Quaestiones scenicae Romanae [microform], specimen literarium inaugurale quod...submittet Daniel Adriaan Henri van Eck...1892..

11쪽

CONSPECTUS CAPITUM.

DE CANTICI APUD ROMANOS RATIONE DE CANTORIS ET IIVPOCRITAE IN PANTOMIMO IDENTITATE IGD ATELLANA OSCO LUDICRO SOD ATELLANIS, DE EXODIIS DE FABULA SATVRICA APUD ROMANOS JJ,

12쪽

De Cantici apud Romano ratione.

hAbsit reverentia vero '.

Qui post tot et tam doctos viros, quot de cantici in

romano dramate ratione scripserunt, illud potissimum argumentum ibi eligat in quo primum virium periculum faciat, nescio an multis haud parum sibi confidere videatur atque haec ipsa consideratio me aliquamdiu retinuit quominus meam de illo cantico Sententiam expromerem PoStea vero reputavi nullum esse in toto litterarum circuitu argumentum quod quis, novus in litteris homo, arriperet, si iste scrupulus Sontica abstinendi Causa videretur iam enim omnia ere a viris docti tam esse pensitata et repensitata ut, quidquid susceperis, ista ratione Semper Sit metus ne in nimiae tui confidentiae suspicionem incidas ideoque veniam ei Paratam SSe oportere quicunque, incepti Sui bene conscius nec quidquam ibi Sumens, Opinionem Proserat, quam ex multorum Scripti Sedulo perlectis et perpensis Sibi formaverit nec referre Si Summa quaedam ei conficienda videatur

13쪽

quae cum plurimorum opinione adversa fronte pugnet, modo ne ea dissensi parvi sit ducta, sed ansam dederit deliberatius etiam et cautius agendi. Hisce Praemi SSis, quibus insolentiae crimen deprecer et a me remoVeam, iam acciPe, lector, hanc disputatiunculam, qua demonstrare velim contici in romon Ursinste actu i es in riationem fuisse ustem usto credunt; quod propoSitum Si Prospere Processerit maximopere

laetabora sed enim non facile homines de sua sententia delici solent, etiam tum laetabor Si hoc libello perlecto, quamvis in

tua Sententia permanenS, eatenus mecum facies ut vulgatam

de cantico opinionem ab antiquis scriptoribus haud satis confirmari agnoscas; hoc certe fore ut a te impetrem aliqua

Spe me tenet.

Ut ordine agam simul et perspicuitati consulam, mihi liceat ea quae in censum venient per aliquot capita dividere et primum videre

quorum sive potius cuius, nam Valerium Max totum a Livio pendere manifestum est auctoritatem si paulo acrius impugnare tibi videor, lector, noli id malo mihi vertere: non enim Livium impugnare est animus, sed id quod unice verum mihi videtur defendere.

, L ius post aliquot annos, quia saturis ausus est Irimus, umento fabulam serere, idem scilicet, id quod omnes tum eriant, Suorum carminum iactor, dicitur, cumractestius recociatus ocem obtudisset, Penia petita, uerum ante tibicinem VALER MAX.

Paulatim deinde Iudicra ars ad suturarum modos erressit, a quisbus risus omnium poeta situs ad fabularum argumentia secrantium animos frunstulit isque,

cum statuisset, conticum egisse ue adhibitin tueri lac tibicinis Gliquaulo magis stente motu quit concentu, gesticulationem tacitus nihil tiocis usus impediebat. Unde jeregit, et q. s. 'iadmonum cantari histrionibus coepiatum Oerbiaque tantum ipsorumetoci

larum, risu ac soluto ioco res Po

cabatur et sidus in oriem paulatim erierat, iuueentus histrionibus Iabellarum actu relicto, ipsa inferse more iantiquo ridicula inlexio Wersibus actuare coepit et q. s.' 'Et operae Pretium est observare quantopere Valerii verba livianis praestent in illis nihil quin sanam et simplicem Spe- Ciem Prae Se ferat, nonnisi lucida verba quae nullam dissicultatem nobis Praebeant, denique, atque hoc maioris etiam momenti est, nihil quod vel minimam suspicionem moveat Andronici illud inventum in consuetudinem abiisse aliter Livius, qui nobis rem tradat tam incredibilem, tam mirificam, ut vera Cru interpretibus acta sit, quam ut expediat alius vir doctus aliam viam insistat, de qua omnes tam docte disputent ut animum eos despondere Suspiceris, rem denique cuius ratio quae Sit unumquemque fugiat nisi forte ratio est dicere Romanos aliter comparatos fuisse ac nos sumus . huc adde quod totum livianum caput, sicut hodie certe legitur, stili vitiis scatet, quibus nullo modo ignosci potest quoniam sententiam perobscuram reddunt de aliis alias videbimus sed nonnulla Salebras quae laudatis verbis insunt indicare iuvat e g. quae Sibi ' verborum a saturis in illis equi a saturisi In promptu sane est coniectura vocem aueersus inter saturis et ausus excidisse verum tam multa in toto Capite offendunt, ut nonnullis eiusmodi maculis elutis, haud magnum lucrum facere videamur:

14쪽

AuSus est Primus argumento fabulam serere ' Significantiae post Andronicum antiquam saturam iam in desuetudinem venire coepisse, an sturi dictum est Pro post sturiarum Siaeculum, i. e. cum snteia Solae sturcte gerentur Livius Irimusere melius credo, et magi PerSPicue Val. Max. (Sctturias a quibus ius ad fabularum orgument spectantium animos rectustulit. Deinde jam sim mensum venire sportet illud' edicitur, cum Vocem obtud Sest, sucrum

cum Statuisset, cianticum egisse, , Cuius Constructioni vi unum

alium exemplum invenias clarius iterum Val. MAX. e. cum vocem obtudisset, adhibito concentu gesticulationem iacitus seregit. Postremo iam venio ad ambigua illa verba ad manum cantari histrionibus coeptum, nam quid tandem ad ianum sibi vult num uaeta an dictum est pro semotum( .weiS- sentior ad ., an forte praegnanter dictum est pro ab aliquociantore iantari coeptum ita ut ad manum histrionibus esset, i. e. ita ut histrio subleuearetur cf. Grysar liber das Canticum, p. si quis est qui ingenue et sincere dicat se Pro Certo Scire quae fuerit Livii mens cum ista verba adderet prudentius, opinor, et hic Val. MaX., qui postquam annotavit Andronicum quondam ob vocis imbecillitatem canticum tacite egisse,

nihil amplius addit ne longus sim, apud Val. Max nil niSi sana et valde probabilia leguntur, apud Livium et multa in ipsis verbis offendunt et narratur aliquid prorsus incredibile;

haud Aior profecto Livii auctoritas ex comparatione Cum Valerio evadit. Sed Sunt alia, quae accurata observatione digna ESSE Uidei Quamquam quo et hic locu Sanetur promptum Stremedium

expunge modo alterum cum et lege statuisse et Sic iam omnia recte procedent, rectius Certe quam Si altero illo cum Salvo, lege obtu

disset, et cum statuisset.

antur: nam ut iam de iis videamus quae solus Livius traditetas monum retiam, haec verba cita explicari solent ut actum statuant quod L pro Certo compertum haberet, ideoque vulgo cogitatione suppletur coertum est et relicta Sunt equidem tamen nam persuasum habeo illa verba penderea Praecedenti dicitur, , potius suppleverim esse quid de Andronico, propter raucitatem a cantu abstinere Coacto, ideoque tacite gesticulanti, L. loquitur tamquam de re in qua ipse suam fidem interponere haud velit dicitur eundem nunc

Putemus aliquam rem, quae multo magis admirationem moveat, narravisse tamquam nulli dubitationi obnoxiam immo verbae inde retiam, si tamen a Livio oriunda Sunt, certe aeque dubitanter scripta esse oportet atque ea quae PraeCedUnt. Deinde etiam reputa incusata Livii verba mirum quantum cum iis quae Subsequuntur Pugnare: Postquam lege hac fabularum a risu ac soluto ioco res avocabatur et ludus inorum stulatim est fercti, iuventus histrionibus fabellarum actu relicto, ipsa Coepit quibus dignificat L. iuventutem romanam perfectior arti non ampilius Suffecisse verum quomodo haec in praecedentia quadrant an sorte Andronici illud

inventum perfectioris artis erat Pecimen, quo recepto in posterum aliquanto plus artis et virium ab actore postularetur immo ipse L. ait nonnisi valetudini Causa, cum vires non suppeditarent, impctrem Uenique suo muneri factum Andronicum ad hanc novitatem ConfugiSSe eamque veniam ab auditoribus impetrasse quam iuniori minusve grato allicui actori

haud ita facile dedissent, opinor quid hisce omnibus inest perfectioris cultiorisque actae artis QuantociuS, Censeo, verba, inde . . . . restiam ' Si nondum EXPUngamuS, at Certe Cancellis includamus neve diutius impedimento esse sinamus quominUM Sententiarum nexus Perspicuus sit. Accedit quod

15쪽

illis , d Erbisque onmin Psortim oci restiam iam nemo est qui fidem habeat sane Hermaniari, de Cantico et olst(, de Canticis ' aliter quondam censuerunt et demonStrare conati sunt cantica Semrer inter actorem et cantorem divisa suisse, sed, Sicut mox videbimus, hodie omnes consentiunt livianis verbis rem Significari cuius pars tantum vera sit, nam praeter diverbia multa cantica quoque ab ipso actore edita esse utcunque igitur illa verba, de quibus lis est, vertis

utique no et Verum Continere videntur.

Hisce praemissis iam spero fore ut ne tibi quidem, lector, Livii de cantico auctoritas valde magna videatur, Seu potius ut mihi credas Valerium Maximum quondam genuinum Livium vel quisquis Livio auctor fuit prae manibus

habuisSe, nobis cum aliquo corruptore negotium CSSe qui verum Livium obscuraverit utque, quamvis in univcrsum tutum et consentaneum sit iis quae ab alliquo idoneo scriptore sunt tradita fidem habere et acquiescere, fidem denegare et ri Xas movere lubricum et iniquum, ut, aio, haud sine idoneis causis nonnulla de Livii verbis, sicut hodie leguntur, dubia movisse tibi videar. Sed enim sorsitan alii rem melius perspiciant, recenSeamVS iam

II Nonnullorum de Andronici invento eiusque

ratione iudicia.

Mommsen ideo sarmat Andronicum adductum esse ut canticum divideret, quod antiquae cenae ratio tota niteretur PerSOnarum CheOrUmque USU, quae CSOnando Sonos abactoribus editos pleniore redderent quae adiumenta cum histrionibus, qui primum Romae graeca fabulas agebant, non praeSto Ssent, ita ut voces Supra modum tollendae esSent,

Andronicum plane coietctum fuisse id sacere quod Livius narret: sane Istud fulchra n lanet irouectatenet esses sed inevitabilem suiSSe, nullum enim alium remedium exstitisse. Atque ex ipsis summi viri verbis 'schoi de Livius e apparet eum non dubitare quin illud inventum iam statim in consuetudinem venerit. JVideS, Opinor, non posse a quoquam maiorem fidem livianis verbis haberi quam a Momm seno habeatur quin etiam plus iis tribuit quam ipse facit scriptor, cui M. Custicas rationes subministret cum ipse adversam Andronici valetudinem tantum eXCusaverit; Sed laciamus, quamquam mirum est nihil eiusmodi Livium compertum habere, acusticas rationes in au Safuisse, cur in canticis andronicus re qui eum secuti sunt non nisi in aesticulatione Nersari coeperint; quid standem POStea quoque, Cum perSonarum usu lapideisque theatris illi necessitati datam provisum esset, mos ille retentus est: quid

dividendi tantici hos Romanis tam gratus et acceptus uitur nova inde genera, ras tramimus et rctgoedia cantam, 'i Mommse R. G . lib. 8 p. 8ss die gr. schaubstinebulite in

16쪽

evaserint quam Primum, Credo si ea quam M. vult, Causa vera esset, illa Cantus gestusque Separatio abolita esset. Quamquam tota ista ad acusticas rationes provocatio nescio

an iam irrita videatur ex quo tempore prodiit ingeldein ' egregius libellus, quo mirum quam iucunde de hisce agitur, quique egregium Praebet documentum quam tenax interdum, alio alium negligenter describente, absurdissimarum opinionum sit vita vigorque nam Prior Certe quaeStio, C. num PerSOnae apud antiquos vocem corroboraverint hodie iam transacta videri et mira illa personarum vis ad fabulas manes detrudi possit et in altera libelli parte, quae de echeis agit, tot et tam iusta dubia moventur, ut donec ea expedita sint, lubricum videatur ad echeorum rationem provocare. Ne multa, ea quam M. iviani inventi causam fuisSe argumentatur, neque idonea esse videtur et cum disertis Livii verbis pugnata, cum UOCem obtudisset j. Iamvero Ribbeckium evolvamus, qui, postquam Livii verba germanice reddidit, inde essicit vel posteriore aetate mirum illam morem rerentum esse quo Cantus gestuSque SeParatim ederentur, ipsosque Romanos illum morem pristinum dramatisque primitiis aequalem existimavisse 'i hactenus quidem Omnia recte procedunt, et nisi liviana verba valde dubia et controversa mihi viderentur, in Ribbeckii sententiam facile

des Livius nichi die rede et n. Eine erillaruntder si bonischeneriirichtune ruanti och oh nur in dem ansangolichen unge. schicli me rom histrionen gefunden Nercle n. Naclidem sieaber in mal durch de brauch gehelligi ar, ocliten selbsti de Zeit, o die rona scha uspiei huius au de hohe stand, religiose ledent e thre abschamun enlgegenstehen . quae qua ratione dixerit . satis mirari non possum, nam totidem fere aes in bim offendere videntur quot verba insunt quid

at qui tandem aliud de Andronico testatur Livius: cum

Saeptum revocatum vocem obtudisset, Venia petita . . . si quia

nihil bocis usus impediebat quid sunt persoliniiche ruch sicliten nisi iam sunt immo vero haec ipsa consideratio, quod apud Livium nonnisi ad persoliniiche ruci siclitene illa

Cantu geStuSque Separatio reseratur, primaria mihi causa fuit Cur verbis inde ad manum . . . . relicta ' fidem denegandam

putarem non enim mihi merSuadere soteram Scriptorem, qualis est Livius, tam prorsus omni iudicio destitutum fuisse ut aliquem sollemnem morem MXo quamvis aetari, alicuius histrionis situ ita aut faucium reaucitate deduceret hoc est, hoc imprimi' est quod in livianis verbis offendat et aliud, opinor, est dicere Andronicum populo tam gratum et a CCEP-tum fuisse mi, sum aliquando prae valetudine Cantare non posset, tacite Uesticulandi veniam rimpetraverit, illud inotenore addere illam valetudinem causam fuisse cur iam omnino contrari, histrionibus sit Psitum atqui ob hoc ipsum illa ultima verba interim secludenda censebam, donec aliis de cantico testimoniis auditis, iam tute de illis aliquid statuere

Sed pergamum ponderare ea quae apud R. SubSequuntUr; et statim declarare iuyat me facile subscribere verbis quibus

17쪽

R. illi separationi notam inurit, nihil enim eiusmodi separatione, Si tamen moris facta est contrarium equidem defendo , magis barbarum cogitari potest Sed quae iam sequuntur, ii tanto minus placent quid , pristinorum histrionum imperitia

incusanda videtur e audio; atque Postea, cum histrionalis ars ad Summam pervenisset, illum morem abolere Romanis relictio fuisse videtur et itane vero Romanis barbarum morem,

ex barbaris et horridis temporibus oriundum, abolere religiosuit, cum nulla iam amplius necessitas urgeret qui hoc credat, quis relligiones admittat, qui consideret plane subituariam illam tellanae et mimi in scenam introductionem, tragoediae in disiecta membra divisionem, qui reputet diversis temporibus diversissimam cenae publicae apud Romanos rationem suisse, nihil non mutatum esse, qui denique vocem licentiant potius quam eligionen in Romanorum scenam cadere meminerit et ubi tandem apud ullum Scriptorem istiusmodi religionis sit mentio videlicet Cicero, quique ei aequales erant, ii scierunt, qui aliquem barbarum morem, quia usu Sacratu esset, retinere vellent an forte, quoniam in Ciceronem incidi , quoties Cicero Roscium Aesopumve aliquo cantico functum summis laudibus effert, intimo pectore atque ita ut nos id lateat, deplorare videtur quod religio obstet quominus barbarus' cantici dividendi mos aboleatur

i, Eine erklarung. . . an docti Noli nur in dem ansanglichen ungeschic de rom histrionen gemnden erden. Naclidem te aber inmal durch de brauch gehelligi ar, mocliten SelbSt inder eit, o die rom schauspielhun strata de holi standoreligioSebedenken lirer abschaisun entgegenStehen. β Vix opus est monere mihi persuasum esse Ciceronem, Horatium, quemvis denique sani iudicii hominem illum morem non minuS barbarum iudicaturum fuisse quam Ribbeckius eum iudicet nunc vero omne tacent nec indignantur quid tum nihil eiusmodi moris fuit.

Et vide quam parum R., hanc eXPlicationem PromenS,

sibi constet qui enim modo in Livii verba, quibus divisi

cantici origo ad Andronici raucitatem refertur, quamvis et ipsi munderbor videantur, iuraverit, illum paulo post coniicere haud oportet longa die illud inventum sacratum ESSE; nam fuerit sane canticum apud Romanos inter duos divisum fueritque ille mos ab Andronici raucitate oriundus, at ira demum Sollemnis sacratusque evadere potuit, si levis illa et fortuita

CAUSA, raucitaS, ex hominum memoria oblitterata esset atqui contrarium plane testantur Livii verba, quorum veritatem R. defendit ergo quid nobis cum scro more, nedum Cum

re ton pDe aliis Ribbeckii hypothesesin quae leguntur ibid. P.

633 S. videbo cum ad Diomedis, Donati, ceterorum locOShu Pertinentes, Perventum erit: unum i tamen Ribbeckii decretum iam hic refellere velim, id dico, quo R. ait divisum

inter actorem Cantoremque canticum apte cum Graecorum hyporchematis, quae dicuntur, POSSE Comparari nam me

quidem, pace R. dixerim, manifesta illa analogia ProrSUS fugit quid hyporchemata a choro edebantur, ita ut aliiSchoreulis canentibus alii saltarent, lures igitur Saltabant, stare cantabant, unde nemo dubitat quin imaginaria quae, dam unitas exire potuerit sed quid istius modi rei commune eSt cum cantico, in quo mu fractoris irrus ita lacerabantur ut omnis gesticulatio in unum illum pristinum histrionem

Conferretur, omnis Cantus in iuraran aliquem a tota re quam alieniSSimum, qua separatione monstruosi quiddam et biformei l. l. p. 63 h die analogi derselben sc canticorum mi dengriechischen hyporchemen, in elchen inget ne Cliore uten daS, onden ubrige gur ote und kithara gesvngene lied in L .imischemtan darstellen, legi u age. q

18쪽

nASCeretur necesse esset, quidquam simplex et unum existere

nullo modo posset; nam hic est rei cardo in quo tota di ficultas versatur, hoc ipsum est quam ob rem cuique istiusmodi canticum tam mirum videatur ut aegre fidem illi habeat; nolique mihi obiicere quod in illis hyporchematis

interdum unus tantum saltaverit, reliqui omnes cantaverint

ne sic quidem quidquam proficimus istiusmodi enim hyporchemata cum pantomimo quodammodo Com Parare POSSiS,CUm Cantico, in quo imus Sctitarest, mi/s contaret, nihildum possis. Sed enim ea quae actoris sunt cum iis tantum Componere licet quae item actoris sunt, i. e. Um Tola lar σκηνησ

atqui haec istius mirae divisionis nihil simile habent haud

SPernendum, opinor, hoc praeiudicium est idoneumque ut ne inconsideratius vulgatae de Cantico opinioni accedamus: Praesertim cum Andronicum Semigraecum virum misse Graecorumque vestigiis quam maxime institisse reputemus. Sed nimirum ne ipso quidem, iudice illa manifesta analogiae tam manifesta est quam sibi esse ille dicit; si tamen est, nostro iure mirabimur a R. cantici divisionem Nunderbar, ei ne barbarische inrichiunge appellatam esse; tu id est, de cantico disputans vir ille doctus sua sententia Parum

stetisse videtUr. Iam transeamus ad eum quo consideratius et CircumspectiuS

qui agere Soleat nemo est, cuius X quovis libro in Specto Semper aliqui fructus percipitur, Fried tanderum aio, videamusque quid summus vir de diviso illo cantico statuat. F. igitur in universum certe de viana illa notitia, qua canticum inter duos dividi solere dicitur, non dubitat quin vera Sit, sive potius manus Mare et acquiesceret videtur tantum enimi Friedi. q. a. Osric eundem apud arquardi St . . Set 3 xund dies illa Separatio gelgi Wie nichis andres, wie fern die anti e

abest ut illum morem comprobet naturaeve Conuenientem existimet, ut ipse ille mos ei documento Sit cenae apud Romano Prorsus diversam rationem fuisse a nostra licet

igitur sat magna inter Fi opinionem meamque disserentia

intercedat, tamen non tanta ea Si quanta Primo Spectu

videri possit, nam tota discrepantia inde nascitur quod .livianis verbis fidem habet, ego nego quibus si mihi iam

PerSuadere possem ut eam vim tribuerem quae vulgo iis ascribitur, haud dubitarem quin ambobus pedibus in F sententiam irem acutissime enim vir Summu monet, quae livianae notitiae, si sana salvaque habetur, in ConSequentia. Nunc vero aliter res se habet atque religio mihi est opinioni accedere ex qua romani homine tam Prorsus a nobis diversi fuisse videantur atque eo liberius id profiteor, quoniam ipse F. haud spernenda argumenta subministrare videtur quibus vulgata opinio possit impugnari Sic enim Summus vir, iis quae modo laudavi Scriptis, ipsis nimirum rebus coactus, iam

bulinebon dem treben, un diebusChauer on dem vertangen nachillusion waren die gange utineneinrichiung es heinen augenblichdie auschun aus ommen, man habe einen irklichen organ voraugen, si enifernte sicli mi abSichi ei vo de Nirklichkeit, die darstellun sollieran konnte eben nur is eine production der unstverstande und geWurdigi erden, die nichimurteine realitat halte, Sondern eden edanken an realitat auSSChloss. Nonne haec nimia videntur nonne dicere praestat Si enifernte sicli mi absichtrionder un schonen, o de hasStichen irklichkeit . . . veritaS non summa lex sed tamen lex et erat et Et etiam nunc, nisi fallor, Sat magnus Si numerus eorum qui magi qtiam recentissimo hoc dramate quod unice veritati studeat, antiquo dramate non deliniantur modo Sed etiam commotieantur, quique ibi rationes dare soleant cur Sic entiant verum tamen inter illos neminem invenias qui dividendi cantici rationem perspiciat.

19쪽

aber an eben an es aucti vor daSs man si ilire cene in Stum mem, Pantomimischem an auSdrucken sali, walirendein anger, ulli daneben Stehend die Norte vortrug, die sie atten prechen Sol lene. Elucet, opinor, haud firmam eam Causam eSSe, quam POSt- quam satronus tamquam verissimam Commendaveris, idem tu nullis vita argumentis probare possis sed apertissime παὶ νωδῶν coactus Sis nonne aeum cista rimaginta aliquam

comparationem labent verba qui quo summam causae defendat nullum testem exhibeat mitto nunc vel conclusionem illam sum livio sugnaret qui labeat diverbiaque tantum ipsorum I. i. histrionum voci relictae, qui igitur nulla nisi ivisa mantica fuisse assirmet), sed tanto uberiora testimonia producat quae cantici divisionem redarguant delegat nos adnotas nonnullas in Plauti manuscriptis palatinis, quibus voci cantico longe latior et simplicior significatio attribuitur quam fieri assolet, et ad aliquot loco Ciceronis, qui evincunt canticum ab ipso histrione cantatum esse Mox fusius de iis videbimus Sed iam mi finem usque F-m audiamus is dies surranshdchS Selisa me rennung vom vortra und actio erschienso maturi lch, Mask in Ilinius reeit dictiter ei nem geladenen publicum thre Iedictite Non anderm vortrage, diessen die ei gesalligeres organ atten, n de vortra mit gemurmel, nitenenspiei in gesticulation egieitelen , quibus verbis F. appellat ossi locum apud Ilin. ep. s. 3d Uerum anteqUam de his videamus, aliquido non ita magnum, Ut opinor, a te Peto lector, etc. udi teneas V si mos confici si endi rudRomanos unquam aestitit, sique ille mos ne ostea quidemiabolitur est ideo actum est, quoniam Romonis iraistim

canticum magis flacebat quam in Oseum Ribbechiana

habes, nisi fallor, cui equidem facile subscribo. Atque nunciam videamus num linianus ille locus i idoneus sit ad

totam rem dirimendam, i. e. ad demonstrandum Romanos tam Prorsus a nobis diverse comparatos suisse ut divisum Canticum indiviso eos praetulisse verisimile sit; quid legimus t Plinius, identidem audito se male versus recitare, amicum consulit utrum vel Sic ipse recitare pergat, an Suo liberto eos recitandos committat hisque Subiungit se nescire quomodo se interim habeat, utrum rigidus et immobilis interea desideat, an, ut quidam, si Onuntiata murmure, oculis, ianufrosequatur' ipsa autem Plinii verba evincunt , audio me male legere ' de nullo sollemni more hic agi, quo auditore aliquanto maiorem voluptatem perciperent, Sed de quodam instituto, peius aliquid evitandi causa, excogitato atque, ut est

Poetarum natio suo versu recitare cupienS, ConSentaneum

est Suspicari eos qui auditorum cenSura Permoti v audio me male legere j, illud efficacissimum Sane, remedium adhiberent, aegre saepe et invitos eo confugisse quid igitur mirum si unus alterve 'i , quidam j, cum uos versus ab homine

prosano recitari audiret, murmure, oculiS, manu Eo ProSeCuo , Explica aestum meum, audio me male legere, dumtaxat versus . . cogito ergo recitaturus familiaribus amicis experiri libertum meum . . .

ipse nescio quid illo legente interim faciam, sedeam defixus et mulus et similis otioso, an, ut quidam, quae pronuntiabit murmure oculis,

gestu prosequar Sed puto me non minu male Saltare quam legere vereque rescribe, num it meliuS, PeSSime legere, quam ista vel non facere vel facere '.(' Ex illo i quidam' i e pauci equidem potius emciam haud

multos veros poetas inter Plinii familiares fuisse an forte omnes boni poetae, quibus P. utebatur amicis boni quoque recitatores erant p

20쪽

tus est, si Secum modo aliquid in recitatore Correxit, modo APPlOSit, modo oculos, caput, manum inclinavit nam noli,

quaeso, illud saltare ' nimium urgere si ullius verbi vis potest contrahi et extendi, potest verbi saltandi exemplo sit Hortensius Dionysia' appellatus sapud Gellium I. S , et locus ex ac dia 26: plerique oratore, iactant cantari

saltarique Commentario Suose. Denique hic locus minime suffcere videtur ad cantici lacerationem comprobandam et nisi alia multo graviora testimonia accedent, non facere poterimus quin PerSuasissimum nobis habeamus romanum drama Graecorum dramati subsimile fuisse, atque istiusmodi discidium marion reuis, quas nostrates infantes in deliciis habent, aptissimum Sse ad tragicam ero At λησιν, ne κάθαρσιν dicam, augendam et Semper ineptissimum fuisse et

etiamnunc ESSE.

Antequam eorum quae hucuSque disputavimus aliquam Summam Conficiamus, obiter erit videndum de Grysari iopinione, qui dividendi cantici morem ex antiqua satura iniustum drama transiisse suspicatur Cui coniecturae etiamsi quis accedere vellet, nihil tamen Proficeret, nam ProrSUS iisdem quibus antea dissicultatibus conflictaretur, alio tranStatis tantummodo sed nemo, opinor Grysario fidem habebit; nam quis tandem est qui in antiqua satura illum morem viguisse testetur an forte Livius verbis: impletas modis saturas descripto iam ad tibicinem cantu motuque Congruenti peragebant , quae verba Grysario illam cogitationem Suppeditasse videntur at quid tandem hisce inest unde essicias Uniu PerSonae partes tam mirum in modum divisas fuisse

quil quod ipse Livius obloquitur, rapui quem re vestigio

2x , Ueber das canticum und de Chorinier rom tragoedie P. I

subiungatur illa de Andronici raucitate fabula an ideo quia

antiquae saturae ars incultior et rudior erat, illinc opinemur hunc morem oriundum esse at Siquid video fieri non potest

quin prisci et simplices homines ab istiusmodi divulsione vel

magis abhorruerint quam posterioris aetatis homines; nam quantulumcunque de antiquae Saturae natura nobis compertum est, hoc certe Constat, genus fuisse petulantissimum licentissimumque, sine certo arteque definito argumento, ita

ut libero actorum arbitrio et dicacitate tota fere res contineretur atqui quomodo haec quadrant in morem quo, si tamen exstitit, alius alium anxie Sublevaret, quo quisque alterius sonus alicui alterius gestu responderet quin imo fac iam aliquid ex satura in legitimum dram irrepsisse, nonne ProrSUS absurdum est id canticum potissimum ex satura desumptum esse, quod altis spiritibus, Sublimibus affectibus edendis inserviebat denique mera tantum coniectura est quod Gr ait: vaber dies aus gesan unctan gemiscliten scenischendarstellungen Umpletas modis saturas' apud L. halte das publicum liebgewonnen, n Nolite Andronicus seinem schs,Emen istis, era emorante Uriam eingara verschassen, so mussi e sis De Uiel gleichsam in veredelter for indasselbe aulaelimen dies enistehen a das Canticum ge-habi , et mirifice ultimis verbis sibi obloquitur Gr.; nimirum verba cantu motu', una posita, ei fraudi fuerunt, sicut et ii falluntur qui non satis attendunt quantum intersit inter disiectum illud dramaticum canticum atque aελπεσθαι. Ut interim paucis concludamus quae hucusque vidimus: qui divisi cantici apud Romanos rationem quaerat, huStra ad primarios in litterarum studio viros ille coniugiat quot enim capita consulat, totidem diversissimas sententia proferri ille audiati immo monnullos tantis vocum ambagibus uti