장음표시 사용
31쪽
que hoc a Pylade demum institutum est , iam nemo alius restat ad quem illa verba pertinere putemus, nisi ipse ille hyDocrita cuius ia*ωνιαν Cap. 83 Praedicari audivimus., At , dicat quispiam liviant i notissimi loci memor, , istae fere redeunt, tresutorEm, quem, antequam Pylades chorum introduxerat, Saltantem Pantomimum voce sua Sustinuisse inter omne ConStat, et a nocestam, tuum inventum, nam atque eandem personam suisse defendas verum hypocritam istum, si tamen exstitit, non easdem sed prorSUs diversas a Pantomimi partes egisse patet ex loco quem modo citabas, C. 83 vide igitur num eiusmodi hypocrita recte dici possit ίπασαι
Ad hosce scrupulo quantum Possim eximendos antequam accingar declarare lubet aliquanto maiorem fidem me habere Luciano viro sani et sobrii iudicii, praesertim de rebus suae aetatis disputanti, quam alicui ipιγorcia, qui limpidos magnaeque auctoritatis fontes excerpendi munere parum Contentus, et pristinum ordinem perturbasse et de suo Pannos agglutinasse deprehendatur; non hercle quasi Diomedem, Libanium, Hieronymum, et Si qui alii sunt, qui occasione data de pantomimo mentionem iniiciunt, prorsus negligendos putem minime hoc tantum dico, in eiusmodi scriptoribus summam autelam adhibendam esse, et subsidiariam tantummodo auctoritatem iis tribuendam esse denique ad nostrum propositum nam in augustea aetati pantomimum eiusque originem nunc inquirimus aliquanto plus facere Lucianumquam quemvis ero natum excerptorem, qui, Si quid de pani Livius T. 2: puerum ad Canendum . . . . Cum StatiliSSet canticum egisse aliquanto magis vigente motu, quia nihil vocii usus impediebat. '
stomimi cunabulis annotavit, metus est ne mera Coniectura id assecutus sit e decrepita pantomimi Senectute, cui ipse erat aequalis vicenim monere Pu Videtur, non POSSe quin pantomimus, genus Per tot Saecula Cultum, multis mutationibus obnovius uerit: sed haec hactenus; nunc iam videamus de identitate, ut aiunt, cantori et hypocritae, quam SVPra Statui. Atque ante omnia hic tenendum est Luciani certe opinionem haud eo ferre ut pantomimus ex Livii Andronici invento oriundus sit; non quod expressis verbis id dicat, attamen spero fore ut mecum id esticias ecperlectis capitis a verbis: , τὰ δε ανθ ο αυτ β TOPT νυν Π αετερο λογο διεξέρχεται,
μηδἐν τῆ νυν αυῖη τι προσί κοντα κτώ. quibus verbis L. nobis auctor est pantomimum inde ab auguste demum tempore efflorescere coepiSSe ex rudiore quodam Saltationis genere, quod apte Cum γερανυ et θερμαστριδι POSSet Comparari his autem accedit quod neque in C. O παλαι ἐν γαρ et q. . nec usquam alibi aut vola aut vestigium est, unde efficias Lucianum pantomimum e dramatico Cantico natum putassen non quasi ego id mirer, qui eiuSmodi cantica, i. e.
inter cantorem et actorem divisa, numquom ita romano ramate moris suisse perSuaSum habeam, Verum Permirum
omnibus illis necesse est videatur, qui et ipsi pantomimi originem X dramate repetant et antiquos Scriptores iam idem fecisse autument; nonne denique tale silentium clamosum dici iure potest, cum reputemus totam illam de saltatione disputationem id agere ut antomimum cum dramate conferat atque ut hoc illo longe superari demonstret Hisce Perpensis iam non vereor ne quis nimiam vim tribuat speciosae Sane Similitudini, quam verba λαι με γαρ τέ
cum diviano doc, exhibent; retenim quid aliud haec verba
32쪽
sibi volunt, quam ut declarent pantomimum oriundum ESSE ex bene perspecta difficultate saltationi simul et cantu satisfaciendi 8 prorsus autem eadem difficultate Andronicum, Senem PraeSerti in Conflictatum esse, narranti Livio facile credimus quid igitur mirum, Si duo scriptores iisdem fere verbis usi sunt ad eandem rem indicandam Vnumve propter
hunc tam levem et necessarium Paene verborum COIISCI SUmLUCianus Censendus est pantomimi origem ex diviso illo dramatico cantico derivasses Sed videamus iam de scrupulis illis, quos haud deesse
bene Sum conscius et primum quidem de hoc, cur factum sit, ut nemo praeter Lucian de nostro hypocrita mentionem faciat quamquam dubito num hic verus sit scrupulus quid enim magi Consentaneum est quam hypocritam illum, qui mere vocale PartES SUStineret, Cantorem Potius quam hypocritam appellatum esse huc accedit quod ipsa Pantomimi ars, postquam argumenta ex tragoedia Petita traCtare Coeperat, verbo υποκρίνεσθαι designabatur interdum CL CAP. 8 υποκοίνασθαι μανίαν , ita ut facile confusio potuisset nasci, si Cantor quoque hypocritae nomine denotatus esSet quaproPter Potius est visum hunc Gntorem
(' Ceterum hic non possum tacite praeterire antiquo non Solere voces, quale Sunt Ctor, hypocrita, cantor similia, ad vivum resecare; Si Suet. Nero ad vin tragico quodamaCtue, quamquam pro certo fere OnStat Neronem numquam in iusto dramate prodiisse, sed in tragoedia cantata tantummodo Sic apud Hor A. P. Sas donec cantor vos laudite dicate, cantor aperte dictum est pro actor sic Cic. pro Sestio II 8 luSus verborum gratia histriones, qui in togata quadam prodibant, cantores dicuntur; sic Dio Cass. 62.26 ait: τραγωδίαν υποκριν ενοσe de ThraSea Paeto Sed de hisce
Sed iam transeamus ad aliam quaestionem, quam idoneam ESSe quae religionem iniiciat supra iam obiter monui, dico uim Verbi imαδειν; nam si constat hoc verbum id solum indicare quod nostrates dicunt accompagneeren , CCESSeest ut Coniecturam meam de identitate cantoris et hypocritae debilem reddat atque adeo funditus subvertat atqui, OPinor, paulo aliter res se habet et Ulixes quoque ille ex cap. 3, licet diversas a saltatoris partes sustineret, optimo iure dici
Poterat 'ασαι τώ παντοre uis videamus modo. Quae SVPrimaria i vis compositorum qualia Sunt moκρίνεσθαι, --δειν,
similia 3 Haec nimirum, ut aliquis alteri praesto serio- sit ad id faciendum, quod altera compositi parte indicatur sic sine dubio pristinis hypocritis id nomen est inditum, quia
Clior aderant eamque curam habebant, ut chori dicta factaque magis elucerent, denique ne chorus Pectus in rctfione Prae Se ferre videretur; ne unquam, opinor, graeCUm dramaad absolvitam illam quam novimus perfectionem per eniSSet,
si pristini hypocritae nihil antiquius habuissent nisi ut
Choro Semper Consentire viderentur. Sane verbi 'αδειν non ab omni parte eadem est ratio haud enim negare lubet, neque negari PoteSt, ni dis nimirum et eum, qui eosdem affectu; voce MXPrimato quom alium quis Vestin adumbret o Miror quod ad disertissimam vocem υποκοίνεσθαι tam ParUm vulgo attenditur in altera vocis parte equidem altercandi notionem odorari mihi videor quamquam altercandi notio iam nimium est; senties quid velim si dialogum quempiam animo tibi repraesentaveris, in quo alie disputantium fere uno tenore disserat, alter identidem nonnulla verba interserat, quae alierum excitent. Minu recte HeSyCh. I. v. υποκρίνοιτο ἀποκρίνοιτο, ενθεν καὶ ποκριTησ, ἀποκρινομενO προσθον χορον immovero primus hypocrita is fuit qui κρινόμ ενο Chor inserviret, efficeret ut chori dicta facta elucerent magiS.
33쪽
Verum et S 'αδει, qui, quamvis diversas a Pantomimi Parte Sustinens, cantu Suo antomimo praesto sit et inserviat, i. e. qui pantomimi motus eodem modo eliciat, quo hypocri, tam chori motus et cantica elicere StatuimUS.
Haec si recte Sunt disputata, et Si quis cantor simul et hypocrita esSe Potuit, iam non amplius est cur Ulixem illum ex cap. 8 in aegri Aiacis somnio tantum exstitisse credamus, sed rectis iam ille talis stabit, nec misella voce is inserta se extrudi patietur. Verum haud me latet quantum haec mea de cantoris ossicio opinio cum vulgata opinione pugnet, ideoque iam liceat paucis sententiam meam confirmare, et Si modo POS, Sum, Probare Fried tander igitur in eximio illo libro, qui inscribitur Sittengeschichte a. Os haec ait: de Chor Sangatisse den exten de tangstucke vielleichi aucti in dei pau-Sen derselben, da die ussuli ruit doch aum line ei ne verbindende ergahlung, etNa in de artades recitatius in unSernoratorien, edach Nerden anni durch sie urde Eugleiclide tange die eit rhalten haben, costum n maske u NechSelia e his, quisquis legerit, facile astipulabitur, nam caute Sunt Scripta et magnam veri speciem prae se ferunt attamen ultro sere et sponte cogitatio se obtrudit, qui tandem chori illo munere vinculum praebendi inter Singulos actus fungi solitus sit id temporis, Cum chorus nondum
institutus esset num cantor at secundUm Uulgatam Certe Opinionem, cantor ita canebat, ut quisque eius Sonti alicui saltatoris gestu responderet, non enim Propria Parte Sustinebat, Sed easdem quas pantomimus ab eiusmodi igitur cantore, qui ipsius pantomimi velut dimidiata pars ESSEt, quom in UScredamus Singulo actus inter se ligatos ESSE, Sana ratio
Vetat quae cum ita Sint neque tamen quisquam in dubium
vocet quin recte Friedlander moneat singulas pantomimi scenas vinculum quoddam desiderasse nimirum quo et Pectatorum animi ad novum spectaculum Praepararentur, et i PSesaltator, quoties iam ad aliam scenam transeundum erat, in Uerum UtPOte SenSim natum, nec repentinum irritumve assectum incidere videretur , iam aut ad incitas Sumus redacti, aut ad Cain coniecturam, cantorem et hypocritam unum CSSE, Confugiendum est quam si admittes, iam non erit cur aliquod vinculimi requiras, quod inter singulos actu intercesserit; sic enim rem tibi finge, quaeso cantor Sive hypocrita id maxime habebat propositum, ut voce Sua Pantomimum excitaret modestas hercle artes nec quae offendere debeant, idoneas tamen quibus saltatoris motus veri nec de nihilo ficti viderentur; nonne denique a ratione OUANUAE, dam lux aspergitur illis το 'Oδυσσεω πώ σιον σῖ στο καὶ ἐπιθῆ risii 3 έγα Πονουντοβ I an forte etiamnunc haec ultima Aia potius somniasse quam Lucianus rettulisse videtur , Ate, mihi quispiam obiiciat, tu vide ne parum firmac g οριιὴ UtariS, Cum X ante-Pylade pantomimi condicione coniecturas facias de ea saltandi ratione, de qua nunc lis este audio, nec prorsus iniuria sic me admoneri ultro agnosco; Uerum quum hic Scrupulus non videatur OSSe Ximi, quin
paulo amplius in Pyladis illud inventum inquiratur,
Commeatum Peto nunc iam ad aliud argumentula festinandi, quo Summam propositi defendam ad Pyladem mox redibo.Lucian. l. l. a tragoediae crimini datur, quod ne Herculem quidem modulantem in scenam inmittere aspernetur, et ibid. I, in longa illa pantomimicorum argumentorum reCCnSione, memoratur Hercules cum laboribus cumque liberorum caede(neque dicis tantummodo cauSa laudatur, nam Macrobius 2.Zauctor est iam Pyladem furorem Herculis identidem actitasse i
34쪽
nescio autem an hi loci documento esse possint cantoris in Pantina imo utique non tales suisse partes, quales viri docti vulgo credunt; quidenim tragoedia incusatur quod Cantantem producat Herculem, et Pantomimus impune feret, in quo iuxta saltantem Herculem alter Hercules prodeat, qui ProrSIIS eosdem affectus cantu interpretetur quos histrio geStu, quique Si demum munere recte fungatur, si eius cantus histrioniSque geStus imum videatur. i)Sed riam clandem aliquando rationes dare iuvat Cur ante
et ideo insignia sunt, quod ex hac nostra iudicandi ratione potiusquam ex illa antiquorum provenerunt de antiquo dramate irre- Parabiliter profecto actum erat, simul ac eiusmodi cogitationes animos Subire incipiebant. Quamquam non videtur Silentio Praeter
alludi idy παρακαταλογ) me de qua Cf. Plutarch de musica 3.3 et AriStot. Problem. s.f), qua Luciani aetate histriones perperam S ESSent, atque hunc abusum a Luciano voce , i. λοικία denotari; POStremo, scilicet ut illa allusio magis manifesta sit, pro καὶ rite legi iubet , κατα χονi qe. Ad haec obiicere mihi liceat tum Lucianum non agere de tragicorum histrionum aliquo abusu, Sed de tragoedia,
quam propter uiam ireturiam pantomimo inferiorem et imparem esse demonstret aura σολοικίαν ei videri non tam H περιαδειν αu Lin quam IIρακλη ονωδουντα; ara n verba rei usi e ut intaCta maneant, ea quae Subsequantur (τα γὰρ αλλα τοί ποιηταὶ ε ιελησε)instantiSSime flagitarea denique turreuoti te quid sibi velit vix aut omnino non poSSe intellegi. Ceterum f. Friedi. S. G. a. 68aPP. IS
pyladeum cantorem illum in Subsidium vocaverimus, Cum de posterioris aetatis pantomimo esset videndum; verum opus erit ut rem Paulo altius repetamus, utque obiter videamus de paucis locis, qui huc Pertinent.
Apud Hieronymum in Suetonii reli q. d. Reifferschei p.
ad cum annotatione haec leguntur: Pylades Cilix pantomimus, cum Ueteres ipsi cantarent atque altarent, Primus Romae horum et fistulam sibi praecinere fecit ' haec autem verba tam insulsa sunt, ut Suetonio ea tribuere equidem non ausim, ne magis lubet indagare unde manifesta illa confusio, quam exhibent, nata Sit satius erit statuisse Pyladem, quidquid innovaverit, Certe non omnium Primum Saltationem a Cantu Separavi Sse, ne magis primum fistulam sibi praecinere fecisse vase, Si enim quempiam cum Reifferscheid(l. l. Id iam interpellantem audire mihi videor, tu negligis
totum illum locum in brevius esse contractum ex alio eiusdem Suetonii copiosiore loco e non hercle me latet istud vulgo credi neque ignoro post vocem PterHS cogitatione vulgo
inseri sonum idi num tamen iure id fiat valde dubito: nam ut id missum faciam, quod pantomimi qui ipsi cantarent
mirum pantomimorum genus sunt, ipse ille Suetonii 3 excerptor diverse prorsus rem Sibi finxit, C tantum afuit ut pantomimi, originem ad livianum illud canticum referret, ut ipsam fistulam, quae saltanti histrioni succineret, a Pylade demum introductam o Cf. e. g. locum illum notissimum apud Xenoph. Anab . l. initio, ubi id, quod pantomimi Summa est, dic dramaticum argumentum pantomimice adumbratum, vivis coloribus depingitur.(' Eorum interpretationem de industria tacite praetermitto qui, voce anfontam inserta haud contenti, verba Cum veteres PSi Cantarent et altarent' ita accipiant, ut dicta Sint pro h Cum vetere pantomimi modo cantarent simul et saltarent, modo altarent tantummodo nam Ista ratione laihil non ex quovis loco efficere possis.
35쪽
esse Sit auctor Sed PSe, quaeSo, verba tecum PenSita Concedes mihi nullam idoneam Causam esse Ur CondenSatam
quamdam et compendiatam doctrinam iis inesse credamus; quamquam unam laudem vi ii deneges, nimirum hanc, quod in sua Sententia, quamvis inepta et puerili, quasi Pylades benigna vena usus de nihilo antomimum excogitaverit, egregie sibi constant denique, nam praecedentia impetus
instar Sunt quo ad propoSi tum meUm Ccurram, neque tam Hieronymum incusare volebam quam eorum opinionem, qui chorum a Pylade se loramet Infori substitutum esse affirment, nihil hic classicus locus Continet, quod suspicionem moveat Cantorem Chori decessorem suiSSe atque semel introducto Choro superfluum ESSE ACtUm. Alter locus, quem iam in Censum venire oportet, legitur
hic autem locus, si recte viri docti in Hieronymi verbis est res tamquam et res fiantomimos intelligunt, alteri fere gemellus videri possit iam enim uterque locus OnStruOSum illum snentem suntomimum e hibebit; verum et si discri men, quod inter utrumque intercedit, Permagnum CSt nam in Hieronymi verborum nexu veteres pantomimie eos ignificant qui Pylade aetate maiores erantes . . . Cum etereS
Cantarent . . . . PrimUS .... seCit , a Diomede ero Pantomimi cunabula ad morem quemdam reseruntur, quem PriStinis diuque praeteritis temporibus in dramate obtinuisse erati x Primis autem temporibus, sicut adserit Tranquillus, omnia, quae in scena versantur, in comoedia agebantur; nam et pantomimus et pythaules et choraules in comoedia canebant. Sed quia non poterant omnia simul apud omnes artifices pariter excellere, siquierant inter actores Comoediarum pro faCuliate et arte Potiores, Principatum sibi artificii vindicabant Sic factum est ut nolentibus Cedere mimiti in artificio suo ceteris, Separatio fieret reliquorum et q. e.
traditum sive, ut idem aliis verbis enuntiem Hieronymus ne fando quidem quidquam de dramatico cantico saltationis origine audivit, utpote qui cantus et gesticulationis separationem in Pyladem conserat Diomedes Contra, quamquam et illius verbis plurima insunt quae iure ostendant, attamen probabilem admodum de vetusta pantomimi origine sententiam profert en haud spernendam, opinor, disterentiam. Ceterum ne hic quidem locus vulgatae opinioni favere videtur, tamquam canticum illud inter actorem cantoremque divisum usque ad Augusti aetatem suum in dramate ius obtinuerit, atque Pyladeus pantomimus antiqui dramatis ad simpliciorem formam, i. e. ad mera divisa Cantica redacti, Continuatio fuerit immo Diomedis verba, si tamen ulla iis, ut sunt intricatissima, J vis tribuenda est, mihi saltem declarare videntur ictu ridem mimos hi enim quin voce potiores es ignificentur non est quod dubitemus se a dramate Separasse verum ut illud iam missum faciam rogatum velim estne Credibile, Cum suo quisque artificio primarium in dramate locum vindicaverit, cumque haec, sive Diomede seu Suetonio auctore, imprimis causa fuerit cur pantomimus se a iusto dramate abdicaret quando id factum sit nunc non moror),ESine aeredibile, obsecro, Iantomimum tam parum ibi con(i Oleum et operam perdet, qui quotquot huic loco dissicultates insunt omnes post Hermannum, Wolffum, Grysarum, alios, ex dire Conabitur quarum ex magno numero ut nonnullas recenseam: quid
sibi vult iteratum illud , comoediae, cum de universo dramate agi appareat quomodo explicemus illud eugma, per quod Verbo Canebante agendi notio inesse vulgo creditur, quodque licitos certe eugmatis terminos migrare videtur quid tandem antiquae comoediae testantur teStanturne primis temporibus omnia iii dramate agi esse solita an separationis illius sunt testes est enim quod dubites siquidem ad chorum provocatur an denique Suspicemur Suetonium de graeca comoedia quaedam adiecisse, Diomedem perperam ea ad latinam transtulisse
36쪽
stitisse, ut PSum Cantorem, Cum quo nunc maxime lis sibi esset de Principatu, iam Secum remulCo traxerit, Cum artis suae rem exequi CoePisset qui id non falsissimum esse censet quis non penitus sentit, Si revera ex singulorum ambitione pantomimus evasit nullum amplius eiusmodi cantori in pantomimo locum fuisse, nam usque eadem discordiarum Semina eum Praebiturum fuisse; ne longus sim, Diomedis locus vulgatam opinionem de Cantore Chori decessore non modo non confirmare vel stabilire, sed funditus subvertere videtur.
Ultimo loco lectorem ad notissima verba Macrobii ii
delegare mihi liceat, quae leguntur Sat. 2. Z quae Uerba qUam sani et sobrii iudicii sint demonstrare a nostro instituto alienum CSt 'nemo enim est, opinor, quin Ilico videat de Pylade hisce verbis mentionem fieri non tamquam ignoti antea et
repentini generis inventore, Sed tamquam Ueteri atqUE PTO-bati generis amplificatore hoc evincunt et ipsius Macrobii verba , Pylades, qui clarus in opere suo fuit temporibus Augustic), et Augusti interrogatio detrectationis Plena, et iPSum responsum quippe cui nihil insit quo ipsa saliationis
natura aut ratio contineatur et, quod pluris est, Sana ratio facile nobis persuadet Macrobium verum vidisse: omnia enim instituta quae nunc maxime floreant vigeantque, non Uni alicui accepta referenda esse, sed muliorum industriae laborisqUe Summam quamdam Consectam esse, ad taedium usque et monere et commonefieri hodierni homines solemus attamen Nereor me lae ipsa ConSideratio, quamvis sit vera in(i , Non Pylades histri omittendus est, qui clarus in opere suo fuit
temporibus Augusti .... hi quia ferebatur mutasse rudis illius saltationis ritum, quae apud maiores viguit et venustam induxisse novitatem, interrogatus ab Augusto quae altationi ContulisSet, respondit i)λῶν
univerSum viris doctis, qui vulgatae opinionis de pantomimi origine auctores exstiterunt, fraudi fuerit; i nam fac Andronici illud inventum germen fuisse ex quo pantomimu Procreverit; num ideo statuendum erit cantorem i. e. livianum illum, puerum qui caneret ad Pyladis aetatem usque in Pantomimo retentum esse quis tandem Scriptor id asseverat utrum Macrobius at nihil hic habet de choro in cantoris locum Substituto an Diqmedes Suetoniusve si mavis immo Si quid ex SpisSis, quae veram Suetonii sententiam circumdant et abscondunt, tenebri erui potest, Suetonius plane contrarium censuisse videtur an denique sana ratio rePutemus quaeSo Post Grysari utilissimum librum ueber die pantom de Romer, Rh. MuS. I 83 P. O S. inter omnes iam fere constat quid Pylades innovaverit, nempe horum, Symphoniacorum turbam, cultiorem Graecorum saltandi ritum ei deberi, denique novis uberioribusque argumentis tractandis pantomimum ab eo adaptatum Sse multa sane, sed nihil
principale, nihil quod ad caput rei pertineat necesse igitur
est iam ante Pyladem Summam certe et caput pantomimi Perinde comparata fuisSe atque PoStea, et vinculum quoddam iam tunc inter singulo actu intercessisSe quis autem eiusmodi vinculum praebere poterat num Cantor at requiescente histrione et cantor tacebat, quippe qui nulla proprias partes sustinere sed histrionis tamquam alter ego esset; a pythaules at quis non videt ista ratione et Romanorum
auribus, et ipsi tibicinio nimium tribui an denique in ante- Pyladein pantomimo iraeter histrionem Nub gesticulareturo Cf. e. g. G. EoiSSier Rev. Arch. N. S. ai*m anne vol. p. 333 S. Hesmot SSctitare et mniore tr-Oed me, I mirum auratum venuste et luculente de hiSce disputat, nec tamen rem acu telegisse videtur.
37쪽
alterum hypocritam prodiisse credo ita maxime nam eiusmodi hypocrita, cui quamvis modestae a Propriae tamen Partes incumberent, unice aptus erat, qui desideratum illud vinculum praeberet, et quominus Singuli actu arena Sine calce viderentur prohiberet eiusmodi hypocrita ne novas Semper contentionis ansas daret nullus metus erat, non enim easdem atque histrio neque aequale parte agebat, Sed inferiores, quibusque histrioni inserviebat magis quam aemulabatur; nonne denique coniicere praestat eiuSmodi qualem depinxi cantorem sive hypocritam in vetustiore pantomimo ProdiiSSe, quam livianum illium X dramate huc tranSferre, quem unquam inventum esse et hodie omnes stupemus, i et ipsum Livium miratum eSSe apparet, utpote qui infirmam Andronici valetudinem apud nos excuSet quantocius, Censeo, livianum puerum facesSere iubeamus, non modo e dramate Sed ex
Quamquam valde dubito num liviano illo puero omnino nobis opus sit ad pantomimi originem ex ramate cognoscendam quidenim Diomedes Neil si, Reifferscheid iij
postquam membra comoediarum tria esse monuit diverbium, Canticum, horum), et de PerSonarum numero in diverbiis nonnulla addidit, Sic pergit , in cianticis uram unctantum debet esse fersona, ut si duae fuerint, ita esse Ebent ut ex occulto unia sudiat naec conloquiatur Sed Secum, si opus fuerit, Perba faciat' postremo iam de indefinito Personarum numero in choro loquitur, in quo iunctim omne ConsuSaque Oceloqui debeant; haec autem verba, nisi livianus ille cantor iusto nimis in virorum doctorum familiaritatem se insinuaSSet, o De hisce copiosius supra vidimus hic Suffecerit delegasse ad Friedlande S.G. a. o , ad MommSe R.G. I. soo, ad Ribbeck
nullam Prorsus, Pinor, dubitationem moverent nunc vero,
invitis reis quae praecedunt membra comoediarum Sunt tria, diverbium, canticum, chorusi, quae evincunt de Cantico generatim agi, nihilominus Xplicari Solent, tamquam de Cantico artiore significatione, i i. e. de diviso illo inter cantorem actoremque Cantico agatur quam autem Perperam id fiat demon-Strare sonatum Sum, sum de Cantico viderem hic suffecerit meam Sententiam de Diomedis verbis, quatenus novum quoddam lumen pantomimi origini aspergere mihi videntur, proferre; equidem rigitur persuasum habeo Diomedem voce cctntico ea omnia Significare, quae, Succinente aliquo musico, actor moduletur et temperet ut Donati verbo utar magis quam pronuntiet; illius autem Modulationis multos gradus exstitisse, prout remissiores vehementioreSV affectu interpretandi essent, non est quod moneam atqui hisce praemissis iam tibi cogitatione repraesenta, quaeSO, duo in antiqua illa Cena actores, velut Ulixem AE: Aiacem, se Cantica alterum in alterum acriter
invehentes quomodo sillos depugnantes videres tibi fingis num sita forte, ruti alter pro viribus alteri obstrepat, utque
alter alterum Pulmonibus Superare Studeat at quis non tenet aliam apud nos cenae rationem SSe, aliam apud antiquos, nos prae ceteri veritatem requirere etiam in heroibus, antiquis id maxime cordi esse ne o καλου lege migrentur, nos ipsius vitae imaginem desiderare veramque altercationem, qua alterius
vom prae alterius minis identidem vix audiatur, antiquos in tali causa rauum cuique dc , in quo loqueretur, tributuros suisse et tribuerunt pro certo tam propter eam quam modo attuli causam, quam ideo quod bisonus nedum multisonus 2 cantus atque harmonia ' illo deficiebant, Secus ac nos, quibus(i C e. g. Ribbeck Rom. Trag. 6sq.(β Cf. Friedlande S. G. . abi.
38쪽
illarum rerum usus in operara quae dicitur, utilissimus est adessiciendum ut nonnullorum una Simulque cantantium voces
distincte magis ad auditores perveniant; nihil eiusmodi in
antiquitate quippe qui eum tantummodo concentum noviSSent, in quo duo pluresve unisono es em cantarent e, igitur cur statuamus in eiusmodi cena, qualem animo PraeSumPSim US, Ulixem et Aiacem cantandi vices iter etiasse quid autem, quoties alteruter canebat, alter, Cui interim a Cantu abstinendum erat, egisse videtur nonne in Promptu Si reSPonSum eum audiisse et speciem muSSitantis iramque concoquentis
Praebuisse, et gestibus tantum interpretatum esse quid sentiret ita maxime, credo atqui quid aliud Diomedis verba testanturrit, canticis autem una tantum, best esse fersonia aut Si uae fuerint, ita esse debent, ut ex occulto unia udiat nec conloquiretur, Sed secum, Si opus uerit, Erba facior . nonne
haec di ipsum sibi volunt quod nos exspectabamuS. quod
(' Dolendum est quod Diomedes esse dixit Pro cantareu, nam misellum illud esse, ut est ambiguum, tam doctarum lucubrationum ansam dedit, ut vix te ex iis extricare posse videaris; sic Ribbeckius l. l. 63 vulgatam opinionem de cantico inter histrionem et cantorem diviso defendens haec habet salso ist die bestimmung et Diomedes, in de cantica nem re denen im verastane, duri nurbine person austreten, oder enn Wei, o duriuili andere 3 person nur aus dem intergrunde Euhoren uni nursu sicli terran da ei mort sagen in de angedeuteten renZengemis ricliti undisielleiclit unaclis de praxi de tragoedi en
nommene, quae aliquanto magis placerent, niSi R. monere Super-Sedisset, Cum qua tandem persona in Diomedis verbis rem habeamus, utrum Cum Canente puero an cum histrione Si cum puero, iam hanc praeclaram sententiam nanciscimur: in Cantici u. t. d. e. puer qui canat nimirum cum Suo histrione, separari enim non PoSSunt), a. s. d. pueri qui Canant nimirum cum suo uterque tacito histrione f. i. e. d. v. e. o. unus canens puer cludiat nec conloquia, sed secum, si opus fuerit Perba faciat es nec minus inSipida Senten-
etiam magis apparebit, si sequentia pensitaveris: in choris Uero numerus Personarum definitus non est, quippe iunctim omnes loqui debent, quosi oce confuso et concentu in uniam 'ei Sonsmo formianus' quae praecedentibus, quibus cantici ratio enarratur, apertissime opposita sunt; sed iam Spero fore
ut intelligas quid velim, utque et tibi, lector, Pantomimi natales potius e nostro simplicissimo quam ex miro illo diviso cantico repetendi videantur haud enim vereor ne id te offendat, quod Diomedes nullis expressis verbis alterum illum histrionem, altero cantante, gesticulatum esse assirmat;
in histrione id per se intelligitur.
tia evadet si pro personae histrionem tacite gesticulantem legeris utervis enim, sive cantor sive histrio luerit, alterum iam secum trahet. Verum aliud quid vult Ribbeckius, nam rectissime monet pariter absurdum futurum suisse sive in aliqua cena, praeter nonnullos tacite gesticulantes histriones, totidem Cantores CantaSSent, Seu unus cantor aliquot diversas Subitoque alternantes parte Canendo sustinuisset quae verba, nisi omnia fallunt, significant ita tantummodo licere canticum inter actorem et Cantorem dividere, ut una persona prodeat Sin autem adera accedat, ea demum Condicione canticum doctum monere, ut ne alier illa Persona, ne iPSa, nec per alicuius remulco tracti pueri vocem, Cantus particeps Sit audio et concedo priora ista, quamvis Contorta videatur ratio, quodammodo ex Diomede , in C. u. t. d. e. p. e POSSe erui Sed ultima quomodo ferri possunt, quidque attinet, cum de Cantico inter Cantorem et actorem diviso sermo est, alterius PerSonae mentionem iniicere, quae nullas in illo cantico partes agat , at sustinet propria partes, verum gesticulatur tantume ita maxime,
opinor, sed si quid video, ista ratione in ipsam illam absurdam
cogitationem incidimus, quam ut caveremus, modo monentem audivimus; nam ut omittam, duobus histrionibus tacite gesticulantibus, haud facile intellectu esse auditoribus ad utrum pueri Cantus pertineat quis tandem puer, cum cantici vices ad alterum histrionem pervenerint, hunc adiuvabite num idem ille, qui modo priorem adiuvabat an forte novus aliquis subito prodibit, qui opem ferat
utrumque hercle aeque absurdum videtur.
39쪽
illarum rerum usus in opera' quae dicitur, utilissimus est adessiciendum ut nonnullorum una Simulque Cantantium oceS distincte magis ad auditores perveniant; nihil eiusmodi in antiquitate quippe qui eum tantummodo conccntum noviSSent, in quo duo pluresve unisono es em cantarent e, igitur cur statuamus in eiusmodi cena, qualem animo PraeSumPSimuS, Ulixem et Aiacem cantandi vices iter etiaSSE; quid autem, quoties alteruter canebat, alter, cui interim a Cantu abstinendum erat, egisse videtur nonne in Promptu est responsum eum audiiSSe et Speciem muSSitantis iramque concoquentis PraebuiSSe, et geStibus tantum interpretatum esse quid sentiret ita maxime, credo atqui quid aliud Diomedis verba testanturriet cianticis suum unctantum Ebest essest fersonia aut Si se fuerint, ita esse debeis, ut ex occulto unia uncti nec conloquiretur, Sed Secum, Si opus fuerit, Erba ocior . nonne
haec di ipsum sibi volunt quod nos exspectabamus quod(' Dolendum est quod Diomedes eSSee dixit Pro Cantareu, nam misellum illud esse, ut est ambiguum, tam doctarum lucubrationum ansam dedit, ut vix te ex iis extricare posse videaris; sic Ribbeckius l. l. ad vulgatam opinionem de cantico inter histrionem et cantorem diviso defendens haec habet salso is die bestimmung et Diomedes, in de cantica nem cedenen im emerastane, diarie urbine person austreten, oder enn wei, Eo duriu se andere 3 person nur aus dem intergrunde Euhoren uni nursur sicli terran da in ori sagen in de angedeuteten renZengemis ricliti undisielleiclit unaclis de praxi de tragoedi eni-
nommene, quae aliquanto magis lacerent, niSi R. monere SuPer- SediSSet, cum qua tandem persona in Diomedis verbis rem habeamuS, Utrum Cum Canente puero an Cum histrione Si Cum puero, iam hanc praeclaram sententiam nanciSCimur: in Cantici u. t. d. e. puer qui canat nimirum cum Suo histrione, separari enim non PoSSunt), . . . Pueri qui canant nimirum cum suo uterque tacito hiSinone f. i. e. d. v. e. o. unus canens puer,udiat nec conloquiatur sed secum, si opus fuerit, erba faciat r. nec minus insipida Senten-
5.8 etiam magis apparebit, si sequentia pensitaveris: in choris
Uer numerus Personarum definitus non est, quos iunctim omnes loqui debent, uetsi oc conmus et concentu in uniam 'ErSonsm SP si montes' quae praecedentibus, quibus cantici ratio enarratur, apertissime opposita sunt; sed iam Spero fore
ut intelligas quid velim, utque et tibi, lector, Pantomimi
natales potius e nostro simplicissimo quam ex miro illo diviso cantico repetendi videantur haud enim vereor ne id te offendat, quod Diomedes nullis expressis verbis alterum illum histrionem, altero cantante, gesticulatum esse assirmat;
in histrione id per se intelligitur.
tia evadet si pro personae histrionem tacite gesticulantem legeris utervis enim, sive cantor sive histrio luerit, alterum iam secum trahet. Verum aliud quid vult Ribbeckius, nam rectissime monet pariter absurdum futurum fuisse sive in aliqua cena, Praeter nonnullos tacite gesticulantes histriones, totidem Cantore CantaSSent, Seu unus cantor aliquot diversas Subitoque alternantes partes Canendo sustinuisset quae verba, nisi omnia allunt, significant ita tantummodo licere canticum inter actorem et Cantorem dividere, ut una persona Prodeat Sin autem altera accedat, ea demum condicione canticum doctum manere, ut ne altera illa PerSona, ne ipsa, neC per alicuius remulco tracti pueri vocem, Cantus particeps sit; audio et concedo priora ista, quamvis contorta videatur ratio, quodammodo ex Diomede hin C. u. t. d. e. p. e poSSe erui Sed ultima quomodo ferri possunt, quidque attinet, cum de Cantico inter Cantorem et actorem diviso Sermo est, alterius perSonae mentionem iniicere, quae nullas in illo cantico partes agat , at sustinet propria partes, verum gesticulatur tantum e ita maxime,
opinor, sed si quid video, ista ratione in ipsam illam absurdam cogitationem incidimus, quam ut caveremus, modo monentem audivimus; nam ut omittam, duobus histrionibus tacite gesticulantibus, haud facile intellectu esse auditoribus ad utrum pueri cantus pertineat qui tandem puer, cum cantici vices ad alterum histrionem pervenerint, hunc adiuvabit num idem ille, qui modo priorem adiuvabat an forte novus aliquis subito prodibit, qui opem ferat
utrumque hercle aeque absurdum videtur.
40쪽
Iam igitur reputantes multisonum cantum Romanis ignotum fuisse, necnon antiquae Cenae ratione habita, et Diomedem aliquanto simplicius quam vulgo assolet explicavimus iranticis quoties ducte fersonae contant, steteria steteri succedit, in choris ero concentus est j et probabilem admodum pantomimi apud Romanos originem indagavimus nec possum non denUo Paulo instantius monere quanti momenti id videatur; nam ideo praesertim, nisi fallor, vulgo adducuntur viri docti ut livianum illud canticum moris factum esse credant, quod et tragoedia Cantata, quae dicitur, et pantomimus tam apte inde derivari
Possunt Sin autem, Sicut demonstrare conatu Sum dramaticum canticum latiore significatione plane ad id susticit,(elucet enim quae de pantomimi origine disputavimus aequo iure ad tragoediae cantatae natales referri posse , illud inprimis validum argumentum, quo livianum inventum Salvum atque vitale fuisse creditur, debile fit atque infirmum. Sed tempus esse videtur ad nostrum hypocritam redire et videre utrum illi, salvis iis quae de choro, de musicis atque de ipso histrione constant, in post-pyladeo antomimo locus Sit necne; neque fortasse illud inceptum tam audax est quam videri possit post ea enim quae praecedunt, quibus defendimus nullam inter pantomimi natales et livianum inventum necessitudinem intercedere, iam vix PUSAESt monere, nostro certe iudicio, ne chorum quidem inde oriundum esse, unde a plerisque derivatur i. e. cliviano Cantore qui ges,ticulanti histrioni ad manum cantasset quamquam iam statim declarare lubet haud eam nobis mentem ESSE, Ut pantomimi textum, ad quem saltator gesticularetur, a Choro Cantatum CSSe negemus neque enim negari PoteSi verum eratne id Solum munus, quod choro incumberet nonne in intervallis etiam, quoties scena ab histrione vacua erat, Can-
tare solebat nonne igitur, in illis intervallis Certe, proprias quasdam partes Suique iuris Personam agebat rialiter profecto ac livianus ille puer, qui, Si tamen fuit, histrionis erat assecla, qui illo requiescente et ipse tacebat, qui nil erat sine illo deinde etiam ea quaestio suboritur, num histrio
simul atque in scenam prodierat, iam statim pro viribus gesticulari, numve chorus iam illico totidem vocibus quotcunque habebat cantare instituerit nemo, opinor, id credat; immo, nisi omnia saliunt, tum demum tam choro quam histrioni omnes vires intendendae erant, Cum ad cuiusque scenae fastigium perventum erat; in minus, neque vires iis suffecissent, et auditores spectaculi omni varietate carentis mox pertaesum esset. Sed quorsum haec omnia Lad probandum chori quamvis levem at aliquam tamen in pantomimo actionem fuisse, ad probandum chori et histrionis, in scenae initio saltem, non fuisse unitatem, sed chorum hypocritarum Potius speciem praebuisse, non quidem iustorum hypocritarum atque eiusmodi ut iam statim quisque inter eo Pro Certa quadam PerSona haberetur, verum in hunc modum ut histrione prodeunte, Si Casus ita daret, unus alterve nescio quis inter choreutas parumper hypocritae vice fungeretur atque, nonnullis verbis quae histrionem excitarent interSpersis, rem eo adduceret ut quam primum toti choro cantandi copia daretur; neque tamen haec ita dicta velim, quasi singula pantomimi Scenas Semerhoc habuisse initium credam; nam facile concedo multa pantomimica argumenta nihil tale desiderare verum aliter res se habet, quum iam aliqui ορχ'υμενο τον ιαντα μεταTὴν ηTTα ευθυ μαινομενo inducitur, Sicut apud Luciana. l. 83 legimus hic iam non amplius remissior concitatiorve choricantus sufficit, sed aliquo lixe e. g. OPUS St, CuiUS Pellistrionis insania mox omni ratione destituta esse videatur