장음표시 사용
2쪽
Institutiones linguae Syriacae, As
syriacat atque Thalmudicae, una cum AEthiopicae, atque Arabicae collatione.
Addita est ad calcem Novi Testamenti multorum locorum hiastorica enarratio. Opus non Christianis modo, qui serio in sacris literis versati cupiunt necessarium: sed omnibus etiam, qui rerum origines scrutantur apprime utile.
Plo Caninio Aularens autore. Apud Carolum Stephanum,Typographii Regium.
4쪽
rendo patri, D. Guillelmo a Prato, Episcopo Clar-
montano, Patrono suo multis nominibus obserua-do, Angelus Caninius Anglarensis S. D.
Α Ε s T, amplissime Antistes,tui erga bonos& studiosos omne is animi propensio, ac benemerendi voluntas, ea in multos beneficentia, is demum rerum diuina ruamor: t, tametsi nulla in me tua extarent merita, te tamen tacito quodam animi sensu amaturus fuerim, atque veneraturus. Nunc vero cum
tibi tantum debeam, quantum, ubi a parentibus discesserim, nomini ingratus sane sim, atque ab omni prorsus humanitate ali nus, nisi tibi, si non gratiae relatione quod nec meae facultates serunt, nec tua fortuna desiderat memoris certe obnoxiaeque u luntatis significatione aliqua ex parte respondeam. Quid enim splendidius aut magnificetius excogitari potest tua erga me beneuolentia atque benignitate, hominem peregrinum, quemque vix semel, aut iterum videras e Cum enim ex Hispaniis una cum integerrimo viro, verbique diuini disertissimo atque fidelissimo ministro Simone Guichardo Minimorum maximo,in Galliam bonarum lite latum omniti altricem rediissem, atque in Arue nia,loci amoenitate,& Simonis amantissimis verbis inuitatus meseis aliquot mecum esse statuissem : Belliregardi, quod tuae ditionis oppidum est 'πν,ubi ornatissimum templum extruendum curas , ambo consedimus. Ibi narrare mihi Simo humanitatem tua in omneis, in religiosos ac doctos merita celebrare quotidie lolebat. Vt praeteream parentis tui viri clarissimi,totique Galliae semper memorabilis luminam prudentiam Sc virtutem, honoresque amplis rimos. Quae omnia ad te quasi iure haereditatio peruenerint. Verum omnia opinione maiora mox in te expertus sum,cum me humanissine complexus fueris, consili6que acre iuueris. Quid si neula persequar e Cum Lutetiam venire in animo esset, quam mihi liberaliter prospexeris, quanto res meas diligentius atque amantius, quam ego ipse, curaueris Nam cum in itinere morbo ancipiti implicitus fuissem,viatico pene exhauto, in hanc urbem ignarus nominumque locorumque tandem correpsi.ubi uteris tuis commendatitiis hospitium mihi, alia que A.ii.
5쪽
omnia necessaria praebita sunt. Ac deinceps nunquam tuam benignitatem sensi in me claudier. Cum itaque mecum ipse dispicerem, qua ratione animi erga te mei specimen aliquod darem, ut te indignum munusculum non esset: commodum in metem venit lucubrationum quarundam, quas in linguam Syriacam atque Thalmudicam magno ac diuturno labore conscripseram. Quod argumentum non dedecere Episcopum arbitrati sumus, eumque Episcopum, qui Christi ecclesia,quam multi hodie odi pugnant vehementissime, auctam atque ornatam cupiat. Tibi itaque, Antistes praestantissime,hoc muneris, quantulumcunque est,ti ter deferimus, ut nos nostraque omnia tibi in perpetuum addiximus. Vale. Lutetiae e collegio Italorum. I s s s.
6쪽
QUEM AD M O D V M inter pirtutes atque optimas disciplinas magnam esse concordia philosophi o lenduntinemo i perfecte unam tenere possit, nisi in omnibus fuerit sedulo resutus: Sic in . ipsis Linguis, quae disciplinaru quas ancillabunt atq; administrae,
miri ua plane militudo atque cognatio cernitur. Quam qui accurate non obseruant, ii nunquam eram loquendi,atque adeo intelligendi rationem inire poterunt. Nos itaque t in linguis peregrinis, quarum cognitio no stro seculo perutilis e si, ne dicam necessariam,id perspicue explicaremus, de quatuor dialectoru ratione paucis agere constituimus. Na quomodo Gracae linguae dialeHi multa ac variae sunt, interse tamen cognata: sic linguarum peregrinarufons atque origo est Hebraica, cuius dialecti sunt,Syriaca, Arabica, atq; AEthiopica,omnium citra controuer iam vetustissima. QMa omnes,
si recta methodo tradantur, multo facilius cognosci possunt, quam Ῥna Graeca cum suis dialestis. Quod aliquando ,si Christus per-m crit planumfacturi fumus. Sunt enim tres linguae in orbe principes, Hebraica, Graeca, b Latina . Quarum singula tetrade conflant. Nam Hebraa Syriacam, Arabicam atque AEthiopicam co-plertitur,quae magis literarum figuris,quam rei a discrepat.Grmca in quatuor illas nobilissimas di stribuitur, Atticam, Ionicam, Doricam atque AEolicam. Sic Latina treis alias ibi a ciscit, Italicam, Gallicam, atque Hispanicam. Hic tetradem in Triade nemo nou,idet,e quibus hebdomas L subbatum quietis conjicitur. Hinc sacrosanotae crucis titulus Hebraice, Graece, b Latine scriptus. Proeterea quicquid piam bonorum librorum extat,bis linguis comire-bensum est. Sed nos de Syriaca praecipue agemus, qua Chaldaica, Babylonica interdum dicitur. Eae vetustate latum digerunt. Babylonica enim,quin Aramaea, vel Me opotamica, aut etiam AsBriaca nominatur,antiquissima est. Ea locutus est Laban: Na Abra
7쪽
bavi in Chaldaea babitasse,sed Hebraice locutum esselaetustissmi
Hebraeorum dosiores autumant in quam Daniel cumfociis uis didicit atque in ticiniis serpauit. oras quoque, Onaelos,&Ionathan ea si unt, sed non adeo eleganter duo pseriores. Coelerum Spiaca non multo ante Chrigli atateforere coepit. In quam Aquila proselytus, Iose' carcus, aliique Hagiographorum para- 'rasae libros aliquot veteris Testamenti conuerterunt. Qua domum Christus er Apostoli laetismum Euangelii nuncium, nempe in ida, orbi tulerunt. Haud magnum tamen inter banc ill smque di crimen animaduertas, nisi quod illa purior,bm copiosior, ascitis scilicet multis e Graca ocabulis. Id quod ex Hebraeorum antiquitatibus colligi facile potest. Cum enim populus Iudaicus in Babyloniam ab hostibus abductus, ibique septuaginta annorum acerbi; simo exilio oppressusfuisset: paulatim lingua Hebraicam dediscere coepit, enibus iam fato defunctis, Spueris linguam Babylonica
imbibentibus. Porro exulum multitudo i Iosephus Antiq. lib. 18. cap. ia. et Thalmusci doriores narrant, urbem ad Eufratis ripam condidere,quam mari r ' Ῥoce NI IN Neardam, quod effu-men doctrinae, appellarunt , Inagogis extructis atque academiis. Vbi vero ab Artaxesefacta se omnibas, qui bellent, redeundi iuIudaram potestas: multi, pii prosertim ac tenues, ducibus Zorobabeto, Nehemia in Driam reuersifiunt, , Ierosolymorum moenia fanum ae,quasolo quaverant Assyrii, rediuiuo lapide refecerui. Non tamen exhausas ciuibus Nearda, qui longo post temporeria ud Babylonicum ediderui. Caeteri aute, quos in Iudaa Zorobabelus reduxerat, Ierosolymis scholas multas iustituere, Thabmudque Isolymitanum euulgarunt: nempe ea lingua, qua ab exilio reportauerant,qua Graca multa, , quaedam Latina dierba recepit, t Uensuri sumus in Lexico, quod Locupletissimum paramus . Soli enim dorti, et Scriba, Pharisai eg que doctores, Hebraice ciebant, plebs briace tantum. Quomodo ante exiliu rauci
8쪽
biguam Syriacam tenebant, Hebraicam omnes. Quoil e Ῥerbis Rabsacae , a. 36. dilucide perspicitur. QuoDRu 6ὶ t quod D. riace loquebatur Chri 'us, Euageli 'ae Hebraicum esse scripserint, quoniam illa lingua,tebantur Hebraei polli exilium. Visermonem
huius latatis Gallorum, linguam Gallicά citamus, cum tamen a
Gallica illa eteri plurimum distet. Alioqui dicat Gallus aliquis e plebe, quid sit Garsem, quid Materis,oliaq; eiusmodi:quae cum Gallica sint,nemo nisi Latine dosius intelligit. Quinctia assii mare ausim,quar in bac lingua ante quingetos sexcentosee annos ι qua m do νpersunt criptasunt, a paucissimis Gallis, iisdemque coiissiamis intelligi. Christus itaque Syriace loquebatur , Ῥt ab omnibus intclligi posset: quemadmodu Ecde a la chri fiant lingua Italica,
Gallicaue,aut alia Ῥernacula,tuntur ad plebe: non Latina,quani docti latum callent. Nos porro cum post Latinam, Gracamque,ad Hebraica animu appulissemus, eamque ab iue Syriaca perfeste cognosci non posse ideremus: coepimus parapuerasci omnes Chaldaiacas, quas TharguminῬocant, , ingentem illa mole Thalmulca diligenter euoluere: in qua superiore anno accurate,ersati sumus, cum eorum uoluminum inspicie lorum copiamfecisset in Sorbonica bibliotbeca dottissimus icisummu que Theologus Fraciscus Io- uerius Valetinus. Sumus etia aliquantu adiuti opera Munisteri, viri absit ais industrii: de quo nibit aliud dica,nis nemine bullenus
ex eius Grammatica hanc lingua intelligere reste potuisse t con-Idum me hunc laborem nonfrustra suscepisse. Ne quis mihi illud de
triuio arreptum ogganniat, facile esse inuentis addere. Nam tu
Grammaticis nemo quicquam inuenit ea pro sua qui que diligetia atque intelligentia obseruat loquendi ratipne. Quid enim de Mun. 1leri opore vir eruditissimus Franciscus Vatablus tui num, qui multorum instar est, praecipue laudem)senserit,plurimi adbuc, tui illum audisere,ie, lari possunt. Nec id dicimus,quo Muusteri exi iamationem Ῥiolemas ,sed i quibusdam os obstruamus, quiscntcs-
9쪽
tiam quanquam in consiliuin non missi, inconis Irareferunt. Sed quid miramur pleraque fugisse Mun erum, qui, t i ede se ingenuefatetur, seipso praeceptore sus est: cum dori Fimos Hebraeorum Rabbinos manifeste errasse deprehendamus Salomonem iunm apud oram , quod passive interpretatur: Aben oram iunn a j in Damele,quod projingulari accipit. Postremὸ celeberri
Nos quid praestiterimus, facile constabit pri sentibus ratio , i Ῥel
Danielem Dramue contulerint,aut etiam paraphrastis, ea erumta rus torum,quam tradimus,analogia. Conati enim)umus,M qui et mediocriter in lingua Hebraicalaefatus fuerit fluo ipse marte, si nostra diligeter legerit, intra paucos men eis Syriacam addiscere possit. Id quam commode a Mun lero traflatusit,nemo non Ῥidet. Praeterea addidimus obseruationes Thalmudicas, a nemine bufilenus mortali citas. Coeterum , quod ad puncta attinet, Masoritarum,estigiis institimus qui oliveram analogiam cd obscurissime tradunt. Porro in cosilium adhibuimus dotiissimorum Chri stianorum , Iudaeorum iudicium,multorum codicum collatiovem,&ρο- fremo aliquot annorum laborem M multa interim perpetua meditatio , prategendi exercitatio me docuerint. omnia itaque τῶ ἡ Mxd 4 ,, prudentum irorum iudicio.
10쪽
ITERAE, quibus Hebraei Chaldasque utuntur, viginti duae sunt, figura dissimiles, vi ac sono eaedem. Nos Danielis, Esrae, Thalmudicorumque Doctorum consilium atque authoritatem secuti, quo res planior sit, Hebraicis erimus contenti characteribus. Quorum significatum exponere,quod persecte hactenus secit nemo, haud equidem ab re fore existimo. Eusebius enim,cui sui res ipsa loquitur Iudaeus aliquis imposuit venia dignus est. Ignoscendum etiam Hieronymo , qui Eusebium imitatus, eadem tradidit. Nos quantum e lingua Hebraica atque Chaldaica intelligere potuimus, hanc simplicem collegimus interpretationem.
Inuolucrum Quadrupes Telum Clauus aduncus Samech Nun Mem