장음표시 사용
121쪽
viserum ad Mosam ops i dum olim Toxandria dictam. Trancimons.
napiorum metropolim, ct recte meo iudicio acit, hodie Κesset appellatur.
NUNC VIsETVM, FRANCI MONTE, CHAMAVis ET STOCCHEI M.
Ε sv ad Mosam inter Leodium O Traiectum oppi
dum hodie non sine magnum nomine Visitum, cuius veteres ruinae sunt illitu antiquitatis ct amplitudinis enidens argumentum. Habuit pontem lapideum quo iter erat ad Tungros, ut arcuum adhuc ostentant reliquia, qui in ea pVna quae inter Henricos Imperatores, patrem o flium, commissi est, corruit magna Leodiorum rage, qui patris Henrici defendebant partes: apud Traiectum enim
olim ut existimo, non ponte, sid nave transimittebatur flumen ,unde etiam nomen habet: ct fabula est, quae dicuntur, Caesarem pontem illiic extruxisse; quod ipse nequaquam reticuit et, qui tam diligenter,ct exacte de his te ri cripsit. Visitum, inquam, etsi mutati nominis causam
nusquam audiuerim , Toxandriam obm dictum veteres Leodiorum annales testantur , ct coniecturis aliud fui se oppidum consequi non possum. Circa autem Toxandriam in Romano Aolo,ut inquit idem Ammianus lib. XV M. Franci quos Salios consuetudo appenuit, ausi fuerunt rur uiu habitacula progere licenter, o eam regionem occupare,
qua ad Ardaennum o luam vergit; ubi verisimile est illas
quoque arcem praeclaram de puo nomine Francimontema peratam, quam inter reliqua innumera opera, Trhardus a Marca nuper reparauit, construxisse. Adversus hos , Iubanus Caesar ex Gallia quanta potuit celeritate cum e ercita mouit. Cum autem Tungros veni siet, occurrit igi'ancoram legatio opinantium reperiri Imperatorem iu
122쪽
hybernis acem sub hac lege pratendens, vi quiescentes eos tanquam in suis, nec lacesseret, nec vexaret. Hos legatos, negotio plene digesto, oppositassi conditionum perplexitate,
in ii in tracti bus moraturos, dum redeunt, maneratos absiluit Iulia ius. Dictoque citiim secutus, praefecto Seuero
duce misso, per ripam subitὸ cunitos adgressus, tanquam fulminis turbo perculisit ibam se precantes potius quam re- Mentes , inopportunam clementia parteis essectu victoria sexo, dedentes se cum opibus, liberis,s cepit. Chamavos
itidem an os ilia,eadem celeritate partim cecidit, partim acriter repugnantes, viliosque captos compegit in vincula, alios praecipitis a trepidantes, adsua tecta, ne militem statio longo defatigaret, abire interim permisit inno- . cuos, quorum legatis paulo postea misiis precatum coirsutitumque rebus suis, humi pro stratis, sub obtutibus pacem hoc tribuit pacto, ut ad sua tecta, hoc est ad Friflos,quorum
fuerint vicini, redirent incolumes. Haec Ammianus. Ex
quibus coniicere potest lector quantum obfuerit semper Gbaronibus soli ui bonitas, qui toties lacesti, expus, eiectio appetiti fuerint,nunc a Tungris deinde ab V petibus o
Teuchtheris,ab Aduaticis, a Romanis,a Sicambris i Franciso Chamanis, toties a Trabantinis o Gallis, ut mirum fit xstam reperirigentem qua in hoc tractu quantumi uis feraci habitare velit, tam saepe tot incommoditatibus. Opericulis abiecIO,adhac in Germaniae ct Gastia confinibus. Vnde non immeritis urbs Leodium exclamare posset: o male vicinis haec moenia condita Gallis: O tristi damnata loco, pax alta per omnes, Et tranquilla quies populos, nos praeda furent ,
Primaque castra sumus. Habuit tamen. dijs gratia, sub principe Erhardo a Murca Cardinalem trige mainfame annu iam pacem ct tran
123쪽
quillitate; quapropter multis nominibus illi patria multum debet,quod non olum subditum populum in flumina quiete
tanto tempore fouerit, rerum etiam collapsa fere omnia iupristinum restituerit latum, ut non iniuria,non urbis m d o, si patriae conditor ct dici posset o mereretur , pistatem abiectis sordibus magis coluisse Subdit autempsea Ammianus Marcellinus de eodem taliano Caesare loquens: Duod cunctis ex voto isti currentibus, studio peruigili pro- spera: is modis omnibus utilitatem fundare prouinciarum.
Munimenta tria recta ferie supercilijs imp ta summis Mosa, subuersa dudum obstinatione barbarica, reparare
pro tempore cogitabat, ct illico reparata sunt. e quibus num fuisse credo multis coniecturis, arcem nobilem illam Stocklielm, qtiam idem quoque prout Erbardus a Mar- . ca a fundamentis petist nouam ct inexpugnabilem redulii dit. Verum ad Toxandriam fue Toxandrum redeamus, sua rursum Ammianus mentionem facit: in limitem, inquit, secunda Germania est egressus Iultimus, omnique apparatu quem sagitabat instans negotium, communitas, Toxandro oppido propinquabat. Rheno deinde transmi fio, regionem Abito peruasit Francorum, quos Ansuarios vocant,incertorum hominum licentius etiam perscrutantium extima Galliarum. circa Toxandriam plena antiquitatum sunt omnia: extat supra oppidum in monte cumulus, vel , Nemicorum patris ct iij Imperatorum trophaeum, vel Romanorum aut Francorum issic caesorum congesta ossa. non dictat sede procul vicus Phoros, ubi adhuc vestigia castrorum more Romano extructorum apertfime vi un- tur. reliquam vetustatem inuestigare, quia iuuenis patriam reliqui nunquam licuit; optare alicui Leodiorum,cui
otiumsuppeteret, aliquando xt haec requireret, cori esse. , DE
124쪽
RE ER VNTVR a reteribus inter Eburones aliae etiam gentes, ut sunt Caresai θ' alij; quos quia non inibi constat, quibus hodie nominibus censentur,antiquita- iis studiosis iuvestigandos ct describendos relinquo: pra-terire tamen non possum oppidum Couinum videri a Co- sinis hoc est vehiculis quibus Galli olim in bello utebantur, esse denominatam. De quo Lucanus in primori ' Et docilis rector monstrati Seba Couini.
gione Herstasium pagus, cuius toties sit mentio in vita Caroli Magni, ac toties Hiidem nunc natalem Christi, nunc Pascha celebrasse memoratur. Fuit 2 Pipinorum i Isic arx ct regia, qua bellorum calamitatibus extremampa gabunt desolationem, ct latum illarum visuntur ruina. Regium autem villam appellatam Iupillam opinantur Leodiorum annales de rege quopiam Tungrorum cui nomen fuerit Iupilla: ego potius id nominis adbecutum crederent, quia a Plinis, Carolo Martesso, Carolo Magno ct seque tibus aliquot Imperatoribus atque regibus,ob loci amoenitatem o venationis copiam, culta fuerit. Subterlabitur
Mosi, si i quam alibi, lacissime a Leodio ad dextiam declinans paululum , ut villam regiam salutet ct irriguis illius fontibus aquas suas fierenet, quibus acceptis, ct velat hilarior factus, mox in Distram reuoluitur, ut Toxandros petat o Menapiorum fines. Hac villa regia, qua olim ad
Mosam tota erat, magna ex parte in amoenissinam con-
ar in inhabitatar. Hinc vitiferis, illinc
125쪽
i Encolu sfota montibus, vallis aures iuxta rudera a cis Pipinorum laetissima excipiut prata,qua ν que ad Leodii moenia perdurant. Nemo crederet quanta fit utriust psi Hesulli ct Iupilla tum amoenitas,tum fertilitas, quanta quest omnis generis fructuum ibidem copia, quibus Leo-dium saginam ct Mose tractum a Namurra usque in Monapios ct bonam Brabantiae partem; ut quis dicere posset Tellurem matrem hunc bi delegisse lacum in quem omnes dotes siuas est underet. de quibus omnibus f icere vellem, iusto libro opus foret. In villa Iupilla, ct in ea quam dixivasse tenuis labitur riuus ebullientibus undique fontibus iueam quantitatem auctus, ut rotam agat molendini ad incolarum usius Ascientis, iuxta quod olim domus fuit antia quas nobilis quae mihi maiores θ proauos maternos ex Pipinorum familia dedit, qui bellorum calamitatibus in pauperem conitionem redacti fuerunt, praesertim bella quod proauus cum nobilitate raronum gegit, vitisape ex
ID A v x v L v M infra lapillam ct Has illum in ex- 1 celsa rupe ruina pisiuntur arcis Lotharingia at1 eiusdem nominis oppidi, ut opinor, propter pontem quem supra Mosam habuit, cuius nonnulla adhuc cernuntur reli quis: opus autem fuisse reor Lotharii eius nominis primi Romanorum Imperatoris, qui prouinciam quoque Loth riniam desiuo nomine appellauit: ea erat inter Mosam ct Rhenum a fontibus usque ad utriussae amnis confluentem , Lothariis regnum appellabatur: ct item Austra Fa ct Metensis ducatus, ciermanice Lothreicii, Gallice Lothressae, ct postea concisis litteris Loraine. Leo
cum quoque Abbe comprehendebat, ni non semel refert abbas
126쪽
Abbas Vrstergensis in suo Chronico,praefertim ubi inquit:
Leodium ciuitas Lotharingiae est, Beati Lamberti martyrupatrocinio sitis inclyta studiis etiam litterarum prae caeteris adprimesamos. In quo dum in vigilia Dominicae Ascen-
sonis anno MCxvii. uniuersus clerus decem videlicet congregationum intra matrem ecclesam ex more conuenissent, ad vestertinalem Mani concenturi, ct iam primum psalmum complessent ubito strensi nus aer in tumbinem versus, tanta mul tonitrua terribiliter 2 fulgura cum sulphureis ignibus excusiit, ut extremam iam ultimi iudici, horum in re nemo qui aderat dubitauerit, duobus nimirum clericis,ctvno de illustribus milite,hac tempestate intra aedes absumptis. Decimoquinto dehinc die ex vicino quodam eiusdem Episcopi monte ubi nunquam aqua praeter plumam visa est, fluvius ingens erupit, non modicam ciuitatis partem diluens, ct cum maximo Leo rensum damno Traiectensum sie finibus infudit. Et alio loco dicit idem Abias: Henricum Imperatore in Lothari iam contra Gisibertum exercitum duxisse, ct omnem regionem eius subiacentem imperio igni traditam, i unub obsessum in castello Κieuermoni, quod est Capremons,elapsumfuga inde profectum; ct cum ob dio discultate tot
rum non procederet, vastata undique regione, in Saxoniam reuersum. Et alibi de eode Gibberto Dace ex Lotharingia expulsio loquens, dicit Carolum Regem restituisse illi quae supererant loca circiter annum Domini DCCCC xxi I. Traiestum, Iupillam, Hasallum, Marsinam ,Littam, premontem. Ruina Capremontis uno miliari ab urbe Leodio in excelso, ct missi praerupto monte apparent. Reliqva ad
Mosam fiunt pagi seu vici, prater Traiectum quod est oppidum, ut paulo pὸst dicam, nomina retinentes. Capremontem autem Nogerm Leotorum uisivus proditione ce
127쪽
fit, o solo aquauit, O ex manubiis in templi veto ἄ-xno olivi a Romanis condito, ut O forma docet. imi lacrum Dei in muro adhuc puperstes declarat, in honorem dilat Ioannis Euangelista,in maiore in uia Collegium can nicorum instit it, talatato templo circa annum Domini
Tantum autem floruerunt Leodi' stadia litterarum ,rtuno tempore legantur nouem Regum, Dacum xxiiij. Comitum xxix. Laronum, ct exprima nobilitate innumeri
iij apud Leodius litteris operum nauasse patrimonio ditii Lamberti aliti: ct Episcopios ictum erat atqMe canonis
rum sacras litteras ct bonas artes interpretari. Nobilitas atque ciues reipub. gubernacula tenebant, eratque Scabi-
norum amplisimus Magistratus, qui de citibus iudicabat, quibus praeerat ab Imperatore, uti ct nunc est constitutus Scultetus. Si quid male administrabatur ab his, Imperator adibatur, qui perperam acta reformabat, atque ita in summa tranquillitate o paucitate iudicum restublica Leodiorum florebat, qua nulla nunc est innumera eorum multitudine oppressa ct obruta, quorum omnitim nominasperscriberem , integra pagina non satis est, quibus lites non optuniar sed excitantur,opopulus ad litigandum ita assuetiit, ut ad altercandum nam videatur. Apud Leodios olim boni viri nullo iudiciorum strepitu discordantes ciues conciliabant, non essundebat in mille rabstra frenses pub-suntiam suam plebs tum maxime abundans ct dives, nunc xcio quum sit omnium pauperrima i nihil aliud fit, sudorem dabit quo se de verbulo a vicino male prolato rare vindicet, fodentibus confestim aduocatis ct procuratoribus,
an de ipsis iudicibus nihil dicam qui nullo finiendam litium amore, sed propter lucrum O fastium liu dicentis oscium
128쪽
RELic TA Lotharitata, Toxandrorum oppidulum Visetum Mosa petit, deinde Traiectum imperiale, ut aiunt, ct nobilissimEm municipium perlabitur, quod Cel-
burgum aliquando appellatum Beatus Rhenanus annota- sit,utramque fluminis ripam occupat, ct ponte marmoreol coniungitur, non quidem a Iulio Caesare constructo, ut opi- μ μ nantur nonnusti,sed longo post tempore ab ipsis ciuibus reperto marmore Nanum ano. Verum edi Strabonis aetate ab Augusto vel Tiberio hoc loco sublicibiu pontem aedificatum, ut coniecturam facio ex eius verbis,dum inquit: vir ὶ ο Τλ
Id est: Ps Medioniatrices autem atque Tribochos Tungri iuxta Rhenum habitant, apud quos Romani nunc pontem ad cant contra Germanos belligerantes, trans Rhenum autem circa hunc Iocsim incolebant Irar, quos ad interiorem Rheni ripam volentes traduxit Agrippa Tungris re- ro contigui sunt Nerui', ct hi, quoque natio Germanica. Verba Strabonis ideo licuit Graece adscribere, quia animadvertam ct in Gracis exemplaribus dictionem τριου ροι esse riciosam. Ouis enim v quani legit Tmagros, aut, Pthabet reteres Latini codices, Tri gros,gentem suillis Germanicam ' Reponendum igitur apud Strabonem pro τριο- ' ναγροι, του; ροι, id est Timgri,qui, ut bene siribit non proclii a Rheno absimi, continui Nertitu 2 Aduaticis finiti-mi: ne quis Treveros intelligere malit, qui procul ab illis distant. In Tungris igitur Strabonis tempestate constro Iu
129쪽
est nimirum apud Traiectum pons, quem Grace ζει μα pellat, cuius formam ct aedificandi modum apud Suidam reperies. De hoc ponte Tacitus quoque mentionem
facit, cuius haec sui it verba libro vice mo higoria Augusta:
Quo minus ultra pergeret Claudius Labeo sethasiorum Tungrorum 7, 9 Nerviorum tumultuaria manu re tuis, fretas loco, quia pontem M. eluminis anteceperat. Ex quibus annotare potest lector, hos tres populos Tungros, '
Nervios, ct Bethasios finitimos Trahctofuisse qui sumul-
ruarie Labeoni adesse potuerui. Habet praeterea Traiectum a Romanis Latinam nomen,quod olim non ponte, Unanibus sume bos trajciebatur, Germanice Trech pncopatiis pro Traiecti iteris. Superiores Giermani Mastriclit,id est, Trajectum Mosa vocant, ad di erentiam Traiecti inferioris, quod tamen Viricetum melius 4ppelles. Traiectum imquam, de quo loquimur,nonnulli rotunt oppidum esse omni gaudens immunitate,ct fiolum Imperatorem debere agri scere dominum: quod ipsium nuper publico iudici, Imperiu-lis Camerae decreto declaratum est, reclamantibus tamen Arabantis, quorum Dux ct Episcopus Leodiensis ciuitatis sunt protectores. De Traiecto hoc a pleri que annotatum
est, ct idem mihi retulit vir insigni doctrina ct pietate
Doctor Arnoldus a Tungris, eius ciuitatis adole centes pra- lcoci quidem esse plerunque ingenio, sed nunquam ad liti rariam fru em peruenire, atque hoc adeo perpetuum esse, ut quum in rumeros ex patria Leodiens iuuenes sub se in hos annos quibus scholae Coloniens praefuit, litteris operam navates, habuerit,qui litteraria militia egregium fructum retulerunt, ct in doctos viros euaserunt, sola Traie- icten s ciuitas semper flerilis rem infit. Leodium nostra tempestate, ut de praeterita nihil dicam, quam soli Frm- Menses monachi celebrem redderent, inter multa milia Arnoldum
130쪽
Arnoldum Liguntum tulit, virum adeo solida doctrina, ut antiquitati illum objcere potuisset, verum ante diem Memba mors illum nobis ab situlit. Florenae Remaclum is igne mediderunt poetam, O quid honoris inde esse post, mihi patrem eodem quo ego nomine, atque doctorem Nicolaum equitem auratum o Caesaris Caroli quinti aeri hiatrum: Vercelle duos Dercellios, quorum altero qui monachisemum apud diuum Laurentium professi est, nihil doctius, si constantia litteras adornasset. Majacum Rutgerum iactet Res uni, qui apud Levacos Graeci S profitetur litteras. Tun gri contenti esse deberent antea nominato sitio doctores nes o,quipietatem cum doctrina ita coniunxit, ut in utrit excellat, dubium sit, ct cuius laudes 2 virtutes si ultra praedicare pergerem, vereor ne iuuidiosas ct suspectas re dum , quod olim eo Im institutore usus ct hoc nomine illi plurimum debeam. Centrones Nico io Nichmanno meri-io gloriarentur, qui per plurimos annos in schola Leodiens immacum laude litteris o moribus ciuitatis formanit
SI c AMBRi Menapiorum retionem hodie occupant, ct Germanos indigetes fuisse nomine ipso deprehendi rur i Germanice enim Sygemberger appellabantur. Vndeo Sygambri in resostis quibu dam codicibus scriptu reperitur. Habitarunt ad alterum Rheni ripam paululum infra Vbios,o ad Ruram fluvium, qui apud Dresburgum Rheno miscetur , ut adhuc ruinari bis 2 arcu sygem burg mani effine risiuntur. Extat etiam cppidum ct arx olim, nunc coenobium Sygemberg non procul a Colonia Agrippina nimirum a Sycambris denominatum. Item Sygem oppidum Osatiouio ducatus sergensis. Hos saepe excli