장음표시 사용
591쪽
Hane autem Constitutionem in his casibus volumus observari, qui nec judiciali sententia, nec amicali compositione vel alia legitima . - decisione sopiti sunt. DAT. I ID. ID. SEPT. CP. IMPER.D N. Ius T IN. P P. AUG. A N N. xv. BAsi LIO V. C.
Lex quae jussa est ab omnibus Magistratibus sive Iudicibus nec non etiam compromissariis arbitris in principio poni scitorum.
CCCLXX. ve Principis, Cr que prannaticis sanctionibus,, de diversis jussioni soscio Laicum, cr Judiciorum ordine , definitimis
sententiis.1.2 mo Judicum no strum ' sive in pecuniaria sive in criminali L ci Q
causa pragmaticam nostram timeat sanctionem ', vel aliud cujusvis eneris res criptum sive divinas jussiones sive Reserendariorum depo- dis ostiones.ctiones aut illustrium Magistratuum praecepta. Nam secundum generales leges singulas causas finiri jubemus: & praedictas ambitiones i με nullum sibi locum in judiciis vindicare. Nam v velit Princeps ' Mi - - - ἀι quam causam dirimere : ipse sententiam dicit, non Iudicibus imperat, quomodo debent ' in singulis causis emergentibus judicare : nisi ebeatitsorte de jure fuerit dubitatum a tunc enim licebit Iudici ad Imperatorem referre, ut sibi juris obscuritas illuminetur . Et haec omnia vo- obseuritarem lumus observari non apud Magistratus tantum, sed apud Iudices quo-ε. -'M- que ' sive divina justione deputatos, sive ab aliis Magistratibus da- ros: immo etiam apud compromissarios arbitros sive cum scriptis, 'sive sine scriptis apud eos causarum processerit disceptatio. Hanc t. Quaurem Constitutionem locum habere volumus non solum in judiciis postea movendis: sed etiam in his, quae adhuc Pendent, ut unusquicque merali lege fiduciam habeat, non ambitiosis resi riptionibus. h, Piniis autem jam negotia refricari nullo volumus modo. Finitum autem iidetur' id de quo definitiva sententia prolata est: quamvis tu hau i appellatio vel retractatio contra eam steretur . Excipimus autem illa rescripta quae Iudices jubent sine tarditate & mora causas diti- mere, vel legibus calculum consentaneum proferre, vel acta litigatori edere, vel si jusserint eum '' cum alio judicare : tales enim jus- as s a ves.siones sive sine scriptis, sive in scriptis fieri non prohibemus. Judex Lia.. ω- autem qui generalem legem contempsserit, de illicitam rescriptionem Nadmiserit: decem librarum auri poena & alia gravissima indignatione 'nostra plectetur. Sed V ut nemo haec saluberrima nostra stituta di cxx mc-ι. ignoret: jubemus in ipso litis exordio ante ipsam personarum con- lautiis . . firmationem pti sientem legem inscri, ut nemo possi contra generales leges aliquid sibi praecipuum sperare. -
. Pragmatis mi manem J Vide supra notata ad Constitui. 7. cap. 2. in verbo Pr gmatica δεηαρμ.
592쪽
1 IMPERAT. IusTINIANI NOVELLAR 1M
Referendariora. m J Vide supra notata ad Constitui. is. in verbo Re m
e Persnarum con mationem J Vide supra notata ad Constitui. 3. cap. a. in verbo Venditionis confrmatorem.
De causis in appellatione positis secundum veteres examinandis. Et ut tribus vicibus uno mense in singulis dicenti se aliquas habere allegationes, praectentur induciae. Sive ut pater vel mater, avus ves proavus, avia ves proavia suos liberos nec praeteritos, nec exheredes essiciant.
C C CLXXI. Si filia noma lex post porrectam provirationem
. - -. I contra sententiam Iudicis provocatio porrecti fuerit, & pontea lex nova sit promulgata, deinde ludices appellationis dubiutent quomodo causam definirent, utrum secundum leges quae positae erant rei judicatae tempore, an secundum legem, quae postea secundum innovationem introducta est, aequum nobis videtur illas obse vari leges, quae tempore rei judicatae valebant. Quamvis lex postea lata retrorsum se retulit. Idque non solum in provocationibus jub , vi mus obtinere, sed etiam in retractationibus vel in relationibus, ubi ζIudices postquam litigatores allegationibus renuntiaverint ignorantes Ai .p. statui oportet ', nostram interrogant pietatem. C C CLXXII. ve his qui post renuntiationem Adversariarum tavere se dicunt allegationM.1. Sunt quidam malitiosi litigatores, qui post renuntiationem ad versiariae partis & tempora probationum statuta , dicunt tamen ipsi aliquas habere se allegationes, ut nullus scilicet liti ' terminus imp natur. Ideoque jubemus unum mensem ei ad inducias dari: & jubeatur a Iudice, ut quod vult dicat. Et si dicat se iterum dilatione opus habere, praestetur ei mensis secundus. Quo completo si iterum dilationem petat, ad vincendam malitiam ejus tertius mensis praest tur '. Quo compicto, si nihil dixerit, omnibus modis Iudex legitimam sententiam dicat. C C C LXXIII. Quae sunt cause justae liberorum exheredationis. 3. Neque pater aut mater, neque avus vel avia, neque proavus ς aut proavia liberos suos praeteritos vel exheredatos in suo test ento faciant: quamvis per donationem vel per fideicommissum vel alium ininteriri modum legitimam portionem eis dereliquerint: nisi forte inguati sco Gini in probentur, & ipsas ingratitudinis causas parentes proprio inscr se rint ' testamcnto. Causae autem ingratitudinis justae sunt hae Siquis parentibus suis audacra manus ' imponat. Si gravem atque inhonestam contumeliam eis faciat. Si in criminalibus causis accusator
593쪽
contra parentes extiterit, exceptis insidiis adversus Principem vel Rempublicam. Si cum malescis quas maleficus coaversetur. Si vitae parentum suorum per venenum vel alio modo insidiari tentaverit. Si novercae suae vel concubinae patris se turpiter miscuerit Si ca- lumniator contra pinnire filius fiat : & per delationem suam gra- , pax
vissimum damnum eis amorit Si inclusus in carcerem parens li- areulerit. --beros suos vel unum ex his, qui ad successionem ejus ab intestato vocantur rogaverit, ut in fidem suam ipsum recipiant, & illi vel ille
noluerint fidejubere sive pro persona, sive pro debito in quantum
idoneus esse is, qui rogatus est, probetur. Hoc autem quod de fi- dejussione diximu , ad masculos '' liberos pertinere volumus. Item dicimus. si convietiis fuerit filius prohibuisse parentes suos testamentum facere: siquidem illi postea potuerint V testamentum ordinare : liceat eis possies propter nanc causam exheredare eum. Sin autem ipsa prohibitione decesserint, omnes Hi here futuri, vel legatarii, vel alium ' qu, o i .lemcumque lassionem passi secundum priora jura suas '' adversus eum 4. 'exerceant M actiones. Item si contra voluntatem parentum filius cum ' harenariis aut mimis conversetur, & in hac professione permanserit: '
nisi forte & parentes ipsius harenarii vel mimi fuerint. Item si pater
quidem vel avus filiam suam, vel neptem marito voluerit concare is eo mi& illa V non consenserit, sed turpiter cum alio vivere malit. Sin au- , thiatem filia xxv. annorum aetatis facta a parentibus suis marito non sit copulata, & ex hoc contigerit eam in corpore suo peccasse, vel sine consensu parentum marito, libero tamen se conjunxisse: hoc nolumus ad ingratitudinem filiae reputari Item si furioso parenti li- immitii beri curam non adhibeant: sed alii cognati, qui ab intestato vocantur: si quidem resipuerit, liceat ei si velit, inossiciosos liberos ingrato, in suo scribere testamento. Sin autem in ipse furore deces--
serit, & liberis nullam curam a =ibentibus unus ab extraneis se, vel uiam haben-his qui ab intestato vocantur, misericordia diatus curare eum moluerit ' , testatione in scriptis utatur ad eos , qui ex testamento
vocantur ante furorem forte composito: vel ad eos, qui ab intestato existunt, ut curam adhibeant furioso: Sin autem & post hujusmodi testationem in eadem neglegentia perseveraverint: & extraneus in sua domo furiosam susceperit ' : Se impensis suis usque ad mortem surios- ei ejus curam fecisse probatus fierit; ipsum, quamvis extraneus sit, ad 'successionem furiosi sancimus pervenire, refutata institutione testa- i. recitata menti ejus, & heredibus scriptu ', utpote indignis repellendis, ce- i inia ipti, . teris videlicet capitulis testamenti in sua firmitate duraturis Item 4 is tibes.s unus ex parentibus in captivitate sit: & liberi ejus vel unus ex his non curaverit cum redimere, siquidem redierit ille ab hostibus, liceat ei inofficiosos liberos ingratos in suo scribere testamento. Sin autem apud hostes decessς , de omnes liberi ejus redemptionem facere contempserint : omnes res ipsius, Ecclesiae civitatis addicantura qua V oriundus est, inventario scilicet cum publica testatione fa- i. d. ii ia
594쪽
1 nee ad 1 producenta. exponenda. e pendenda,
ιν esse seriptum de ortivitam redisnete r. contraxit.
εν de ipsis. filios ιν existentibus
ciendo, ut nihil ex substantia ejus pareat: sic tamen, ut omne d ex hac causa a Ecclesiam pervenerit, in redemptionem captivorum expendatur. Et generaliter dicimus, quotiens aliquis ex his qui ab intestato vocantur ad successionem ejus, qui in captivitate est, non curaverit eum redimere : nullatenus ei Hres existat Et si testa mento heres scriptus est, ante captivitatem forte composito similiter ab hereditate repellatur, ceteris testamenti capitulis valituris r substantia scilicet similiter lut supra diximus in Ecclesiae addicenda civitatis, unde captivus oriundus fuit: ad nihil aliud procedente nisi ad captivorum redemptionem. Et si extraneus ante captivitatem scriptus heres est: & ille sciens se heredem scriptum non curaverit eum redimere '': simili poena adficiatur. Qimd in illis persenis volumus obtinere, quae octavumdecimum annum suae aetatis impleverint. Ubi autem in redemptionem captivorum necessarium sit pecuniam dare, facultatem habeat, si praedictae aetatis sit mutuam pecuniam si-mere , & res mobiles vel immobiles obligare hypothecae titulo, sive suas proprias habeat, sue illius qui in captivitate tenetur. Tales enim contracti is, qui in redemptionem captivorum in praedictis casibus fiunt, valere volumus, quasi sui juris & legitimae aetatis fuisset is, qui contraxisset Redempto autem a captivitate necessitas imponitur rotum contractum habere : & id quod dederit creditor, ei persolvere,& quasi suo '' debito respondere atque obligari. Item si parens liberos suos vel unum ex his Haereticum habeat, ipse Orthodoxus constitutus, liceat eos vel eum in testamento suo exheredare: quoniam non minima haec causa ingratitudinis est. Orthodoxos autem dicimus eos, qui communicant in sacrosancta Ecclesia Catholica, in cyram '' omnes Patriarchae una conspiratione & concordia colliguntur, & quattuor sancta Concilia praedicantur Nicaenum & Conia tantinopolitanum, & Ephesinum primum , & Chalcedonense. H reticos autem dicimus eos, qui Catholicis non communicant ' , quibus connumerari necesse est Nestorianos atque Acephalos. Sed ut plenius de hac parte '' loquamur, sciendum est non posse Haereticos parentes, si Orthodoxos liberos habeant, alios quam ipsos heredes instituere t vel liberis non extantibus cognatos suos Catholicos,
scilicet heredes instituant. Quod si ex liberis superstitibus alii qui
dem orthodoxi, alii autem Haeretici appareant: omnem substantiam parentis ad Orthodoxos pervenire volumus, ut fratres eorum Haeretici , si in eodem errore perseveraverint usque ad mortem, nihil omnino accipiant: sed mortuis eis sine poenitentia liceat Orthodoxis partes eorum alienare. Sin autem poenitentiam egerint : portiones suas capiant sine fructibus tamen medii temporis & sine ulla de administratione rerum molestia. Quod si omnes liberi Haeretici se
rint : alii autem cognati defuncti Orthod ii existant, ipsi liberis an teponantur in successione. Quod s & ipsi Haeretici tuerint: siqui dem is, qui desunctiis est, habitum Clerici habeat: Ecclesiae civitatis in qua
595쪽
in qua domicilium habuit, substantia ejus deferatur: sic tamen, ut si
intra annum non vindicaverit Ecclesia Τ', hujusmodi personarum pa- , trimonia ad fiscum nostrum devolvantur Sin autem Laici fuerint: i. Eaciati M.
sine ulla discretione res eorum fisci iuribus vindicemur. Quod non selum si testamento seripto Haereticus decesserit locum habere sancimus : sed etiam si intestatus defunctiis sit: omnibus scilicet lembus iuria, valituris, quae contra Haereticos & Nestorianos atque Acephalos, Momnes, qui non communicant Catholicae Ecclesiae, positae simi. C C CLXXIIII. De inscioso testamento. . Sive igitur omnes praedictas causas sue unam ex his parentes ais -- in suo scripserint testamento: de filios suos exheredaverint: siquidem scripti heredes probaverint causam ingratitudinis veram esse, valeat
linamentum. Sin autem probare non potuerint, institutiones eorum infirmentur, & parentum hereditatem filii ab intestato die, venientia ex aequis portionibus capere ' Legata autem, fideicommissa, raFiatu. mel ' libertates, vel tutorum dationes, vel alia legibus cognita capi- 'tula in testamento conscripta valcant, ut sola institutio heredum tol- latur. Haec de testamentis parentum constituimus: modo videamus de testamentis liberorum.
, insilientur. . ins nivis uvidi tui :
C C CLXXV. Iunt justae causae parentum exheredationis.1. Sancimus itaque non licere liberis parentes suos praeterire, vel Lalienos a substantia sua quocumque modo facere: nisi specialiter cam fas testamentis suis inscripserint quas exposituri sumus, id est , Si vitae liberorum parentes insidiarentur ', excepto crimine Majcstatis. Si venenis aut suturris magicis ' vitae eorum ins arentur & hoc ip- isum probatum postea fuerit. si pater eum nuru sua vel concubina vel si ii sui commixtus fuerit.' Si parentes liberos suos testamenta facere prohibuerint, in his rebus in quibus testari possunt. Q diximus de 3 QE -- parentibus, in hoc casu similiter teneant. Si maritus uxori suae vens num dederit, sive ut occidatur, sive ut mentem ejus cognoscat: vel Eois e contrario, si uxor marito dederit hujusmodi ' venenum : moveatur rhoequidem inter eos crimen publicum, de competenti vindicta facinus remedium capiat: liberis autem liceat, ei qui tale aliquid perpetraverit, nihil omnino relinquere. Item si furiosius filius, vel quaecumque persona liberorum sit in fluore, eadem teneant quae superius de s riosis parentibus diximus. Item si unus ex libris in captivitate sit, eumque parens non redemerit '': eadem teneant quae de parentibus captivis inpra constituimus. Item si filius Orthodoxus siderit, & ρο- rentem suum senserit Haereticum esse: eadem jura teneant, quae supra de parentibus diximus. Sit igitur liberi omnes istas causas vel unam ex his contra suos parentes j cripserint V, & heredes eorum omnes, Μ ius ii 5 .
aut certas P, aut unam ex his probaverint : testamentum in suo r eeris.
bore permanere praecipimus. Enimvero si haec non fuerint obse
596쪽
i. invenitrur, 3 postae . subiret, uri exteras plena subsistere
1 g IMPERAT. IUSTINIANI NovELLARUM
vata, testamentum quidem resistetur: jura autem ab intestato su es sionis locum habeant, legatis scilicet & fideicommissis & libertatibu,& tutorum dationibus, & aliis capitulis in testamento conscriptis in sua firmitate durantibus. Quidquid autem huic Constitutioni in alii, legibus contrarium inveniatur , hoc irritum atque inutile sit. Et hae quidem exheredationis & praeteritionis poenae, quantum ad ingratitudinis causas adversus praecietas personas distosita V sunt. Si quae autem ex liis ad crimina referuntur : non proni semus ceteris poenis, subsisti eos, qui V obnoxii fuerint reperti. Si qui autem heredes scripti ex eertis rebus jussi fuerint, ut nihil amplius quaererent: in hoc casu tantum jubemus fieri, ut si quid eis ' desit ad legitimam portionem, hoc quidem repleatur : testamentum autem non re cindatur. SGreu magicul Tisb. Prudentius i. contra Symnachum. Murmure nam magico treues excire figuras, Atque sepulchrales scire incantare favillas, Vita itidem spoliare alios ars noxia novit.
CCCLXXVI. Ut non liceat ereditori, debitore so mortuo, ante novem luctuosos dici ad quem molestare propter Me quod AI EAudebebat. c. Si quis in quacunque causa obnoxium habuerit aliquem, de ille decesserit : non liceat ei neque parentes defuncti, neque liberos,
neque uxorem, neque agnatos, neque cognatos, neque heredes,n
que fidejussores ejus ' convenire vel molestare, vel in iudicium vocare antequam novem luiniosi transeant ' dies. Sin autem ante praedictos dies contra aliquid fecerit, & vel cautionem vel pro hionem vel fidejussionem ab eis acceperat , omnia irrita sint. Post novem tamen ' dies, si quas sibi competere putaverit actiones exerceat, nulla temporali praescriptione vel Aia y allegatione legitima ex hac dierum transactione creditori generanda. CCC L XX VI I. pecunia. . si quis alicui constituerit dicens, SATIs TIBI FACIO: in quantitatem quam dixerit, modis omnibus obligetur , ut debitum solvat. Si quis autem constituerit dicens, TIBI fATis ERIT: non tenebitur , quia impersonaliter locutus est. Quod si quis dixerit,
ERIT TIBI fATIs A ME, ET AB ILLO, ET ILLO: eis
quidem, quos nominavit, non consentientibus ' non praejudsicut , sed neque pro ipsis obligetur sed pro rata parte debiti teneatur. Sin autem ita dixerit: ERIT sATIs TIBI A ME, VEL AB ILLO, VEL ILL o : illis quidem non praejudicet: ipse autem in toto debito teneatur. Si quas ' autem adversus alterum sibi competere putaverit, actiones, eas moveat, & auxilio juris pers itur Haec autem omnia 'in bis causis sancimus obtinere, quae nondum judiciali calculo vel
597쪽
Quando in rebus quae a liberis in potestate patris acquiruntur, nec usumseu mi arentes habere noscuntur. Et ut nominato a quocumque filio nec addito egitimus videatur. Sive quia ducta maritali affinione, sine dotalibus insu mentis uxore filii legitimi ex ea procreentur. Et ut inlusites intervenientibus sibi uxores copulent dotalibus instrii mentis. Et de causis mittendi r pudii. .
CCCL VIII. Si quis siliu imitas heredem instituerit, ut pater ipsius usum ructum hereditatis non habeate de donationibus. Et de bis liberalitatibus eodem modo in filiumfamilias fudiis, oede curatoribur IMP. I UsTINIANUs Αυ c. PETRO MAGIsTRO
1. 3 Iversis capitulis ad nos prolatis necessarium esse perspeximus Pa generali Constitutione definire. Si mater vel avia, vel quicumque parens Mum ' heredem scripserit, ex parte legitima, liceat . Matin tam ei nepotibus vel neptibus ab co procreatis & omnibus deinceps personis aliam substantiam suam vel partem ejus donare, vel relinquere sub hoc modo & condicione, ut pater eorum in his rebus nec usum- fructiam, nec ullam omnino habeat communionem. d similiter obtinere jubemus, & si extraneus filiosamilias reliquerit, aut dona- , α verit sub eodem modo & condicione. Et siquidem ipsi qui alieni ε. ri a juris sunt vicesimum quintum annum egressi haerint, licentiam liabeant quo voluerint modo res sibi donatas administi are : sin autem minores sint, per quem velit testator vel donator, administrari debent . Licentiam autem habeat testator vel donator matri vel aviae 3 - δει-- filii familias administrationem credere ', quamvis maritos habeant t. eone edere, si tamen administrationem de ipsae receperinv Quod si testator vel donator vel omnino non dederit, vel dederit quidem, ille autem vel noluerit vel non potuerit, vel ante mortuus fuerit: tunc competens judex curatorem eis dare cum idoneo fidejutare, ut curator res eorum administret & conservet eis donec bytimae aetatis fiant. Nam in his casibus volumus usumfruebam patrem habere, in quibus nulla talis condicio imposiva est. νC C CL Ix ve eo, qui sius ab aliquo in instrumento nominatus est. i. Si quis aliquem ' instrumentu quod idoneos tres habeat testes,
598쪽
η adrecti iti Lis. . exigitur ri vel alterius P.
. fiunt.ε ι duxerit, ι suae . det, 3 librarum auri
librarum summiis , alii. libri tum aut i. i statuta
matrimon ut voeantur. quidem eiu x. habeat
vel in testamento, vel iii monumentis publicis filium suum nomina .
verit, neque addiderit ' utrum naturasem an legitimum : videatur
eum legitimum dixisse, & nulla ab eo alia probatio exigatur 'r sed rebus paternis potiatur , & proficiat matri suae, ut etiam ' videatur patri ejus y legitima uxor fuisse: de si fratres liabeat ex eadem matre progenitos, ipsis quoque ejusdem testimonii defensio prosit. CCCLX . De muliere, quae sine dotalibus instrumentis maritata est O de filiis ex tali matrimonio natis. 3. Si quis sine dotalibus instrumentis maritali assectione uxorem duxerit : & ex ea liberos habuerit, ac postea secundas contraxerit nuptias, & ex eo quoque mat imonio filios procreaverit: utraque progenies simu liter ' ad patris hereditatem vocetur. Et ex diverso, si quis cum dotalibus instrumentis nuptias celebraverit, & libetas habuerit: posteaque sine scriptis affectione sola matrimonium contraxerit, & ex eo habuerit liberos: similiter omnes ad paternam successionem vocabuntur.
CC CLXXXI. De nuptiis. . Inlustres homines, & qui supra eos sunt', sine dotalibus inn
mentis matrimonia non contrairant. Quod si ante dignitatem sine scriptis uxorem duxerint, maneat & post dignitatem legitima copulatio , & liberi procreati legitimi sint, exceptis tantummodo Barbaris dignitate decoratis. His enim sub nostra ditione constitutis propter simplicitatem corum damus licentiam de nuda assectione nuptias facere. Ceteris autem nostris subjectis licebit & sine dotalibus
instrumentis sola assectione nuptias facere, ut ex hoc matrimonio
nati legitimi fiat. Legibus nostri Principis cautum est, ut si quis sine
scriptis uxorem habuerit ', eamque sine causa repudiaverit : ut qua
tam partem suae propriae substantiae ei tarer ', & quarta pars centum libras auri non excedat. Eademque fututa sunt, de si usque a lmortem mariti in eodem habitu matrimonii ' perseveraverit: in utro que autem casu liberi procreati ad legitimam patris hereditatem τα- centur ' : mulier autem utroque casu, siquidem usque ad tres liberos maritus ejus reliqum, sive ab ea sive ab alia uxore natos, qua tam ipsa portionem accipiat Sin autem ultra tres habuerit: tantum ipsa habeat, quantum ex liberis des uicti unus accepturus est: ita tamen ut usi fruetiam quidem ejus portionis ipsa habeat, proprietatem autem liberis lex conse et , qui ex ipsb matrimonio nati sunt. Quod si liberos non liabeat, jure quoque dominii portionem candem mulier capiat ' . Ea autem quae sine causa repudiata est, in ipso tζmpore repudii praedictam capiat portionem. Sed in talibus causis nolumus maritum quartam partem ex bonis uxoris suae sibi vindicare.
599쪽
C C CLXXX I I. De Leoniana oe Constantiniana lege.
s. Leonis Asae ' memoriae Constitutio in omnibus obtineat casi-ι.bus, qui praesenti Constitutione non continentur. Constaintini au- μ. ως-
rem piissimi Constitutionem, quae ad Gregorium rescripta est, & interpretationem ejus, quam divus Marcianus scripsit, exponens quae sunt viles mulieres, quas copulari maritis quibusdam dignitatibus d coratis Constantiniana lex prohibebat, nullo modo valere concedimus: sed facultatem praestamus tales mulieres ducere etiam eis, qui magnis dignitatibus laetantur, dotalibus tamen instrumentis compositis. Qui autem non magnas dignitates habent, non solum in scri ytis, sed etiam sine scriptis, maritali tamen a itione hujusmodi mu- .lieres ducant, si modo liberae sunt, & matrimonium earum lici- eorum
CCCLXXXIII. De liberis ex eo niatrimonio mitis, quod repudio solutum est, quemadmodum alantur. c. Si quando matrimonium solutum fuerit: discidium hujus li- . a. beris ex eo procreatis non noceat, sed habeant integra jura hereditatis parentum capiendae, de sine ulla dubitatione alantur ex paterna substantia. Et siquidem pater causam divortii dedit, & mater ad se- . di in sucundas nuptias non migraverit: apud matrem alantur sumptibus patris. Sin autem probatum fierit causam discidii matrem dediisse, apud patrem alantur, & maneant liberi. Sin autem pater inopia laboraverit, mater autem eorum locuples est , apud matrem alantur, ipsa sumptiis liberis suis administrante quemadmodum liberi locu- , ω ii tapletes matrem suam egentem alere coguntur. Quod Se in omnibus parentibus de liberis invicem obtinere jubemus. CCCLXXXIIII. Ne repudiis a marito mittendis. . Anteriores quidem Constitutiones de pluribus causis faciunt ε. . . . a -- commemorationem , quarum singulae si intercesserint, causam repudii .
justam praestabant L Sed nos presenti lege certas de pauciores causas
enumeraturi sumus, quas solas volumus ad repudii justam occasio- i eoum taxine n ' susticere. . Et maritus quidem justas causas repudii , ut dotem 'uxoris lucretur, conservanda liberis ex eodem matrimonio natis rerum proprietate, vel si liberi non sint, etiam dominio earum sibi
vindicando, tales habet. Si contra imperatorem quibusdam aliquid t. - Ἀ- molientibus mulier conscia fuerit, de marito suo non manifestaverit. Sin autem maritus hoc ab uxore sua sibi indicatum tacuerit liceat in lieri per qualemcumque personam hoc ad Imperatorem referre, ut vir pM mex hac causa nullam inveniat occasionem repudii. Si de adulterio ι. inaritus putaverit uxorem suam convinci prius debet inscriptiones deponere vel contra mulierem, vel adetersus ' adulteriam. Et si talis r rotinacculatio vera com morata ierit, tune repudio misso habere maria G1
600쪽
i debet eadem existentibus . εώ Anm. . insidiatur. . t ιν ανδράμ. . se lavet.
ium '' non solum propter nuptias donationein, sed etiam dotem: de si liberos non habeat, tantum P capere '' ex alia sabstantia mulieris, quantum pars tertia dotis facit, ut dominio ejus addicatur non tantum dos, sed etiam poena quam nos conitituimus. Si enim liberos habeat ex eo matrimonio, ubemus & dotem secundum leges de aliam mulieris sabstantiam liberis conservari: sic deinde adulterum legitime convictiam cum muliere puniri: & siquidem habeat adulter uxorem, capere eam dotem suam & propter nuptias donationem: sic tamen, ut liberis superstitibus usumfluctum quidem donationis mulier habeat, proprietatem autem liberi secundum leges lucrenturi quibus donamus ex nostra mansuetudine etiam aliam ' adulteri patris substantiam. Nullis autem extantibus libcris dotem quidem cum donatione propter nuptias facta pleno jure mulier habeat, aliam autem substantiam adulteri mariti fisco nostro secundum veteres leges vindicamus. Item si quo mque modo '' vitae mariti insidiaretur , vel alii x hoc facientibus conscia marito non manifestarit : vel nolente marito conviviis extraneorum conversetur, vel cum masculis laverit Item si nolente marito extra domum manserit, nisi forte apud parentes suos. Si in circo vel theatro vel harena perveniat spectaculi causa, ignorante vel prohibente marito. Sin autem contigerit aliquem sine ussa causa ex his quas diximus, suam uxorem propria 'domo expellere, ut illa non habente parentes apud quos permanere ponit, ex necessitate foris per noctem manserit': jubemus nullam marito fieri facultatem propter istam causis, repudium mi
C C CLXXXV. et e repudiis ab uxore mittendis. s. Causas autem propter quas juste potest uxor marito repudium mittere, & dotem suam capere, & ante nuptias donationem similiter exigere dominio rerum scilicet liberis conservando ', vel eis non extantibus etiam dominio apud mulierem residente , eas solas ' esse constituimus. Si contra Imperatorem ipse aliquid molitus ' sit, vel aliis hoc facientibus, conscius non manifestaverit Imp tori, aut per se, aut per aliam qualemcumque personam. Si vir mi mulieris quo cumque modo insidiatus fuerit , vel si aliis hoc facientibus conscius non manifestaverit mulieri, de secundum leges eam non vindicaverit. Si castitati mulieris insidiatus fuerit: vel aliis eam in adulterio 'prodere conatus fuerit. Item si maritus de adulterio inscriptionem posuerit, de adulterium probare non potuerit: liceat mulieri volenti vel propter hanc causam repudium mittere marito, de suam recipere dotem de donationem propter nuptias: de propter hanc calumniam, si liberos non habeat ex eodem matrimonio, tantum capiat jure dominii ab alia mariti substantia, quantum tertia pars ante nuptias donationis facit. Si enim liberos habeat, jubemus omnem mariti pro
batam substantiam liberis conservari, scili t his firmiter permansu-