eaque non modo eximiam quandam , & singularem Pietatem , religionemque prae se ferre mihi est Visa, verum etiam jucunda accidit & salutaris . Cum enim semper judicaverim haec fortunae membra, divitias, honores, dignitates, inania esse St caduca , magisque ad laborem Sc pericula , quam ad salutem valere , semperque statuerim , ipsius Dei cultum , & salutem animorum longe his esse praevertendam , tamen
vix dici potest , quam haec mea mens tuo isto iudicio sapientissimo , monitisque gravissimis
fuerit confirmata . Itaque dum ea mihi spes Propterea non evanescat, quae me mirifice sustentat : fore , ut habita quod dudum oportuit) eximiae multiplicisque virtuti x tuae rZtione, huc ad nos quandoque redeas ἰ egoque hanc usus Si congressionis tuae intermissi 3nem ,
quoad mihi per tua tempora licitum fuerit , assiduitate & diligentia sarcire possim . Dum igitur spes ista non extenuetur , non solum approbo sanctissimum istud tuum propositum ,
quo solo ad aeternam domum recta pervenitur via ; verum quantum potero enitar ipse quoque , atque a Deo optimo Maximo assiduis precibus contendam , ut tandem aliquando utar pacatis fluctibus quo mihi securus ad veram tranquillitatem muniatur cursus . Interea
si quid ei , quod me tua aut cujusquam tu tum causa curare oporteati id tibi ne pol M-
490쪽
cendum quidem videtur, cum S uoluntatem meam tibi latis notam esse intelligam , ct ea quae restant , re tibi. magis quam verbis me probaturum confidam . Vale, Prid. Id. De
IACOB Us SADOLETUS EPISC. CARPENT.
c at se quod tamdiu interisIserit o eluis
unerarum uod vero optimosGraecos auth r effva impenja edendos curaverit gaudet,seqve ih comoentariis in Epistolais ad Roisa nos conscribendia operam navare significat. JAΜ diu est , cum ego ad te nihil literarum dedi, quod accidit non oblivione tui mea, neque pigritia, aut negligentia nostra ς sea quod ipse meis occupationibus impeditus, dubitans de tuis, veritvv sum ne mea sedulitaa forsitan tibi molesta esset, si te a gravioribus S sanctioribus curis inanium Iectione literarum avocasset.' Etsi inanes nunquam epistolas esse soIent, quae ut aliud nihil afferant, testestamen sunt amoris , ct conservatae optimae νο- luittatis . Verum hoc testimonium neque ut egoe arbitror tu a me desideras, neque ego